ของใช้เด็กแรกเกิดที่ต้องมี รายการซื้อก่อนคลอดและของที่รอได้

ก่อนวันที่ลูกออกจากโรงพยาบาลคุณต้องมีของแค่ 4 กลุ่ม คือคาร์ซีทหันหลังสำหรับทารก ที่นอนที่แข็งและเรียบ ผ้าอ้อมกับเสื้อผ้าประมาณหนึ่งสัปดาห์ และอุปกรณ์สำหรับมื้อนม ที่เหลือซื้อหลังคลอดได้ เพราะคุณจะรู้ว่าลูกกินนมอย่างไร นอนที่ไหน และบ้านต้องการอะไรจริง ๆ

รายการที่ร้านเตรียมคลอดแจกมักยาวกว่านี้สองสามเท่า ด้านล่างแยกเป็นของที่ต้องมี ของที่รอได้ และของที่ข้ามได้ พร้อมจำนวนชิ้นที่เอาไปคำนวณงบได้เลย

ของ 4 กลุ่มที่ต้องพร้อมก่อนกลับบ้าน

NHS ของอังกฤษเขียนไว้ตรง ๆ ว่าไม่ต้องซื้อทุกอย่างพร้อมกัน ให้เริ่มจากของจำเป็นแล้วค่อยเพิ่ม ถ้าจัดลำดับตามความเสี่ยงและความถี่ในการใช้ จะได้ดังนี้

กลุ่ม	ต้องมีวันแรก	ซื้อใหม่หรือมือสอง
เดินทางกลับบ้าน	คาร์ซีทหันหลังแบบทารก ติดตั้งในรถแล้วลองมาก่อน	ใหม่ หรือมือสองที่รู้ประวัติครบ
ที่นอน	เตียงเด็ก เปลหรือคอกเด็กที่ได้มาตรฐาน ที่นอนแข็ง ผ้าปูรัดมุม 3-4 ผืน	ที่นอนควรใหม่ ตัวเตียงมือสองได้ถ้าไม่มีรอยแตก
ผ้าอ้อมและเสื้อผ้า	ผ้าอ้อมไซซ์ NB 1-2 แพ็ก เสื้อ 6-8 ชุด หมวก ถุงเท้า ถุงมือ	เสื้อผ้ามือสองซักได้
มื้อนม	ถ้าให้นมแม่: ผ้ากันเปื้อน ผ้าซับน้ำนม ครีมทาหัวนม ถ้าให้นมผง: ขวด 4-6 ใบ หม้อนึ่ง นมผงตามที่แพทย์แนะนำ	ขวดใหม่

อุปกรณ์เล็ก ๆ ที่มักลืมจนต้องวิ่งซื้อตอนดึกคือปรอทวัดไข้ สำลีหรือกระดาษทิชชูเปียกสูตรอ่อนโยน ผ้าอ้อมซับ (muslin) สำหรับเรอและเช็ดปาก และไฟฉายหรือโคมไฟดวงเล็กสำหรับตื่นมาให้นมกลางคืน

คาร์ซีทเป็นของเดียวที่โรงพยาบาลบางแห่งถามก่อนให้เซ็นใบออก และเป็นของที่ลองติดตั้งล่วงหน้าได้ ดูวิธีเลือกที่ บทความคาร์ซีทเด็ก ก่อนไปซื้อ

ที่นอนทารก: สิ่งที่ต้องมีและสิ่งที่ไม่ควรมีในเตียง

ที่นอนเป็นกลุ่มที่คนซื้อเกินมากที่สุดและเป็นกลุ่มที่เสี่ยงที่สุดถ้าซื้อผิด ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์อเมริกัน (AAP) ให้หลักไว้ชัด คือวางลูกนอนหงายทุกครั้ง บนพื้นผิวที่แข็งและเรียบ ในเตียง เปล หรือคอกเด็กที่ได้มาตรฐานความปลอดภัย ปูด้วยผ้ารัดมุมและไม่มีอย่างอื่นอยู่ในที่นอน

สิ่งที่ AAP ให้เอาออกจากพื้นที่นอนคือหมอน ผ้าห่ม ผ้านวม ตุ๊กตา และกันชนเตียง (bumper) ทั้งหมด พื้นผิวที่เอียงเกิน 10 องศาถือว่าไม่ปลอดภัย จึงไม่ควรใช้เบาะนอนเอียงหรือหมอนที่ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับให้ทารกนอนหลับ เช่น หมอนให้นมแบบเกือกม้า

อากาศร้อนแบบบ้านเราทำให้หลายบ้านซื้อผ้าห่มตัวเล็กมาคลุมให้ลูก ใช้วิธีของ AAP แทน คือใส่เสื้อให้ลูกหนากว่าที่ผู้ใหญ่ใส่อยู่หนึ่งชั้น แล้วไม่ใส่หมวกในบ้าน ห้องที่เปิดแอร์ก็ไม่ต้องห่มทับ ถ้าเด็กตัวร้อนและเหงื่อออกที่ท้ายทอยให้ลดชั้นลง

ถ้าห้องเล็กหรือตั้งใจให้ลูกนอนใกล้แม่ AAP แนะนำให้ที่นอนของลูกอยู่ในห้องเดียวกับพ่อแม่อย่างน้อย 6 เดือนแรก แต่แยกที่นอนกัน เตียงข้างเตียงหรือคอกเด็กที่วางข้างเตียงจึงเป็นคำตอบที่ตรงกับคำแนะนำนี้ที่สุด

ผ้าอ้อมและของเปลี่ยนผ้าอ้อม: ซื้อเท่าไรไม่ให้เหลือทิ้ง

ทารกแรกเกิดมักใช้ผ้าอ้อมราววันละ 8-12 แผ่นในสัปดาห์แรก แล้วค่อย ๆ ลดลงเมื่อลูกขับถ่ายห่างขึ้น ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณจากที่พ่อแม่ใช้กันทั่วไป ไม่ใช่เกณฑ์ตายตัว ลองคิดเป็นตัวอย่าง

• วันละ 10 แผ่น สองสัปดาห์แรกใช้ประมาณ 140 แผ่น
• แพ็ก NB ขนาดทั่วไปมีราว 60-80 แผ่น สองแพ็กจึงพอสำหรับช่วงนี้
• ถ้าลูกน้ำหนักแรกเกิดเกิน 3.5 กิโลกรัม ลูกอาจใส่ไซซ์ NB ได้ไม่ถึง 2 สัปดาห์ จึงไม่ต้องซื้อเกินสองแพ็ก

จำนวนแผ่นต่อแพ็กต่างกันตามยี่ห้อ ให้ดูที่ฉลากและน้ำหนักที่ไซซ์นั้นรองรับ ซื้อแพ็กเล็กไว้ทดสอบกับผิวลูกก่อนซื้อยกลัง เพราะเด็กบางคนผิวแพ้ผ้าอ้อมบางยี่ห้อ หากผื่นขึ้นให้ดู วิธีดูแลผื่นผ้าอ้อม ก่อนเปลี่ยนยี่ห้อ

ชุดเปลี่ยนผ้าอ้อมที่ควรมีมีไม่กี่ชิ้น คือแผ่นรองเปลี่ยนผ้าอ้อมหรือผ้าขนหนูผืนเก่า สำลีชุบน้ำอุ่นหรือทิชชูเปียกสูตรไม่มีน้ำหอมและไม่มีแอลกอฮอล์ ครีมทาป้องกันผื่น และถุงหรือถังสำหรับทิ้ง ถ้าตั้งใจใช้ผ้าอ้อมผ้า NHS แนะนำให้เตรียมหลายแพ็กเหมือนกัน แล้วเลือกซื้อชุดเล็กไปลองก่อนว่าบ้านมีที่ซักและตากเพียงพอหรือไม่

เสื้อผ้า: นับชิ้นแล้วอย่าซื้อไซซ์เดียวทั้งหมด

NHS ใช้รายการเสื้อผ้าสำหรับทารกแรกเกิดที่ชัดเจน ได้แก่ ชุดคลุมตัวอย่างน้อย 6 ชุด เสื้อกล้ามหรือบอดี้สูทแบบกระดุมใต้ผ้าอ้อม 4-6 ตัว เสื้อคลุม 2 ตัว ถุงมือกันข่วน ถุงเท้า และหมวกตามฤดู ปรับให้เข้ากับอากาศเมืองไทยได้ดังนี้

รายการ	จำนวน	หมายเหตุ
ชุดคลุมตัวแบบซิปหรือกระดุมตลอดตัว	6-8 ชุด	ลูกอึแตกหรือพุ่งได้วันละหลายครั้ง
บอดี้สูทแขนสั้น	4-6 ตัว	ใส่ในบ้านหน้าร้อนตัวเดียวได้
ถุงมือ ถุงเท้า	3-4 คู่	ถุงมือใส่ช่วงที่เล็บยาวและลูกข่วนหน้า
หมวก	1-2 ใบ	ใส่นอกบ้านหรือห้องแอร์เย็นมาก ไม่ใส่นอน
ผ้าห่อตัว	2-3 ผืน	AAP แนะนำให้เลิกห่อเมื่อลูกเริ่มมีสัญญาณพลิกตัว ราว 3-4 เดือน

ลูกโตเร็วมากในเดือนแรก ซื้อไซซ์ NB ไม่เกินครึ่งหนึ่ง ที่เหลือซื้อไซซ์ 0-3 เดือนเผื่อไว้ เสื้อทุกตัวต้องซักก่อนใส่ครั้งแรก ตอนอายุครรภ์ 32-34 สัปดาห์ถือว่าทัน ถ้าคุณเลือกเรื่องเนื้อผ้า การเปรียบเทียบเสื้อผ้าแต่ละแบบอยู่ในบทความ เสื้อผ้าเด็กแรกเกิด

อาบน้ำและดูแลสะดือ: ของที่ใช้จริงมีน้อย

ลูกยังไม่ต้องอาบน้ำทุกวันเท่าผู้ใหญ่ แต่ต้องมีที่อาบที่ปลอดภัย อ่างอาบน้ำเด็กหรืออ่างพลาสติกเล็ก ๆ ในห้องน้ำก็ใช้ได้ ผ้าขนหนูนุ่ม 2 ผืน สบู่หรือสบู่เหลวสูตรอ่อนโยนสำหรับทารก และเทอร์โมมิเตอร์สำหรับน้ำอาบถ้าอยากวัดแน่นอน ส่วนวิธีทำจริง ลำดับขั้น และการดูแลสะดือที่ยังไม่หลุด อ่านต่อที่ การอาบน้ำทารกแรกเกิด และ การดูแลสะดือ

ของที่ซื้อได้แต่ไม่จำเป็นวันแรกคือที่รองอาบน้ำซิลิโคน ฟองน้ำอาบน้ำเด็ก และชุดตัดเล็บ เล็บทารกอ่อนและบางมาก ช่วงสัปดาห์แรกให้ใช้ถุงมือคลุมไว้หรือตะไบเล็บเด็กแทนกรรไกร

มื้อนม: ซื้อน้อยก่อน แล้วค่อยปรับตามที่ลูกกิน

ตรงนี้เป็นที่ที่คนเสียเงินกับของซื้อเผื่อมากที่สุด เพราะไม่มีใครรู้ล่วงหน้าว่าลูกจะกินแบบไหน

ถ้าตั้งใจให้นมแม่ ของที่ใช้ตั้งแต่วันแรกคือเสื้อชั้นในให้นม 2-3 ตัว (NHS แนะนำให้วัดไซซ์ราวสัปดาห์ที่ 36-38 เพราะหน้าอกขยายตลอดการตั้งครรภ์) แผ่นซับน้ำนม ครีมทาหัวนม และผ้า muslin เครื่องปั๊มนมไฟฟ้ารอได้ถ้าคุณยังไม่ได้กลับไปทำงานทันที ส่วนการเลือกเครื่องและตารางปั๊มดูที่ การปั๊มนม

ถ้าให้นมผงหรือผสม คุณต้องมีขวดนม จุกนมขนาดแรกเกิด แปรงล้างขวด และหม้อนึ่งหรือกล่องฆ่าเชื้อ ซื้อขวดไม่เกิน 4-6 ใบ ก่อนรู้ว่าลูกยอมรับจุกแบบไหน เพราะขวดสวยหลายแบบลูกไม่ดูด วิธีเลือกอยู่ใน ขวดนมเด็กยี่ห้อไหนดี และขั้นตอนฆ่าเชื้อดูที่ วิธีนึ่งขวดนม ส่วนนมผงอย่าซื้อกระป๋องใหญ่ไว้ล่วงหน้า ถ้าต้องใช้ให้ปรึกษากุมารแพทย์ที่โรงพยาบาลว่าสูตรไหนเหมาะกับลูก

ซื้อก่อนคลอด รอดูก่อน หรือข้ามไปได้

หมวดนี้คือสิ่งที่ช่วยลดงบได้มากที่สุด ของที่รอดูก่อนคือของที่ไม่มีใครรู้ได้ว่าบ้านเราจะใช้หรือไม่

ซื้อก่อนคลอด	รอดูหลังคลอด	ข้ามได้เลย
คาร์ซีท เตียงหรือเปล ผ้าปูรัดมุม ผ้าอ้อม เสื้อผ้า ปรอทวัดไข้	รถเข็น เป้อุ้ม เก้าอี้โยก เครื่องปั๊มนมไฟฟ้า เครื่องอุ่นขวด ที่นอนหลุม	กันชนเตียง หมอนหลุมสำหรับนอน เบาะนอนเอียง รองเท้าเด็ก ผ้าห่มหนา
อ่างอาบน้ำ ผ้าขนหนู สบู่อ่อน	เครื่องกรองอากาศ เครื่องวัดการนอน	ตุ๊กตาใหญ่ในเตียง ที่ครอบหัวกันแบน

หลักตัดสินใจง่าย ๆ คือถามว่าของชิ้นนั้นแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วหรือเปล่า รถเข็นจะมีประโยชน์ตอนที่คุณเริ่มพาลูกออกนอกบ้านจริง และบางบ้านใช้เป้อุ้มกับคอนโดแทนได้ จึงไม่ต้องรีบซื้อ ถ้าอยากรู้ว่าแบบไหนเหมาะกับบ้านก่อนซื้อ อ่านเปรียบเทียบประเภทที่ รถเข็นเด็กมีกี่แบบ

เรื่องของใช้มือสอง NHS ให้ซื้อใหม่แค่สองอย่าง คือที่นอนของเตียงเด็กและคาร์ซีท เพราะที่นอนที่เคยยุบหรือเสียรูปไม่แน่นพอ และคาร์ซีทที่เคยผ่านอุบัติเหตุอาจมีรอยร้าวที่มองไม่เห็น ส่วนเสื้อผ้า ของเล่นล้างได้ และอ่างอาบน้ำ รับต่อจากญาติได้ ซักด้วยผงซักฟอกสูตรอ่อนโยนก่อนใช้

งบประมาณคร่าว ๆ ที่เตรียมไว้

ราคาต่างกันมากตามยี่ห้อและร้าน ตัวเลขด้านล่างเป็นค่าประมาณเพื่อวางงบ ไม่ใช่ราคาจริงของสินค้าใด และควรเทียบหลายร้านก่อนซื้อ

กลุ่ม	ประหยัด (บาท)	ปานกลาง (บาท)
คาร์ซีท	3,000-6,000	8,000-20,000
เตียงหรือเปลพร้อมที่นอน	2,500-5,000	6,000-15,000
เสื้อผ้าและผ้าห่อตัว	1,500-3,000	3,500-7,000
ผ้าอ้อมเดือนแรก	800-1,500	1,500-2,500
ขวดและอุปกรณ์ให้นม	1,000-2,500	3,000-6,000
อาบน้ำและของใช้ทั่วไป	800-1,500	2,000-4,000

คาร์ซีทกับเตียงคือสองรายการที่ลดงบไม่ควรลดคุณภาพ ที่ประหยัดได้จริงคือเสื้อผ้าและของที่รอดูก่อน

ลำดับการซื้อตามสัปดาห์ของการตั้งครรภ์

การแบ่งตามสัปดาห์ช่วยกันซื้อวุ่นวายตอนใกล้คลอด

1. สัปดาห์ที่ 28-30: เลือกคาร์ซีทและเตียง ลองติดตั้งในรถ ถ้าจะซื้อจากงานแสดงสินค้า ให้ถ่ายรูปป้ายราคาไว้เทียบ
2. สัปดาห์ที่ 32-34: ซื้อเสื้อผ้า ผ้าปู ผ้าห่อตัว ซักตากให้เรียบร้อย จัดมุมเปลี่ยนผ้าอ้อม
3. สัปดาห์ที่ 34-36: ซื้อผ้าอ้อม 1-2 แพ็ก ชุดอาบน้ำ ปรอทวัดไข้ ขวดนม 2 ใบสำรอง และจัดกระเป๋าไปโรงพยาบาลของลูก (รายการกระเป๋าทั้งแม่และลูกอยู่ใน การเตรียมตัวก่อนคลอด)
4. หลังคลอด: เติมเฉพาะของที่ใช้บ่อยจนรู้สึกขาด ถ้าญาติถามว่าอยากได้ของขวัญอะไร ลองเปิดดู ไอเดียของขวัญเด็กแรกเกิด แล้วเลือกสิ่งที่ตรงกับรายการนี้ ที่เหลือบอกว่ายังไม่จำเป็นได้

ซื้อเท่านี้ก็พอ และเมื่อไรควรโทรหาแพทย์

ถ้าบ้านของคุณมีของครบตามตาราง 4 กลุ่มแรก ลูกคนแรกก็อยู่ได้สบายในเดือนแรก ความไม่พร้อมที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นแก้ได้ด้วยการสั่งของมาส่ง และอย่ากดดันตัวเองเรื่องบ้านต้องสวยตามรูป

สิ่งที่ของใช้ไม่ได้แก้คือสัญญาณของทารกที่ต้องไปพบแพทย์ ควรโทรหากุมารแพทย์หรือไปห้องฉุกเฉินเมื่อ

• ทารกอายุไม่ถึง 3 เดือนตัวร้อนหรือมีไข้ (ดู ไข้ในทารก)
• ลูกซึม ปลุกไม่ตื่น หรือไม่ยอมกินนมหลายมื้อติดกัน
• ตัวเหลืองลามไปถึงแขนขา หรือเหลืองมากขึ้นเรื่อย ๆ (ดู ตัวเหลืองในทารกแรกเกิด)
• หายใจเร็วผิดปกติ ปากหรือริมฝีปากเขียว
• สะดือแดง บวม มีหนอง หรือมีกลิ่น

เรื่องการเตรียมตัวและความปลอดภัยของลูกแต่ละช่วง กุมารแพทย์ที่ตรวจลูกครั้งแรกที่โรงพยาบาลพร้อมให้คำตอบ ถามได้ตั้งแต่ก่อนออกจากโรงพยาบาลเลย