แม่และเด็ก

ตั้งชื่อลูกตามวันเกิด เลือกอักษรมงคลจากตารางทักษา

| อ่าน 18 นาที

ตั้งชื่อลูกตามวันเกิด ทำอย่างไร? แนวทางที่ทำตามได้จริง

สรุปประเด็นสำคัญ

  • หลักทักษาแบ่งพยัญชนะและสระเป็นแปดหมวดตามวัน แล้วนับวันเกิดของลูกเป็นบริวาร ไล่เวียนขวาเป็นอายุ เดช ศรี มูละ อุตสาหะ มนตรี และกาลกิณี
  • อักษรกาลกิณีของแต่ละวันคือหมวดที่ตำราให้เลี่ยงทั้งชื่อ เช่น เด็กเกิดวันอาทิตย์เลี่ยง ศ ษ ส ห ฬ และเด็กเกิดวันจันทร์เลี่ยงสระ ยกเว้นไม้หันอากาศ
  • วันพุธแยกเป็นพุธกลางวันกับพุธกลางคืน (ราหู) ซึ่งใช้ตารางคนละแถว
  • ธรรมเนียมที่พบบ่อยคือให้อักษรเดชนำชื่อเด็กผู้ชาย และอักษรศรีนำชื่อเด็กผู้หญิง แต่ตำราบางสำนักใช้อุตสาหะหรือมนตรีแทน
  • ชื่อต้องผ่านเกณฑ์ของกรมการปกครองด้วย เช่น ไม่พ้องพระนาม มีความหมายในพจนานุกรม และแจ้งเกิดภายใน 15 วัน

ตั้งชื่อลูกตามวันเกิดทำได้ในสามขั้นค่ะ ขั้นแรกหาวันเกิดของลูกในตารางทักษา ขั้นที่สองเลือกอักษรนำชื่อจากหมวดที่ต้องการ เช่น เดชหรือศรี ขั้นสุดท้ายไล่ดูทุกตัวอักษรในชื่อว่าไม่มีอักษรกาลกิณีของวันนั้นปนอยู่ จากนั้นจึงเช็กว่าชื่อนั้นจดทะเบียนได้จริงตามกฎของกรมการปกครอง

ฟังดูเป็นเรื่องโหราศาสตร์ แต่ตารางทักษาเป็นระบบที่ตรวจสอบได้และทำตามเองได้ที่บ้าน คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องจำทั้งหมด ขอแค่มีตารางด้านล่างกับกระดาษหนึ่งแผ่นก็พอ

ทักษาคือการจับคู่ตัวอักษรกับวันเกิด

ตำราทักษาจัดอักษรไทยออกเป็นแปดหมวด แต่ละหมวดผูกกับดาวประจำวันหนึ่งวัน บทความวิชาการของอำนาจ ปักษาสุข ในวารสารวรรณวิทัศน์ ม.ธรรมศาสตร์ สรุปการแบ่งหมวดไว้ดังนี้

หมวดวัน ตัวอักษรในหมวด
อาทิตย์ อ และสระทั้งหมด
จันทร์ ก ข ค ฆ ง
อังคาร จ ฉ ช ซ ฌ ญ
พุธ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ
เสาร์ ด ต ถ ท ธ น
พฤหัสบดี บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม
ราหู (พุธกลางคืน) ย ร ล ว
ศุกร์ ศ ษ ส ห ฬ

ลำดับในตารางนี้ไม่ได้เรียงตามปฏิทินนะคะ ตำราเรียงแบบทักษิณาวัตร คือเวียนขวาจากอาทิตย์ไปจันทร์ อังคาร พุธ เสาร์ พฤหัสบดี ราหู แล้วจบที่ศุกร์ ลำดับนี้คือหัวใจของการนับ ถ้าสลับผิด ผลทั้งตารางจะเพี้ยนตาม

สังเกตว่า ฮ ไม่อยู่ในตารางของบทความต้นฉบับ ถ้าชื่อที่ชอบมี ฮ ให้ถามผู้ตั้งชื่อหรือดูจากตำราที่ครอบครัวใช้อยู่ว่าจัด ฮ ไว้หมวดไหน

แปดภูมิและความหมายของแต่ละหมวด

เมื่อรู้วันเกิดแล้ว ตำราจะนับหมวดของวันเกิดเป็นภูมิแรกที่เรียกว่าบริวาร แล้วไล่เวียนขวาไปทีละหมวดจนครบแปด แต่ละภูมิมีความหมายเฉพาะตัว

ภูมิ ความหมายตามตำรา
บริวาร ตัวเองและคนรอบข้าง คู่ครอง ลูกหลาน
อายุ สุขภาพและความยืนยาว
เดช อำนาจ ชื่อเสียง เกียรติยศ
ศรี ความดีงาม สิริมงคล ทรัพย์สิน
มูละ รากฐาน วงศ์ตระกูล มรดก
อุตสาหะ ความขยันหมั่นเพียร
มนตรี หน้าที่การงาน ผู้อุปถัมภ์
กาลกิณี อัปมงคล อุปสรรค สิ่งที่ควรเลี่ยง

สมมติว่าลูกเกิดวันอาทิตย์ หมวดอาทิตย์ (สระ) จะเป็นบริวาร หมวดถัดไปตามเวียนขวาคือจันทร์ (ก ข ค ฆ ง) เป็นอายุ อังคาร (จ ถึง ญ) เป็นเดช และนับต่อไปเรื่อยๆ จนหมวดสุดท้ายคือศุกร์ (ศ ษ ส ห ฬ) กลายเป็นกาลกิณี

ตารางอักษรมงคลของเด็กที่เกิดทั้งแปดวัน

ตารางนี้นับตามหลักเวียนขวาจากบทความของวารสารวรรณวิทัศน์ แถวกาลกิณีตรงกับตารางที่ผู้เขียนบทความนั้นสรุปไว้ทุกวัน คุณพ่อคุณแม่ใช้แถวของวันเกิดลูกแถวเดียวพอค่ะ

วันเกิด บริวาร อายุ เดช ศรี มูละ อุตสาหะ มนตรี กาลกิณี
อาทิตย์ สระ ก ข ค ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ
จันทร์ ก ข ค ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ สระ
อังคาร จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ สระ ก ข ค ฆ ง
พุธกลางวัน ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ สระ ก ข ค ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ
พฤหัสบดี บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ สระ ก ข ค ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น
ศุกร์ ศ ษ ส ห ฬ สระ ก ข ค ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว
เสาร์ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ สระ ก ข ค ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ
พุธกลางคืน (ราหู) ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ สระ ก ข ค ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม

ถ้าเปิดบนมือถือแล้วตารางกว้างเกินไป ให้จดเฉพาะสามช่องที่ใช้บ่อยที่สุด คือ เดช ศรี และกาลกิณี ของวันเกิดลูก แค่นี้ก็ตั้งชื่อได้แล้ว

เด็กวันพุธต้องแยกกลางวันกับกลางคืน

ตำราทักษาแยกวันพุธออกเป็นสองแถว พุธกลางวันใช้หมวด ฎ ถึง ณ เป็นบริวาร ส่วนพุธกลางคืนถือเป็นราหู ใช้หมวด ย ร ล ว เป็นบริวาร ผลต่างกันมาก ตัวอย่างเช่น อักษรกาลกิณีของพุธกลางวันคือ จ ฉ ช ซ ฌ ญ แต่ของพุธกลางคืนคือ บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ชื่อที่ดีสำหรับแถวหนึ่งจึงเป็นกาลกิณีของอีกแถวได้

เด็กที่เกิดช่วงหลังเที่ยงคืนถึงก่อนเช้าก็ควรแจ้งเวลาเกิดจริงกับผู้ตั้งชื่อเช่นกัน เพราะการนับว่าเด็กเกิดวันไหนในทางโหราศาสตร์ไม่ได้ยึดปฏิทินเสมอไป ให้ผู้ตั้งชื่ออธิบายว่าสำนักของเขานับอย่างไร แล้วจดไว้ในแฟ้มของลูก

ขั้นตอนเช็กชื่อทีละขั้น พร้อมตัวอย่างสมมติ

วิธีที่ใช้ได้ทุกวันเกิดมีห้าขั้น

  1. หาแถวของวันเกิดลูกในตารางด้านบน
  2. ตัดสินใจว่าจะให้อักษรนำชื่อมาจากภูมิไหน เช่น เดช ศรี หรือมนตรี
  3. คัดชื่อที่ชอบซึ่งขึ้นต้นด้วยอักษรในภูมินั้น
  4. ไล่ดูทุกตัวอักษรในชื่อ รวมพยัญชนะและสระ ว่าไม่มีตัวใดอยู่ในช่องกาลกิณี
  5. เปิดพจนานุกรมดูความหมายและการสะกด แล้วอ่านออกเสียงคู่กับนามสกุล

สมมติว่าลูกชายเกิดวันศุกร์ ช่องเดชของวันศุกร์คือ ก ข ค ฆ ง และช่องกาลกิณีคือ ย ร ล ว ถ้าคุณแม่ชอบชื่อ "กันต์" ให้ลองไล่ตัวอักษร ก ไม้หันอากาศ น ต ไม่มี ย ร ล ว ปนอยู่ ส่วนสระของวันศุกร์ตกอยู่ภูมิอายุ จึงไม่เป็นกาลกิณี ชื่อนี้จึงผ่านขั้นที่สี่ แต่ถ้าชอบชื่อ "กร" จะไม่ผ่าน เพราะมี ร ซึ่งเป็นกาลกิณีของเด็กวันศุกร์

อีกตัวอย่างสมมติ ลูกสาวเกิดวันอังคาร ช่องศรีคือ บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม และช่องกาลกิณีคือ ก ข ค ฆ ง ชื่อ "พิมพ์" ขึ้นต้นด้วย พ ซึ่งเป็นศรี และไม่มี ก ถึง ง ปนอยู่ จึงผ่าน ส่วนชื่อ "ภัค" ขึ้นต้นด้วยศรีเหมือนกัน แต่ลงท้ายด้วย ค ซึ่งเป็นกาลกิณี จึงต้องตัดทิ้ง

อักษรนำชื่อของลูกชายกับลูกสาว

บทความในวารสารวรรณวิทัศน์อ้างธรรมเนียมที่ใช้กันแพร่หลายว่า ชื่อเด็กผู้ชายนิยมให้อักษรเดชนำ เพื่อสื่ออำนาจและชื่อเสียง ส่วนชื่อเด็กผู้หญิงนิยมให้อักษรศรีนำ เพื่อสื่อความงามและสิริมงคล แต่ก็มีตำราอีกสายที่แนะนำให้ชื่อผู้ชายนำด้วยอุตสาหะหรือมนตรี เน้นความเพียรและการงานมากกว่าอำนาจ

งานวิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาที่วิเคราะห์ชื่อ 2,164 ชื่อจากหนังสือตั้งชื่อห้าเล่ม พบรูปแบบที่น่าสนใจหลายข้อ

สิ่งที่งานวิจัยพบ ความหมายสำหรับคุณพ่อคุณแม่
เด็กชายวันอาทิตย์ในหนังสือเหล่านี้ใช้อักษรเดชนำบ่อยที่สุด สอดคล้องกับธรรมเนียมเดชนำชื่อผู้ชาย
เด็กหญิงวันอาทิตย์ใช้อักษรอุตสาหะนำบ่อยที่สุด ผู้เขียนตำราไม่ได้ยึดศรีนำชื่อผู้หญิงเสมอไป
ไม่พบชื่อใดเลยที่ขึ้นต้นด้วยอักษรกาลกิณี กฎเลี่ยงกาลกิณีเป็นข้อที่ถือเคร่งที่สุด
อักษรบริวารเป็นอักษรที่ใช้มากที่สุดโดยรวม ชื่อส่วนใหญ่มีอักษรประจำวันเกิดของเจ้าของชื่อปนอยู่

ข้อสรุปที่ใช้ได้จริงคือ เดชหรือศรีนำชื่อเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและคนทั่วไปเข้าใจ ส่วนภูมิอื่นก็ไม่ผิดหลัก ขอแค่ไม่มีกาลกิณีในชื่อ คุณพ่อคุณแม่ที่ยังหาชื่อไม่ได้ลองดูรายชื่อใน ชื่อลูกชายมงคล และ ชื่อลูกสาวความหมายดี แล้วนำมากรองด้วยตารางนี้ได้เลยค่ะ

เด็กวันจันทร์กับข้อยกเว้นไม้หันอากาศ

แถวที่คุณพ่อคุณแม่มักถามมากที่สุดคือวันจันทร์ เพราะกาลกิณีของวันจันทร์คือ อ และสระทั้งหมด ในภาษาไทยแทบทุกคำมีสระ ตำราจึงอนุโลมให้ใช้ไม้หันอากาศได้ ตามที่บทความของวารสารวรรณวิทัศน์ระบุไว้

ผลในทางปฏิบัติคือ ชื่อเด็กวันจันทร์ที่ถือตำราเคร่งจะเลือกได้แคบกว่าวันอื่น ชื่อที่ผู้ตั้งชื่อเลือกให้มักเป็นคำที่ใช้พยัญชนะกับไม้หันอากาศเป็นหลัก การนับว่าอะไรคือสระในชื่อหนึ่งๆ ก็ต่างกันไปตามสำนัก ถ้าลูกเกิดวันจันทร์และคุณพ่อคุณแม่อยากถือตำราเคร่ง ผมแนะนำให้คัดชื่อมาสามถึงห้าชื่อ แล้วให้ผู้ตั้งชื่อที่ครอบครัวไว้ใจช่วยดูอีกรอบ

ชื่อมงคลต้องจดทะเบียนได้ด้วย

ชื่อที่ผ่านทักษาแล้วยังต้องผ่านนายทะเบียนอีกด่านหนึ่ง คู่มือทางการทะเบียนของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ระบุว่าการแจ้งเกิดต้องตั้งชื่อตามหลักเกณฑ์การตั้งชื่อตัว ซึ่งสรุปได้ดังนี้

  • ไม่พ้องหรือคล้ายพระนามของพระมหากษัตริย์ พระราชินี หรือราชทินนาม
  • ไม่มีคำหยาบหรือความหมายไม่สุภาพ
  • เป็นคำเดียว ไม่มีช่องว่าง ไม่มีสัญลักษณ์
  • มีความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานหรือพจนานุกรมอื่น
  • สะกดถูกต้อง
  • ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรม
  • ไม่ได้ตั้งเพื่อแสวงหาประโยชน์โดยทุจริต

ช่วงเวลาก็สำคัญค่ะ คู่มือฉบับเดียวกันระบุให้แจ้งเกิดภายใน 15 วันนับจากวันเกิด ถ้ามีเหตุจำเป็นขยายได้ไม่เกิน 30 วัน และการแจ้งเกิดเกินกำหนดมีค่าปรับไม่เกิน 1,000 บาท ช่วงสองสัปดาห์แรกหลังคลอดคุณแม่ยังพักฟื้นอยู่ จึงควรเลือกชื่อให้เสร็จตั้งแต่ก่อนคลอด อย่างน้อยให้มีชื่อสำรองของทุกวันที่ลูกจะเกิดได้ ผมแนะนำให้ใส่รายชื่อนี้ไว้ในแฟ้มเอกสารเดียวกับ ของเตรียมไปคลอด

เมื่อความหมายกับอักษรมงคลขัดกัน

หลายครอบครัวเจอสถานการณ์ที่ชื่อซึ่งทุกคนชอบมีอักษรกาลกิณีปนอยู่หนึ่งตัว หรือชื่อที่ผ่านทักษาครบมีความหมายไม่ถูกใจ วิธีตัดสินใจที่ผมแนะนำคือเรียงเกณฑ์ตามผลกระทบต่อชีวิตลูก

ลำดับ เกณฑ์ เหตุผล
1 จดทะเบียนได้และสะกดถูก ถ้าไม่ผ่านข้อนี้ ใช้ชื่อนั้นไม่ได้เลย
2 อ่านง่ายและไม่ถูกล้อ ลูกต้องบอกชื่อตัวเองนับพันครั้งที่โรงเรียนและที่ทำงาน
3 ความหมายดีเมื่อลูกโตพอจะถาม ลูกจะอยากรู้ว่าชื่อตัวเองแปลว่าอะไร
4 ไม่มีอักษรกาลกิณี เป็นกฎที่ตำราถือเคร่งที่สุด
5 อักษรนำมาจากเดช ศรี หรือภูมิที่ต้องการ เป็นเรื่องที่ยืดหยุ่นได้มากที่สุด

ถ้าครอบครัวถือทักษาเคร่ง ให้สลับข้อ 4 ขึ้นมาก่อนข้อ 2 ได้ แต่ข้อ 1 ควรอยู่บนสุดเสมอ ส่วนชื่อเล่นไม่ต้องผ่านนายทะเบียน หลายบ้านจึงใช้ชื่อเล่นที่ถูกทักษาเป็นทางออก ลองดูไอเดียใน ชื่อเล่นลูกน่ารัก ได้ค่ะ

นามสกุลกับเลขศาสตร์ต้องนับด้วยไหม

ตำราทักษาที่ใช้อ้างอิงพูดถึงชื่อตัวเป็นหลัก นามสกุลได้รับมาจากครอบครัว จึงเลือกอักษรเองไม่ได้ ส่วนบางสำนักนำเลขศาสตร์หรือผลรวมของอักษรทั้งชื่อและนามสกุลมาคิดร่วมด้วย ซึ่งเป็นศาสตร์อีกแขนงหนึ่ง ไม่ได้อยู่ในตารางทักษา

ถ้าญาติผู้ใหญ่ให้ความสำคัญกับเลขศาสตร์ ให้ใช้ทักษาคัดชื่อก่อน แล้วนำชื่อที่ผ่านไปคำนวณเลขศาสตร์ต่อ ลำดับนี้ช่วยให้ไม่ต้องเริ่มใหม่หลายรอบ

เช็กลิสต์ก่อนนำชื่อไปแจ้งเกิด

สิ่งที่ควรทำเสร็จก่อนวันไปสำนักทะเบียนมีไม่มากค่ะ

  • รู้วันเกิดและเวลาเกิดของลูกจากหนังสือรับรองการเกิดของโรงพยาบาล
  • ถ้าเกิดวันพุธหรือช่วงหลังเที่ยงคืน ตกลงกับผู้ตั้งชื่อแล้วว่าใช้แถวไหน
  • ชื่อที่เลือกไม่มีอักษรกาลกิณีของวันเกิด
  • เปิดพจนานุกรมดูความหมายและตัวสะกดแล้ว
  • อ่านออกเสียงคู่กับนามสกุลแล้วไม่เป็นคำล้อ
  • มีชื่อสำรองอย่างน้อยหนึ่งชื่อ เผื่อนายทะเบียนไม่รับชื่อแรก
  • นัดวันแจ้งเกิดภายใน 15 วันหลังคลอด

ชื่อที่ดีที่สุดคือชื่อที่ทั้งครอบครัวเรียกแล้วมีความสุข และลูกภูมิใจเมื่อรู้ความหมาย ตารางทักษาเป็นเครื่องมือช่วยคัด ส่วนการตัดสินใจสุดท้ายเป็นของคุณพ่อคุณแม่ค่ะ

คำถามที่พบบ่อย

ลูกเกิดวันพุธตอนค่ำ ต้องใช้ตารางไหน

ตำราทักษาแยกพุธกลางวันกับพุธกลางคืนซึ่งนับเป็นราหูออกจากกัน ถ้าลูกเกิดหลังพลบค่ำของวันพุธ ผู้ตั้งชื่อมักใช้แถวราหู แต่เส้นแบ่งเวลาที่แน่นอนแต่ละสำนักถือต่างกัน ควรถามผู้ตั้งชื่อที่คุณพ่อคุณแม่ไว้ใจว่ายึดเวลาใด

ชื่อที่ถูกหลักทักษาแต่ความหมายไม่ชอบ ควรใช้ไหม

ชื่อจะอยู่กับลูกไปตลอดชีวิต ผมแนะนำให้ถือว่าความหมาย การออกเสียง และการสะกดที่ไม่ทำให้ลูกลำบากสำคัญพอกับอักษรมงคล ถ้าชื่อไหนผ่านทักษาแต่ทั้งบ้านไม่ชอบความหมาย ให้เลือกชื่ออื่นในหมวดอักษรเดียวกัน

ตั้งชื่อไม่ถูกใจแล้ว เปลี่ยนภายหลังได้ไหม

เปลี่ยนชื่อได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักทะเบียนท้องถิ่น ค่าธรรมเนียมตามคู่มือทางการทะเบียนของกรมการปกครองคือ 50 บาท และชื่อใหม่ต้องผ่านหลักเกณฑ์การตั้งชื่อเหมือนตอนแจ้งเกิด

แหล่งอ้างอิง

  1. ตำราทักษากับการตั้งชื่อของคนไทย | วารสารวรรณวิทัศน์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  2. การศึกษาวิธีการตั้งชื่อคนตามความเชื่อตามหลักทักษาปกรณ์ | วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
  3. คู่มือทางการทะเบียน | สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก