สรุปประเด็นสำคัญ
- หลักทักษาแบ่งพยัญชนะและสระเป็นแปดหมวดตามวัน แล้วนับวันเกิดของลูกเป็นบริวาร ไล่เวียนขวาเป็นอายุ เดช ศรี มูละ อุตสาหะ มนตรี และกาลกิณี
- อักษรกาลกิณีของแต่ละวันคือหมวดที่ตำราให้เลี่ยงทั้งชื่อ เช่น เด็กเกิดวันอาทิตย์เลี่ยง ศ ษ ส ห ฬ และเด็กเกิดวันจันทร์เลี่ยงสระ ยกเว้นไม้หันอากาศ
- วันพุธแยกเป็นพุธกลางวันกับพุธกลางคืน (ราหู) ซึ่งใช้ตารางคนละแถว
- ธรรมเนียมที่พบบ่อยคือให้อักษรเดชนำชื่อเด็กผู้ชาย และอักษรศรีนำชื่อเด็กผู้หญิง แต่ตำราบางสำนักใช้อุตสาหะหรือมนตรีแทน
- ชื่อต้องผ่านเกณฑ์ของกรมการปกครองด้วย เช่น ไม่พ้องพระนาม มีความหมายในพจนานุกรม และแจ้งเกิดภายใน 15 วัน
ตั้งชื่อลูกตามวันเกิดทำได้ในสามขั้นค่ะ ขั้นแรกหาวันเกิดของลูกในตารางทักษา ขั้นที่สองเลือกอักษรนำชื่อจากหมวดที่ต้องการ เช่น เดชหรือศรี ขั้นสุดท้ายไล่ดูทุกตัวอักษรในชื่อว่าไม่มีอักษรกาลกิณีของวันนั้นปนอยู่ จากนั้นจึงเช็กว่าชื่อนั้นจดทะเบียนได้จริงตามกฎของกรมการปกครอง
ฟังดูเป็นเรื่องโหราศาสตร์ แต่ตารางทักษาเป็นระบบที่ตรวจสอบได้และทำตามเองได้ที่บ้าน คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องจำทั้งหมด ขอแค่มีตารางด้านล่างกับกระดาษหนึ่งแผ่นก็พอ
ทักษาคือการจับคู่ตัวอักษรกับวันเกิด
ตำราทักษาจัดอักษรไทยออกเป็นแปดหมวด แต่ละหมวดผูกกับดาวประจำวันหนึ่งวัน บทความวิชาการของอำนาจ ปักษาสุข ในวารสารวรรณวิทัศน์ ม.ธรรมศาสตร์ สรุปการแบ่งหมวดไว้ดังนี้
| หมวดวัน | ตัวอักษรในหมวด |
|---|---|
| อาทิตย์ | อ และสระทั้งหมด |
| จันทร์ | ก ข ค ฆ ง |
| อังคาร | จ ฉ ช ซ ฌ ญ |
| พุธ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ |
| เสาร์ | ด ต ถ ท ธ น |
| พฤหัสบดี | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม |
| ราหู (พุธกลางคืน) | ย ร ล ว |
| ศุกร์ | ศ ษ ส ห ฬ |
ลำดับในตารางนี้ไม่ได้เรียงตามปฏิทินนะคะ ตำราเรียงแบบทักษิณาวัตร คือเวียนขวาจากอาทิตย์ไปจันทร์ อังคาร พุธ เสาร์ พฤหัสบดี ราหู แล้วจบที่ศุกร์ ลำดับนี้คือหัวใจของการนับ ถ้าสลับผิด ผลทั้งตารางจะเพี้ยนตาม
สังเกตว่า ฮ ไม่อยู่ในตารางของบทความต้นฉบับ ถ้าชื่อที่ชอบมี ฮ ให้ถามผู้ตั้งชื่อหรือดูจากตำราที่ครอบครัวใช้อยู่ว่าจัด ฮ ไว้หมวดไหน
แปดภูมิและความหมายของแต่ละหมวด
เมื่อรู้วันเกิดแล้ว ตำราจะนับหมวดของวันเกิดเป็นภูมิแรกที่เรียกว่าบริวาร แล้วไล่เวียนขวาไปทีละหมวดจนครบแปด แต่ละภูมิมีความหมายเฉพาะตัว
| ภูมิ | ความหมายตามตำรา |
|---|---|
| บริวาร | ตัวเองและคนรอบข้าง คู่ครอง ลูกหลาน |
| อายุ | สุขภาพและความยืนยาว |
| เดช | อำนาจ ชื่อเสียง เกียรติยศ |
| ศรี | ความดีงาม สิริมงคล ทรัพย์สิน |
| มูละ | รากฐาน วงศ์ตระกูล มรดก |
| อุตสาหะ | ความขยันหมั่นเพียร |
| มนตรี | หน้าที่การงาน ผู้อุปถัมภ์ |
| กาลกิณี | อัปมงคล อุปสรรค สิ่งที่ควรเลี่ยง |
สมมติว่าลูกเกิดวันอาทิตย์ หมวดอาทิตย์ (สระ) จะเป็นบริวาร หมวดถัดไปตามเวียนขวาคือจันทร์ (ก ข ค ฆ ง) เป็นอายุ อังคาร (จ ถึง ญ) เป็นเดช และนับต่อไปเรื่อยๆ จนหมวดสุดท้ายคือศุกร์ (ศ ษ ส ห ฬ) กลายเป็นกาลกิณี
ตารางอักษรมงคลของเด็กที่เกิดทั้งแปดวัน
ตารางนี้นับตามหลักเวียนขวาจากบทความของวารสารวรรณวิทัศน์ แถวกาลกิณีตรงกับตารางที่ผู้เขียนบทความนั้นสรุปไว้ทุกวัน คุณพ่อคุณแม่ใช้แถวของวันเกิดลูกแถวเดียวพอค่ะ
| วันเกิด | บริวาร | อายุ | เดช | ศรี | มูละ | อุตสาหะ | มนตรี | กาลกิณี |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| อาทิตย์ | สระ | ก ข ค ฆ ง | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | ด ต ถ ท ธ น | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | ย ร ล ว | ศ ษ ส ห ฬ |
| จันทร์ | ก ข ค ฆ ง | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | ด ต ถ ท ธ น | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | ย ร ล ว | ศ ษ ส ห ฬ | สระ |
| อังคาร | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | ด ต ถ ท ธ น | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | ย ร ล ว | ศ ษ ส ห ฬ | สระ | ก ข ค ฆ ง |
| พุธกลางวัน | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | ด ต ถ ท ธ น | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | ย ร ล ว | ศ ษ ส ห ฬ | สระ | ก ข ค ฆ ง | จ ฉ ช ซ ฌ ญ |
| พฤหัสบดี | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | ย ร ล ว | ศ ษ ส ห ฬ | สระ | ก ข ค ฆ ง | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | ด ต ถ ท ธ น |
| ศุกร์ | ศ ษ ส ห ฬ | สระ | ก ข ค ฆ ง | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | ด ต ถ ท ธ น | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | ย ร ล ว |
| เสาร์ | ด ต ถ ท ธ น | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม | ย ร ล ว | ศ ษ ส ห ฬ | สระ | ก ข ค ฆ ง | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ |
| พุธกลางคืน (ราหู) | ย ร ล ว | ศ ษ ส ห ฬ | สระ | ก ข ค ฆ ง | จ ฉ ช ซ ฌ ญ | ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ | ด ต ถ ท ธ น | บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม |
ถ้าเปิดบนมือถือแล้วตารางกว้างเกินไป ให้จดเฉพาะสามช่องที่ใช้บ่อยที่สุด คือ เดช ศรี และกาลกิณี ของวันเกิดลูก แค่นี้ก็ตั้งชื่อได้แล้ว
เด็กวันพุธต้องแยกกลางวันกับกลางคืน
ตำราทักษาแยกวันพุธออกเป็นสองแถว พุธกลางวันใช้หมวด ฎ ถึง ณ เป็นบริวาร ส่วนพุธกลางคืนถือเป็นราหู ใช้หมวด ย ร ล ว เป็นบริวาร ผลต่างกันมาก ตัวอย่างเช่น อักษรกาลกิณีของพุธกลางวันคือ จ ฉ ช ซ ฌ ญ แต่ของพุธกลางคืนคือ บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ชื่อที่ดีสำหรับแถวหนึ่งจึงเป็นกาลกิณีของอีกแถวได้
เด็กที่เกิดช่วงหลังเที่ยงคืนถึงก่อนเช้าก็ควรแจ้งเวลาเกิดจริงกับผู้ตั้งชื่อเช่นกัน เพราะการนับว่าเด็กเกิดวันไหนในทางโหราศาสตร์ไม่ได้ยึดปฏิทินเสมอไป ให้ผู้ตั้งชื่ออธิบายว่าสำนักของเขานับอย่างไร แล้วจดไว้ในแฟ้มของลูก
ขั้นตอนเช็กชื่อทีละขั้น พร้อมตัวอย่างสมมติ
วิธีที่ใช้ได้ทุกวันเกิดมีห้าขั้น
- หาแถวของวันเกิดลูกในตารางด้านบน
- ตัดสินใจว่าจะให้อักษรนำชื่อมาจากภูมิไหน เช่น เดช ศรี หรือมนตรี
- คัดชื่อที่ชอบซึ่งขึ้นต้นด้วยอักษรในภูมินั้น
- ไล่ดูทุกตัวอักษรในชื่อ รวมพยัญชนะและสระ ว่าไม่มีตัวใดอยู่ในช่องกาลกิณี
- เปิดพจนานุกรมดูความหมายและการสะกด แล้วอ่านออกเสียงคู่กับนามสกุล
สมมติว่าลูกชายเกิดวันศุกร์ ช่องเดชของวันศุกร์คือ ก ข ค ฆ ง และช่องกาลกิณีคือ ย ร ล ว ถ้าคุณแม่ชอบชื่อ "กันต์" ให้ลองไล่ตัวอักษร ก ไม้หันอากาศ น ต ไม่มี ย ร ล ว ปนอยู่ ส่วนสระของวันศุกร์ตกอยู่ภูมิอายุ จึงไม่เป็นกาลกิณี ชื่อนี้จึงผ่านขั้นที่สี่ แต่ถ้าชอบชื่อ "กร" จะไม่ผ่าน เพราะมี ร ซึ่งเป็นกาลกิณีของเด็กวันศุกร์
อีกตัวอย่างสมมติ ลูกสาวเกิดวันอังคาร ช่องศรีคือ บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม และช่องกาลกิณีคือ ก ข ค ฆ ง ชื่อ "พิมพ์" ขึ้นต้นด้วย พ ซึ่งเป็นศรี และไม่มี ก ถึง ง ปนอยู่ จึงผ่าน ส่วนชื่อ "ภัค" ขึ้นต้นด้วยศรีเหมือนกัน แต่ลงท้ายด้วย ค ซึ่งเป็นกาลกิณี จึงต้องตัดทิ้ง
อักษรนำชื่อของลูกชายกับลูกสาว
บทความในวารสารวรรณวิทัศน์อ้างธรรมเนียมที่ใช้กันแพร่หลายว่า ชื่อเด็กผู้ชายนิยมให้อักษรเดชนำ เพื่อสื่ออำนาจและชื่อเสียง ส่วนชื่อเด็กผู้หญิงนิยมให้อักษรศรีนำ เพื่อสื่อความงามและสิริมงคล แต่ก็มีตำราอีกสายที่แนะนำให้ชื่อผู้ชายนำด้วยอุตสาหะหรือมนตรี เน้นความเพียรและการงานมากกว่าอำนาจ
งานวิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาที่วิเคราะห์ชื่อ 2,164 ชื่อจากหนังสือตั้งชื่อห้าเล่ม พบรูปแบบที่น่าสนใจหลายข้อ
| สิ่งที่งานวิจัยพบ | ความหมายสำหรับคุณพ่อคุณแม่ |
|---|---|
| เด็กชายวันอาทิตย์ในหนังสือเหล่านี้ใช้อักษรเดชนำบ่อยที่สุด | สอดคล้องกับธรรมเนียมเดชนำชื่อผู้ชาย |
| เด็กหญิงวันอาทิตย์ใช้อักษรอุตสาหะนำบ่อยที่สุด | ผู้เขียนตำราไม่ได้ยึดศรีนำชื่อผู้หญิงเสมอไป |
| ไม่พบชื่อใดเลยที่ขึ้นต้นด้วยอักษรกาลกิณี | กฎเลี่ยงกาลกิณีเป็นข้อที่ถือเคร่งที่สุด |
| อักษรบริวารเป็นอักษรที่ใช้มากที่สุดโดยรวม | ชื่อส่วนใหญ่มีอักษรประจำวันเกิดของเจ้าของชื่อปนอยู่ |
ข้อสรุปที่ใช้ได้จริงคือ เดชหรือศรีนำชื่อเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและคนทั่วไปเข้าใจ ส่วนภูมิอื่นก็ไม่ผิดหลัก ขอแค่ไม่มีกาลกิณีในชื่อ คุณพ่อคุณแม่ที่ยังหาชื่อไม่ได้ลองดูรายชื่อใน ชื่อลูกชายมงคล และ ชื่อลูกสาวความหมายดี แล้วนำมากรองด้วยตารางนี้ได้เลยค่ะ
เด็กวันจันทร์กับข้อยกเว้นไม้หันอากาศ
แถวที่คุณพ่อคุณแม่มักถามมากที่สุดคือวันจันทร์ เพราะกาลกิณีของวันจันทร์คือ อ และสระทั้งหมด ในภาษาไทยแทบทุกคำมีสระ ตำราจึงอนุโลมให้ใช้ไม้หันอากาศได้ ตามที่บทความของวารสารวรรณวิทัศน์ระบุไว้
ผลในทางปฏิบัติคือ ชื่อเด็กวันจันทร์ที่ถือตำราเคร่งจะเลือกได้แคบกว่าวันอื่น ชื่อที่ผู้ตั้งชื่อเลือกให้มักเป็นคำที่ใช้พยัญชนะกับไม้หันอากาศเป็นหลัก การนับว่าอะไรคือสระในชื่อหนึ่งๆ ก็ต่างกันไปตามสำนัก ถ้าลูกเกิดวันจันทร์และคุณพ่อคุณแม่อยากถือตำราเคร่ง ผมแนะนำให้คัดชื่อมาสามถึงห้าชื่อ แล้วให้ผู้ตั้งชื่อที่ครอบครัวไว้ใจช่วยดูอีกรอบ
ชื่อมงคลต้องจดทะเบียนได้ด้วย
ชื่อที่ผ่านทักษาแล้วยังต้องผ่านนายทะเบียนอีกด่านหนึ่ง คู่มือทางการทะเบียนของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ระบุว่าการแจ้งเกิดต้องตั้งชื่อตามหลักเกณฑ์การตั้งชื่อตัว ซึ่งสรุปได้ดังนี้
- ไม่พ้องหรือคล้ายพระนามของพระมหากษัตริย์ พระราชินี หรือราชทินนาม
- ไม่มีคำหยาบหรือความหมายไม่สุภาพ
- เป็นคำเดียว ไม่มีช่องว่าง ไม่มีสัญลักษณ์
- มีความหมายตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานหรือพจนานุกรมอื่น
- สะกดถูกต้อง
- ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรม
- ไม่ได้ตั้งเพื่อแสวงหาประโยชน์โดยทุจริต
ช่วงเวลาก็สำคัญค่ะ คู่มือฉบับเดียวกันระบุให้แจ้งเกิดภายใน 15 วันนับจากวันเกิด ถ้ามีเหตุจำเป็นขยายได้ไม่เกิน 30 วัน และการแจ้งเกิดเกินกำหนดมีค่าปรับไม่เกิน 1,000 บาท ช่วงสองสัปดาห์แรกหลังคลอดคุณแม่ยังพักฟื้นอยู่ จึงควรเลือกชื่อให้เสร็จตั้งแต่ก่อนคลอด อย่างน้อยให้มีชื่อสำรองของทุกวันที่ลูกจะเกิดได้ ผมแนะนำให้ใส่รายชื่อนี้ไว้ในแฟ้มเอกสารเดียวกับ ของเตรียมไปคลอด
เมื่อความหมายกับอักษรมงคลขัดกัน
หลายครอบครัวเจอสถานการณ์ที่ชื่อซึ่งทุกคนชอบมีอักษรกาลกิณีปนอยู่หนึ่งตัว หรือชื่อที่ผ่านทักษาครบมีความหมายไม่ถูกใจ วิธีตัดสินใจที่ผมแนะนำคือเรียงเกณฑ์ตามผลกระทบต่อชีวิตลูก
| ลำดับ | เกณฑ์ | เหตุผล |
|---|---|---|
| 1 | จดทะเบียนได้และสะกดถูก | ถ้าไม่ผ่านข้อนี้ ใช้ชื่อนั้นไม่ได้เลย |
| 2 | อ่านง่ายและไม่ถูกล้อ | ลูกต้องบอกชื่อตัวเองนับพันครั้งที่โรงเรียนและที่ทำงาน |
| 3 | ความหมายดีเมื่อลูกโตพอจะถาม | ลูกจะอยากรู้ว่าชื่อตัวเองแปลว่าอะไร |
| 4 | ไม่มีอักษรกาลกิณี | เป็นกฎที่ตำราถือเคร่งที่สุด |
| 5 | อักษรนำมาจากเดช ศรี หรือภูมิที่ต้องการ | เป็นเรื่องที่ยืดหยุ่นได้มากที่สุด |
ถ้าครอบครัวถือทักษาเคร่ง ให้สลับข้อ 4 ขึ้นมาก่อนข้อ 2 ได้ แต่ข้อ 1 ควรอยู่บนสุดเสมอ ส่วนชื่อเล่นไม่ต้องผ่านนายทะเบียน หลายบ้านจึงใช้ชื่อเล่นที่ถูกทักษาเป็นทางออก ลองดูไอเดียใน ชื่อเล่นลูกน่ารัก ได้ค่ะ
นามสกุลกับเลขศาสตร์ต้องนับด้วยไหม
ตำราทักษาที่ใช้อ้างอิงพูดถึงชื่อตัวเป็นหลัก นามสกุลได้รับมาจากครอบครัว จึงเลือกอักษรเองไม่ได้ ส่วนบางสำนักนำเลขศาสตร์หรือผลรวมของอักษรทั้งชื่อและนามสกุลมาคิดร่วมด้วย ซึ่งเป็นศาสตร์อีกแขนงหนึ่ง ไม่ได้อยู่ในตารางทักษา
ถ้าญาติผู้ใหญ่ให้ความสำคัญกับเลขศาสตร์ ให้ใช้ทักษาคัดชื่อก่อน แล้วนำชื่อที่ผ่านไปคำนวณเลขศาสตร์ต่อ ลำดับนี้ช่วยให้ไม่ต้องเริ่มใหม่หลายรอบ
เช็กลิสต์ก่อนนำชื่อไปแจ้งเกิด
สิ่งที่ควรทำเสร็จก่อนวันไปสำนักทะเบียนมีไม่มากค่ะ
- รู้วันเกิดและเวลาเกิดของลูกจากหนังสือรับรองการเกิดของโรงพยาบาล
- ถ้าเกิดวันพุธหรือช่วงหลังเที่ยงคืน ตกลงกับผู้ตั้งชื่อแล้วว่าใช้แถวไหน
- ชื่อที่เลือกไม่มีอักษรกาลกิณีของวันเกิด
- เปิดพจนานุกรมดูความหมายและตัวสะกดแล้ว
- อ่านออกเสียงคู่กับนามสกุลแล้วไม่เป็นคำล้อ
- มีชื่อสำรองอย่างน้อยหนึ่งชื่อ เผื่อนายทะเบียนไม่รับชื่อแรก
- นัดวันแจ้งเกิดภายใน 15 วันหลังคลอด
ชื่อที่ดีที่สุดคือชื่อที่ทั้งครอบครัวเรียกแล้วมีความสุข และลูกภูมิใจเมื่อรู้ความหมาย ตารางทักษาเป็นเครื่องมือช่วยคัด ส่วนการตัดสินใจสุดท้ายเป็นของคุณพ่อคุณแม่ค่ะ
คำถามที่พบบ่อย
ลูกเกิดวันพุธตอนค่ำ ต้องใช้ตารางไหน
ตำราทักษาแยกพุธกลางวันกับพุธกลางคืนซึ่งนับเป็นราหูออกจากกัน ถ้าลูกเกิดหลังพลบค่ำของวันพุธ ผู้ตั้งชื่อมักใช้แถวราหู แต่เส้นแบ่งเวลาที่แน่นอนแต่ละสำนักถือต่างกัน ควรถามผู้ตั้งชื่อที่คุณพ่อคุณแม่ไว้ใจว่ายึดเวลาใด
ชื่อที่ถูกหลักทักษาแต่ความหมายไม่ชอบ ควรใช้ไหม
ชื่อจะอยู่กับลูกไปตลอดชีวิต ผมแนะนำให้ถือว่าความหมาย การออกเสียง และการสะกดที่ไม่ทำให้ลูกลำบากสำคัญพอกับอักษรมงคล ถ้าชื่อไหนผ่านทักษาแต่ทั้งบ้านไม่ชอบความหมาย ให้เลือกชื่ออื่นในหมวดอักษรเดียวกัน
ตั้งชื่อไม่ถูกใจแล้ว เปลี่ยนภายหลังได้ไหม
เปลี่ยนชื่อได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักทะเบียนท้องถิ่น ค่าธรรมเนียมตามคู่มือทางการทะเบียนของกรมการปกครองคือ 50 บาท และชื่อใหม่ต้องผ่านหลักเกณฑ์การตั้งชื่อเหมือนตอนแจ้งเกิด
แหล่งอ้างอิง
- ตำราทักษากับการตั้งชื่อของคนไทย | วารสารวรรณวิทัศน์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
- การศึกษาวิธีการตั้งชื่อคนตามความเชื่อตามหลักทักษาปกรณ์ | วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
- คู่มือทางการทะเบียน | สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง





