แม่และเด็ก

เสื้อผ้าเด็กแรกเกิด เลือกไซซ์ เนื้อผ้า และจำนวนชุดสำหรับเดือนแรก

| อ่าน 15 นาที

เสื้อผ้าเด็กแรกเกิด เลือกอย่างไร? คู่มือเปรียบเทียบก่อนตัดสินใจ

ประเด็นสำคัญ

  • ชุดคลุมตัวแบบกระดุมหรือซิปตลอดตัวใช้บ่อยที่สุด ควรมี 6-8 ชุดในเดือนแรก เพราะลูกเปื้อนวันละหลายครั้ง
  • ไซซ์ดูจากน้ำหนักและความยาวตัวลูก ไม่ใช่อายุ และฉลากไซซ์ไม่ตรงกันระหว่างยี่ห้อ จึงซื้อไซซ์ NB ไม่เกินครึ่งของทั้งหมด
  • เนื้อผ้าที่ใช้กับผิวทารกคือคอตตอนเนื้อนุ่มยืดได้ ตะเข็บและป้ายอยู่ด้านนอกหรือเรียบ ไม่มีเชือก ริบบิ้น หรือกระดุมเม็ดเล็กที่หลุดได้
  • AAP ให้แต่งตัวลูกหนากว่าผู้ใหญ่หนึ่งชั้น และอากาศร้อนเกิน 24 องศาเซลเซียสมักพอแค่ชั้นเดียว
  • เสื้อผ้าทุกตัวต้องซักก่อนใส่ครั้งแรก และซักแยกจากผ้าผู้ใหญ่ด้วยผงซักฟอกสูตรอ่อนโยน

เสื้อผ้าเดือนแรกที่ใช้จริงคือชุดคลุมตัวแบบกระดุมหรือซิปตลอดตัว 6-8 ชุด บอดี้สูทอีก 4-6 ตัว และผ้าห่อตัวสองสามผืน ที่เหลือเป็นของเสริม ชุดสวยแบบสวมหัวหรือชุดสองชิ้นที่ได้เป็นของขวัญมักใส่ได้สองสามครั้งแล้วลูกก็โตเกินไซซ์

ทารกแรกเกิดเปื้อนง่ายกว่าที่คาด อึแตก นมไหลย้อน และเหงื่อออกที่คอ เสื้อผ้าจึงต้องถอดง่าย ซักบ่อยได้ และไม่เป็นอันตรายกับผิวบาง

ดูไซซ์จากน้ำหนักลูก ไม่ใช่จากตัวเลขเดือนบนป้าย

ป้ายไซซ์ของเสื้อเด็กอ่อนอ้างอิงน้ำหนักและความยาวตัว ไม่ได้อ้างอิงอายุจริงของลูก และแต่ละยี่ห้อเขียนไม่เหมือนกัน ไซซ์ NB ของยี่ห้อหนึ่งอาจเทียบเท่า 0-1 เดือนของอีกยี่ห้อ ตัวเลขด้านล่างเป็นช่วงโดยประมาณที่พบทั่วไป ให้ตรวจตารางไซซ์ของแต่ละยี่ห้อก่อนซื้อ

ไซซ์บนป้าย น้ำหนักที่รองรับ (กก.) โดยประมาณ ความยาวตัว (ซม.) โดยประมาณ
NB / แรกเกิด 2.5-4 45-54
0-3 เดือน 4-6 54-62
3-6 เดือน 6-7.5 62-68

ลูกที่คลอดตามกำหนดน้ำหนักราว 3 กิโลกรัมขึ้นไป ใส่ NB ได้ราว 2-4 สัปดาห์ ถ้าน้ำหนักแรกเกิดเกิน 3.5 กิโลกรัม บางคนข้าม NB ไปไซซ์ 0-3 เดือนเลย ส่วนทารกคลอดก่อนกำหนดที่น้ำหนักต่ำกว่า 2.5 กิโลกรัมอาจต้องหาไซซ์ที่เล็กกว่า NB ซึ่งมีแบรนด์เฉพาะ ถามพยาบาลที่แผนกทารกแรกเกิดก่อนซื้อ

วิธีแบ่งไซซ์ที่ไม่เสียเงินทิ้งคือซื้อ NB 2-3 ชุด ไซซ์ 0-3 เดือน 4-5 ชุด และให้ญาติหรือเพื่อนส่งไซซ์ 3-6 เดือนมาทีหลัง ตอนเดือนที่สองลูกจะใส่ 0-3 เดือนเกือบทั้งตู้

แบบเสื้อ: ลูกแต่งตัวเองไม่ได้ จึงต้องเลือกตามมือผู้ใหญ่

เสื้อผ้าทารกควรผ่านเกณฑ์ว่าเปลี่ยนตอนตี 3 แบบง่วงจัดได้หรือไม่ AAP แนะนำให้มองหาแบบที่มีกระดุมหรือซิปตลอดด้านหน้า กระดุมหรือซิปที่ขาทั้งสองข้างเพื่อเปลี่ยนผ้าอ้อมโดยไม่ต้องถอดทั้งตัว และแขนเสื้อกว้างพอ

แบบ เหมาะกับ ข้อสังเกต
ชุดคลุมตัว (sleepsuit) กระดุมหรือซิปตลอดตัว ใส่นอน ใส่บ้าน สะดวกที่สุด ซื้อแบบมีที่พับครอบมือในตัวถ้าลูกชอบข่วนหน้า
บอดี้สูทแขนสั้น แขนยาว ใส่ในบ้านหน้าร้อน เป็นชั้นในหน้าหนาว กระดุมใต้ผ้าอ้อมต้องกลัดง่าย ไม่ฝืดมือ
เสื้อผูกข้าง กางเกงแยก ช่วงสะดือยังไม่หลุด ไม่เสียดสีสะดือ แต่เชือกต้องสั้นและผูกด้านนอก
ชุดสวมหัว ใส่ถ่ายรูปหรือออกงาน คอต้องยืดได้และสวมผ่านศีรษะที่ยังโยกไม่ได้ ใส่ยากกว่าที่เห็น
ผ้าห่อตัว ช่วงสัปดาห์แรกถึง 3-4 เดือน ต้องไม่รัดสะโพก

ถ้าลูกสะดือยังไม่หลุด ให้เลือกบอดี้สูทที่ชายผ้าไม่ทับสะดือ หรือพับผ้าอ้อมต่ำกว่าสะดือ วิธีดูแลสะดือและอาการที่ต้องกังวลอยู่ใน การดูแลสะดือทารก

เนื้อผ้า ตะเข็บ และป้าย

ผิวทารกบางกว่าผู้ใหญ่และเสียดสีง่าย เนื้อผ้าที่ใช้กันทั่วไปในเสื้อเด็กอ่อนคือคอตตอน 100 เปอร์เซ็นต์ หรือคอตตอนผสมใยไผ่ที่ยืดตัวได้ ข้อควรเทียบกันก่อนซื้อมีดังนี้

  • คอตตอนบางเบา ระบายอากาศ ซักบ่อยได้ เหมาะกับอากาศบ้านเรา แต่ยับง่ายและหดได้ถ้าตากแดดจัดหรือใช้ความร้อนสูง
  • ผ้าที่มีสแปนเด็กซ์ผสมเล็กน้อยยืดสวมง่าย แต่ถ้ายืดมากเกินไป เวลาสวมหัวอาจรัดคอ
  • ผ้าโพลีเอสเตอร์หรือไนลอนระบายเหงื่อไม่ดี ทำให้ลูกร้อนและเป็นผดผื่น ดูที่ ผดร้อนในทารก
  • ผ้าแบบมีขนหรือโครเชต์เหมาะใช้ถ่ายรูป ไม่เหมาะใส่นอนเพราะเส้นใยหลุดเข้าปากหรือจมูกลูก

ตรวจตะเข็บด้วยการเอามือลูบด้านในตัวเสื้อ ตะเข็บควรเรียบหรืออยู่ด้านนอก ป้ายยี่ห้อหรือป้ายซักควรพิมพ์ติดผ้าหรือสั้นและนุ่ม ไม่แข็งขูดต้นคอ ถ้าป้ายระคายให้ตัดทิ้งก่อนซัก สีสันเข้มจัดอาจมีสีตกในการซักครั้งแรก เลือกสีอ่อนหรือสีพาสเทลเป็นหลัก ถ้าผิวลูกแดงหลังใส่ชุดหนึ่ง ให้หยุดใส่ ซักด้วยน้ำเปล่าอีกรอบ และปรึกษากุมารแพทย์ถ้ายังไม่หาย

ลูกควรใส่กี่ชั้นในอากาศร้อนและห้องแอร์

เมืองไทยร้อนทั้งปี คุณพ่อคุณแม่หลายคนจึงห่อลูกหนาจนเหงื่อออก ความร้อนเกินเป็นเรื่องที่ต้องระวังกับทารก AAP ให้หลักไว้ว่า

  • อากาศเย็นกว่า 24 องศาเซลเซียสหรือห้องแอร์ ให้ใส่ชั้นในและผ้าอ้อม แล้วคลุมด้วยชุดนอนหรือเสื้อคลุม หลังจากนั้นห่อด้วยผ้าห่อตัวบาง ๆ ได้
  • อากาศร้อนกว่า 24 องศาเซลเซียส ชั้นเดียวอาจพอ ให้แต่งตัวลูกหนากว่าผู้ใหญ่ที่ใส่สบายอยู่หนึ่งชั้น
  • ทารกคลอดก่อนกำหนดมักต้องห่มเพิ่มอีกหนึ่งชั้นจนกว่าน้ำหนักจะถึงระดับเด็กครบกำหนด ให้ถามแพทย์ที่ดูแล

AAP ในหน้าแนวทางการนอนปลอดภัยแนะนำไม่ใส่หมวกในบ้านด้วย เพราะศีรษะเป็นทางระบายความร้อนของทารก ตรวจความร้อนด้วยการแตะที่หน้าอกหรือท้ายทอย ไม่ใช่ที่มือเท้า ซึ่งเย็นเป็นปกติ ถ้าท้ายทอยชื้นหรือผิวแดงร้อนแปลว่าหนาเกิน ให้ถอดหนึ่งชั้น

ในห้องแอร์ที่ตั้งอุณหภูมิต่ำ ชุดคลุมตัวแขนยาวขายาวชั้นเดียวบวกผ้าห่อตัวบางมักพอ ไม่ต้องห่มผ้านวมทับ เพราะผ้านวมไม่ควรอยู่ในที่นอนของทารกอยู่แล้ว ดูหลักที่นอนปลอดภัยเพิ่มเติมใน คู่มือดูแลทารกแรกเกิด

ผ้าห่อตัว ถุงมือ หมวก: ของเสริมที่ต้องรู้ข้อจำกัด

ผ้าห่อตัว ช่วยให้ทารกแรกเกิดสะดุ้งน้อยลงและหลับต่อได้ AAP ระบุว่าการห่อตัวไม่ได้ลดความเสี่ยงของ SIDS ต้องวางลูกนอนหงายเสมอ ห่อไม่แน่นเกินไป ให้สะโพกขยับได้ และเหลือที่ให้สอดนิ้วสองถึงสามนิ้วระหว่างอกลูกกับผ้า เลิกห่อเมื่อลูกเริ่มมีสัญญาณจะพลิกตัว ซึ่งมักราว 3-4 เดือน

ถุงมือ ใช้ในช่วงที่เล็บลูกยาวและลูกยังข่วนหน้าตัวเอง NHS ใส่ scratch mittens ในรายการของที่ต้องมี แต่ถุงมือไม่ต้องใส่ตลอด ลูกต้องใช้มือสัมผัสสิ่งต่าง ๆ เพื่อเรียนรู้ ถอดออกเมื่อลูกตื่นอยู่กับคุณ

หมวกและถุงเท้า ใส่เมื่ออยู่นอกบ้านหรือห้องที่เย็น หมวกที่ใส่นอกบ้านควรมีปีกบังแดดหน้าร้อน และถอดทันทีเมื่อเข้าที่ร่ม ไม่ต้องใส่นอนหลับ

ซักอย่างไรให้เสื้อลูกสะอาดและผิวไม่ระคาย

ซักเสื้อผ้าทุกตัวก่อนใส่ครั้งแรกรวมถึงตัวที่ดูสะอาดในถุง เพราะผ้าใหม่มีแป้ง สารเคลือบ และฝุ่นจากการขนส่ง ขั้นตอนที่ใช้ได้ทั้งเครื่องและมือมีดังนี้

  1. ตัดป้ายและเชือกที่ไม่จำเป็นออก กลัดกระดุมให้ครบก่อนซัก เพื่อไม่ให้ดึงผ้าจนเสียรูป
  2. ซักแยกจากเสื้อผ้าผู้ใหญ่ ใช้ผงซักฟอกหรือน้ำยาซักผ้าสูตรสำหรับเด็ก หรือสูตรอ่อนโยนไม่มีน้ำหอม ใช้ปริมาณตามฉลาก
  3. ล้างน้ำเปล่า 2 รอบเพื่อไม่ให้ผงซักฟอกตกค้าง
  4. ตากแดดจนแห้งสนิท หลีกเลี่ยงน้ำยาปรับผ้านุ่มในช่วงเดือนแรกหากผิวลูกแพ้ง่าย
  5. รีดหรือพับเก็บในที่แห้ง ไม่ใส่ลูกเมื่อชุดยังชื้น

ถ้าเสื้อเปื้อนอุจจาระหรือนมไหลย้อน ให้แช่น้ำเย็นก่อนซักทันที อย่าใช้น้ำร้อนเพราะจะทำให้คราบฝังในเนื้อผ้า

เสื้อมือสองและเสื้อที่ได้เป็นของขวัญ ใช้ได้แค่ไหน

NHS ระบุว่าของใช้เด็กไม่จำเป็นต้องใหม่ทั้งหมด ยกเว้นที่นอนเตียงเด็กและคาร์ซีท เสื้อผ้ามือสองจึงเป็นของที่ประหยัดได้จริง เพราะทารกใส่แต่ละไซซ์ไม่กี่สัปดาห์ เสื้อที่ผ่านการซักมาหลายรอบนุ่มกว่าชุดใหม่ด้วย ก่อนรับมาตรวจสามจุดนี้

  • ผ้าไม่ยานหรือบางจนเห็นเนื้อ ตะเข็บไม่หลุด และกระดุมหรือซิปครบทุกเม็ด
  • ไม่มีคราบเหลืองฝังที่ใต้แขนและคอ เพราะคราบสะสมบอกว่าซักไม่สะอาดพอ
  • ไม่มีเชือก ริบบิ้น หรือของตกแต่งที่หลุดได้ ถ้ามี ให้ตัดออกก่อนใส่

เสื้อมือสองและของฝากต้องซักก่อนใส่เช่นกัน ใช้วิธีเดียวกับข้างบน สำหรับของขวัญที่เป็นชุดสวยไซซ์ใหญ่ เก็บใส่ถุงแยกตามไซซ์ ติดฉลากเดือนที่จะใส่ แล้วเก็บในที่แห้ง จะได้ไม่ต้องรื้อหาเวลาลูกโตเร็วจนต้องเปลี่ยนไซซ์

รายการซื้อเสื้อผ้าเดือนแรก ตามสภาพบ้านที่ใช้

จำนวนชุดขึ้นกับความถี่ในการซักผ้า ถ้าซักทุกวันและตากแดดแห้งในวันเดียว จำนวนที่ใช้ได้คือชุดคลุมตัวและบอดี้สูทรวม 8-10 ตัว ถ้าซักสองวันครั้ง หรืออยู่คอนโดที่ตากแห้งช้าในฤดูฝน ควรมี 12-14 ตัว เพราะคุณจะเปลี่ยนชุดวันละ 2-3 ครั้งในช่วงที่ลูกเปื้อนบ่อย

รายการ ตากแห้งเร็ว ซักทุกวัน ตากแห้งช้า ซักสองวันครั้ง
ชุดคลุมตัว 5-6 8-9
บอดี้สูท 3-4 5-6
ถุงมือ ถุงเท้า 2-3 คู่ 4 คู่
ผ้าห่อตัว 2 3
หมวก 1 1-2

ของที่ได้เป็นของขวัญอย่าเพิ่งตัดป้าย ถ้าไซซ์ไม่ตรงหรือไม่ได้ใช้ ให้เก็บไว้แลกเปลี่ยนหรือยกต่อ ดูแนวคิดของที่ควรขอเป็นของขวัญใน ไอเดียของขวัญเด็กแรกเกิด และรายการของใช้ทั้งหมดที่ต้องเตรียมอยู่ใน ของใช้เด็กแรกเกิดที่ต้องมี

เสื้อผ้าชุดแรกที่ควรซื้อก่อน

ถ้าลูกจะคลอดในสัปดาห์หน้า ให้ซื้อสามอย่างนี้ก่อน ชุดคลุมตัวกระดุมหรือซิปตลอดตัวไซซ์ NB และ 0-3 เดือนอย่างละ 3-4 ชุด บอดี้สูทคอตตอน 4 ตัว และผ้าห่อตัวผ้าบาง 2 ผืน ซักตากให้เสร็จก่อนวันคลอด

ที่เหลือซื้อตามจริงหลังชั่งน้ำหนักลูกที่โรงพยาบาล ถ้าลูกมีผื่น เหงื่อออกมาก หรือผิวแดงที่คอและข้อพับ ให้ลดชั้นเสื้อลงก่อน ถ้าผื่นไม่หายภายใน 2-3 วัน ตัวร้อน หรือลูกซึมและกินนมน้อยลง ให้พาไปพบกุมารแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

เสื้อผ้าเด็กแรกเกิดควรซักก่อนใส่ไหม

ควรซัก เพราะผ้าใหม่มีแป้งหรือสารตกค้างจากการผลิตและขนส่ง ซักด้วยน้ำสะอาดกับผงซักฟอกสูตรอ่อนโยน ล้างน้ำให้สะอาด แล้วตากแดดจนแห้ง ถ้าผิวลูกแดงหลังใส่ชุดไหน ให้ปรึกษากุมารแพทย์ก่อนซื้อซ้ำ

ทารกแรกเกิดต้องใส่ถุงมือถุงเท้าตลอดเวลาไหม

ไม่จำเป็นตลอด ถุงมือมีไว้กันลูกข่วนหน้าช่วงที่เล็บยังยาวและลูกยังควบคุมมือไม่ได้ ถุงเท้าใส่เมื่อห้องเย็น ถ้ามือเท้าเย็นแต่หน้าอกและท้ายทอยอุ่นปกติ แปลว่าลูกไม่หนาว ไม่ต้องห่มเพิ่ม

ซื้อเสื้อผ้าไซซ์ใหญ่ให้ลูกใส่ได้นาน ๆ ดีไหม

ใส่ได้เฉพาะเสื้อชั้นนอก ชุดที่ใหญ่เกินจะหลวมจนคอกว้าง ชายผ้าทับหน้าลูกตอนนอนหงาย และแขนยาวเกินจนมือลูกหายเข้าไป ควรซื้อไซซ์ที่พอดีตอนใช้จริง แล้วค่อยเพิ่มไซซ์ถัดไปตามน้ำหนักที่ชั่งในการตรวจครั้งแรก

แหล่งอ้างอิง

  1. Tips for Dressing Your Baby | American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)
  2. What to buy for your newborn baby - Best Start in Life | NHS (National Health Service, UK)
  3. A Parent's Guide to Safe Sleep | American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก