แม่และเด็ก

ของขวัญวันเกิดเด็ก 1 ขวบ เลือกตามพัฒนาการและความปลอดภัย

| อ่าน 16 นาที

ของขวัญวันเกิดเด็ก 1 ขวบ ข้อมูลที่พ่อแม่ควรรู้ ครบจบในบทความเดียว

สรุปสั้นๆ

  • เด็ก 1 ขวบกำลังฝึกเกาะยืน เกาะเดิน หยิบของด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ และหาของที่ถูกซ่อน ของขวัญที่ตรงกับทักษะเหล่านี้จะถูกเล่นจริง
  • ของเล่นง่ายๆ อย่างบล็อก ถ้วยซ้อน หม้อกับช้อน และหนังสือมีปีกให้เปิด ใช้ฝึกพัฒนาการได้ดีพอๆ กับของราคาแพง
  • AAP ให้เลือกของเล่นที่ชิ้นส่วนใหญ่กว่าปากเด็ก เลี่ยงถ่านกระดุม แม่เหล็กแรงสูง และของเล่นเสียงดัง
  • CDC แนะนำให้เลี่ยงรถหัดเดินแบบนั่ง และไม่ให้เด็กต่ำกว่า 2 ขวบดูหน้าจอ ยกเว้นวิดีโอคอลกับคนในครอบครัว
  • ถ้าไม่แน่ใจ หนังสือบอร์ด รถเข็นสำหรับดันเดิน และชุดบล็อกเป็นตัวเลือกที่ใช้ได้นานหลายปี

ของขวัญวันเกิดเด็ก 1 ขวบที่ลูกเล่นจริง คือของที่ตรงกับสิ่งที่ลูกกำลังฝึกอยู่พอดี ช่วงอายุนี้ลูกส่วนใหญ่เริ่มเกาะยืน เกาะเดิน หยิบของชิ้นเล็กด้วยปลายนิ้ว และชอบเปิดปิด ใส่และเท ถ้าของขวัญตอบโจทย์ทักษะเหล่านี้ ลูกจะหยิบมาเล่นซ้ำทุกวัน ส่วนของที่ยากเกินวัยมักถูกวางไว้จนลืม

เราแบ่งไอเดียตามทักษะที่ CDC ระบุว่าเด็กส่วนใหญ่ทำได้เมื่ออายุ 1 ปี แล้วตามด้วยเช็กลิสต์ความปลอดภัยของเล่นจาก AAP ใช้ประกอบกันเวลาเลือกซื้อ

ลูกวัย 1 ขวบกำลังฝึกอะไรอยู่

CDC เผยแพร่รายการพัฒนาการที่เด็กส่วนใหญ่ทำได้เมื่ออายุ 1 ปี ใช้เป็นจุดตั้งต้นในการเลือกของขวัญได้ดี

ด้านพัฒนาการ สิ่งที่เด็กส่วนใหญ่ทำได้เมื่อ 1 ขวบ ของขวัญที่ต่อยอดได้
สังคมและอารมณ์ เล่นจ๊ะเอ๋ ตบมือเล่นเกมกับผู้ใหญ่ หนังสือมีปีกเปิด ตุ๊กตามือ
ภาษา โบกมือบ๊ายบาย เรียกพ่อแม่ด้วยคำเฉพาะ เข้าใจคำว่า "ไม่" หนังสือภาพ บทเพลงเด็ก
ความคิด ใส่ของลงในภาชนะ หาของที่เห็นว่าถูกซ่อน ถ้วยซ้อน กล่องหยอดรูปทรง
การเคลื่อนไหว เกาะยืน เดินเกาะเฟอร์นิเจอร์ ดื่มจากแก้วโดยผู้ใหญ่ถือให้ หยิบของด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วชี้ รถเข็นสำหรับดันเดิน แก้วหัดดื่ม

ตารางนี้ไม่ใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินว่าลูกช้าหรือเร็ว เด็กแต่ละคนมีจังหวะของตัวเอง ถ้าลูกยังไม่เกาะยืน ของเล่นสำหรับนั่งเล่นก็เหมาะกว่ารถเข็นดันเดิน ถ้าพ่อแม่กังวลเรื่องพัฒนาการ ปรึกษาคุณหมอในนัดตรวจสุขภาพเด็กได้ รายละเอียดพัฒนาการวัยนี้แบบเต็มอ่านได้ที่ พัฒนาการเด็ก 1 ขวบ

ของขวัญสำหรับลูกที่เริ่มเกาะเดิน

ช่วงที่ลูกเริ่มดึงตัวขึ้นยืนและเดินเกาะของ เป็นช่วงที่ของเล่นสำหรับดันไปข้างหน้าได้ใช้งานคุ้มที่สุด CDC แนะนำให้พ่อแม่ใช้ของเล่นที่ลูกดันได้ หรือแม้แต่กล่องเปล่า เป็นเครื่องช่วยให้ลูกฝึกเดินอย่างปลอดภัย

ไอเดียของขวัญหมวดนี้

  • รถเข็นของเล่นแบบดันที่มีฐานกว้าง ไม่คว่ำง่ายเมื่อลูกเอาน้ำหนักพิง
  • ลูกบอลผ้าขนาดใหญ่ ให้ลูกคลานตามหรือเดินไปเก็บ
  • อุโมงค์ผ้าพับได้ สำหรับคลานลอด
  • รองเท้าหัดเดินพื้นนุ่ม สำหรับเดินนอกบ้าน

เรื่องรองเท้า ในบ้านลูกเดินเท้าเปล่าได้ รองเท้าคู่แรกจะใช้ตอนออกไปข้างนอก วิธีเลือกขนาดและพื้นรองเท้าดูต่อได้ที่ รองเท้าหัดเดิน

ของขวัญที่ฝึกมือและการคิด

เด็กวัยนี้ชอบใส่ของแล้วเทออก ซ้ำไปซ้ำมา พฤติกรรมนี้คือการเรียนรู้เรื่องเหตุและผล และเรื่องที่ว่าของยังอยู่แม้มองไม่เห็น CDC ยกตัวอย่างกิจกรรมง่ายๆ อย่างให้ลูกเล่นหม้อ กระทะ และช้อนไม้ หรือให้ใส่บล็อกลงในถ้วยแล้วเทออก

ของขวัญหมวดนี้จึงไม่จำเป็นต้องซับซ้อน

ของขวัญ ทักษะที่ได้ฝึก ข้อควรดูก่อนซื้อ
ถ้วยซ้อนหลายขนาด ใส่ของ เทออก เรียงขนาด พลาสติกหนา ขอบมน
บล็อกไม้หรือบล็อกผ้า หยิบ วาง ซ้อน ทำล้ม ขนาดใหญ่กว่าปากลูก สีไม่ลอก
กล่องหยอดรูปทรง จับคู่รูปร่าง หาของที่หายไปในกล่อง ฝาเปิดได้ง่าย ไม่หนีบนิ้ว
ลูกบอลผิวต่างสัมผัส กำ ปล่อย กลิ้ง ไม่มีขนหรือปุยที่หลุด
ของเล่นในน้ำแบบถ้วยรู เท ตัก สังเกตน้ำไหล ไม่มีรูที่น้ำค้างจนขึ้นรา

บล็อกเป็นของขวัญที่ใช้ได้นานที่สุดในกลุ่มนี้ ตอน 1 ขวบลูกจะทำล้มมากกว่าซ้อน พอโตขึ้นจะเริ่มซ้อนเป็นหอคอย สร้างบ้าน และเล่นสมมติ ไอเดียของเล่นตามวัยเพิ่มเติมดูได้ที่ ของเล่นเสริมพัฒนาการ

หนังสือ ของขวัญที่ไม่เคยซ้ำเกินไป

หนังสือเป็นของขวัญที่บ้านไหนก็มีที่วาง และแม้ได้หลายเล่มก็ไม่เกิน CDC แนะนำให้อ่านหนังสือกับลูก และยกตัวอย่างหนังสือที่มีปีกให้เปิดหาของ เพราะสอดคล้องกับทักษะการหาของที่ซ่อนอยู่ของเด็กวัยนี้

หนังสือที่เหมาะกับเด็ก 1 ขวบ

  • หนังสือบอร์ดกระดาษแข็ง มุมมน ลูกพลิกเองได้
  • หนังสือที่มีปีกให้เปิด หรือมีผิวสัมผัสต่างกันให้ลูบ
  • หนังสือภาพของในชีวิตประจำวัน เช่น สัตว์ ผลไม้ รถ
  • หนังสือที่มีคำซ้ำหรือคำคล้องจอง ให้พ่อแม่อ่านออกเสียงสนุก

ถ้าให้หนังสือเป็นของขวัญ ลองเขียนข้อความสั้นๆ ไว้ที่ปกในพร้อมวันที่ พออ่านย้อนหลังอีกหลายปีจะกลายเป็นของที่มีค่ากับครอบครัว รายชื่อหนังสือภาพสำหรับวัยเตาะแตะอ่านต่อได้ที่ หนังสือภาพสำหรับเด็กเล็ก

เช็กลิสต์ความปลอดภัยของเล่นจาก AAP

เด็ก 1 ขวบยังสำรวจทุกอย่างด้วยปาก ความปลอดภัยจึงต้องมาก่อนความน่ารัก AAP สรุปหลักเลือกของเล่นไว้ เรานำมาเรียงเป็นเช็กลิสต์ที่ใช้ได้ทันทีในร้าน

เช็ก ทำไมสำคัญ
ทุกชิ้นส่วนใหญ่กว่าปากเด็ก กันการกลืนหรือสำลักชิ้นส่วนเล็ก
ไม่มีถ่านกระดุมหรือถ่านเหรียญ หรือฝาครอบถ่านขันน็อต ถ่านชนิดนี้ถ้ากลืนลงไปทำอันตรายรุนแรงต่อลำไส้
ไม่มีแม่เหล็กแรงสูงที่หลุดได้ ถ้ากลืนแม่เหล็กหลายชิ้น ทำให้ลำไส้บาดเจ็บรุนแรง
ตุ๊กตาไม่บรรจุเม็ดถั่วหรือเม็ดพลาสติก ถ้าตะเข็บขาด เม็ดเล็กหลุดออกมาเข้าปากได้
ไม่มีริบบิ้นหรือเชือกยาว เสี่ยงรัดคอ ควรถอดออกก่อนให้เด็กเล่น
เสียงไม่ดังเกินไป ของเล่นเสียงดังส่งผลต่อการได้ยินได้
พลาสติกหนา ไม่แตกง่าย ระบุว่าไม่มีสารพิษ ของที่แตกจะมีขอบคม และสีบางชนิดเป็นอันตรายถ้าเด็กกัด
ของเล่นไฟฟ้ามีมาตรฐานรับรอง ลดความเสี่ยงไฟดูดและความร้อน

AAP ยังแนะนำให้เลี่ยงของเล่นที่ยิงหรือพุ่งได้ และให้ตรวจข่าวการเรียกคืนสินค้า ถ้าของเล่นที่บ้านอยู่ในรายการเรียกคืน ให้นำออกจากมือเด็กทันที

ป้ายช่วงอายุบนกล่องสำคัญมาก ของเล่นที่เขียนว่าสำหรับ 3 ปีขึ้นไป มักมีเหตุผลเรื่องชิ้นส่วนเล็ก ไม่ได้หมายความว่าลูกเก่งพอจะเล่นได้ก่อนวัย

ของขวัญที่ไม่ใช่ของเล่น

บางครอบครัวมีของเล่นล้นบ้านแล้ว ของขวัญหมวดอื่นก็มีประโยชน์ไม่แพ้กัน

  • แก้วหัดดื่มแบบเปิด CDC ระบุว่าเด็ก 1 ขวบส่วนใหญ่ดื่มจากแก้วได้เมื่อผู้ใหญ่ถือให้ แก้วใบเล็กน้ำหนักเบาช่วยให้ฝึกง่ายขึ้น
  • ชุดจานชามสำหรับเด็ก ก้นจานมีแผ่นยึด ช่วยตอนลูกเริ่มกินอาหารบนโต๊ะร่วมกับครอบครัว
  • เสื้อผ้าไซซ์ใหญ่กว่าปัจจุบันหนึ่งขนาด ใส่ได้ยาวกว่า
  • คลาสกิจกรรมสำหรับพ่อแม่และลูกเล็ก เช่น ดนตรี หรือว่ายน้ำ
  • เงินสมทบเข้าบัญชีออมของลูก

เรื่องอาหารของเด็ก 1 ขวบ ถ้าจะให้ชุดอุปกรณ์ทำอาหารหรือหนังสือเมนู ให้คำนึงถึงแนวทางเรื่องเครื่องดื่มด้วย CDC แนะนำให้น้ำผลไม้สำหรับวัยนี้เป็นน้ำผลไม้แท้ 100 เปอร์เซ็นต์ ไม่เกินราว 4 ออนซ์ (ประมาณ 120 มิลลิลิตร) ต่อวัน ของขวัญที่เป็นขนมหรือเครื่องดื่มหวานจึงไม่เหมาะ

ของขวัญที่ควรคิดอีกครั้งก่อนให้

นอกจากรถหัดเดินแบบนั่ง ยังมีของอีกกลุ่มที่ควรทบทวน

ของขวัญ เหตุผลที่ควรทบทวน
แท็บเล็ตหรือของเล่นจอสำหรับเด็ก CDC แนะนำไม่ให้เด็กต่ำกว่า 2 ขวบใช้หน้าจอ ยกเว้นวิดีโอคอลกับครอบครัว
ชุดเครื่องประดับ สร้อยคอ หรือกำไลชิ้นเล็ก มีชิ้นส่วนเล็กและสายที่รัดคอได้
ลูกโป่ง AAP จัดลูกโป่งเป็นของที่ทำให้สำลักได้ในเด็กเล็ก
ของเล่นสำหรับเด็กโต (ระบุ 3 ปีขึ้นไป) ชิ้นส่วนเล็ก หรือยากเกินวัย
ตุ๊กตาขนาดใหญ่มาก ใช้เป็นที่ปีนป่าย และไม่ควรอยู่ในเตียงนอน

ถ้าญาติตั้งใจให้แท็บเล็ตไว้ใช้วิดีโอคอลกับปู่ย่าตายายที่อยู่ไกล ถือเป็นข้อยกเว้นที่ CDC ระบุไว้ แต่ให้ผู้ใหญ่เป็นคนถือและควบคุม ไม่ใช่ให้ลูกเล่นเอง

แยกตามความสนิท

สมมติว่าคุณได้รับเชิญไปงานวันเกิด 1 ขวบของหลานเพื่อน และไม่รู้ว่าที่บ้านมีอะไรแล้วบ้าง ลองใช้ตารางนี้เป็นแนวทาง โดยไล่จากของชิ้นเล็กไปหาของชิ้นใหญ่ตามความใกล้ชิดกับครอบครัว

ความสนิท ไอเดีย
รู้จักผ่านพ่อแม่ หนังสือบอร์ดหนึ่งถึงสองเล่ม หรือถ้วยซ้อน
สนิทกับครอบครัว ชุดบล็อกไม้ รถเข็นดันเดิน หรืออุโมงค์ผ้า
ญาติใกล้ชิด ของชิ้นใหญ่ที่ถามพ่อแม่แล้ว หรือเงินเข้าบัญชีออม
ไม่แน่ใจเลย บัตรกำนัลร้านหนังสือเด็ก หรือร้านของเล่น

ถ้าคุณเป็นพ่อแม่ที่กำลังจัดงานวันเกิดให้ลูก ไอเดียจัดงานแบบเล็กๆ ที่ลูกไม่เหนื่อยเกินไปอ่านได้ที่ จัดงานวันเกิด 1 ขวบ

ของขวัญที่เก็บความทรงจำปีแรก

วันเกิดปีแรกเป็นวันที่พ่อแม่หลายบ้านอยากเก็บไว้มากกว่าตัวลูกเอง เพราะลูกจำวันนี้ไม่ได้ ของขวัญที่ช่วยเก็บความทรงจำจึงมีความหมายต่อครอบครัวในระยะยาว

  • สมุดบันทึกปีแรกที่มีช่องให้เขียนพัฒนาการแต่ละเดือน
  • ชุดปั๊มรอยมือรอยเท้าแบบหมึกปลอดภัยสำหรับเด็ก ให้ผู้ใหญ่ทำและเก็บ
  • อัลบั้มรูปที่พิมพ์รูปเด่นของแต่ละเดือนไว้ให้เรียบร้อย
  • จดหมายถึงลูกจากคนที่มาร่วมงาน ใส่กล่องไว้ให้เปิดอ่านเมื่อลูกโต

ของกลุ่มนี้ไม่ต้องห่วงเรื่องชิ้นส่วนเล็ก เพราะพ่อแม่เป็นคนเก็บ แต่ถ้าเป็นกรอบรูปกระจก ให้แขวนสูงพ้นมือลูกที่กำลังหัดเกาะยืน

ก่อนห่อของขวัญ

รายละเอียดเล็กน้อยช่วยให้ของขวัญปลอดภัยตั้งแต่ตอนแกะ

  • ใช้กระดาษห่อ ไม่ใช้ริบบิ้นยาว หรือถ้าใช้ ให้ผู้ใหญ่แกะเก็บทันที
  • ไม่ใช้ถุงพลาสติกบางห่อ เพราะเด็กเล็กเอาคลุมหัวได้
  • แนบใบเสร็จหรือบัตรเปลี่ยนสินค้า เผื่อซ้ำกับของที่บ้านมี
  • ถ้าของเล่นใช้ถ่าน ใส่ถ่านให้เรียบร้อยและขันฝาครอบให้แน่น

เมื่อเลือกตามพัฒนาการและผ่านเช็กลิสต์ความปลอดภัยแล้ว ของขวัญชิ้นเล็กราคาไม่สูงก็ถูกใช้งานได้คุ้มค่า ถ้าลูกยังไม่สนใจของเล่นชิ้นใหม่ในวันแรก ไม่ต้องกังวล ลองวางไว้ให้ลูกเห็นซ้ำอีกหลายวัน หรือให้ผู้ใหญ่เล่นให้ดูก่อน เด็กวัยนี้มักเลียนแบบสิ่งที่ผู้ใหญ่ทำ

แหล่งอ้างอิง

  1. Important Milestones: Your Child By One Year | Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
  2. How to Buy Safe Toys | American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก