โลชั่นเด็ก ครีม หรือขี้ผึ้ง เลือกเนื้อไหนให้เข้ากับผิวลูก

ทารกผิวปกติไม่จำเป็นต้องทาโลชั่นทุกวัน และในเดือนแรก NHS แนะนำให้งดโลชั่นและน้ำมันไปก่อน ถ้าลูกผิวแห้งเป็นขุย คัน หรือเป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง เนื้อที่ข้นกว่าอย่างครีมหรือขี้ผึ้งช่วยได้มากกว่าโลชั่นใส ส่วนลูกที่ผิวดีอยู่แล้วและอยู่ในอากาศร้อนชื้น โลชั่นเนื้อบางสูตรไม่มีน้ำหอม ทาหลังอาบวันละครั้งก็เพียงพอ

ดังนั้นคำถามว่าโลชั่นยี่ห้อไหนดี ตอบได้หลังจากรู้สองเรื่อง คือผิวลูกตอนนี้เป็นแบบไหน และต้องการเนื้อข้นแค่ไหน

โลชั่น ครีม ขี้ผึ้ง ต่างกันตรงไหน

HealthyChildren.org ของ AAP อธิบายความต่างของสามเนื้อนี้ไว้ ส่วนใหญ่ต่างกันที่สัดส่วนน้ำกับน้ำมัน

เนื้อ	ลักษณะ	เก็บความชุ่มชื้น	เหมาะกับ
โลชั่น	น้ำมาก เนื้อบาง เกลี่ยง่าย ซึมเร็ว	น้อยที่สุด ต้องทาบ่อย	ผิวปกติ อากาศร้อนชื้น ทาบริเวณกว้าง
ครีม	ข้นกว่า มีน้ำมันมากขึ้น	ปานกลางถึงดี	ผิวแห้ง ผิวแห้งเป็นบางช่วง
ขี้ผึ้ง (ointment)	เนื้อมันเหนียว เช่น ปิโตรเลียมเจลลี่	ดีที่สุด	ผิวแห้งมาก ผิวแตก จุดเฉพาะ เช่น แก้ม ข้อพับ
น้ำมัน	เนื้อน้ำมันล้วน	ต่ำกว่าครีมและขี้ผึ้งในงานรักษาผิวแห้ง	นวดตัว ไม่ใช่ตัวเลือกแรกสำหรับผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง

สมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกัน (AAD) แนะนำว่าสำหรับเด็กที่เป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ครีมและขี้ผึ้งได้ผลดีกว่าโลชั่นและน้ำมัน เพราะสร้างชั้นเคลือบที่หนากว่า

ข้อเสียของเนื้อข้นคือเหนียวเหนอะ ในอากาศร้อน บางบ้านจึงใช้สองเนื้อ ขี้ผึ้งหรือครีมข้นเฉพาะจุดที่แห้ง และโลชั่นบาง ๆ บริเวณที่เหลือ

เริ่มทาเมื่อไร ตามช่วงวัย

ช่วงวัย	แนวทาง
แรกเกิดถึง 1 เดือน	NHS แนะนำให้งดโลชั่นและน้ำมัน ผิวลอกบาง ๆ ในสัปดาห์แรกเป็นเรื่องปกติและหายเอง
1 เดือนขึ้นไป ผิวปกติ	ทาหรือไม่ทาก็ได้ ถ้าทา ใช้ปริมาณน้อย ไม่มีน้ำหอม หลังอาบ
ทุกวัย ผิวแห้งเป็นขุย	ทาอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ตามคำแนะนำของ HealthyChildren.org
ทุกวัย เป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง	ทาเป็นประจำวันละ 2 ครั้งขึ้นไป แม้ผิวดีขึ้นแล้ว ตาม NHS และ AAD

ทารกแรกเกิดที่ผิวแห้งแตกตามข้อมือ ข้อเท้า หรือลอกเป็นแผ่นในสัปดาห์แรก ถ้าลูกกินนมได้ดีและไม่มีอาการอื่น ส่วนใหญ่ปล่อยไว้ก็หาย ถ้าผิวแตกจนมีเลือดหรือดูเจ็บ ให้ปรึกษาแพทย์ก่อนทาอะไร

อ่านฉลากอย่างไร

ข้อแรกที่ต้องดูเหมือนกับสบู่ คือน้ำหอม องค์การอาหารและยาสหรัฐ (FDA) ระบุว่าคำว่า unscented ไม่ได้แปลว่าไม่มีน้ำหอม สินค้าบางชิ้นใส่น้ำหอมเพื่อกลบกลิ่นของส่วนผสมอื่น ให้หาคำว่า fragrance-free และตรวจรายการส่วนผสมว่าไม่มี Fragrance, Parfum หรือ Perfume

HealthyChildren.org แนะนำผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่ไม่มีน้ำหอมและสูตรสำหรับผิวแพ้ง่าย (hypoallergenic) สำหรับเด็กผิวแห้ง AAP ในหน้าเรื่องการอาบน้ำทารกก็แนะนำโลชั่นปริมาณน้อย สูตรไม่มีน้ำหอม ทาหลังอาบ ถ้าผิวลูกแห้ง

เรื่องอื่นที่น่าดู

• ขนาดบรรจุ กระปุกใหญ่ราคาต่อกรัมถูกกว่า แต่ถ้าเป็นกระปุกเปิดที่ต้องจุ่มนิ้ว เชื้อโรคเข้าไปได้ง่าย ใช้ช้อนตักหรือเลือกแบบหลอดและขวดปั๊ม
• ส่วนผสมจากอาหาร เช่น น้ำมันถั่วหรือนมแพะ ถ้าครอบครัวมีประวัติแพ้อาหาร ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้กับผิวที่เป็นผื่น
• สารกันแดดในโลชั่น เป็นคนละเรื่องกับโลชั่นบำรุง ใช้ตามคำแนะนำเรื่องแดดของแต่ละวัย

ทาอย่างไรให้ได้ผล

AAD และ HealthyChildren.org แนะนำขั้นตอนคล้ายกัน

1. อาบน้ำอุ่นพอดี 5-10 นาที ใช้สบู่น้อยเฉพาะจุดสกปรก
2. ซับตัวเบา ๆ ไม่ถู ให้ผิวยังหมาดอยู่
3. ทาทันทีภายในไม่กี่นาทีหลังอาบ ผิวที่หมาดเก็บความชื้นได้ดีกว่าผิวแห้งสนิท
4. ลูบเบา ๆ ให้เคลือบผิวเป็นชั้นบาง ไม่ต้องถูจนซึมหายหมด
5. เน้นจุดแห้งบ่อย แก้ม ข้อพับแขนขา หลังมือ หน้าแข้ง
6. ในวันที่ผิวแห้งมาก ทาซ้ำอีกรอบระหว่างวัน เช่นตอนเปลี่ยนผ้าอ้อม

NHS แนะนำสำหรับผื่นภูมิแพ้ผิวหนังว่าให้ทาอีมอลเลียนต์ปริมาณมากพอและบ่อย ไม่ต้องกลัวเปลือง และทาต่อแม้ผิวดีขึ้นแล้ว

ผิวแบบไหน ใช้เนื้อแบบไหน

ถ้าผิวลูก...	เริ่มที่	หมายเหตุ
ปกติ นุ่ม ไม่แห้ง	ไม่ต้องทา หรือโลชั่นบางวันละครั้ง	สภาพอากาศร้อนชื้น ผิวมักไม่แห้ง
แห้งเป็นบางจุด เช่น แก้ม หน้าแข้ง	ครีมเฉพาะจุด	ดูวิธีดูแลในลูกผิวแห้ง
แห้งทั้งตัวหลังเปิดแอร์ทั้งคืน	ครีมทั้งตัวหลังอาบ วันละ 2 ครั้ง	ลดเวลาแอร์เป่าตรง หรือเพิ่มความชื้นในห้อง
ผื่นแดง คัน แห้งเป็นปื้นตามข้อพับและแก้ม	ครีมข้นหรือขี้ผึ้ง ตามแพทย์	อาจเป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ดูผื่นภูมิแพ้ผิวหนังในเด็ก
ตุ่มแดงเล็ก ๆ ตามคอ หลัง ในอากาศร้อน	ไม่ทาครีมข้นบริเวณนั้น	ผิวต้องระบายความร้อน ครีมข้นเคลือบผิวไว้ ดูผดร้อน
ก้นแดงในบริเวณผ้าอ้อม	ครีมกันผื่นผ้าอ้อม ไม่ใช่โลชั่นทั่วไป	เปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อยขึ้นและปล่อยให้ผิวแห้งก่อนทา

ข้อสังเกตเรื่องผด ทำให้หลายบ้านในไทยพลาด ผิวที่ร้อนและมีเหงื่อไม่ต้องการครีมเพิ่ม ต้องการการระบายอากาศ

แอร์ทั้งคืนกับผิวแห้ง

หลายบ้านเปิดแอร์ให้ลูกนอนทั้งคืน อากาศในห้องแอร์แห้งกว่าข้างนอก ลูกที่ผิวปกติตอนกลางวันจึงตื่นมาพร้อมแก้มแห้งหรือหน้าแข้งเป็นขุยได้ ลองปรับสามอย่างก่อนเปลี่ยนผลิตภัณฑ์

• ไม่ให้ลมแอร์เป่าตรงที่นอนลูก
• ตั้งอุณหภูมิไม่ต่ำเกินไป ลูกใส่ชุดนอนแขนยาวบางก็นอนสบาย
• ทาครีมหลังอาบน้ำเย็นก่อนนอน เป็นรอบที่ให้ผลคุ้มที่สุดของวัน

ถ้าทำแล้วผิวยังแห้ง ค่อยเปลี่ยนจากโลชั่นเป็นครีม และจากครีมเป็นขี้ผึ้ง ทีละขั้น

ช่วงเดินทางขึ้นเครื่องบินหรือไปเที่ยวที่อากาศเย็น ผิวลูกแห้งเร็วกว่าที่บ้าน พกครีมหลอดเล็กที่ลูกใช้ประจำติดกระเป๋าผ้าอ้อมไว้ ทาที่แก้ม มือ และริมฝีปากระหว่างทาง ไม่ต้องซื้อยี่ห้อใหม่ที่ปลายทาง เพราะผิวลูกไม่คุ้นและเสี่ยงระคายในช่วงที่หาหมอยาก

หน้า คาง และริมฝีปาก ดูแลต่างจากตัว

ผิวหน้าลูกเจอสิ่งที่ผิวตัวไม่เจอ น้ำลาย นมที่ไหลเลอะ เศษอาหาร และการเช็ดหน้าวันละหลายรอบ ช่วงฟันขึ้น น้ำลายไหลมาก คางและแก้มจึงแดงแห้งได้ง่าย

• ซับน้ำลายเบา ๆ ด้วยผ้านุ่ม แทนการเช็ดถูไปมา
• ก่อนนอนหรือก่อนออกนอกบ้าน ทาขี้ผึ้งบาง ๆ ที่คางและรอบปาก เป็นชั้นกันน้ำลายสัมผัสผิวตรง
• เลี่ยงโลชั่นมีน้ำหอมบนหน้า เพราะลูกเอามือถูหน้าแล้วเข้าตาและปาก
• ริมฝีปากแห้งแตก ใช้ขี้ผึ้งชนิดเดียวกับที่ทาตัวได้ ถ้าไม่มีน้ำหอมและส่วนผสมสั้น ไม่ต้องหาลิปบาล์มแยก

ถ้าผื่นที่คางลามเป็นวงแดง มีตุ่มเล็ก ๆ หรือเป็นสะเก็ด ไม่ดีขึ้นใน 1-2 สัปดาห์แม้ดูแลแล้ว ให้ให้แพทย์ดู เพราะผื่นบริเวณนี้มีหลายสาเหตุ ช่วงฟันกำลังขึ้น ดูอาการที่มักมาด้วยกันในฟันน้ำนมขึ้นกี่เดือน

ลูกไม่ยอมอยู่นิ่งให้ทาครีม

เด็กวัยคลานและวัยเตาะแตะหลายคนดิ้นหนีทันทีที่เห็นกระปุกครีม ลองวิธีเหล่านี้

1. ทาตอนลูกยังห่อผ้าเช็ดตัวอยู่ เปิดทีละส่วน ขาก่อน แล้วแขน แล้วตัว
2. ให้ลูกถือของเล่นหรือหลอดครีมที่ปิดฝาแน่นไว้ในมือ มือไม่ว่าง ดิ้นน้อยลง
3. ร้องเพลงสั้น ๆ ที่จบพร้อมการทา ให้ลูกรู้ว่าเมื่อเพลงจบ ทาครีมก็จบ
4. ถ้าวันไหนไม่ยอมจริง ทาเฉพาะจุดที่แห้งที่สุดก็ยังดีกว่าไม่ได้ทาเลย
5. ให้ลูกช่วยทาเอง แตะครีมใส่หลังมือลูก แล้วให้ลูกลูบขาตัวเอง เด็กวัยนี้ชอบทำเอง

ทาครีมเป็นกิจวัตรเดียวกันทุกวันหลังอาบ ในห้องเดิม ลำดับเดิม ลูกจะยอมรับได้เร็วขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์

น้ำมันนวดตัว ใช้ได้ไหม

การนวดตัวทารกเป็นช่วงเวลาที่ดีของพ่อแม่ลูก น้ำมันช่วยให้มือลื่นขึ้น ข้อควรรู้คือ

• งดในเดือนแรก ตามคำแนะนำของ NHS
• AAD ระบุว่าน้ำมันไม่ได้ผลดีเท่าครีมและขี้ผึ้งในเด็กที่เป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ถ้าลูกเป็นผื่น ใช้ครีมนวดแทน
• เลือกน้ำมันไม่มีน้ำหอม น้ำมันหอมระเหยก็นับเป็นน้ำหอม
• นวดเสร็จ เช็ดฝ่ามือฝ่าเท้าลูกให้ไม่ลื่น เพราะลูกจะเอามือเข้าปาก และลื่นหลุดมือตอนอุ้มได้ง่าย

ซื้อกี่ขวด และเมื่อไรควรเปลี่ยน

ส่วนใหญ่ต้องการแค่หนึ่งถึงสองชนิด เช่น ครีมหนึ่งหลอดสำหรับทั้งตัว และขี้ผึ้งหนึ่งหลอดสำหรับจุดที่แห้งมาก ก่อนเปิดขวดใหม่ ให้ใช้ขวดเดิมให้หมด หรือรอจนแน่ใจว่าลูกไม่เข้ากับขวดเดิมก่อน

เปลี่ยนผลิตภัณฑ์เมื่อ

• ทาแล้วลูกร้อง แสบ หรือเกา ทันทีหลังทา
• ผิวแดงหรือมีตุ่มขึ้นตรงบริเวณที่ทา และดีขึ้นเมื่อหยุด
• ทาวันละสองครั้งต่อเนื่อง 2-3 สัปดาห์แล้วผิวยังแห้งเหมือนเดิม ให้ลองเนื้อที่ข้นขึ้นหนึ่งขั้น หรือปรึกษาแพทย์

ลองใช้ทีละขวด และสังเกตผิวลูกต่อเนื่องหลายวัน เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการหาตัวที่ใช่ การเลือกสบู่ที่ใช้คู่กันก็สำคัญพอกัน อ่านต่อในสบู่และแชมพูเด็กเลือกยังไง

ผิวลูกที่แห้งบ้างเป็นเรื่องปกติของทารก ส่วนใหญ่ดีขึ้นเมื่อลดสบู่และทาครีมสม่ำเสมอ คุณแม่คุณพ่อไม่ต้องกังวลถ้าบางวันลืมทา

พาลูกไปพบแพทย์เมื่อ

• ผิวแดงเป็นปื้นกว้าง คันจนนอนไม่หลับ หรือเกาจนเป็นแผล
• ผื่นมีน้ำเหลืองไหล สะเก็ดเหลือง หรือตุ่มหนอง ซึ่งเป็นสัญญาณติดเชื้อ
• มีไข้ร่วมกับผื่น หรือผื่นลามเร็วภายในวันเดียว
• ทาครีมสม่ำเสมอ 2-3 สัปดาห์แล้วไม่ดีขึ้น