สไตล์นอร์ดิกในบ้านไทย ผนังขาว ไม้อ่อน แสงนุ่ม ปรับอย่างไรไม่ให้ชื้น

นอร์ดิกในบ้านไทยทำได้ แต่ต้องกลับทิศบางอย่างของต้นฉบับ ห้องแบบสแกนดิเนเวียนออกแบบมาเพื่อดึงแสงน้อยให้กระจายทั่วห้องในหน้าหนาวที่มืดยาว บ้านไทยมีแสงมากเกินพออยู่แล้ว สิ่งที่ต้องคุมคือความจ้า ความร้อน และความชื้น ส่วนของที่เอาตามมาได้ตรงๆ คือสีโทนอ่อน ไม้เบา ผ้าธรรมชาติ และไฟอุ่นหลายจุด

นอร์ดิกเกิดจากบ้านที่ขาดแสง บ้านไทยมีปัญหาตรงข้าม

ตามข้อมูลของ Design Museum Denmark รากของเฟอร์นิเจอร์แบบเดนิชโมเดิร์นวางไว้ที่งานนิทรรศการของสมาคมช่างไม้โคเปนเฮเกนในปี 1949 นักข่าวอเมริกันที่มาชมเขียนถึงเก้าอี้เดนมาร์กว่าผสมความงาม ความสบาย และความเรียบง่าย ต่อมานิทรรศการเดินทางในสหรัฐฯ และแคนาดาช่วงทศวรรษ 1950 ถึง 1960 ทำให้สไตล์นี้ถูกส่งออกทั่วโลก ลักษณะที่เราเห็นกันจนชินคือเส้นเรียบ ไม้สีอ่อน ไม่มีลวดลายหนัก และของใช้ที่ทำงานได้จริง

เหตุผลของรูปลักษณ์นี้ในประเทศต้นกำเนิดคือแสง ฤดูหนาวที่แดดน้อยทำให้ผนังขาวและพื้นไม้สีอ่อนเป็นเครื่องมือเพิ่มแสง ห้องที่ใช้สีเข้มจะมืดตั้งแต่บ่าย บ้านไทยมีเงื่อนไขกลับกัน

เรื่อง	บ้านในประเทศนอร์ดิก	บ้านไทย
แสง	ขาดในหน้าหนาว ต้องสะท้อนแสง	เหลือเฟือ ต้องลดความจ้ามากกว่า
ความร้อน	ต้องเก็บความอุ่น ผ้าหนา พรมหนา	ต้องระบาย ผ้าหนาเกินไปอับและร้อน
ความชื้น	อากาศแห้งในหน้าหนาว	ชื้นเกือบทั้งปี ไม้และผ้าเสี่ยงรา
ผนังขาว	ช่วยสะท้อนแสงที่มีน้อย	ในห้องทิศตะวันตกอาจสะท้อนแสงเข้าตา
พรมและผ้า	เก็บความอุ่น	เก็บฝุ่นและความชื้น

ดังนั้นการลอกภาพห้องนอร์ดิกจากต่างประเทศมาใช้ทั้งหมดจะได้ห้องที่ดูดีในภาพแต่อยู่จริงลำบาก ส่วนที่ควรเก็บไว้คือหลักการ ได้แก่ ผนังและเพดานสีอ่อน ไม้จริงหรือไม้ลายอ่อน แสงอุ่นกระจายหลายจุด ที่เก็บของซ่อน และของแต่งชิ้นน้อยที่มีหน้าที่

ผนังขาวในแดดไทย ขาวแบบไหนไม่แสบตา

คำว่าขาวมีหลายเฉด ขาวสว่างจัดที่มีโทนฟ้าเล็กน้อยสะท้อนแสงเก่งที่สุด แต่ห้องที่โดนแดดบ่ายจะจ้าจนต้องปิดม่านทั้งวัน ผลที่ตามมาคือต้องเปิดไฟกลางวันและห้องก็ไม่ได้ใช้แสงธรรมชาติอย่างที่ตั้งใจ

วิธีเลือกเฉดคือดูทิศห้องก่อน

• ห้องทิศเหนือและตะวันออก แสงนุ่ม ใช้ขาวอมเทาหรือขาวนวลได้
• ห้องทิศใต้ แสงแรงเป็นช่วงสั้นตามฤดู ใช้ขาวนวลอมเหลืองเล็กน้อยก็พอ
• ห้องทิศตะวันตก ใช้ครีมอ่อน เทาอุ่น หรือเบจอ่อนแทนขาวสว่าง และคุมแดดที่หน้าต่างก่อนเรื่องสีผนัง

ก่อนซื้อสีจริงให้ทาตัวอย่างบนผนังเป็นแผ่นขนาดอย่างน้อยหนึ่งฟุตสองจุด ดูตอนเช้า เที่ยง และหัวค่ำ เพราะสีเดียวกันเปลี่ยนไปมากตามแสง ตัวเลือกสีที่เหมาะกับห้องนั่งเล่นอยู่ที่ สีห้องนั่งเล่น ถ้าผนังด้านที่โดนแดดร้อนมาก สีสะท้อนความร้อนช่วยลดความร้อนที่ผ่านผนังเข้าห้องได้บางส่วน อ่านต่อที่ สีทนความร้อนสะท้อนความร้อน

ผนังขาวเลอะง่ายตรงจุดที่มือแตะ ได้แก่ รอบสวิตช์ ขอบประตู และผนังข้างโต๊ะอาหาร ใช้สีด้านกึ่งเงาที่เช็ดล้างได้ในโซนเหล่านี้ และแยกกระป๋องสีที่เหลือไว้ซ่อม ผนังขาวอมครีมซ่อมรอยเล็กได้เนียนกว่าขาวบริสุทธิ์เพราะขอบสีที่ทาทับไม่เห็นชัด

ไม้สีอ่อนในอากาศชื้น เลือกชนิดไหนถึงอยู่ได้ยาว

ไม้เป็นตัวแทนความอบอุ่นของนอร์ดิก เฟอร์นิเจอร์เดนิชโมเดิร์นเริ่มจากงานฝีมือช่างไม้ เมืองไทยมีไม้สีอ่อนให้เลือกหลายชนิด แต่ราคาและการรับความชื้นต่างกันมาก ตารางนี้เทียบวัสดุที่คนไทยใช้ทำลุคนอร์ดิกกันจริง

วัสดุ	สีและลาย	จุดแข็ง	จุดที่ต้องระวังในอากาศไทย
ไม้จริงสีอ่อน (เช่น ไม้ยางพาราประสาน ไม้โอ๊ก)	เส้นไม้ชัด สีอุ่น	แข็งแรง ซ่อมได้	พองและบิดถ้าเคลือบไม่ครบทุกด้าน
ไม้อัดผิวไม้ (เช่น เบิร์ชหรือโอ๊กวีเนียร์)	ผิวเรียบ ลายสวย	ราคาต่ำกว่าไม้จริง เสถียรกว่าไม้แผ่นเดี่ยว	ขอบแผ่นดูดน้ำ ต้องปิดขอบให้เรียบ
เมลามีนลายไม้	ลายสม่ำเสมอ	เช็ดง่าย ราคาย่อมเยา	ขอบบวมถ้าโดนน้ำซ้ำ ลายซ้ำให้ความรู้สึกเทียม
ลามิเนตและไวนิลลายไม้	หลายเฉด	ใช้ปูพื้นห้องใหญ่ได้เร็ว	ลามิเนตกลัวน้ำท่วมขัง ไวนิลทนน้ำกว่า

พื้นเป็นตัวตัดสินอารมณ์ห้องนอร์ดิกมากที่สุด เพราะเป็นพื้นผิวใหญ่ที่สุด สำหรับห้องที่ต้องการโทนไม้อ่อนทั้งห้อง พื้นไม้จริงให้ความรู้สึกดีที่สุดแต่ต้องดูแลเรื่องความชื้น ส่วนไวนิลหรือกระเบื้องลายไม้เป็นทางเลือกที่ดูแลง่ายกว่ามาก ข้อดีข้อเสียของแต่ละแบบอยู่ที่ พื้นไม้จริง และ พื้นไวนิล และถ้าห้องเปียกบ่อย กระเบื้องลายไม้ที่ กระเบื้องลายไม้ ให้ลุคใกล้เคียงโดยไม่กลัวน้ำ

ไม้และผ้าธรรมชาติเป็นของที่ราได้ EPA แนะนำให้คุมความชื้นสัมพัทธ์ในอาคารให้ต่ำกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ และอยู่ในช่วง 30 ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ถ้าทำได้ เครื่องวัดความชื้นราคาไม่สูงตามที่ EPA ระบุอยู่ราว 10 ถึง 50 ดอลลาร์สหรัฐ ผมแนะนำให้ซื้อมาวางในห้องหนึ่งอัน อ่านค่าตอนปิดห้องแอร์และตอนเปิดห้องช่วงฝน เพราะตัวเลขจะบอกว่าห้องที่ตั้งใจจะใช้ไม้และผ้าธรรมชาติเสี่ยงแค่ไหน ถ้าค่าอยู่เกิน 60 เปอร์เซ็นต์เกือบทั้งวัน ให้แก้เรื่องลมและความชื้นก่อนลงของสวย

ผ้า ลินิน ขนสัตว์ และพรม ชั้นเนื้อผ้าที่อุ่นโดยไม่อับ

นอร์ดิกอาศัยเนื้อผ้าสร้างความอบอุ่นแทนสี ห้องเรียบขาวที่ไม่มีผ้าเลยจะเย็นชา แต่ผ้าหนาแบบต้นฉบับในบ้านไทยร้อนและเก็บความชื้น ชั้นเนื้อผ้าที่เหมาะกับห้องไทยคือ

• ผ้าม่านสองชั้น ชั้นในเป็นผ้าลินินหรือฝ้ายโปร่ง ชั้นนอกเป็นผ้าทึบแสงเมื่อต้องการ ดูชนิดผ้าและวิธีแขวนที่ ชนิดของม่าน
• ปลอกเบาะและหมอนเป็นฝ้ายหรือลินินล้างได้ มีสองชุดสลับกัน ซักได้ทุกเดือนในหน้าฝน
• ผ้าห่มผ้าถักหรือขนสัตว์เทียมวางพาดเก้าอี้ ไว้ใช้ตอนเปิดแอร์ ไม่ต้องคลุมโซฟาทั้งตัว
• พรมขนสั้นหรือพรมทอแบนขนาดใหญ่พอให้ขาหน้าของโซฟาและเก้าอี้ทุกตัวอยู่บนพรม ขนยาวเก็บฝุ่นและชื้นง่ายในห้องที่ปิดแอร์เป็นระยะ ขนาดและวัสดุอยู่ที่ เลือกพรมปูพื้น

EPA เตือนไว้ว่าวัสดุที่ดูดซึมได้ เช่น พรมและแผ่นฝ้า เมื่อขึ้นราอาจกำจัดไม่หมดจนต้องทิ้ง และควรทำให้วัสดุที่เปียกแห้งสนิทภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ถ้าโซฟาผ้าหรือพรมโดนน้ำฝนสาดหรือน้ำรั่ว ให้ยกออกมาตากและเปิดพัดลมเป่าทันที ไม่รอให้ถึงวันหยุด

ไฟนอร์ดิกคือแสงอุ่นหลายจุด ไม่ใช่ไฟขาวดวงเดียวกลางห้อง

ห้องนอร์ดิกในภาพสวยเพราะแสงต่ำและอุ่น ไม่ได้มาจากสีผนังอย่างเดียว ตามตารางของ DOE แสงอุ่น (warm) อยู่ที่ราว 2700K บอกอารมณ์ว่าเป็นกันเองและส่วนตัว ใช้กับบ้านและห้องอ่านหนังสือ ส่วน 3000K เรียกว่านุ่ม (soft) ก็ใช้กับบ้านได้ แสง 4100K ที่เรียกว่าเย็น (cool) เหมาะสำนักงานและห้องเรียนมากกว่า DOE ยังระบุว่าหลอดที่ได้ตราของ ENERGY STAR ต้องมีค่าความถูกต้องของสี (CRI) ไม่ต่ำกว่า 80 สีของไม้และผ้าจึงออกมาใกล้ของจริง

การเปลี่ยนจากไฟเดย์ไลท์ขาวเป็น 2700K ถึง 3000K อย่างเดียวทำให้ห้องเดิมดูเป็นนอร์ดิกขึ้นมากโดยไม่แตะผนัง วิธีทำ

1. เลือกอุณหภูมิสีเดียวทั้งห้อง ไม่ผสมหลอดขาวกับหลอดวอร์มในโซนที่เห็นพร้อมกัน เพราะเห็นเป็นสองสีทันที
2. ลดไฟเพดานดวงเดียวเหลือไฟโคมตั้งพื้น โคมไฟโต๊ะข้างโซฟา และไฟส่องผนังอย่างน้อยสองจุด
3. ติดตั้งสวิตช์หรี่ไฟเฉพาะเมื่อโคมและหลอดรองรับ และให้ช่างไฟที่มีใบอนุญาตเดินสายหรือเปลี่ยนสวิตช์
4. ใช้โคมกระดาษหรือผ้าขุ่นหุ้มหลอด เพื่อกระจายแสงและลดแสงจ้าตรงหลอด

ค่าความสว่างดูที่ลูเมน ไม่ดูที่วัตต์ DOE ให้ตารางเทียบหลอดไส้เดิมกับ LED ดังนี้

ความสว่าง	เทียบหลอดไส้เดิม	LED ที่ใช้ไฟประมาณ	ใช้กับ
450 ลูเมน	40 วัตต์	4.5 ถึง 7 วัตต์	ไฟโต๊ะข้างโซฟา ไฟอ่านหนังสือเบา
800 ลูเมน	60 วัตต์	5.9 ถึง 10.5 วัตต์	ไฟโคมตั้งพื้น ไฟทั่วไป
1,100 ลูเมน	75 วัตต์	9.5 ถึง 14 วัตต์	จุดทำงานหรือมุมอ่านหนังสือ
1,600 ลูเมน	100 วัตต์	10.5 ถึง 18 วัตต์	ห้องที่ต้องการแสงสูง

ห้องนั่งเล่นขนาดประมาณ 15 ตร.ม. ที่ผมวางให้ มักใช้โคมตั้งพื้น 800 ลูเมนหนึ่งดวง โคมโต๊ะ 450 ลูเมนสองดวง และดาวน์ไลท์หรี่ได้ราวสี่ถึงหกดวง ตัวเลขนี้เป็นประมาณการ ปรับตามผนังและม่านที่มี ถ้าเลือกดาวน์ไลท์ ดูองศาลำแสงและตำแหน่งที่ ดาวน์ไลท์ และการเลือกหลอดแต่ละชนิดที่ เลือกหลอดไฟ LED

ของน้อยชิ้นแต่ใช้จริง ที่เก็บของเป็นเรื่องแรก

นอร์ดิกไม่ได้บอกให้ทิ้งของจนห้องว่าง ภาพห้องที่ขายสไตล์นี้ดูโล่งเพราะของใช้ประจำวันถูกเก็บอยู่ในตู้หรือกล่อง ที่โล่งไม่ได้แปลว่าไม่มีของ ที่เก็บของจึงต้องมาก่อนของแต่ง

• ตู้ลอยหรือชั้นปิดบานเรียบสีเดียวกับผนัง ช่วยให้ผนังไม่ดูเป็นก้อนตู้
• ตะกร้าสานหรือกล่องผ้าลินินใต้โต๊ะและบนชั้น เก็บของเล็กได้ตามหมวด ต้องวางในห้องที่แห้งเท่านั้น
• ชั้นเปิดมีของแต่งได้ไม่เกินราวหนึ่งในสามของพื้นที่ชั้น ที่เหลือเว้นว่าง
• ต้นไม้ในร่ม เช่น ต้นยางอินเดียหรือลิ้นมังกร เลือกพันธุ์ที่ทนแสงน้อยถ้าห้องไม่โดนแดดตรง

เรื่องการจัดห้องให้ของน้อยลงจริงๆ มีรายละเอียดเต็มใน สไตล์มินิมอล และถ้าห้องเล็ก การเลือกเฟอร์นิเจอร์ตามทางเดินอยู่ที่ เฟอร์นิเจอร์ห้องเล็ก

นอร์ดิกต่างจากมินิมอล ญี่ปุ่น และลอฟท์ตรงไหน

คนที่ค้นหาสไตล์นี้มักสับสนกับสไตล์ใกล้เคียง ตารางนี้ช่วยแยกว่าห้องที่ชอบอยู่ฝั่งไหน

สไตล์	สีหลัก	วัสดุเด่น	อารมณ์ห้อง
นอร์ดิก	ขาว เทา ไม้อ่อน	ไม้ ลินิน ขนสัตว์	อบอุ่น เป็นกันเอง ใช้งานจริง
มินิมอล	ขาว เทา ดำ	ผิวเรียบ ผนังเรียบ	สงบ ของน้อยที่สุด
ญี่ปุ่น	เบจ ไม้ ธรรมชาติ	ไม้ กระดาษ เสื่อ	สงบ เป็นแบบแผน พื้นยกสูง
ลอฟท์	เทา ดำ สีดิน	ปูนเปลือย เหล็ก อิฐ	ดิบ ดูเท่

ถ้าชอบผนังขาวแต่ไม่ชอบห้องเย็นชา นอร์ดิกคือคำตอบ ถ้าอยากได้ห้องว่างที่สุด มินิมอลตรงกว่า ถ้าชอบพื้นไม้ยกและประตูเลื่อน ดู สไตล์ญี่ปุ่น และถ้าชอบผนังดิบ เหล็ก และเพดานสูง ดู สไตล์ลอฟท์ ทั้งหมดผสมกันได้ในบ้านหลังเดียว เช่น ห้องนั่งเล่นนอร์ดิก ห้องทำงานลอฟท์ แต่ละห้องควรมีโทนหลักเดียว

ก่อนจ้างช่างหรือสั่งของนอร์ดิก ถามสิ่งนี้

• ห้องนี้ความชื้นเท่าไร วัดด้วยเครื่องวัดสองช่วงเวลา ก่อนตัดสินใจเรื่องไม้จริงและผ้าธรรมชาติ
• ผนังทิศตะวันตกของห้องทาสีสะท้อนความร้อนหรือไม่ และหน้าต่างมีกันแดดหรือยัง
• ไม้ที่ใช้เป็นไม้จริง ไม้อัด หรือเมลามีน เคลือบผิวครบทุกด้านและปิดขอบแล้วหรือไม่
• หลอดไฟที่ซื้ออยู่ที่ 2700K ถึง 3000K และ CRI 80 ขึ้นไป โคมที่เลือกหรี่ไฟได้หรือเปล่า
• งานสวิตช์หรี่ไฟ การย้ายจุดไฟ และปลั๊กเพิ่ม ให้ช่างไฟที่มีใบอนุญาตทำ ไม่ต่อสายเองหลังผนังหรือเพดาน
• ขอใบเสนอราคาแยกค่าวัสดุกับค่าแรง และถามระยะรับประกันเมื่อขอบไม้บวมหรือสีลอก