เบียร์ประเภทต่างๆ แยกจากยีสต์ สี และ ABV เลือกแก้วแรก

ถ้าจะจำเบียร์ให้ได้ทั้งหมดในหนึ่งประโยค ให้จำว่ามีสองสายใหญ่ คือลาเกอร์กับเอล แล้วที่เหลือเป็นสไตล์ย่อยที่ต่างกันที่สี มอลต์ ฮอปส์ และความแรง คู่มือสไตล์ของ BJCP (องค์กรที่ฝึกกรรมการตัดสินเบียร์) แบ่งเบียร์ออกเป็น 15 กลุ่มตามสีและยีสต์ ด้านล่างคือกลุ่มที่เจอบนชั้นวางและในร้านจริง พร้อมตัวเลข ABV กับ IBU ที่ใช้เทียบกันได้

การดื่มแอลกอฮอล์จำกัดสำหรับผู้มีอายุ 20 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป ไม่ควรขับขี่หลังดื่ม และหญิงตั้งครรภ์ควรงดแอลกอฮอล์ทุกชนิด

ลาเกอร์กับเอล ต่างกันที่ยีสต์ ไม่ใช่ที่สี

เบียร์ทำจากมอลต์ (ข้าวบาร์เลย์ที่งอกแล้วอบ) ฮอปส์ น้ำ และยีสต์ ส่วนที่แยกสองสายออกจากกันคือยีสต์

• ลาเกอร์ หมักด้วยยีสต์ที่ชอบอุณหภูมิต่ำ แล้วบ่มเย็นต่ออีกระยะ ผลคือรสสะอาด ไม่ค่อยมีกลิ่นผลไม้หรือเครื่องเทศแทรก BJCP ติดแท็ก bottom-fermented และ lagered ให้สไตล์กลุ่มนี้
• เอล หมักด้วยยีสต์ที่ทำงานในอุณหภูมิอุ่นกว่า ยีสต์ผลิตเอสเทอร์ (กลิ่นกล้วย ส้ม ลูกพีช) และฟีนอล (กลิ่นกานพลู พริกไทย) ออกมา จึงได้เบียร์ที่กลิ่นหลายชั้นกว่า

สีไม่ใช่ตัวแบ่ง เบียร์ดำอย่างชวาร์ซเบียร์ (Schwarzbier) เป็นลาเกอร์ และเพลเอลสีทองเป็นเอล มีสไตล์ลูกผสมอีกกลุ่มหนึ่ง เช่น ครีมเอลและแคลิฟอร์เนียคอมมอน ที่ใช้ได้ทั้งสองแบบ สมาคม Brewers Association ของสหรัฐฯ จัดกลุ่มเป็น Ale, Lager และ Hybrid/Mixed ในแนวเดียวกัน

ตารางสไตล์ที่เจอบ่อย พร้อม ABV และ IBU จริง

ตัวเลขด้านล่างคือช่วงที่ BJCP กำหนดไว้เป็น "ลักษณะทั่วไปของสไตล์" ขวดจริงอาจเลยช่วงได้เล็กน้อย ใช้ดูภาพรวมได้ แต่ฉลากบนขวดคือค่าที่ต้องเชื่อ

สไตล์	สาย	ABV (%)	IBU	ลักษณะรส
American Light Lager	ลาเกอร์	2.8-4.2	8-12	เบามาก ซ่า เกือบไม่มีรสฮอปส์
American Lager	ลาเกอร์	4.2-5.3	8-18	สะอาด หวานมอลต์เล็กน้อย
Czech Premium Pale Lager	ลาเกอร์	4.2-5.8	30-45	ขมสะอาด มีรสขนมปัง
German Pils	ลาเกอร์	4.4-5.2	22-40	แห้ง ขมคมแต่สั้น
Munich Helles	ลาเกอร์	4.7-5.4	16-22	มอลต์นุ่ม ขมน้อย
Kölsch	เอล (บ่มเย็น)	4.4-5.2	18-30	เบา ผลไม้บางๆ
Weissbier	วีท	4.3-5.6	8-15	กล้วยและกานพลูจากยีสต์ ขุ่น นุ่ม
Witbier	วีท	4.5-5.5	8-20	ผิวส้มและผักชีเมล็ด สดใส
American Pale Ale	เอล	4.5-6.2	30-50	ฮอปส์ส้มและพีช ขมกลาง
American IPA	เอล	5.5-7.5	40-70	ฮอปส์เข้ม ขมชัด
Irish Stout	เอล	3.8-5.0	25-45	คั่วคล้ายกาแฟ ตัวเบากว่าที่เห็น
Imperial Stout	เอล	8.0-12.0	50-90	เข้ม หวานคั่ว คล้ายช็อกโกแลตเข้ม
Belgian Tripel	เอล	7.5-9.5	20-40	สีทอง เครื่องเทศ แรงแต่แห้ง
Gose	เปรี้ยว	4.2-4.8	5-12	เปรี้ยว เค็มเล็กน้อย ดื่มง่าย

อ่านตารางแล้วเห็นว่า IBU ของ Imperial Stout (50-90) สูงกว่าไอพีเอ แต่คนส่วนมากรู้สึกว่าไอพีเอขมกว่า เรื่องนี้อยู่ในหัวข้อถัดไป

กลุ่มลาเกอร์ ตัวเลือกที่ปลอดภัยที่สุดกับอากาศร้อน

เบียร์ที่ขายกันทั่วไปในไทย ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มลาเกอร์สีอ่อน ใกล้ American Lager หรือ International Pale Lager (ABV 4.5-6.0%, IBU 18-25 ตามช่วงของ BJCP) เหตุผลที่ลาเกอร์เข้ากับเมืองร้อนคือรสสะอาดและซ่า ดื่มเย็นจัดแล้วไม่หนักคอ

ในกลุ่มนี้ยังมีรายละเอียดที่ต่างกัน

• พิลส์เนอร์ (Czech Premium Pale Lager และ German Pils) ขมกว่าลาเกอร์ทั่วไปชัดเจน ราว 22-45 IBU ถ้าชอบรสขมคม แห้ง ลงท้ายสะอาด เริ่มที่นี่
• เฮลเลส (Munich Helles) เป็นอีกขั้นหนึ่ง มอลต์นุ่มกว่า ขมน้อยกว่า คนที่ไม่ชอบความขมแต่อยากได้เบียร์มีรสควรลอง
• ลาเกอร์สีเข้ม เช่น Munich Dunkel (ABV 4.5-5.6%) ได้กลิ่นขนมปังปิ้งและคาราเมล แต่ไม่ขมคั่วแบบสเตาท์
• บ็อก (Bock) คือลาเกอร์แรง Doppelbock อยู่ที่ ABV 7.0-10.0% หนักแบบขนมปังหวาน ไม่ควรสั่งเป็นเบียร์แก้วแรกของงาน

กลุ่มเอล ตั้งแต่เพลเอลถึงสเตาท์

เอลคือกลุ่มที่ชื่อสไตล์เยอะที่สุด แต่แบ่งได้ง่ายๆ ตามสิ่งที่เด่น

เพลเอลและไอพีเอ เด่นที่ฮอปส์ American Pale Ale (ABV 4.5-6.2%, IBU 30-50) เป็นประตูบานแรกที่ดี ได้กลิ่นส้มและพีชโดยขมไม่ถึงขั้นเข้ม ส่วน American IPA ดันฮอปส์ขึ้นอีก IBU 40-70 และ Hazy IPA (ที่ขุ่นเหมือนน้ำส้ม) ABV ตั้งแต่ 6.0-9.0% IBU 25-60 กว้างกว่าไอพีเอทั่วไป จึงควรดูฉลากทีละตัว

บราวน์เอล พอร์เตอร์ และสเตาท์ เด่นที่มอลต์คั่ว Irish Stout (ABV 3.8-5.0%) สีดำสนิทแต่ตัวเบาและแอลกอฮอล์ต่ำ เป็นตัวอย่างว่าสีไม่บอกความแรง ส่วน Imperial Stout (ABV 8.0-12.0%) ข้นและหวานเหมือนช็อกโกแลตเข้ม ใช้จิบช้าๆ แบ่งกันดื่ม

เบียร์ที่ควรรู้จักอีกสองกลุ่มคือสไตล์เบลเยียมและวีทเบียร์ ด้านล่างอธิบายแยก เพราะรสต่างจากสองกลุ่มบนมาก

วีทเบียร์และเบียร์เบลเยียม กลุ่มที่เป็นมิตรกับคนไม่ชอบขม

วีทเบียร์ใช้ข้าวสาลีผสมในมอลต์ ทำให้เนื้อเบียร์นุ่มและขุ่น Weissbier แบบเยอรมันมีกลิ่นกล้วยและกานพลู ซึ่งมาจากยีสต์ ไม่ได้ใส่ผลไม้หรือเครื่องเทศ และ IBU ต่ำมาก (8-15) Witbier แบบเบลเยียมใส่ผิวส้มและผักชีเมล็ดเข้าไปเอง ได้ความสดแบบน้ำส้มปนสมุนไพร เหมาะกับยำและอาหารรสจัด

ฝั่งเบลเยียมมีเบียร์ที่ดูอันตรายกว่าที่รสแสดงออก Belgian Tripel ABV 7.5-9.5% สีทองใส กลิ่นเครื่องเทศ แต่เนื้อบางและแห้ง จึงดื่มง่ายจนเกินไป ขวด 330 มล. ขวดเดียวก็เกือบสองดื่มมาตรฐาน (ดูหัวข้อคำนวณด้านล่าง)

เบียร์เปรี้ยวและสไตล์ที่ควรลองทีหลัง

Gose, Berliner Weisse และ Lambic คือเบียร์ที่ตั้งใจให้เปรี้ยว บางตัวใส่เกลือหรือผลไม้ ABV ต่ำ (Berliner Weisse 2.8-3.8%) ดื่มเย็นๆ แล้วนึกถึงน้ำมะนาวโซดา เป็นทางเลือกดีของคนที่ไม่ชอบขมทั้งหมด แต่รสเปรี้ยวถ้าไม่ได้ตั้งใจจะเสียงต่อการเข้าใจผิดว่าเบียร์เสีย ให้ดูชื่อสไตล์บนฉลาก

ส่วนเบียร์ที่ใช้ถังไม้ ใส่ควัน หรือใส่เครื่องเทศ (Specialty Beer ในหมวด 28-34 ของ BJCP) ไม่มีช่วง ABV ตายตัว ให้เก็บไว้เป็นรอบที่สอง หลังจากรู้แล้วว่าตัวเองชอบเบียร์พื้นฐานแบบไหน ถ้าอยากรู้เรื่องโรงเบียร์ขนาดเล็กและวิธีอ่านฉลาก ไปที่ คราฟต์เบียร์คืออะไร

IBU ขมจริงหรือขมตามตัวเลข

IBU (International Bitterness Units) วัดสารขมจากฮอปส์ในเบียร์ แต่ลิ้นไม่ได้อ่านตัวเลขนั้นตรงๆ ความหวานของมอลต์ ความหนาของเบียร์ และกรดหรือเกลือ ล้วนปรับความรู้สึกขมให้เปลี่ยน

• Imperial Stout มี IBU 50-90 แต่มอลต์หวานและข้น ความขมถูกกลบ ผลคือรู้สึกขมน้อยกว่าตัวเลข
• German Pils มี IBU แค่ 22-40 แต่เบียร์แห้งและบาง ความขมจึงชัดและคมในปาก
• Berliner Weisse ที่ IBU 3-8 แทบไม่มีขม ความเปรี้ยวมาแทน

วิธีใช้ IBU ให้ได้ประโยชน์คือเทียบภายในสไตล์เดียวกัน เช่น ไอพีเอสองยี่ห้อ ตัวไหนเลข IBU สูงกว่าก็จะขมกว่า แต่ข้ามสไตล์ให้ดูที่ชื่อสไตล์แทน

ขนาดเท่ากันแต่แอลกอฮอล์ไม่เท่ากัน

มาตรฐานของ CDC กำหนดให้ 1 ดื่มมาตรฐานคือแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ 14 กรัม ซึ่งเท่ากับเบียร์ 5% ปริมาณ 12 ออนซ์ (ราว 355 มล.) สูตรคำนวณคร่าวๆ คือ ปริมาตร (มล.) x ABV (%) x 0.789 หารด้วย 100 ได้เป็นกรัมของแอลกอฮอล์

เครื่องดื่ม	ปริมาตร	ABV	แอลกอฮอล์ (กรัม ประมาณ)	เทียบดื่มมาตรฐาน CDC
ไลต์ลาเกอร์ กระป๋อง	330 มล.	3.5%	9	0.65
ลาเกอร์ทั่วไป กระป๋อง	330 มล.	5%	13	0.9
ลาเกอร์ ขวดใหญ่	630 มล.	5%	25	1.8
ไอพีเอ	330 มล.	7%	18	1.3
Double IPA หรือ Tripel	330 มล.	9%	23	1.7
Imperial Stout	330 มล.	10%	26	1.9

ตัวเลขทั้งหมดคำนวณเอง จึงเป็นค่าประมาณ ใช้เพื่อเทียบ ไม่ใช่เพื่อบอกว่าดื่มได้เท่าไรโดยปลอดภัย WHO ระบุว่าไม่มีปริมาณแอลกอฮอล์ที่ปลอดภัยต่อสุขภาพ และหลักฐานที่ว่าแอลกอฮอล์มีประโยชน์ต่อหัวใจไม่ได้ชนะความเสี่ยงมะเร็ง การดื่มน้อยลงจึงดีกว่าเสมอ

เย็นแค่ไหนถึงเหมาะกับสไตล์นั้น

เบียร์เย็นจัดช่วยให้ลาเกอร์สดและซ่า แต่ทำให้สไตล์ที่มีรายละเอียดเสียกลิ่นไปครึ่งหนึ่ง ธรรมเนียมที่ใช้กันทั่วไปคือ ยิ่งเบียร์เบาและสะอาดยิ่งเสิร์ฟเย็น ยิ่งเข้มและแรงยิ่งควรอุ่นขึ้น ตัวเลขด้านล่างเป็นช่วงที่นิยมใช้ ไม่ใช่มาตรฐานตายตัว

กลุ่ม	ช่วงที่นิยมเสิร์ฟ (ประมาณ)	หมายเหตุ
ไลต์ลาเกอร์ ลาเกอร์ทั่วไป	3-6 องศาเซลเซียส	ยิ่งเย็นยิ่งสดในอากาศร้อน
พิลส์เนอร์ เฮลเลส เคิลช์ วีทเบียร์	4-8 องศาเซลเซียส	เย็นแต่ไม่ถึงขั้นเป็นน้ำแข็ง กลิ่นยีสต์ยังออก
เพลเอล ไอพีเอ	7-10 องศาเซลเซียส	ฮอปส์ต้องการอุ่นกว่าเล็กน้อยจึงจะส่งกลิ่น
สเตาท์ พอร์เตอร์ เบียร์เบลเยียมแรง	9-13 องศาเซลเซียส	ตั้งทิ้งในแก้ว 5-10 นาที รสคั่วและเครื่องเทศจะเปิด

ในบ้านที่ไม่มีเครื่องวัด ให้ใช้กฎง่ายๆ ลาเกอร์เย็นจากตู้เย็นดื่มได้ทันที ส่วนเอลและสเตาท์ให้ออกจากตู้เย็นก่อนเปิดราว 10-15 นาที ถ้าแก้วแช่ไว้ในช่องแช่แข็งสั้นๆ ให้ใช้กับลาเกอร์เท่านั้น เพราะแก้วเย็นจัดจะกดกลิ่นฮอปส์ของเอลให้หายไป

เบียร์ไม่มีแอลกอฮอล์ อยู่ตรงไหนในสไตล์เหล่านี้

โรงเบียร์ทำเบียร์ลดแอลกอฮอล์ในสไตล์ที่เป็นลาเกอร์สะอาดและวีทเป็นหลัก เพราะสไตล์ที่ตัวเบาปิดจุดอ่อนได้ง่ายกว่า Brewers Association มีหมวด Non-Alcohol Malt Beverage ไว้ในกลุ่ม Hybrid และกำหนด American-Style Session IPA ไว้ที่ ABV 0.5-5.0% ถ้าดื่มเพราะต้องขับรถหรือกำลังตั้งครรภ์ ให้อ่านตัวเลข ABV บนฉลากเอง อย่าเชื่อแค่คำว่า non-alcoholic หรือ 0% บนหน้ากระป๋อง

เลือกเบียร์ให้เข้ากับอาหารไทย

หลักง่ายๆ คือ จับคู่ความเผ็ด เปรี้ยว และมันของอาหารกับเบียร์ที่ล้างปากได้หรือตัดรสได้

อาหาร	เบียร์ที่เข้า	เหตุผล
ส้มตำ ปลาร้า ลาบ ยำ	Witbier, Weissbier, ลาเกอร์เย็นจัด	ความสดและซ่าตัดเผ็ดเปรี้ยว บางตัวมีส้มและผักชีเมล็ดเข้ากับสมุนไพร
ต้มยำกุ้ง	Pale Lager, German Pils	ขมสะอาดตัดมันกุ้ง ไม่ทับกลิ่นข่าตะไคร้
ผัดกะเพรา ผัดพริก	American Pale Ale, Kölsch	กลิ่นฮอปส์ส้มรับความเผ็ดร้อน
หมูย่าง ไก่ย่าง ปิ้งย่าง	Amber Lager, Dunkel, Porter	มอลต์คาราเมลเข้ากับรสไหม้ของเตา
ของหวานช็อกโกแลต	Imperial Stout (แบ่งกันดื่ม)	หวานคั่ว เข้าคู่กับของหวานเข้ม

ข้อควรระวังของอาหารเผ็ด คือไอพีเอขมจัดจะดันความเผ็ดให้แรงขึ้น ถ้าเป็นอาหารเผ็ดมาก ให้เลือกสไตล์ที่ขมน้อยและซ่า

เบียร์แก้วแรกที่ควรสั่ง

• เพิ่งเริ่มดื่ม หรือไม่ชอบขม: Weissbier, Witbier, Kölsch หรือ Munich Helles
• ชอบรสขมสะอาด: German Pils หรือ Czech Pils
• อยากลองกลิ่นฮอปส์: American Pale Ale ก่อน ค่อยขยับไปไอพีเอ
• ชอบกาแฟหรือช็อกโกแลต: Irish Stout (เบาและ ABV ต่ำกว่าที่คิด) แล้วค่อยลอง Imperial Stout
• ไม่ชอบเบียร์ทั่วไป ลองเบียร์เปรี้ยวอย่าง Gose

ลองเทียบสองสไตล์ในมื้อเดียวกัน จะรู้ความต่างเร็วกว่าอ่านฉลากทั้งหมด ถ้าอยากทำเมนูแกล้มที่เข้ากับเบียร์ มีหลายเมนูใน อาหารริมทางยอดนิยม ที่ลองได้ โดยจำสูตรง่ายๆ ไว้ว่า ลดเผ็ดเมื่อดื่มเบียร์ขมจัด และแบ่งเบียร์แรงกับเพื่อนแทนการสั่งคนละขวด