อาหาร

ผัดกะเพราหมูสับ ไฟแรง ใบกะเพราไม่ดำ ไข่ดาวกรอบ เสร็จใน 10 นาที

| อ่าน 15 นาที

ผัดกะเพรา สูตร สูตรทำเองที่บ้าน ง่ายและอร่อยสำหรับมือใหม่

สรุปสั้นๆ

  • สูตรสำหรับ 2 ที่ ใช้หมูสับ 200 กรัม กระเทียม 5-6 กลีบ พริก 5-8 เม็ด ใบกะเพรา 1 ถ้วยแน่น ผัดไม่เกิน 4 นาที
  • ผัดไฟแรงในกระทะที่ร้อนจัด และใส่ใบกะเพราหลังปิดไฟเพื่อไม่ให้ใบดำเหม็นเขียว
  • หมูสับต้องสุกทั่ว ไม่เหลือสีชมพู ตามหลัก Five keys to safer food ของ WHO
  • ซอสสามอย่างที่ใช้ในสูตรนี้รวมกันราว 1,000-1,500 มิลลิกรัมโซเดียมต่อ 2 ที่ ควรกะให้พอดี
  • เปลี่ยนโปรตีนได้ แต่เวลาต่างกัน อกไก่สับ 3 นาที กุ้ง 2 นาที เนื้อสับ 2-3 นาที

ผัดกะเพราที่ดีต้องเสร็จเร็วและใช้ไฟแรง กระเทียมกับพริกหอมทันที หมูสับเกรียมเล็กน้อยแต่ไม่แห้ง และใบกะเพราสดกลิ่นฉุนเหมือนเพิ่งเด็ด ทั้งหมดใช้เวลาผัดไม่ถึง 4 นาที ความยากอยู่ที่การคุมไฟและลำดับ มากกว่าสูตรเครื่องปรุง

ส่วนผสมสำหรับ 2 ที่

ส่วนผสม ปริมาณ หมายเหตุ
หมูสับ 200 กรัม เลือกที่มีมันแทรกบ้าง ไม่ใช่หมูล้วน
กระเทียม 5-6 กลีบ ตำหยาบ
พริกขี้หนูสวน 5-8 เม็ด ตำพร้อมกระเทียม ปรับตามความเผ็ด
ใบกะเพรา 1 ถ้วยแน่น (ประมาณ 30 กรัม) เด็ดเฉพาะใบ
น้ำมันพืช 2 ช้อนโต๊ะ (ผัด) + 3-4 ช้อนโต๊ะ (ทอดไข่)
ซีอิ๊วขาว 1 ช้อนโต๊ะ
ซอสหอยนางรม 1 ช้อนโต๊ะ
ซีอิ๊วดำหวาน 1/2 ช้อนชา ให้สีและความหวาน
น้ำตาลทราย 1 ช้อนชา
น้ำเปล่า 2 ช้อนโต๊ะ
ไข่ไก่ 2 ฟอง สำหรับไข่ดาว
ข้าวสวยร้อน 2 จาน

ถ้ามีถั่วฝักยาวหรือพริกชี้ฟ้าหั่นแฉลบก็เพิ่มได้ ไม่ต้องใช้น้ำปลา ถ้าซอสสองอย่างแรกเค็มพอ

เลือกกะเพราและพริกให้หอม

กะเพราในตลาดไทยมี 2 แบบหลัก คือกะเพราแดงก้านและใบม่วงอมแดง กลิ่นฉุนแรง กับกะเพราขาวใบเขียวสด กลิ่นอ่อนกว่า คนที่ชอบกลิ่นแรงเลือกแบบแดง คนที่กินกับเด็กหรือกลัวฉุนเลือกแบบขาว

ของ เลือกอย่างไร หมายเหตุ
ใบกะเพรา ใบแห้งไม่มีน้ำ ไม่เหี่ยว ไม่มีจุดดำ เก็บในตู้เย็นห่อกระดาษซับไม่เกิน 3 วัน
พริกขี้หนูสวน เม็ดเล็กตึง สีเขียวหรือแดง แดงหวานกว่าและเผ็ดสุกกว่า
กระเทียม หัวแน่น ไม่งอก กระเทียมสดกรอบหอมกว่ากระเทียมสับในขวด
หมูสับ สีชมพูอ่อน ไม่เปียกชื้น ซื้อวันที่ทำ ถ้าเก็บให้แช่เย็นไม่เกิน 1 วัน

กะเพราที่ล้างแล้วต้องซับให้แห้งสนิท เพราะน้ำคือสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้ใบดำและกระเด็น ห่อกระดาษซับก่อนใช้ 5 นาทีก็พอ

เตรียมของให้เสร็จก่อนจุดไฟ

กะเพราสุกเร็วมาก ถ้ามัวหั่นกลางทางจะเสียจังหวะ ผมจัดของไว้ข้างเตาดังนี้

  1. ตำกระเทียมกับพริกให้หยาบ ไม่ต้องละเอียด เพื่อให้ได้เศษชิ้นที่กรอบหอมตอนผัด
  2. ผสมซีอิ๊วขาว ซอสหอยนางรม ซีอิ๊วดำหวาน น้ำตาล และน้ำเปล่า 2 ช้อนโต๊ะในถ้วยเล็ก คนจนน้ำตาลละลาย
  3. เด็ดใบกะเพรา ล้างน้ำแล้วสะบัดหรือซับให้แห้ง เพราะน้ำที่ติดใบจะทำให้กระทะกระเด็นและใบดำเร็ว
  4. คลายหมูสับจากก้อนให้แยกออกเป็นก้อนเล็ก อย่าปล่อยเป็นก้อนใหญ่
  5. ตั้งกระทะอีกใบสำหรับไข่ดาวเมื่อพร้อมผัด

เวลาจริงตั้งแต่เปิดตู้เย็นถึงตักใส่จาน

นาที ทำอะไร
0-5 ตำกระเทียมพริก เด็ดใบกะเพรา ผสมซอส
5-6 อุ่นกระทะ แยกกระทะสำหรับไข่ดาว
6-7 ทอดไข่ดาวระหว่างรอกระทะผัดร้อน
7-11 ผัดตามขั้นตอนด้านล่าง
11-12 ตักใส่จาน ราดไข่ ยกเสิร์ฟ

ถ้าเคยทำเมนูนี้ซ้ำหลายครั้ง เวลาจะลดเหลือประมาณ 8-10 นาที ข้อสำคัญคือไข่ดาวควรทอดก่อนผัด ไม่ใช่หลัง เพราะกะเพราที่ผัดเสร็จเย็นเร็วและเสียกลิ่น

ขั้นตอนผัด 4 นาที

  1. ตั้งกระทะไฟแรงสุดจนร้อน เห็นควันบาง ๆ ใส่น้ำมัน 2 ช้อนโต๊ะ
  2. ใส่กระเทียมพริก ผัดประมาณ 10-15 วินาที ระวังไม่ให้ไหม้
  3. ใส่หมูสับ กดให้ราบกับกระทะ ทิ้งไว้ 20-30 วินาที ให้ด้านล่างเริ่มเป็นสีทอง แล้วจึงกลับผัด
  4. ผัดต่อประมาณ 1-1.5 นาที จนหมูสุกทั่ว ไม่เหลือสีชมพู
  5. เทน้ำซอสที่ผสมไว้ลงรอบกระทะ ผัดอีก 30-45 วินาที ให้น้ำซอสเกาะหมู
  6. ปิดไฟ ใส่ใบกะเพรา คลุกด้วยความร้อนที่เหลือ 10-15 วินาที ใบจะสลดแต่ยังเขียว
  7. ตักใส่จานข้าว ราดไข่ดาว

กระทะร้อนจัดสำคัญกว่าที่คิด

ถ้ากระทะไม่ร้อนพอ หมูสับจะปล่อยน้ำออกมาและต้มอยู่ในน้ำของตัวเอง เนื้อแน่น ไม่หอม ไม่มีกลิ่นเกรียมที่เรียกว่า "กลิ่นกระทะ" แก้ได้สามวิธี

  • อุ่นกระทะก่อนใส่น้ำมัน 1-2 นาที
  • ผัดครั้งละไม่เกิน 2 ที่ ถ้าทำ 4 ที่ ให้แยกเป็นสองรอบ
  • ไม่ใช้หมูสับที่เพิ่งออกจากช่องแช่แข็งและยังมีน้ำเยอะ ให้ละลายในตู้เย็นแล้วซับให้แห้ง

ส่วนกระทะเทฟลอนรับความร้อนจัดไม่ได้เท่ากระทะเหล็ก ถ้าใช้เทฟลอนให้ลดไฟเป็นกลางค่อนแรงและผัดนานขึ้นเล็กน้อย

ใส่ใบกะเพราตอนไหนจึงไม่ดำ

ใบกะเพรามีน้ำมันหอมระเหยที่ระเหยเร็วเมื่อถูกความร้อนนาน ใบที่ผัดบนไฟแรงต่อเกิน 20 วินาทีจะดำคล้ำและกลิ่นเขียวฉุนเหมือนหญ้า ผมจึงปิดไฟก่อนใส่ทุกครั้ง ส่วนคนที่ชอบกลิ่นกะเพราจัด ให้เด็ดใบเล็กในปริมาณมากกว่าที่คิด เพราะใบสลดแล้วเหลือน้อยกว่าครึ่ง

ไข่ดาวกรอบริม

ขั้นตอน รายละเอียด
ความร้อน ไฟกลางค่อนแรง น้ำมัน 3-4 ช้อนโต๊ะในกระทะแบน
ตอนตอกไข่ รอให้น้ำมันร้อนจนไข่ขาวฟู่ทันที
ระหว่างทอด ตักน้ำมันราดไข่ขาว 30-45 วินาที
เสร็จ ขอบกรอบเหลือง ไข่แดงยังเยิ้มเล็กน้อย หรือสุกตามชอบ

ถ้าต้องการไข่แดงสุกทั่ว ให้ทอดต่ออีก 30 วินาที สำหรับคนที่ไม่ต้องการไข่เยิ้ม โดยเฉพาะผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และเด็กเล็ก ควรทอดให้สุก

ซอสสามอย่างและโซเดียม

สูตรนี้ใช้ซีอิ๊วขาว 1 ช้อนโต๊ะและซอสหอยนางรม 1 ช้อนโต๊ะต่อ 2 ที่ กรมอนามัยเทียบว่าโซเดียม 2,000 มิลลิกรัมเท่ากับซีอิ๊วขาวหรือซอสปรุงรส 6 ช้อนชา และซอสหอยนางรม 4 ช้อนโต๊ะ

ซีอิ๊วขาว 1 ช้อนโต๊ะ (3 ช้อนชา) จึงเท่ากับโซเดียมราว 1,000 มิลลิกรัม ส่วนซอสหอยนางรม 1 ช้อนโต๊ะเท่ากับราว 500 มิลลิกรัม รวมประมาณ 1,500 มิลลิกรัมต่อ 2 ที่ หรือประมาณ 750 มิลลิกรัมต่อที่ ตัวเลขนี้คำนวณจากตารางเทียบของกรมอนามัย เป็นค่าประมาณ ยี่ห้อต่างกันจะต่างกัน และยังไม่รวมโซเดียมของข้าวและไข่ดาว

ถ้าอยากลด

  • เหลือซีอิ๊วขาว 2 ช้อนชา ซอสหอยนางรม 2 ช้อนชา และเพิ่มพริกกับกระเทียมให้รสจัดขึ้นแทน
  • ไม่เติมน้ำปลาพริกบนจานอีก
  • กินคู่ผักสดหรือแตงกวา

เปลี่ยนโปรตีนโดยไม่เสียรสกะเพรา

โปรตีน เตรียมก่อนผัด เวลาผัดหลังใส่โปรตีน ข้อสังเกต
หมูสับ คลายให้เป็นก้อนเล็ก 1-1.5 นาที ใช้ไขมันแทรกเล็กน้อยให้ไม่แห้ง
อกไก่สับ หมักซอส 1 ช้อนชา 5 นาที 2-3 นาที สุกเร็วและแห้งง่าย ใส่น้ำ 1 ช้อนโต๊ะเพิ่ม
เนื้อวัวสับ ซับแห้ง 1-1.5 นาที ผัดไฟแรงมาก ไม่ให้สุกเกิน
กุ้ง ซับแห้ง ผ่าหลัง 1-2 นาที ปิดไฟเมื่อเปลี่ยนสี
เต้าหู้แข็งหรือเห็ด ทอดหรือผัดก่อน 2-3 นาที เหมาะสำหรับอาหารมังสวิรัติหรือเจ ใช้ซีอิ๊วขาวแทนซอสหอยนางรม

หมูสับ ไก่สับ และเนื้อสับต้องสุกทั่ว WHO ใน Five keys to safer food แนะนำให้ปรุงเนื้อสัตว์และอาหารทะเลให้สุกทั่วถึง ในเนื้อสับ ความร้อนต้องเข้าถึงทุกก้อน ตรวจจากน้ำที่ไหลออกต้องใส ไม่เหลือสีชมพู หรือถ้ามีเทอร์โมมิเตอร์ ให้วัดให้ถึงประมาณ 70 องศาเซลเซียส

ถ้าพลาดตรงนี้แก้ยังไง

ปัญหา สาเหตุ แก้
หมูแห้งเป็นก้อนแข็ง ผัดนานเกิน หรือหมูไม่มีมัน เทน้ำ 1-2 ช้อนโต๊ะ คลุกเบา ๆ ครั้งหน้าผัดให้เสร็จใน 1.5 นาที
น้ำเยอะเละ ไฟอ่อน หมูมีน้ำ ใส่น้ำซอสมาก เร่งไฟแรง ผัดจนน้ำแห้ง ครั้งหน้าลดน้ำเปล่า
ใบกะเพราดำ เหม็นเขียว ผัดใบนานเกิน ปิดไฟก่อนใส่ ใช้ใบแห้งสนิท
เค็มเกิน ซีอิ๊วหรือซอสมากเกินไป กินคู่ข้าวมากขึ้นและผักสด ครั้งหน้าลดซอสหอยนางรม
ไม่หอมกระเทียม ไฟแรงเกินจนไหม้ หรือกระเทียมละเอียดเกิน ตำหยาบและใส่น้ำมันก่อนไฟแรงเต็มที่
ไม่เผ็ดพอ พริกน้อย หรือพริกแก่จัด ตำพริกเพิ่มทันทีแล้วผัดต่อ 10 วินาที

ปรับตามรสนิยมและข้อจำกัด

ผัดกะเพราเป็นเมนูที่ถกเถียงกันมากเรื่องว่าอะไร "ใส่ได้" ผมจึงสรุปเป็นตัวเลือกเพื่อให้ตัดสินใจเอง

ตัวเลือก ทำอย่างไร เหมาะกับ
สไตล์เรียบง่าย กระเทียม พริก หมู กะเพรา ซอส ไม่ใส่ผัก คนที่ชอบกลิ่นกะเพราจัด
ใส่ถั่วฝักยาว หั่น 2 ซม. ผัดก่อนหมู 1 นาที อยากเพิ่มผักในจานเดียว
ใส่พริกชี้ฟ้าและพริกหยวก ใส่พร้อมซอสแล้วผัด 20 วินาที อยากให้สีสวยและไม่เผ็ดจัด
กะเพรากรอบ ทอดใบกะเพราเป็นเครื่องเคียง ร้านอาหารหรือแขกพิเศษ
ลดมัน ใช้หมูสับสันนอก ผัดกับน้ำมันน้อย คนควบคุมน้ำหนัก ต้องคุมไฟไม่ให้แห้ง
ไม่เผ็ด ตำพริกชี้ฟ้าแทนพริกขี้หนู เด็กหรือผู้สูงอายุ

ผัดกะเพราที่ร้านข้าวแกงและร้านตามสั่งมักเติมน้ำเปล่ามากเพื่อให้ฉ่ำ ที่บ้านควรคุมน้ำไว้แค่ 2 ช้อนโต๊ะ เพราะรสจะเข้มข้นกว่าและไม่เปียกข้าว

เก็บและอุ่นซ้ำ

ผัดกะเพราเหมาะกับกินทันที แต่ถ้าเหลือหรือเตรียมล่วงหน้า ใช้หลักเดียวกับ Five keys to safer food ของ WHO คือไม่วางอาหารปรุงสุกที่อุณหภูมิห้องเกิน 2 ชั่วโมง รีบแช่เย็น และอุ่นซ้ำให้ร้อนทั่วถึง

  • แยกใบกะเพราออกถ้าทำล่วงหน้า ใส่ใบสดตอนอุ่นเพื่อให้หอมเหมือนเดิม
  • กินภายใน 1-2 วันในตู้เย็นเป็นแนวปฏิบัติสำหรับครัวบ้าน
  • อุ่นในกระทะไฟกลางพร้อมน้ำเล็กน้อย จะได้ผิวแห้งกว่าอุ่นไมโครเวฟ
  • ไม่เก็บไข่ดาวรวมกับหมู เพราะไข่แดงเยิ้มจะเสียเร็วเมื่ออุ่นซ้ำ

ถ้าทำครั้งแรก

  1. จัดของลงถ้วยก่อน แล้วจึงจุดไฟ
  2. ผัดทีละ 2 ที่ เท่านั้น
  3. ผัดหมูให้สุกจริง ไม่มีสีชมพู แล้วค่อยปิดไฟใส่ใบกะเพรา
  4. ลดซอสลงหนึ่งในสามจากสูตรในครั้งแรก แล้วเพิ่มตามที่ชอบ
  5. ทอดไข่ดาวในกระทะแยก

เมนูนี้ให้โปรตีนดี แต่ผักน้อย ถ้าเป็นมื้อเดียวในวัน ให้เสริมผักชนิดอื่นในมื้อถัดไป ดูอาหาร 5 หมู่ เป็นรายการตรวจ และถ้าอยากรู้ว่าโปรตีนที่ได้เพียงพอหรือไม่ ดูอาหารโปรตีนสูง ส่วนการจัดจานให้พลังงานพอดี ดูแคลอรี่ข้าวสวย

คำถามที่พบบ่อย

ใส่ถั่วฝักยาวในผัดกะเพราได้ไหม

ได้ แต่แบบดั้งเดิมของคนจำนวนมากไม่ใส่ ถ้าใส่ให้หั่นท่อน 2 ซม. แล้วผัดก่อนหมูประมาณ 1 นาที เพื่อไม่ให้ผักสุกไม่ทั่ว

กะเพรากับโหระพาใช้แทนกันได้ไหม

ไม่ควรแทนกัน เพราะรสต่างกันชัด กะเพราหอมฉุนเผ็ดร้อน โหระพาหอมหวานคล้ายโป๊ยกั๊ก ถ้าหากะเพราไม่ได้ ผัดโหระพาได้ แต่ชื่อเมนูจะเปลี่ยน

ทำไมผัดกะเพราที่บ้านไม่หอมเหมือนร้าน

สาเหตุหลักคือไฟอ่อนและกระทะไม่ร้อนพอ หมูจึงต้มในน้ำของตัวเอง ใช้ไฟแรง ผัดทีละ 2 ที่ และตำกระเทียมพริกหยาบแทนการสับ

แหล่งอ้างอิง

  1. Five keys to safer food | World Health Organization
  2. กรมอนามัย แนะวิธี “เช็กโซเดียม” ใน 1 วัน ไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัม | กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (เผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ สสส.)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดอาหาร

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดอาหาร