อาหารสำหรับแคมป์ปิ้ง วางเมนู 2 วัน 1 คืน และจัดกระติกให้เย็นนาน

อาหารสำหรับแคมป์ปิ้งที่ดีคืออาหารที่เตรียมจากบ้านไปเกือบเสร็จ ใช้เตาเดียวทำได้ และเรียงลำดับกินตามความเสี่ยง มื้อแรกกินของสดที่ต้องแช่เย็น เช่น เนื้อหมักสำหรับปิ้งย่าง มื้อถัดไปเปลี่ยนเป็นของที่ทนกว่า อย่างไข่ ไส้กรอกรมควัน ข้าวสาร บะหมี่ และของกระป๋อง สองเรื่องที่ต้องระวังที่สุดคือกระติกที่ไม่เย็นพอ กับเนื้อที่ย่างไม่สุก ทั้งสองเรื่องแก้ได้ด้วยการวางแผนก่อนออกจากบ้าน

แบ่งอาหารเป็นสามกลุ่มก่อนแพ็ก

วิธีที่ใช้คิดคือแยกของตามว่าต้องเย็นแค่ไหน แล้ววางมื้อให้กลุ่มที่เสี่ยงที่สุดหมดก่อน

กลุ่ม	ตัวอย่าง	กินมื้อไหน
ต้องเย็นตลอด	เนื้อดิบ ไก่ดิบ อาหารทะเล กับข้าวที่ทำสุกไว้ สลัด แซนด์วิช นม ดิป ผลไม้หั่นแล้ว	มื้อแรกและมื้อที่สอง
ทนได้หนึ่งถึงสองวันถ้าเย็นพอ	ไข่ไก่ ไส้กรอกรมควันในแพ็กปิด ชีสแข็ง ผักทั้งหัว	มื้อที่สองถึงสาม
ไม่ต้องแช่	ข้าวสาร บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ปลากระป๋อง ข้าวต้มซอง ขนมปังแผ่น ผลไม้ทั้งลูก กาแฟ ชา	มื้อไหนก็ได้ และเป็นของสำรอง

กลุ่มแรกตรงกับรายการที่สำนักงานมาตรฐานอาหารของสหราชอาณาจักร (FSA) ระบุไว้ในคำแนะนำเรื่องปิกนิก ว่าเป็นอาหารที่ต้องเก็บเย็น คือของที่มีวันหมดอายุแบบ use by อาหารที่ปรุงสุกแล้ว สลัด แซนด์วิช ผลิตภัณฑ์นม ดิป และผลไม้ที่หั่นแล้ว

เมนู 2 วัน 1 คืน สำหรับ 4 คน

แผนนี้สมมติว่าออกเดินทางเช้าวันเสาร์ ถึงแคมป์ราวเที่ยง และกลับบ่ายวันอาทิตย์ ใช้เตาแก๊สปิกนิกหนึ่งหัวกับเตาถ่านหรือตะแกรงปิ้งย่างหนึ่งชุด

มื้อ	เมนู	เตรียมที่บ้าน
เสาร์ กลางวัน	ข้าวเหนียว ไก่ทอดที่ทำจากบ้าน ส้มตำถุง	ทอดไก่คืนก่อน แช่เย็นจัด
เสาร์ เย็น	ปิ้งย่างหมูหมัก ไก่หมัก ข้าวโพด ผักห่อฟอยล์ ต้มยำหม้อเล็ก	หมักเนื้อใส่ถุงซิปแช่แข็ง หั่นผัก เตรียมเครื่องต้มยำใส่ถุง
อาทิตย์ เช้า	ข้าวต้มหรือโจ๊กซอง ไข่ต้ม ไส้กรอกย่าง กาแฟ	ต้มไข่ไว้ หรือพกไข่ดิบในกล่องกันกระแทก
อาทิตย์ กลางวัน	บะหมี่ผัดใส่ผักและปลากระป๋อง	หั่นผักใส่ถุง ผสมซอสใส่ขวดเล็ก
ของว่าง	ผลไม้ทั้งลูก ถั่ว ขนมปังกรอบ

ถ้าอยากเปลี่ยนมื้อเย็นเป็นหมูกระทะ ใช้เตาเดียวกันได้ เรื่องการเลือกกระทะ น้ำซุป และปริมาณหมูต่อคน อยู่ในหมูกระทะทำเองที่บ้าน ส่วนไอเดียของว่างที่ไม่ต้องแช่เย็นเพิ่มเติม ดูได้ที่เมนูของว่างทำง่าย

ปริมาณที่ต้องเตรียม

ของ	ปริมาณสำหรับ 4 คน 2 วัน 1 คืน (โดยประมาณ)
เนื้อหมักสำหรับปิ้งย่าง (หมู ไก่)	1.2 ถึง 1.5 กิโลกรัม
ไก่ทอดสำหรับมื้อแรก	8 ชิ้น
ข้าวเหนียว	4 ห่อ
ข้าวต้มหรือโจ๊กซอง	4 ถึง 6 ซอง
ไข่ไก่	8 ฟอง
บะหมี่	4 ก้อน
ปลากระป๋อง	2 กระป๋อง
ผักรวม (ข้าวโพด ผักห่อฟอยล์ ผักผัด)	1.5 กิโลกรัม
น้ำดื่ม	อย่างน้อย 3 ลิตรต่อคนต่อวัน รวมน้ำที่ใช้ทำอาหาร (ประมาณการ ปรับตามอากาศ)

ตัวเลขน้ำดื่มเป็นการประมาณเผื่อสำหรับอากาศร้อนและการทำอาหาร ไม่ใช่ตัวเลขทางการ ถ้าลานกางเต็นท์มีน้ำประปาให้ใช้ ลดน้ำที่พกไปได้ แต่ให้เผื่อน้ำดื่มบรรจุขวดไว้เสมอ

สูตรมื้อเย็น หมูหมักกับผักห่อฟอยล์

มื้อเย็นวันแรกเป็นมื้อที่ใช้ของสดมากที่สุด จึงควรเตรียมที่บ้านให้เกือบหมด ที่แคมป์เหลือแค่ย่าง

วัตถุดิบหมูหมักสำหรับ 4 คน

วัตถุดิบ	ปริมาณ
สันคอหมูหั่นชิ้นหนาประมาณ 1 เซนติเมตร	800 กรัม
ซีอิ๊วขาว	3 ช้อนโต๊ะ
น้ำมันหอย	2 ช้อนโต๊ะ
น้ำตาลทราย	1 ช้อนโต๊ะ
กระเทียมสับ	1 ช้อนโต๊ะ
พริกไทยป่น	1 ช้อนชา
น้ำมันพืช	1 ช้อนโต๊ะ

ขั้นตอน

1. คืนก่อนเดินทาง ผสมเครื่องหมักทั้งหมด แบ่งน้ำหมักออกหนึ่งในสามใส่ขวดเล็ก เก็บไว้เป็นน้ำราดตอนย่างเสร็จ
2. คลุกหมูกับน้ำหมักส่วนที่เหลือ ใส่ถุงซิป ไล่ลมออก แช่แข็งทั้งคืน
3. ที่แคมป์ ย้ายถุงหมูจากชั้นล่างของกระติกออกมาประมาณ 30 นาทีก่อนย่าง ถ้ายังแข็งอยู่ให้แช่ทั้งถุงในน้ำเย็น ไม่วางตากแดด
4. ย่างบนถ่านไฟกลางด้านละ 4 ถึง 6 นาที พลิกบ่อยๆ ผ่าชิ้นที่หนาที่สุดดู ต้องไม่มีสีชมพูข้างใน
5. พักบนจานสะอาดที่ไม่เคยใส่หมูดิบ 3 นาที แล้วราดน้ำหมักที่แบ่งไว้

ผักห่อฟอยล์ ใช้ข้าวโพด 2 ฝักหั่นท่อน ฟักทอง 300 กรัมหั่นชิ้นพอคำ หอมใหญ่ 1 หัว เนย 2 ช้อนโต๊ะ เกลือ 1 ช้อนชา หั่นและผสมที่บ้าน ห่อฟอยล์สองชั้นเป็นสองห่อ ที่แคมป์วางขอบเตาถ่านประมาณ 20 ถึง 25 นาที กลับห่อครึ่งทาง จิ้มฟักทองด้วยส้อมดู ถ้าเข้าได้ง่ายแปลว่าสุก

ถ้าอยากรู้ว่าทำไมการแช่แข็งเนื้อในถุงแบนๆ ช่วยให้ละลายเร็วและสม่ำเสมอกว่า มีรายละเอียดในวิธีละลายเนื้อแช่แข็ง

จัดกระติกน้ำแข็งให้เย็นนาน

FSA แนะนำวิธีใช้กระติกเย็นไว้หลายข้อ ข้อแรกคืออย่าวางน้ำแข็งหรือเจลเย็นไว้แค่ก้นกระติก ให้กระจายเจลเย็นไว้ทั่วกระติก ทั้งด้านล่าง ด้านข้าง และด้านบน

ลำดับการจัดที่ใช้ได้กับกระติกทั่วไป

1. แช่เย็นกระติกล่วงหน้าคืนก่อน ด้วยการใส่ขวดน้ำแข็งไว้ข้างใน
2. ชั้นล่างสุด ใส่เนื้อหมักที่แช่แข็งมาจากบ้าน เนื้อแช่แข็งทำหน้าที่เป็นก้อนน้ำแข็งไปด้วย และจะละลายพอดีตอนเย็น
3. ชั้นกลาง ไก่ทอด สลัด ไข่ ของที่ทำสุกแล้ว
4. วางเจลเย็นแทรกด้านข้างและบนสุด
5. ปิดฝาให้สนิท วางกระติกไว้ในร่มตลอด ทั้งในรถและที่แคมป์

FSA ยังแนะนำให้แยกกระติกเครื่องดื่มออกจากกระติกอาหาร เพราะกระติกเครื่องดื่มถูกเปิดบ่อยที่สุด ทุกครั้งที่เปิด ความเย็นจะหายไป ถ้ามีกระติกเดียว ให้หยิบเครื่องดื่มออกมาทีละหลายขวดแล้ววางในถังน้ำแข็งแยก

อาหารนอกกระติกได้นานแค่ไหน

FSA ระบุว่าเชื้อแบคทีเรียจะเพิ่มจำนวนได้เร็วขึ้นเมื่ออาหารอยู่ที่ 8 องศาเซลเซียสขึ้นไป และให้หลักไว้ว่า อาหารที่ต้องเก็บเย็นซึ่งอยู่นอกตู้เย็นไม่เกิน 4 ชั่วโมงยังกินได้ถ้ายังรู้สึกเย็นเมื่อจับ แต่ถ้าอากาศร้อนจัด ให้กินภายใน 2 ชั่วโมง

ลานกางเต็นท์ในไทยช่วงกลางวันมักร้อน ผมแนะนำให้ใช้หลัก 2 ชั่วโมงเป็นค่าตั้งต้นเสมอ เว้นแต่จะไปแคมป์บนดอยช่วงหน้าหนาว

สถานการณ์	ทำอย่างไร
ไก่ทอดอยู่ในกระติก เจลเย็นยังแข็ง	กินได้ตามแผน
สลัดวางนอกกระติกระหว่างกินมื้อกลางวัน	เก็บกลับภายใน 2 ชั่วโมง ถ้าอากาศร้อน
น้ำแข็งละลายหมด ของในกระติกอุ่น	ทิ้งของสดและของที่ทำสุกแล้ว เหลือไว้แค่ของที่ไม่ต้องแช่
เนื้อดิบละลายและน้ำซึมออกจากถุง	ย่างทันทีถ้ายังเย็น และล้างกระติกบริเวณนั้น

ปิ้งย่างที่แคมป์ให้สุกและสะอาด

คำแนะนำเรื่องปิ้งย่างจาก FSA ใช้ได้ตรงกับมื้อเย็นที่แคมป์

• ไก่ หมู ไส้กรอก และเนื้อบด ต้องสุกจนร้อนทั่วถึงกลางชิ้น ไม่มีสีชมพูข้างใน และน้ำที่ไหลออกมาต้องใส
• พลิกเนื้อบ่อยๆ เพื่อให้สุกเท่ากันทั้งสองด้าน ไม่ไหม้นอกแต่ดิบใน
• ใช้ที่คีบและจานแยกระหว่างเนื้อดิบกับเนื้อที่สุกแล้ว
• ไม่ใช้น้ำหมักที่แช่เนื้อดิบราดบนเนื้อที่สุกแล้ว ถ้าอยากใช้เป็นน้ำจิ้ม ให้แบ่งไว้ตั้งแต่ก่อนใส่เนื้อ
• ไก่ชิ้นใหญ่หรือซี่โครงหมู ต้มหรืออบให้สุกที่บ้านก่อน แล้วไปย่างเพิ่มกลิ่นที่แคมป์

ถ้าเกิดอาการท้องเสียหรืออาเจียนระหว่างทริป ข้อมูลเรื่องสาเหตุและอาการที่ควรไปพบแพทย์ อยู่ในอาหารเป็นพิษเกิดจากอะไร

น้ำสำหรับดื่มและล้าง

ถ้าลานกางเต็นท์ใช้น้ำจากลำธาร บ่อ หรือแท็งก์ที่ไม่แน่ใจ อย่าดื่มโดยตรง เอกสาร Boil water ขององค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าการต้มน้ำให้เดือดพล่าน (rolling boil) เพียงพอสำหรับทำลายแบคทีเรีย ไวรัส และโปรโตซัวที่ก่อโรค

ขั้นตอนใช้งานจริงที่แคมป์

1. ถ้าน้ำขุ่น ให้ตั้งทิ้งไว้ให้ตะกอนนอน หรือกรองผ่านผ้าสะอาดก่อน
2. ต้มให้เดือดพล่าน เห็นฟองใหญ่ผุดขึ้นต่อเนื่อง
3. ปิดฝา ปล่อยให้เย็นเองในภาชนะที่สะอาด ไม่เติมน้ำแข็งที่ไม่รู้ที่มา
4. เก็บในขวดที่มีฝาปิด แยกจากน้ำที่ยังไม่ได้ต้ม

สำหรับล้างมือก่อนจับอาหาร ถ้าไม่มีน้ำสะอาดพอ FSA แนะนำให้ใช้เจลล้างมือ หรือทิชชู่เปียกฆ่าเชื้อ พกไว้ใกล้โต๊ะทำอาหาร

ถ้าพลาดตรงนี้แก้ยังไง

ปัญหา	แก้ตรงนั้น	ครั้งหน้า
ลืมเกลือ น้ำปลา หรือซอส	ใช้ซองเครื่องปรุงจากบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป	ทำลิสต์เครื่องปรุงขวดเล็กแยกไว้
ข้าวที่หุงในหม้อสนามไหม้ก้น	ตักส่วนบนออก ไม่ขูดก้น	ใช้ไฟอ่อนมากหลังน้ำแห้ง และพักปิดฝา 10 นาที
ไข่แตกในกระติก	ทำไข่คนมื้อนั้นเลย	ตอกไข่ใส่ขวดปิดฝาจากบ้าน
แมลงตอมอาหาร	ปิดอาหารด้วยฝาชีหรือกล่อง	พกฝาชีพับได้และกล่องพลาสติกมีฝา
ถ่านจุดไม่ติด	ใช้เตาแก๊สทำอาหารหลักก่อน	พกเชื้อไฟและถ่านอัดแท่งสำรอง

เก็บของเหลือและขยะ

ของเหลือจากมื้อเย็นที่แคมป์ ถ้ากระติกยังเย็นพอ ให้เก็บใส่กล่องปิดแล้ววางในกระติกทันที และกินเป็นมื้อเช้าหลังอุ่นให้ร้อนทั่ว ถ้ากระติกไม่เย็นแล้ว ให้ทิ้งไป ไม่ควรเสี่ยงกับมื้อเช้าวันกลับบ้านที่ยังต้องขับรถหลายชั่วโมง

เศษอาหารใส่ถุงมัดปากแน่น เก็บไว้ในรถหรือในกล่องปิด สัตว์ป่าและแมลงถูกดึงดูดด้วยกลิ่นอาหาร นำขยะกลับมาทิ้งในจุดทิ้งขยะของลานหรือกลับบ้านด้วย

ก่อนออกเดินทาง เช็กลิสต์สุดท้าย

• เนื้อหมักแช่แข็งในถุงซิป เขียนชื่อมื้อไว้บนถุง
• กระติกอาหารกับกระติกเครื่องดื่มแยกกัน เจลเย็นกระจายทั่ว
• ที่คีบสองอัน จานสองใบ สำหรับดิบและสุก
• เตาแก๊ส แก๊สสำรอง ไฟแช็ก ถ่าน และเชื้อไฟ
• น้ำดื่มบรรจุขวด หม้อสำหรับต้มน้ำ เจลล้างมือ
• ของสำรองที่ไม่ต้องแช่สำหรับหนึ่งมื้อ เผื่อกระติกไม่เย็นหรือฝนตกจนก่อไฟไม่ได้ ไอเดียอาหารจานเดียวราคาประหยัดที่ทำได้จากของแห้ง ดูได้ที่อาหารจานเดียวงบประหยัด