อาหารตามสั่งมีเมนูอะไรบ้าง จัดตามวิธีผัด ทอด ต้ม และคำสั่งที่ร้านเข้าใจ

ร้านตามสั่งทำเมนูได้เกินร้อยจาน เพราะไม่ได้ท่องสูตรทีละเมนู ร้านทำงานด้วยสมการง่าย ๆ ว่า เลือกเนื้อสัตว์ 1 อย่าง เลือกวิธีปรุง 1 แบบ แล้วเลือกจานฐาน ข้าวสวย ข้าวผัด หรือเส้น พอเข้าใจสมการนี้ ป้ายเมนูยาว 80 บรรทัดที่ติดผนังก็อ่านได้ในครึ่งนาที

ด้านล่างจัดเมนูตามวิธีปรุง เพราะวิธีปรุงบอกได้ทั้งรสชาติ ความมัน และความเค็ม ซึ่งตอบคำถามว่าสั่งอะไรดีได้ตรงกว่าการไล่ชื่อเมนูเรียงตัวอักษร

สมการของร้านตามสั่ง: เนื้อ × วิธีปรุง × จานฐาน

ร้านตามสั่งส่วนใหญ่มีวัตถุดิบหลักไม่เกิน 10 อย่าง ได้เมนูหลายร้อยแบบจากการจับคู่

ชั้นที่ 1 เนื้อสัตว์	ชั้นที่ 2 วิธีปรุง	ชั้นที่ 3 จานฐาน
หมูสับ หมูชิ้น หมูกรอบ	ผัดกะเพรา	ราดข้าว
ไก่ชิ้น ไก่สับ	ผัดพริกแกง ผัดพริกเผา	ข้าวผัด
เนื้อ	ผัดน้ำมันหอย ผัดผักรวม	ราดหน้า ผัดซีอิ๊ว
กุ้ง ปลาหมึก ทะเลรวม	ทอดกระเทียม พริกไทย	ข้าวต้ม
ปลา	ผัดเผ็ด ผัดฉ่า	แยกข้าว
ไข่ เต้าหู้	ต้มยำ ต้มจืด	ขอเส้น

เช่น หมูสับ + กะเพรา + ราดข้าว ได้ผัดกะเพราหมูสับราดข้าว ไก่ + พริกเผา + ข้าวผัด ได้ข้าวผัดพริกเผาไก่ ถ้าเมนูที่อยากกินไม่อยู่บนป้าย ลองประกอบสมการเอง ร้านส่วนใหญ่ทำให้ถ้ามีวัตถุดิบทั้งสองอย่าง

กลุ่มที่ 1: ผัดกับพริกและเครื่องแกง

กลุ่มนี้คือเมนูหลักของร้านตามสั่ง จานเดียวอิ่ม รสจัด กินกับข้าวสวยร้อน ไฟแรงผัดไว

เมนู	รสและเครื่องหลัก	เนื้อที่นิยมเข้ากัน	ระดับเผ็ด
ผัดกะเพรา	พริก กระเทียม ใบกะเพรา ซอสปรุงรส	หมูสับ ไก่ หมูกรอบ เนื้อ ทะเล	เผ็ดจัด ปรับได้
ผัดพริกแกง	พริกแกงเผ็ด ถั่วฝักยาว ใบมะกรูด	หมู ไก่ ปลาดุกทอด เนื้อ	เผ็ดกลางถึงจัด
ผัดพริกเผา	น้ำพริกเผา หัวหอม พริกหวาน	ไก่ หมู กุ้ง	ไม่เผ็ดมากถึงเผ็ดกลาง หวานนำ
ผัดเผ็ด	พริกแกง กระชาย พริกขี้หนู	ปลาดุก หมู เนื้อ ปลาหมึก	เผ็ดจัด
ผัดพริกไทยดำ	พริกไทยดำป่น ซีอิ๊ว หัวหอม	เนื้อ หมู	เผ็ดแบบร้อนลิ้นจากพริกไทย
ผัดขิง	ขิงซอย เห็ดหูหนู ซีอิ๊ว	ไก่ หมู	ไม่เผ็ด รสหอมขิง
ผัดฉ่า	พริกไทยอ่อน กระชาย ใบกะเพรา	ปลา ปลาหมึก ทะเล	เผ็ดจัด
ผัดเปรี้ยวหวาน	ซอสมะเขือเทศ สับปะรด มะเขือเทศ	ไก่ หมู กุ้ง	ไม่เผ็ด เหมาะกับเด็ก

ผัดกะเพราเป็นเมนูที่แต่ละร้านทำต่างกันที่สุด ร้านหนึ่งใส่ถั่วฝักยาว อีกร้านใส่แค่กะเพรากับพริก บางร้านราดซอสหอยนางรม บางร้านใช้ซีอิ๊วขาวล้วน ถ้าสั่งครั้งแรกให้ลองกะเพราก่อน ทำให้ประเมินร้านได้ว่าไฟแรง ปรุงรสพอดี และไม่ใส่น้ำมันเยิ้มหรือไม่

กลุ่มที่ 2: ผัดผักและผัดซอส

กลุ่มนี้ได้ผักเยอะกว่า เหมาะเป็นกับข้าวที่แบ่งกัน หรือสั่งเพิ่มข้างผัดพริก

เมนู	ผักและซอส	เหมาะเมื่อ
ผัดผักบุ้งไฟแดง	ผักบุ้ง เต้าเจี้ยว พริก กระเทียม ไฟแรงจนไหม้เล็กน้อย	อยากได้ผักกรอบ รสเค็มนำ
ผัดคะน้าหมูกรอบ	คะน้า หมูกรอบ น้ำมันหอย	ชอบกรอบมัน แต่ไขมันสูง
ผัดผักรวม	บร็อคโคลี่ แครอท เห็ด กะหล่ำ	คุมไขมัน เติมผักให้ครบ
ผัดน้ำมันหอย	เห็ด หอมใหญ่ ต้นหอม ไก่หรือหมู	ไม่เผ็ด เหมาะกับเด็ก
ผัดกระเทียมพริกไทย	กระเทียมสับ พริกไทย	กินกับเนื้อทอด ไม่ใช้ผัก
ผัดถั่วงอก เต้าหู้	ถั่วงอก ต้นกุยช่าย เต้าหู้	เบา ๆ ราคาย่อมเยา

ผักต้องผัดไฟแรงสั้น ๆ ภายใน 1 ถึง 2 นาที ถ้าผักนิ่มเละและมีน้ำออกก้นจาน แสดงว่าไฟอ่อนหรือกระทะอัดผักมากเกินไป ข้อนี้ใช้ตัดสินร้านได้เหมือนกัน

กลุ่มที่ 3: ทอดและไข่

เมนู	ลักษณะ	กินกับ
ไข่เจียว	ทอดน้ำมันท่วม ฟูกรอบขอบ	ข้าวสวย น้ำพริก ซอสพริก
ไข่ดาว	ทอดไข่แดงสุกหรือไม่สุก	ราดกะเพรา ข้าวผัด
ไข่ข้นราดข้าว	ไข่ผัดกับเครื่องแล้วราด	ข้าวไข่ข้นหมูกรอบ
ไข่ยัดไส้	ไข่เจียวห่อหมูสับ	กินกับน้ำจิ้ม
หมูทอดกระเทียม	หมูหมักกระเทียมพริกไทยทอด	ข้าวราดน้ำปลา
ไก่ทอดกระเทียม	ไก่หมักทอดกรอบ	ข้าวเหนียว ข้าวสวย
ปลาทอดน้ำปลา	ปลาตัวเล็กทอดแล้วราดน้ำปลา	ผักสดข้างจาน

ไข่เจียวฟูแบบร้านตามสั่งใช้เทคนิคเฉพาะ ตีไข่ให้มีอากาศ น้ำมันร้อนจัด ดูรายละเอียดทีละขั้นในไข่เจียวทำยังไงให้ฟู ซึ่งเอาไปทำเองที่บ้านได้เลย

กลุ่มที่ 4: ข้าวผัด จานเดียว และเมนูเส้น

เมนูกลุ่มนี้เป็นจานฐานที่ร้านมักมีให้สั่งแยก

• ข้าวผัดหมู ไก่ กุ้ง ปู ทะเล และข้าวผัดอเมริกัน (ข้าวผัดซอสมะเขือเทศ ไส้กรอก ไก่ทอด ไข่ดาว)
• ข้าวผัดพริกแกง ข้าวผัดแกงเขียวหวาน ที่ใส่เครื่องแกงลงไปผัดกับข้าว
• ราดหน้า เส้นใหญ่ ผัดซีอิ๊ว ผัดขี้เมา ผัดมาม่า สำหรับคนอยากกินเส้น
• ข้าวไข่ข้น ข้าวหน้าหมูกรอบ ข้าวหมูกระเทียม ข้าวหมูทอด จานเดียวราดข้าว
• ข้าวต้มตามสั่ง ข้าวต้มปลา ข้าวต้มกุ๊ย กับข้าวหลายอย่างให้เลือก

ข้าวผัดหนึ่งจานมักมีข้าวสวยประมาณ 1.5 ถ้วยตวง เมื่อเทียบกับข้าวราดแกง 1 จานที่ตักข้าวราว 1 ถึง 1.5 ถ้วย ข้าวสวย 1 ถ้วยให้พลังงานประมาณ 200 กิโลแคลอรี ดูตารางข้าวชนิดต่าง ๆ ในข้าวสวยหนึ่งถ้วยกี่แคลอรี

กลุ่มที่ 5: ต้ม แกงจืด และยำ

ร้านตามสั่งหลายร้านมีเมนูน้ำให้เลือกเพื่อแบ่งกินหลายคน

• ต้มยำกุ้ง ต้มยำไก่ ต้มยำทะเล น้ำใส หรือน้ำข้น
• ต้มโคล้ง ต้มแซ่บกระดูกหมู ต้มส้มปลา
• แกงจืดเต้าหู้หมูสับ แกงจืดสาหร่าย แกงจืดมะระยัดไส้ แกงจืดวุ้นเส้น
• ยำวุ้นเส้น ยำปลาหมึก ยำไข่ดาว ยำหมูยอ
• ลาบหมู น้ำตกหมู เมนูอีสานที่ร้านตามสั่งหลายร้านทำให้ ดูภาพรวมได้ในอาหารอีสาน มีอะไรบ้าง

ศัพท์ตามสั่งที่ควรรู้

ร้านมีภาษาของตัวเอง รู้ศัพท์ไม่กี่คำก็ได้จานตรงใจ

คำที่ใช้	ความหมาย
ธรรมดา	ปริมาณปกติ ข้าวหนึ่งจาน เนื้อไม่มาก
พิเศษ	เพิ่มเนื้อหรือเพิ่มข้าว ราคาสูงกว่าธรรมดา ตามร้านกำหนด
ราดข้าว	ใส่ข้าวและกับข้าวบนจานเดียวกัน
แยกข้าว หรือ กับข้าว	ข้าวอีกจาน ผัดอีกจาน แบ่งกันหลายคนได้
ไข่ดาวไม่สุก	ไข่แดงเหลวไหล ถ้าไม่ต้องการให้บอก ไข่ดาวสุก
เผ็ดน้อย เผ็ดมาก ไม่เผ็ด	ปรับปริมาณพริกที่ใส่ในกระทะ
ไม่ใส่ผักบางอย่าง	เช่น ไม่ใส่ถั่วฝักยาว ไม่ใส่พริกหยวก
น้ำมันน้อย ผัดน้ำ	ใช้น้ำมันน้อยลง ผัดโดยเติมน้ำซุปหรือน้ำเปล่าเล็กน้อยแทน
แยกน้ำจิ้ม แยกน้ำราด	ไม่ราดบนข้าว ให้แยกถ้วยมาให้
ใส่ไข่ +	เพิ่มไข่ดาวหรือไข่เจียวบนจาน
ห่อ หรือ ใส่กล่อง	เอากลับบ้าน

สั่งยังไงให้ไม่เค็มและไม่มันเกินไป

ข้อจำกัดของร้านตามสั่งคือทุกจานผ่านซอสปรุงรสหลายชนิดในกระทะ ซีอิ๊วขาว น้ำมันหอย น้ำปลา ซอสพริก รวมแล้วเค็มเกินคาดโดยที่ชิมไม่ทัน

ตัวเลขที่เป็นหลักคือ องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ผู้ใหญ่ได้รับโซเดียมไม่ถึง 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน เทียบเท่าเกลือไม่ถึง 5 กรัม กรมควบคุมโรคระบุว่าคนไทยได้รับเฉลี่ยราว 4,352 มิลลิกรัมต่อวัน สูงกว่าเกินสองเท่า และระบุว่าเครื่องปรุงอย่างน้ำปลา ซีอิ๊ว ซอสปรุงรส และผงปรุงรสเป็นแหล่งโซเดียมหลัก

จานตามสั่งหนึ่งจานไม่มีตัวเลขเดียว เพราะแต่ละร้านปรุงต่างกัน แต่เครื่องปรุงในกระทะ 1 ช้อนโต๊ะรวมกัน (น้ำปลา ซีอิ๊ว น้ำมันหอย) ก็ให้โซเดียมหลักพันมิลลิกรัมได้ ถ้าเติมน้ำปลาพริกบนโต๊ะอีก 1 ช้อนชา เพิ่มอีกหลายร้อย

ข้อปฏิบัติที่ได้ผลจริง

• ชิมก่อนเติมน้ำปลาพริก ร้านส่วนใหญ่ปรุงเค็มพอแล้ว
• ขอแยกน้ำราดข้าวถ้วยเล็ก ตักเอาตามที่พอใจ
• เลือกเมนูผัดผักน้ำมันหอยหรือผัดผักรวมสลับกับกะเพรา แทนกะเพรากับเมนูซอสเข้มทุกมื้อ
• เมนูต้มจืดหรือต้มยำน้ำใส ไม่ต้องกินน้ำซุปหมดถ้วย กินเนื้อและผักแล้วเหลือน้ำไว้
• สั่งข้าวครึ่งจานและเพิ่มผักลวก ถ้าร้านมี

หลักการเลือกเมนูตามสั่งเพื่อคุมน้ำหนักหรือคุมโซเดียมอ่านต่อได้ในลดน้ำหนักกินอะไรดี เลือกตามร้านที่เจอจริง ซึ่งเทียบตามสั่งกับข้าวแกง ก๋วยเตี๋ยว และร้านสะดวกซื้อ ส่วนผู้ที่เป็นโรคไตหรือความดันโลหิตสูงควรถามแพทย์ว่าวันหนึ่งกินโซเดียมได้เท่าไร

เลือกเมนูตามสถานการณ์

สถานการณ์	เมนูที่เข้ากัน	เหตุผล
รีบ มีเวลาไม่ถึง 10 นาที	กะเพราหมูสับไข่ดาว ข้าวผัด ไข่เจียว	ร้านทำคล่อง ใช้เวลาผัดน้อย
ไปกับเด็ก	ผัดน้ำมันหอย ข้าวผัดอเมริกัน ไข่เจียว	ไม่เผ็ด รสไม่จัด
ไม่กินเผ็ด	ผัดเปรี้ยวหวาน ผัดขิง ข้าวต้ม ไข่เจียวหมูสับ	ไม่ใส่พริก
ผู้สูงอายุ	ข้าวต้มปลา ผัดผักรวม แกงจืดเต้าหู้	ย่อยง่าย เคี้ยวง่าย
มากับครอบครัว 4 คน	ผัดพริกแกง ผัดผัก ต้มจืด ไข่เจียว และข้าวสวยเป็นถาด	หลากหลาย แบ่งกันกิน
กินเจ	ผัดผักรวม กะเพราเต้าหู้ ข้าวผัดผัก	แจ้งร้านก่อนสั่ง

ช่วงกินเจ ร้านตามสั่งหลายร้านมีป้ายเหลืองและแยกอุปกรณ์ แต่ไม่ใช่ทุกร้าน ถ้ากินเจเคร่ง ดูรายการของที่ควรเลี่ยงในกินเจ ห้ามกินอะไรบ้าง และถามร้านก่อนสั่ง

ไปร้านตามสั่งครั้งแรก

• เริ่มจากกะเพราหรือไข่เจียว เป็นเมนูที่ร้านทำบ่อยที่สุด ชิมแล้วรู้ฝีมือ
• บอกระดับเผ็ดตอนสั่ง ไม่ต้องรอให้ร้านถาม
• ถ้ามาหลายคน สั่งผัดผัก 1 จาน ผัดพริก 1 จาน ต้มหรือแกงจืด 1 จาน และข้าวสวยเป็นถาด ได้ครบมื้อ
• ถ้าอยากรู้ว่ามื้อนั้นให้สารอาหารครบหรือไม่ เทียบกับจานแบบห้าหมู่ในอาหารห้าหมู่ มีอะไรบ้าง