ลูกสุนัขกินอาหารวันละกี่มื้อ ตารางเวลาตั้งแต่ 6 สัปดาห์ถึง 1 ปี

ลูกสุนัขอายุ 6-12 สัปดาห์กินวันละ 4 มื้อ อายุ 3-6 เดือนกินวันละ 3 มื้อ และอายุ 6-12 เดือนกินวันละ 2 มื้อ ตามที่ AKC สรุปไว้ในคู่มือการให้อาหารลูกสุนัข ตัวเลขนี้เป็นกรอบกลาง ไม่ใช่เส้นตายวันเกิด น้องบางตัวพร้อมลดมื้อเร็วกว่า บางตัว โดยเฉพาะพันธุ์เล็กมาก ควรกินถี่ต่ออีกสักพัก ส่วนที่ทำให้เจ้าของสับสนจริงๆ คือจะเปลี่ยนมื้อตอนไหน แบ่งปริมาณอย่างไร และจัดเวลาให้เข้ากับตารางชีวิตของคนเลี้ยง

ตารางมื้อตามอายุ แล้วปริมาณรวมของวันไม่ลดตาม

อายุ	จำนวนมื้อ	ตัวอย่างเวลา
6-12 สัปดาห์	4 มื้อ	07:00, 11:30, 16:00, 20:30
3-6 เดือน	3 มื้อ	07:00, 13:00, 19:00
6-12 เดือน	2 มื้อ	07:30, 18:30
1 ปีขึ้นไป	2 มื้อ แบ่งปริมาณของสุนัขโตเท่ากัน	07:30, 18:30

เวลาในตารางเป็นตัวอย่าง ปรับตามเวลาตื่นนอนและเวลากลับบ้านของคุณได้ เพียงรักษาระยะห่างระหว่างมื้อให้ใกล้เคียงกัน ประมาณ 4-5 ชั่วโมงสำหรับช่วง 4 มื้อ และ 6 ชั่วโมงสำหรับช่วง 3 มื้อ

จุดที่เจ้าของใหม่พลาดบ่อยที่สุดคือคิดว่าลดมื้อแล้วต้องลดอาหาร ความจริงปริมาณต่อวันที่ฉลากหรือสัตวแพทย์ให้ไว้ยังเท่าเดิม เปลี่ยนแค่เอามาหารด้วยจำนวนมื้อใหม่ ตัวอย่างสมมติ ถ้าถุงอาหารระบุว่าลูกสุนัขน้ำหนักช่วงนี้กินวันละ 240 กรัม ตอน 4 มื้อคือมื้อละ 60 กรัม ตอนเหลือ 3 มื้อคือมื้อละ 80 กรัม และตอนเหลือ 2 มื้อคือมื้อละ 120 กรัม ถ้าชามมื้อเดิมใหญ่ขึ้นไม่ทันความต้องการ น้องจะหิวและกวนหาอาหารระหว่างวัน ส่วนวิธีหาปริมาณต่อวันของน้องคุณ ดูได้ในการคำนวณปริมาณอาหารสุนัขต่อวัน และเรื่องการเลือกอาหารสูตรลูกสุนัขอยู่ในคู่มือเลือกอาหารลูกสุนัข

ทำไมต้องหลายมื้อในช่วงสัปดาห์แรกๆ

กระเพาะลูกสุนัขเล็ก แต่ต้องการพลังงานต่อน้ำหนักตัวสูงเพราะกำลังโต ถ้าให้มื้อเดียวหรือสองมื้อใหญ่ น้องกินไม่หมด หรือกินแล้วอาเจียน AKC ระบุว่า 4 มื้อต่อวัน "usually adequate" ในช่วง 6-12 สัปดาห์ ซึ่งสอดคล้องกับที่น้องเพิ่งหย่านมและยังปรับตัวกับอาหารแข็ง

อีกเหตุผลที่ไม่ค่อยมีคนพูดถึงคือเรื่องการขับถ่าย ลูกสุนัขเล็กมักอยากถ่ายหลังกินอาหารไม่นาน เมื่อมื้อเป็นเวลา การพาไปห้องน้ำก็คาดเดาได้ ทำให้ฝึกขับถ่ายง่ายขึ้นมาก เรื่องนี้เชื่อมกับการฝึกสุนัขขับถ่ายเป็นที่ ในทางปฏิบัติ พาไปจุดถ่ายภายใน 10-20 นาทีหลังกินเสร็จ

ลูกสุนัขตัวเล็กมาก อย่าปล่อยให้ห่างมื้อนาน

AKC อธิบายว่าลูกสุนัขที่อายุน้อยมากหรือตัวเล็กมาก โดยเฉพาะพันธุ์ทอย เสี่ยงน้ำตาลในเลือดต่ำ (hypoglycemia) ซึ่งเกิดได้เมื่อน้องงดมื้อ เครียด เย็นเกินไป หรือป่วย สัญญาณที่ AKC ระบุได้แก่ ง่วงซึมผิดปกติ ตัวสั่น ทรงตัวไม่ดี เดินเซ อ่อนแรง และหมดสติหรือชักในรายหนัก

สิ่งที่เจ้าของทำได้ก่อนถึงมือหมอ ตาม AKC คือถ้าน้องยังรู้ตัวและกินได้ ให้น้ำเชื่อมข้าวโพดหรือน้ำผึ้งเล็กน้อย ทาที่เหงือกก็ได้ แล้วโทรหาสัตวแพทย์ทันที AKC เน้นว่านี่เป็นเพียงมาตรการชั่วคราว ไม่ใช่วิธีรักษา และลูกสุนัขควรไปพบสัตวแพทย์ทันที

เพื่อป้องกัน สำหรับลูกสุนัขพันธุ์เล็กมาก เช่น ชิวาวา ปอมเมอเรเนียนตัวจิ๋ว ให้กินเป็นเวลาสม่ำเสมอ ไม่เลื่อนมื้อเพราะติดธุระ และถ้าต้องงดอาหารก่อนทำหมันหรือผ่าตัด ให้ถามสัตวแพทย์ว่าต้องงดกี่ชั่วโมงสำหรับตัวเล็กขนาดนี้ อย่าใช้เกณฑ์เดียวกับสุนัขโต

เมื่อไรลดมื้อ ดูจากน้องไม่ใช่จากปฏิทิน

สัญญาณว่าน้องพร้อมลดจาก 4 เหลือ 3 มื้อ คือเหลือข้าวในมื้อกลางวัน (มื้อที่สามของวันเดิม) ติดต่อกันสองสามวัน หรือน้องไม่ค่อยสนใจมื้อนั้น ส่วนการลดจาก 3 เหลือ 2 มื้อ คือมื้อกลางวันเริ่มไม่ถูกแตะ AKC ระบุเพิ่มว่า ท้องป่องและความอวบแบบลูกหมาควรหายไปเมื่อประมาณ 12 สัปดาห์ ถ้ายังอวบอยู่ ให้คงปริมาณขนาดลูกสุนัขไปก่อนจนรูปร่างโตเต็มที่

ขั้นตอนที่ใช้ได้จริงมีดังนี้

1. เลือกมื้อที่น้องกินน้อยที่สุดเป็นมื้อที่จะตัด
2. ใช้เวลา 4-5 วัน ค่อยๆ ย้ายปริมาณของมื้อนั้นไปรวมกับมื้อที่อยู่ติดกัน
3. ดูว่าน้องกินมื้อที่ใหญ่ขึ้นหมดไหม ถ้าไม่หมดหรืออาเจียน แปลว่ายังเร็วเกินไป ให้ย้อนกลับมื้อเดิมอีกหนึ่งสัปดาห์
4. ชั่งน้ำหนักทุกสัปดาห์ น้ำหนักต้องยังขึ้นต่อเนื่อง

ถ้าน้องงอแงในช่วงปรับ ลองให้ขนมชิ้นเล็กจากโควตาข้าวของวัน ไม่ใช่ขนมเพิ่ม เรื่องจัดการปริมาณขนมรวมกับมื้อ ดูเพิ่มได้ในขนมสุนัขทำเอง

ชามตั้งไว้ไม่เกิน 15 นาที แล้วเก็บ

AKC แนะนำให้ตั้งอาหารเป็นเวลา ปริมาณคงที่ และไม่ปล่อยทิ้งไว้เกิน 15 นาที เพราะลูกสุนัขส่วนใหญ่กินหมดเร็ว การเก็บชามช่วยไม่ให้น้องติดนิสัยกินจุกจิก และทำให้เห็นทันทีเมื่อน้องกินน้อยลงผิดปกติ ซึ่งมักเป็นสัญญาณแรกของการป่วย น้ำสะอาดให้ตลอดทั้งวัน และล้างชามน้ำทุกวัน ตามที่ AKC ระบุเพื่อลดคราบแบคทีเรีย

ในอากาศร้อน ข้อนี้สำคัญขึ้นอีก อาหารเปียกหรืออาหารสดที่วางทิ้งไว้ในห้องไม่มีแอร์เสียเร็ว อาหารเม็ดที่แช่น้ำก็บูดได้ ถ้าน้องไม่กินใน 15 นาที ให้เทอาหารเม็ดที่ยังแห้งกลับเข้าถุงปิด ส่วนอาหารเปียกที่โดนน้ำลายแล้วให้ทิ้ง

ทำอย่างไรถ้าน้องเลือกกิน

ลูกสุนัขบางตัวเมินมื้อเช้าแต่กินมื้อเย็นเต็มที่ ซึ่งมักเป็นเรื่องปกติของช่วงปรับเวลา ถ้าน้องยังร่าเริง น้ำหนักขึ้น ไม่ต้องกังวล และไม่ต้องไล่ป้อนหรือเปลี่ยนอาหารยี่ห้อใหม่ทุกวัน เพราะการเปลี่ยนบ่อยจะทำให้ท้องเสีย (ดูวิธีเปลี่ยนอาหารสุนัขไม่ให้ท้องเสีย ถ้าเจ้าของตัดสินใจเปลี่ยนจริง) แต่ถ้าน้องไม่กินสองมื้อติดและซึม ให้ดูต่อในสุนัขไม่กินอาหาร

ตัวอย่างวันธรรมดาของลูกสุนัข 4 เดือน

สมมติเจ้าของทำงานออกจากบ้าน 08:30 และกลับ 18:00 ลูกสุนัข 4 เดือนกิน 3 มื้อต่อวัน

เวลา	กิจกรรม
06:45	พาไปจุดถ่าย แล้วกินมื้อเช้า (ราวหนึ่งในสามของปริมาณวัน)
07:15	พาถ่ายอีกรอบ เล่นสั้นๆ
12:00	มื้อกลางวัน ต้องมีคนช่วยให้ เช่นคนในบ้าน เพื่อนบ้าน หรือบริการรับฝากรายวัน
18:15	พาถ่าย กินมื้อเย็น
21:30	พาถ่ายรอบสุดท้ายก่อนนอน น้ำสะอาดยังวางไว้ตามเดิม

ปัญหาที่คนทำงานเจอบ่อยคือมื้อกลางวัน ถ้าไม่มีใครอยู่บ้านจริงๆ ให้ปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนลดมื้อ เพราะลูกสุนัขพันธุ์เล็กอาจรับ 2 มื้อไม่ไหว ส่วนพันธุ์กลางถึงใหญ่ที่อายุเกิน 4 เดือนอาจปรับเหลือ 2 มื้อได้เร็วกว่า ถ้าเลือกวิธีย้ายมื้อกลางวันไปรวมกับเช้าและเย็น ให้เพิ่มทีละน้อยตามขั้นตอนในหัวข้อก่อนหน้า และคอยดูว่าน้องอาเจียนเป็นฟองเหลืองตอนเช้าหรือไม่ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าท้องว่างนานเกินไป

ดูรูปร่างน้องเพื่อรู้ว่าแต่ละมื้อพอหรือเกิน

ตัวเลขกรัมในถุงเป็นจุดเริ่มต้น ไม่ใช่คำตอบสุดท้าย ลูกสุนัขแต่ละตัวเผาผลาญไม่เท่ากัน ตรวจสามอย่างทุกสัปดาห์

ตรวจอะไร	ปกติ	ต้องปรับ
คลำซี่โครง	คลำได้ง่ายโดยมีไขมันบางๆ คลุม	คลำไม่เจอเลย แปลว่าให้เกิน ถ้าเห็นซี่โครงชัดตั้งแต่ไกล แปลว่าให้น้อยเกิน
มองจากด้านบน	เอวคอดเข้าเล็กน้อยหลังซี่โครง	ตัวกลมเป็นถัง ลดปริมาณลง 10% แล้วดูต่อสองสัปดาห์
อุจจาระ	เป็นก้อนแน่น เก็บง่าย	เหลวหรือนิ่มต่อเนื่อง ดูข้อท้องเสียด้านล่าง

ลูกสุนัขพันธุ์ใหญ่ควรโตช้าแบบพอดี ไม่ควรอ้วนเร็ว เพราะน้ำหนักเกินในช่วงที่กระดูกยังโตเพิ่มภาระให้ข้อ ปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องเส้นกราฟน้ำหนักตามพันธุ์ของน้อง

ถ้าท้องเสียหลังเปลี่ยนมื้อ

ท้องเสียครั้งเดียวและน้องร่าเริงมักเกิดจากกินมื้อใหญ่เกินไปในมื้อที่ปรับใหม่ ให้ลดปริมาณมื้อนั้นลงและกลับไปจำนวนมื้อเดิมสองสามวัน แต่ถ้าถ่ายเหลวซ้ำเกินหนึ่งวัน มีเลือด อาเจียน หรือซึม ลูกสุนัขเสียน้ำเร็วมาก ให้พาไปหาสัตวแพทย์ ดูอาการประกอบในสุนัขอาเจียนและท้องเสีย และอย่าลืมว่าลูกสุนัขที่ยังไม่ครบวัคซีนหรือยังไม่ถ่ายพยาธิควรให้หมอตรวจก่อนสรุปว่าเป็นแค่เรื่องอาหาร ตารางการถ่ายพยาธิดูในการถ่ายพยาธิสุนัข

ก่อนเปลี่ยนจากอาหารลูกสุนัขเป็นอาหารสุนัขโต

AKC ระบุว่าพันธุ์เล็กเปลี่ยนเป็นอาหารสุนัขโตได้ราว 7-9 เดือน พันธุ์ใหญ่ราว 12-14 เดือน และถ้าไม่แน่ใจ อยู่กับอาหารลูกสุนัขนานเกินไปยังดีกว่าเปลี่ยนเร็วเกินไป ให้ค่อยๆ เปลี่ยนตามตารางผสมอาหาร 5-7 วันที่ AKC แนะนำ เริ่มจากอาหารใหม่ 25% และอาหารเดิม 75% แล้วเพิ่มจนครบ รายละเอียดอยู่ในวิธีเปลี่ยนอาหารสุนัข ส่วนพันธุ์เล็กและใหญ่เลือกสูตรอย่างไร ดูอาหารสุนัขพันธุ์เล็ก และอาหารสุนัขพันธุ์ใหญ่

ตารางมื้อที่เริ่มใช้กับลูกสุนัขได้ทันที

• อายุต่ำกว่า 12 สัปดาห์: 4 มื้อ ห่างกันราว 4-5 ชั่วโมง
• 3-6 เดือน: 3 มื้อ เริ่มลดเมื่อมื้อกลางวันเหลือติดกันหลายวัน
• 6-12 เดือน: 2 มื้อ เช้ากับเย็น ห่างกันราว 10-12 ชั่วโมง
• พันธุ์เล็กมาก: ไม่ข้ามมื้อ และปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนลดมื้อ
• ทุกช่วงวัย: ชามอยู่ไม่เกิน 15 นาที ชั่งน้ำหนักทุกสัปดาห์ และพาไปตรวจตามนัดวัคซีน เพื่อให้สัตวแพทย์ปรับแผนมื้อให้ตามพันธุ์และขนาดตัวจริงของน้อง