วิธีเลือกอาหารลูกสุนัข ให้เติบโตแข็งแรงตามวัย ตั้งแต่หย่านมถึงหนึ่งปี

อาหารลูกสุนัขควรเป็นสูตรสำหรับการเจริญเติบโตโดยเฉพาะ เพราะลูกสุนัขต้องการพลังงาน โปรตีน และแร่ธาตุต่อน้ำหนักตัวมากกว่าสุนัขโต แต่ท้องยังเล็ก จึงต้องแบ่งให้กินหลายมื้อต่อวัน พันธุ์เล็กมักน้ำตาลตกง่าย ส่วนพันธุ์ใหญ่โตเร็วจนต้องคุมอาหาร ด้านล่างเรียงตามสิ่งที่เจ้าของต้องตัดสินใจจริง ตั้งแต่วันหย่านมจนครบหนึ่งปี

ร่างกายลูกสุนัขต้องการอะไรมากกว่าตัวโต

ลูกสุนัขเพิ่มน้ำหนักได้หลายเท่าภายในไม่กี่เดือน กระดูก กล้ามเนื้อ และสมองพัฒนาไปพร้อมกัน คู่มือ Merck ระบุว่าช่วงเจริญเติบโตเป็นช่วงที่ความต้องการพลังงานและสารอาหารสูงที่สุดช่วงหนึ่งของชีวิต รองจากช่วงให้นม สิ่งที่สูตรลูกสุนัขต้องมีมากกว่าสูตรตัวโตได้แก่

• พลังงานต่อน้ำหนักตัวที่สูงกว่า ในเนื้ออาหารที่เข้มข้นพอสำหรับท้องเล็ก
• โปรตีนคุณภาพดี สำหรับสร้างกล้ามเนื้อและอวัยวะ
• แคลเซียมและฟอสฟอรัสในสัดส่วนที่พอดี ขาดก็ไม่ดี เกินก็กระทบกระดูก
• กรดไขมันอย่าง DHA ที่เกี่ยวกับพัฒนาการของสมองและสายตา

การให้อาหารสุนัขโตแก่ลูกสุนัขเป็นประจำทำให้ได้สารอาหารไม่พอ ในทางกลับกัน การให้สูตรลูกสุนัขแก่สุนัขโตที่ทำหมันแล้วทำให้อ้วน เพราะพลังงานสูงเกินความต้องการ

ตารางช่วงวัย ลักษณะอาหาร และจำนวนมื้อ

ตัวเลขด้านล่างเป็นแนวทางทั่วไป ตัวเลขจริงขึ้นกับพันธุ์ น้ำหนัก และสูตรที่เลือก ใช้คู่กับตารางบนถุงเสมอ

ช่วงอายุ	ลักษณะอาหาร	จำนวนมื้อต่อวันโดยประมาณ
3 ถึง 4 สัปดาห์	เริ่มหย่านม อาหารลูกสุนัขแช่น้ำหรือนมทดแทนจนเป็นโจ๊ก	4 ถึง 6 มื้อ
4 ถึง 8 สัปดาห์	เม็ดแช่น้ำให้นิ่ม ค่อย ๆ ลดน้ำลง	4 มื้อ
2 ถึง 4 เดือน	เม็ดแห้งขนาดเล็ก หรือแช่น้ำเล็กน้อย	3 ถึง 4 มื้อ
4 ถึง 6 เดือน	เม็ดแห้ง	3 มื้อ
6 ถึง 12 เดือน	เม็ดแห้ง ค่อย ๆ ลดจำนวนมื้อ	2 ถึง 3 มื้อ

ระหว่างสามถึงหกเดือน ลูกสุนัขผลัดฟันน้ำนม บางตัวเคี้ยวเม็ดแข็งลำบากชั่วคราว ช่วงนั้นแช่เม็ดในน้ำอุ่นสิบนาที หรือผสมอาหารเปียกสูตรลูกสุนัขเข้าไปเล็กน้อย พอฟันแท้ขึ้นครบก็กลับไปเม็ดแห้งได้ เรื่องจำนวนมื้อแบบละเอียดตามน้ำหนักตัวอยู่ที่ ลูกสุนัขกินอาหารวันละกี่มื้อ

อ่านฉลากถุงให้ได้คำตอบสามข้อ

ผมหยิบถุงขึ้นมาแล้วหาคำตอบสามข้อนี้ก่อนดูราคา

ข้อแรก อาหารนี้ใช้กับช่วงวัยไหน AAFCO กำหนดให้ฉลากบอกว่าอาหารครบถ้วนและสมดุลสำหรับช่วงชีวิตใด ลูกสุนัขต้องใช้สูตรที่ระบุ "การเจริญเติบโต" หรือ "ทุกช่วงวัย" ถ้าเป็นทุกช่วงวัย ให้ดูต่อว่ารองรับสุนัขที่โตแล้วจะหนักเกิน 70 ปอนด์หรือราว 32 กิโลกรัมด้วยหรือไม่ ข้อความนี้สำคัญมากสำหรับพันธุ์ใหญ่

ข้อสอง พลังงานต่อถ้วยเท่าไร ตัวเลขกิโลแคลอรีต่อถ้วยหรือต่อกิโลกรัมใช้คำนวณว่าแต่ละวันต้องตวงเท่าไร สองยี่ห้อที่ดูคล้ายกันพลังงานต่างกันได้หลายสิบเปอร์เซ็นต์

ข้อสาม โปรตีนหลักมาจากอะไร ควรเป็นเนื้อสัตว์ที่ระบุชนิดชัดเจน เช่น ไก่ แกะ ปลา ถ้าครอบครัวสุนัขมีประวัติแพ้อาหาร ให้จดชนิดโปรตีนไว้ เผื่อต้องเปลี่ยนในภายหลัง

เลือกให้ตรงขนาดพันธุ์ตั้งแต่เดือนแรก

ขนาดเมื่อโตเต็มที่เปลี่ยนวิธีให้อาหารมากกว่าที่หลายคนคิด

ขนาดเมื่อโต	ความเสี่ยงหลัก	สิ่งที่ต้องการจากอาหาร
พันธุ์เล็กมาก ต่ำกว่า 5 กก.	น้ำตาลในเลือดต่ำเมื่ออดมื้อ	เม็ดเล็ก พลังงานเข้มข้น มื้อถี่
พันธุ์เล็กถึงกลาง	อ้วนหลังทำหมัน	สูตรลูกสุนัขทั่วไป ตวงตามน้ำหนัก
พันธุ์ใหญ่ เกิน 25 กก.	ข้อสะโพกและข้อศอกผิดรูปจากการโตเร็ว	สูตรลูกสุนัขพันธุ์ใหญ่ คุมพลังงานและแคลเซียม

AKC อธิบายว่าลูกสุนัขพันธุ์ใหญ่ได้ประโยชน์จากอาหารที่ออกแบบให้โตช้าลงอย่างสม่ำเสมอ ลดความเสี่ยงปัญหากระดูกและข้อ ส่วนพันธุ์เล็กต้องระวังอีกด้าน ลูกชิวาวาหรือปอมที่อดมื้อเช้าแล้วซึม ตัวอ่อน เป็นสัญญาณที่ควรพาไปพบสัตวแพทย์ทันที การเปรียบเทียบสูตรของแต่ละกลุ่มอยู่ที่ อาหารหมาพันธุ์ใหญ่ ยี่ห้อไหนดี และ อาหารหมาพันธุ์เล็ก ยี่ห้อไหนดี

วันแรกที่ลูกสุนัขมาถึงบ้าน

ลูกสุนัขที่เพิ่งย้ายบ้านเครียดจากที่ใหม่ เสียงใหม่ และการแยกจากแม่กับพี่น้อง ช่วงนี้ไม่ใช่เวลาทดลองอาหารใหม่ ขอถุงเล็กของอาหารที่ผู้เลี้ยงเดิมใช้ติดมาด้วย และให้ต่อไปอย่างน้อยหนึ่งถึงสองสัปดาห์

สิ่งที่ควรเตรียมไว้ก่อนวันรับ ได้แก่ ชามสแตนเลสสองใบสำหรับอาหารกับน้ำ ถ้วยตวงที่ใช้ทุกมื้อ ตาชั่งดิจิทัลสำหรับชั่งน้ำหนักทุกสัปดาห์ และสมุดจดเวลาให้อาหาร เวลาขับถ่าย และลักษณะอุจจาระ สามวันแรกถ้าลูกสุนัขกินน้อยกว่าปกติเล็กน้อยแต่ยังวิ่งเล่น ถ่ายเป็นก้อน ถือว่าปรับตัวได้ดี

เปลี่ยนสูตรทีละน้อยใน 10 วัน

พอลูกสุนัขคุ้นบ้านแล้ว ถ้าอยากเปลี่ยนเป็นสูตรที่เลือกเอง ให้ผสมตามตารางนี้

วันที่	อาหารเดิม	อาหารใหม่
1 ถึง 3	75%	25%
4 ถึง 6	50%	50%
7 ถึง 9	25%	75%
10 ขึ้นไป	0%	100%

ถ้าอุจจาระเหลวช่วงไหน ถอยกลับไปสัดส่วนก่อนหน้าแล้วอยู่ตรงนั้นนานขึ้นสองถึงสามวัน ขั้นตอนเต็มพร้อมกรณีพิเศษอยู่ที่ วิธีเปลี่ยนอาหารหมา ไม่ให้ท้องเสีย

ตวงเท่าไรถึงพอดี ดูจากตัวลูกสุนัข

ตารางบนถุงเป็นจุดเริ่มเท่านั้น ลูกสุนัขสองตัวน้ำหนักเท่ากันกินต่างกันได้ ขึ้นกับความซน อากาศ และการเผาผลาญ ควรใช้การคลำและมองรูปร่างประกอบ แทนการเชื่อตัวเลขบนถุงอย่างเดียว

• ซี่โครงคลำเจอได้ไม่ยาก แต่ไม่ยื่นให้เห็นชัด
• มองจากด้านบนเห็นเอวคอดเล็กน้อย
• ท้องไม่ป่องแข็งหลังกินอิ่ม
• อุจจาระเป็นก้อนปั้นได้ ไม่เหลวและไม่แข็งเป็นเม็ด

ลูกสุนัขกลมป้อมดูน่ารัก แต่ AKC เตือนว่าลูกสุนัขที่อ้วนเกินไปตั้งแต่เล็ก โดยเฉพาะพันธุ์ใหญ่ มีความเสี่ยงปัญหาข้อมากขึ้น จึงไม่ควรเทอาหารทิ้งไว้ให้กินได้ทั้งวัน ยกเว้นลูกสุนัขตัวเล็กมากที่สัตวแพทย์แนะนำให้มีอาหารไว้ตลอดเพื่อกันน้ำตาลตก

ชั่งน้ำหนักทุกสัปดาห์ในเวลาเดิม ก่อนมื้อเช้า แล้วจดลงสมุด ถ้ากราฟน้ำหนักขึ้นเร็วผิดสังเกตหรือนิ่งไปสองสัปดาห์ติดกัน นั่นคือสัญญาณให้ปรับปริมาณหรือถามสัตวแพทย์ตอนพาไปฉีดวัคซีน

ของที่ไม่ควรเข้าชามลูกสุนัข

ลูกสุนัขกินทุกอย่างที่ตกพื้น เจ้าของจึงต้องรู้ว่าอะไรอันตราย

• นมวัว ลูกสุนัขหลายตัวย่อยแล็กโทสไม่ได้ ท้องเสียง่าย
• ข้าวคลุกกับข้าวคนที่ปรุงรส เกลือและเครื่องปรุงมากเกินไป และทำให้สารอาหารเสียสมดุล
• กระดูกแข็งและกระดูกไก่สุก เสี่ยงฟันบิ่น ติดคอ หรือแทงลำไส้
• ช็อกโกแลต หัวหอม กระเทียม องุ่น และลูกเกด เป็นพิษต่อสุนัข
• แคลเซียมเสริมที่ซื้อมาเอง อาหารลูกสุนัขครบถ้วนมีแคลเซียมพอแล้ว ส่วนเกินทำให้กระดูกโตผิดจังหวะ

รายการอาหารอันตรายฉบับเต็มอยู่ที่ หมากินอะไรไม่ได้

วันหนึ่งของลูกสุนัขอายุราวสามเดือน

ตัวอย่างนี้ให้เห็นภาพการจัดเวลา ปริมาณรวมต่อวันยังต้องอ้างอิงตารางบนถุงและน้ำหนักจริง

เวลา	สิ่งที่ทำ
07:00	พาออกไปขับถ่าย แล้วให้มื้อเช้า
11:00	มื้อสาย ตามด้วยพาไปจุดขับถ่าย
15:00	มื้อบ่าย ฝึกคำสั่งสั้น ๆ ด้วยเม็ดอาหาร
19:00	มื้อเย็น เก็บชามหลัง 15 ถึง 20 นาที

การให้กินตรงเวลาช่วยฝึกขับถ่าย เพราะลูกสุนัขมักอยากถ่ายภายในไม่นานหลังกิน เจ้าของพาไปจุดที่กำหนดได้ถูกจังหวะ น้ำสะอาดวางไว้ให้ตลอดวัน เปลี่ยนใหม่ทุกวัน ฤดูร้อนเปลี่ยนวันละสองครั้ง

การฝึกก็ใช้อาหารได้ ผมแบ่งเม็ดจากมื้อหลักราวหนึ่งกำมือไว้ใช้เป็นรางวัลตอนฝึกนั่ง รอ และเรียกชื่อ วิธีนี้ไม่เพิ่มพลังงานรวม และลูกสุนัขส่วนใหญ่ตั้งใจทำเพื่อเม็ดอาหารธรรมดาพอ ๆ กับขนม

ปัญหาการกินที่เจ้าของมือใหม่ถามบ่อย

กินเร็วจนสำลักหรืออาเจียนเป็นเม็ดทั้งเม็ด ใช้ชามแบบมีร่อง หรือแบ่งมื้อให้เล็กลง บางบ้านโรยเม็ดบนถาดแบนให้ค่อย ๆ เก็บกินก็ได้ผล

เลือกกิน ไม่ยอมกินเม็ด มักเกิดจากได้ขนมหรือของคนมากเกินไป ให้วางชาม 15 ถึง 20 นาทีแล้วเก็บ ไม่ต้องเติมอะไรล่อ ลูกสุนัขที่สุขภาพดีจะกินมื้อถัดไปเอง ถ้าไม่กินเกินครึ่งวันให้ถือเป็นอาการป่วย

อุจจาระนิ่มช่วงย้ายบ้าน พบได้ชั่วคราวจากความเครียดและอาหารที่เปลี่ยน แต่ถ้ามีเลือดปน เหม็นคาวผิดปกติ หรือซึม ต้องไปคลินิก นอกจากนี้พยาธิในลำไส้ทำให้ถ่ายเหลวและน้ำหนักไม่ขึ้นได้ ลูกสุนัขจึงควรถ่ายพยาธิตามตารางที่สัตวแพทย์กำหนด

น้ำหนักไม่ขึ้นตามเกณฑ์ ชั่งทุกสัปดาห์ จดไว้ แล้วนำสมุดไปให้สัตวแพทย์ดูตอนนัดวัคซีน

เมื่อไรเปลี่ยนเป็นอาหารสุนัขโต

ขนาด	อายุที่มักเปลี่ยนเป็นสูตรสุนัขโต
พันธุ์เล็กมากและเล็ก	ราว 9 ถึง 12 เดือน
พันธุ์กลาง	ราว 12 เดือน
พันธุ์ใหญ่และใหญ่มาก	ราว 12 ถึง 24 เดือน ตามที่สัตวแพทย์แนะนำ

ใช้วิธีผสมสิบวันแบบเดียวกับตอนเปลี่ยนยี่ห้อ หลังทำหมัน ความต้องการพลังงานมักลดลงชัดเจน ถ้าทำหมันก่อนเปลี่ยนสูตร ให้ลดปริมาณสูตรลูกสุนัขลงตามรูปร่าง และปรึกษาสัตวแพทย์ว่าควรเปลี่ยนเป็นสูตรตัวโตเร็วขึ้นหรือไม่

อาการที่ต้องพาไปคลินิกวันนี้

ลูกสุนัขเปราะบางกว่าตัวโต ร่างกายเล็ก สำรองพลังงานน้อย อาการทรุดเร็ว

โรคอย่างพาร์โวไวรัสร้ายแรงมากในลูกสุนัขที่วัคซีนยังไม่ครบ อาการแรกมักเป็นซึม ไม่กิน แล้วตามด้วยอาเจียนและถ่ายเหลวมีเลือด อ่านรายละเอียดได้ที่ โรคพาร์โวไวรัสในสุนัข อย่าให้ยาแก้ท้องเสียของคนเองที่บ้าน และอย่ารอดูข้ามคืน

ลูกสุนัขที่ได้อาหารครบตามวัย ตวงตามรูปร่าง และกินเป็นเวลา จะโตอย่างสม่ำเสมอ สมุดน้ำหนักกับสมุดอุจจาระที่จดทุกวันคือเครื่องมือที่ช่วยเจ้าของได้มากที่สุดตลอดปีแรก