คลอดธรรมชาติราคาเท่าไหร่ ค่าใช้จ่ายรัฐ เอกชน ค่าห้อง และสิ่งที่ไม่รวมในแพ็กเกจ

คลอดธรรมชาติมักถูกกว่าผ่าคลอด แต่ราคาจริงยังแกว่งได้มาก เพราะค่าห้อง ค่าแพทย์ และบริการเสริมต่างกันตามโรงพยาบาล ตัวเลขที่ปรากฏบนป้ายแพ็กเกจจึงเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการคำนวณ

ช่วงราคาทั้งหมดต่อไปนี้เป็นกรอบประมาณเพื่อวางแผน ไม่ใช่ราคาจริงของโรงพยาบาลใดโดยเฉพาะ และเปลี่ยนไปตามปี ขอใบประมาณการจากโรงพยาบาลที่ตั้งใจคลอดก่อนตัดสินใจเสมอ ส่วนตัวเลขสิทธิ์ประกันสังคมอ้างอิงจากหน้าทางการของสำนักงานประกันสังคม

ช่วงราคาโดยประมาณ

รายการ	โรงพยาบาลรัฐ	โรงพยาบาลเอกชน
คลอดธรรมชาติ รวมห้องและแพทย์	ราว 5,000-20,000 บาท	ราว 40,000-120,000 บาท
ถ้าใช้สิทธิ์บัตรทองหรือสวัสดิการข้าราชการในที่ที่รับสิทธิ์	อาจไม่ต้องจ่ายหรือจ่ายน้อยมาก ตามเงื่อนไข	ไม่ครอบคลุมโดยทั่วไป
ห้องพักต่อคืน	ห้องรวมถึงห้องพิเศษราว 500-4,000 บาท	ราว 4,000-15,000 บาทขึ้นไป
นอนโรงพยาบาล	ราว 1-2 วัน	ราว 2-3 วัน

ช่วงราคาเหล่านี้สอดคล้องกับกรอบที่ให้ไว้ใน ค่าฝากครรภ์และค่าคลอด ซึ่งรวมตั้งแต่ฝากครรภ์ถึงวันกลับบ้าน

แพ็กเกจคลอดธรรมชาติมักรวมอะไร

ถามโรงพยาบาลให้ชัดว่ารายการต่อไปนี้อยู่ในแพ็กเกจหรือไม่

รายการ	มักรวม	มักไม่รวมหรือคิดแยก
ค่าห้องคลอดและเครื่องมือ	รวม	ห้องคลอดส่วนตัวระดับพิเศษ
ค่าแพทย์เจ้าของไข้	บางแพ็กเกจรวม	แพทย์ที่เลือกเฉพาะตัว
ค่าพยาบาลผดุงครรภ์	รวม	พยาบาลส่วนตัวเพิ่ม
ค่าห้องพักหลังคลอด	จำนวนคืนตามที่กำหนด	คืนที่เกินแพ็กเกจหรือห้องที่อัปเกรด
ค่าตัดและเย็บฝีเย็บ	มักรวม	แผลฉีกขาดใหญ่ที่ต้องเย็บซับซ้อน
ยาระงับปวดเข้าช่องไขสันหลัง (epidural)	บางแห่งรวม	มักคิดแยกในเอกชน
ดูแลลูกแรกเกิด	ตรวจเบื้องต้น วัคซีนแรกเกิด	กุมารแพทย์เฉพาะ ห้องเด็กป่วย
ยาและอาหารเสริมหลังคลอด	ยาพื้นฐาน	ยาเพิ่มตามอาการ

ปัจจัยที่ทำให้ยอดสุดท้ายเปลี่ยน

• ช่วงเวลาที่คลอด บางแห่งคิดค่านอกเวลาราชการหรือวันหยุด
• ระยะเวลาที่เจ็บท้อง ถ้านานจนต้องใช้ยากระตุ้นหรือเฝ้าติดตามพิเศษ ค่าใช้จ่ายเพิ่ม
• การเลือกใช้ epidural ดูรายละเอียดที่ epidural
• ฝีเย็บฉีกขาดมากกว่าปกติ ซึ่งต้องเย็บนานขึ้น และ NHS ระบุว่ารอยฉีกขนาดใหญ่ต้องเย็บหลังคลอดด้วยยาชา
• ลูกต้องเข้าดูแลพิเศษหลังคลอด
• การเปลี่ยนวิธีคลอดกลางทาง จากธรรมชาติเป็นผ่าฉุกเฉิน ราคาจะเปลี่ยนไปสู่ช่วงของผ่าคลอด ดู ผ่าคลอดราคาเท่าไหร่

เมื่อถามแพ็กเกจ ให้ถามต่อว่า "ถ้าเปลี่ยนเป็นผ่าฉุกเฉินจะคิดอย่างไร" เพราะบางโรงพยาบาลมีส่วนต่างที่ชัดเจน บางแห่งคิดตามจริงทั้งหมด

บิลของลูกมักแยกจากบิลของแม่

จุดที่คุณแม่หลายบ้านเพิ่งรู้ตอนจ่ายเงินคือ โรงพยาบาลเอกชนจำนวนมากเปิดเวชระเบียนให้ลูกเป็นผู้ป่วยอีกคนหนึ่งตั้งแต่วินาทีที่คลอด ค่าใช้จ่ายของลูกจึงออกมาเป็นอีกใบ หรือเป็นอีกหมวดในใบเดียวกัน แพ็กเกจที่โฆษณาว่า "รวมทารก" มักหมายถึงการดูแลทารกปกติเท่านั้น

รายการในบิลของลูกที่ควรถามล่วงหน้า

รายการของลูก	กรณีที่มักรวมในแพ็กเกจ	กรณีที่มักคิดเพิ่ม
ตรวจร่างกายแรกเกิดโดยกุมารแพทย์	ตรวจ 1 ครั้งก่อนกลับบ้าน	กุมารแพทย์ที่ครอบครัวเลือกเอง
วัคซีนแรกเกิด (ตับอักเสบบี วัณโรค)	รวมตามแผนวัคซีนพื้นฐาน	วัคซีนเสริมที่ไม่อยู่ในแผน
ตรวจคัดกรองการได้ยิน ไทรอยด์	หลายแห่งรวม	บางแห่งคิดแยกรายการ
ส่องไฟรักษาตัวเหลือง	ไม่รวม	คิดตามจำนวนวัน
อยู่หออภิบาลทารก (NICU)	ไม่รวม	คิดรายวัน เป็นยอดที่สูงที่สุดในบิล

ตัวเหลืองเป็นเหตุที่พบบ่อยที่สุดที่ทำให้ลูกต้องอยู่ต่อหลังแม่พร้อมกลับบ้าน ถ้าแพทย์ให้ส่องไฟ ค่าห้องของแม่ที่อยู่เฝ้าก็เดินต่อด้วย อ่านเรื่องอาการและการรักษาได้ที่ ตัวเหลืองในทารกแรกเกิด ส่วนวัคซีนที่ลูกจะได้ในปีแรกดูได้ที่ ตารางวัคซีนเด็ก

ใช้สิทธิ์บัตรทองหรือสวัสดิการข้าราชการ ต้องทำอะไรก่อน

ถ้าคุณแม่ไม่ได้อยู่ในระบบประกันสังคม สิทธิ์หลักที่ใช้คลอดได้คือหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง) หรือสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ ซึ่งมีวิธีใช้ต่างกัน

• บัตรทอง: สิทธิ์ผูกกับหน่วยบริการประจำ การฝากครรภ์และคลอดในหน่วยบริการตามสิทธิ์จึงไม่ต้องเสียค่าบริการตามชุดสิทธิประโยชน์ ถ้าไปคลอดที่อื่นโดยไม่ใช่กรณีฉุกเฉิน ต้องจ่ายเอง
• สวัสดิการข้าราชการ: ใช้ได้ในโรงพยาบาลรัฐ เบิกจ่ายตรงตามระเบียบของกรมบัญชีกลาง ส่วนห้องพิเศษเบิกได้ตามอัตราที่กำหนดและจ่ายส่วนเกินเอง
• คนที่มีทั้งประกันสังคมและเป็นคู่สมรสของข้าราชการ ให้ถามฝ่ายสิทธิ์ของโรงพยาบาลว่าใช้สิทธิ์ใดก่อน เพราะใช้ซ้ำในค่าใช้จ่ายรายการเดียวกันไม่ได้

ก่อนอายุครรภ์ 28 สัปดาห์ เป็นจังหวะดีที่จะตรวจสิทธิ์ให้ชัด โทรสายด่วน สปสช. 1330 หรือเช็กผ่านแอป สปสช. แล้วถามโรงพยาบาลตามสิทธิ์ว่ารับคลอดเองหรือส่งต่อไปที่ใด ถ้าต้องการย้ายหน่วยบริการเพื่อให้ใกล้บ้านขึ้น การทำล่วงหน้าหลายเดือนจะไม่ต้องลุ้นตอนใกล้คลอด รายละเอียดการฝากครรภ์ด้วยบัตรทองอยู่ที่ ฝากครรภ์บัตรทอง

เบิกประกันสังคมได้เท่าไหร่

สำนักงานประกันสังคมระบุว่าผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 5 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนเดือนคลอด มีสิทธิ์ต่อไปนี้

สิทธิ์	จำนวน
ค่าคลอดเหมาจ่าย	15,000 บาทต่อการคลอด 1 ครั้ง
เงินสงเคราะห์การหยุดงาน (ผู้ประกันตนหญิง)	ร้อยละ 50 ของค่าจ้างเฉลี่ย 90 วัน
ค่าตรวจและฝากครรภ์	ตามจริงไม่เกิน 5 ครั้ง รวมไม่เกิน 1,500 บาท

ตัวอย่างสมมติ ถ้าคลอดธรรมชาติที่เอกชนยอดรวม 60,000 บาท เบิกค่าคลอด 15,000 บาท ส่วนที่ต้องจ่ายเองคือ 45,000 บาท ถ้าที่โรงพยาบาลรัฐยอด 12,000 บาท ค่าเบิกอาจครอบคลุมเกือบทั้งหมด ขึ้นกับวิธีที่โรงพยาบาลเรียกเก็บและสิทธิ์ที่ใช้ ขั้นตอนเอกสารดูที่ คลอดลูกใช้สิทธิ์ประกันสังคมได้เท่าไหร่

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเลือกโรงพยาบาลรัฐหรือเอกชน เทียบเกณฑ์ที่ ฝากครรภ์ที่ไหนดี

ตัวอย่างงบสมมติสามแบบ

ตารางนี้ใช้ตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ราคาจริงขึ้นกับโรงพยาบาลที่คุณเลือก

แบบ	ยอดรวมสมมติ	เบิกประกันสังคม	ส่วนที่จ่ายเอง
รัฐ ห้องธรรมดา	10,000 บาท	15,000 บาท	ราว 0 บาท ถ้ายอดจริงไม่เกินสิทธิ์
เอกชน ห้องเดี่ยว ไม่ใช้ epidural	70,000 บาท	15,000 บาท	55,000 บาท
เอกชน ห้องเดี่ยว ใช้ epidural	90,000 บาท	15,000 บาท	75,000 บาท

สังเกตว่าบริการเสริมอย่างเดียวอาจเพิ่มยอดได้หลายหมื่น ถามให้ชัดตั้งแต่ก่อนวันคลอดว่าอะไรรวมและอะไรไม่รวม

ค่าใช้จ่ายหลังคลอดที่มักลืม

• ยาแก้ปวดและยาระบายที่ต้องซื้อต่อ
• ผ้าอนามัยหลังคลอดและชุดชั้นในสำหรับให้นม
• นัดตรวจแผลฝีเย็บถ้าแพทย์นัด และนัดตรวจ 6 สัปดาห์
• ค่าอาหารหรือค่าจ้างผู้ช่วยในสัปดาห์แรก
• การดูแลแผลฝีเย็บที่บ้าน ดูที่ แผลฝีเย็บดูแลยังไง

ค่าเหล่านี้ไม่ใหญ่ทีละรายการ แต่รวมกันมักเป็นหลักพันถึงหลักหมื่นบาท

ตั้งงบอย่างไรให้พอ

1. ขอใบประมาณการแบบคลอดธรรมชาติและแบบผ่าฉุกเฉินเป็นลายลักษณ์อักษร
2. ถามชัดว่าแพ็กเกจรวมกี่คืน รวมยาระงับปวดหรือไม่ และรวมแพทย์คนไหน
3. เผื่อเงินเพิ่มราว 20-30 เปอร์เซ็นต์จากยอดในใบประมาณการ
4. หักสิทธิ์ที่เบิกได้จริง
5. เตรียมค่าใช้จ่ายหลังคลอดแยกอีกก้อน เช่น นัดตรวจ 6 สัปดาห์ ของใช้แม่และลูก

ลองคิดตามตัวอย่างสมมติ ใบประมาณการคลอดธรรมชาติเอกชนเขียนไว้ 65,000 บาท เผื่อ 25 เปอร์เซ็นต์เป็น 81,250 บาท หักค่าคลอดประกันสังคม 15,000 บาท เหลือ 66,250 บาท บวกค่าใช้จ่ายหลังคลอดอีกราว 5,000 บาท งบที่ควรกันไว้จึงอยู่ราว 71,000 บาท ถ้าคลอดจริงตามแผนและไม่มีรายการเพิ่ม เงินส่วนที่เผื่อไว้ก็กลายเป็นค่าของใช้ลูกในเดือนแรกได้เลย

คำถามที่ควรถามตอนโทรเทียบราคา

โทรถามแผนกห้องคลอดหรือฝ่ายการเงินของแต่ละโรงพยาบาลด้วยคำถามชุดเดียวกัน จะเทียบกันได้ตรงกว่าการดูราคาบนโบรชัวร์

1. แพ็กเกจคลอดธรรมชาติราคานี้รวมค่าแพทย์เจ้าของไข้หรือไม่ ถ้าไม่รวม คิดเพิ่มเท่าไร
2. รวมห้องพักกี่คืน เป็นห้องประเภทไหน ถ้าอยู่เกินคืนละเท่าไร
3. ถ้าขอ epidural คิดเพิ่มเท่าไร และใครเป็นคนทำ
4. ถ้าเปลี่ยนเป็นผ่าคลอดฉุกเฉิน คิดส่วนต่างอย่างไร
5. บิลของลูกแยกหรือไม่ ถ้าลูกต้องส่องไฟหรือเข้า NICU คิดอย่างไร
6. ถ้าคลอดก่อนอายุครรภ์ที่แพ็กเกจกำหนด แพ็กเกจยังใช้ได้หรือไม่
7. ต้องวางมัดจำเท่าไร และคืนได้ไหมถ้าย้ายไปคลอดที่อื่น

ข้อ 6 กับข้อ 7 ถูกถามน้อยที่สุด แต่เป็นเรื่องที่ทำให้เสียเงินโดยไม่ได้ตั้งใจบ่อย บางแพ็กเกจใช้ได้เฉพาะคลอดครบกำหนด ถ้าคลอดก่อนจะเปลี่ยนเป็นคิดตามจริงทั้งหมด จดคำตอบพร้อมชื่อเจ้าหน้าที่และวันที่โทรไว้ทุกครั้ง

เปรียบเทียบเร็วๆ กับผ่าคลอด

ด้าน	คลอดธรรมชาติ	ผ่าคลอด
ค่าใช้จ่ายรวม	ต่ำกว่า	สูงกว่า
วันนอนโรงพยาบาล	สั้นกว่า	นานกว่า
ค่าห้องผ่าตัดและวิสัญญี	ไม่มี	มี
ความเสี่ยงต้องเปลี่ยนแผน	มี	ไม่มีเรื่องเปลี่ยนวิธี

ราคาเป็นเพียงหนึ่งปัจจัย การเลือกวิธีคลอดควรเริ่มจากความปลอดภัยของแม่และลูกก่อน ดู คลอดธรรมชาติกับผ่าคลอดต่างกันยังไง และขั้นตอนของการคลอดที่ คลอดธรรมชาติ

วิธีเลือกแพ็กเกจให้เหมาะ

• คุยกับแพทย์เรื่องความเสี่ยงของคุณก่อน แล้วค่อยเทียบราคา ไม่ใช่เทียบราคาแล้วค่อยเลือกแพทย์
• ถามว่าแพทย์ที่ฝากครรภ์ไว้เป็นคนทำคลอดเองหรือไม่ หรือเป็นเวรที่อยู่วันนั้น เพราะบางแพ็กเกจไม่รวมค่าแพทย์เจ้าของไข้
• เลือกห้องที่ญาติอยู่ด้วยได้ถ้าต้องการ แต่ไม่จำเป็นต้องเลือกห้องที่แพงที่สุด
• ถามเรื่องผิวสัมผัสผิว การให้นมครั้งแรก และการให้ลูกอยู่กับแม่ ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่เกี่ยวกับราคา แต่สำคัญกับประสบการณ์ NHS ระบุว่าการให้นมครั้งแรกควรทำภายในราว 1 ชั่วโมงหลังคลอด

ค่าใช้จ่ายอื่นรอบการคลอด

ยอดโรงพยาบาลไม่ใช่ทั้งหมด ดูรายการที่ควรเผื่อไว้ที่ เตรียมตัวคลอด ซึ่งรวมของใช้ เอกสาร และค่าใช้จ่ายที่มักลืม เช่น ค่าเดินทาง ค่าอาหารของผู้ติดตาม และของใช้แม่หลังคลอด