กระเป๋าเตรียมคลอด จัดอะไรบ้างสำหรับแม่ ลูก และคนเฝ้า

กระเป๋าเตรียมคลอดที่ใช้งานได้จริงไม่จำเป็นต้องใหญ่ ขอให้หยิบของได้เร็วในห้องคลอดและในห้องพักหลังคลอดก็พอ ทีมเราแนะนำให้แยกเป็น 3 ส่วน คือ ของคุณแม่ ของลูก และของคนเฝ้า แล้ววางไว้ในจุดเดียวที่ทุกคนในบ้านรู้

เรื่องเวลา NHS แนะนำให้จัดให้เสร็จอย่างน้อย 3 สัปดาห์ก่อนกำหนดคลอด และให้เหตุผลไว้ชัดว่ามีทารกเพียงราว 1 ใน 20 ที่เกิดตรงกับวันกำหนดคลอด สำหรับคุณแม่ส่วนใหญ่ หมายถึงช่วงอายุครรภ์ 36-37 สัปดาห์ ถ้าแพทย์บอกว่ามีความเสี่ยงคลอดก่อนกำหนด หรือนัดผ่าคลอดไว้ ให้จัดให้เสร็จเร็วกว่านั้น

ก่อนจัด โทรถามโรงพยาบาล 4 ข้อ

โรงพยาบาลแต่ละแห่งเตรียมของให้ไม่เท่ากัน โรงพยาบาลเอกชนหลายแห่งมีชุดคนไข้ ผ้าอนามัยหลังคลอด ผ้าอ้อม และเสื้อผ้าเด็กให้ตลอดการพัก ขณะที่บางแห่งให้คุณแม่เตรียมเองเกือบทั้งหมด ถามล่วงหน้าแล้วกระเป๋าจะเบาลงมาก

1. ระหว่างพัก มีชุดคนไข้ ผ้าอนามัยหลังคลอด และกางเกงในใช้แล้วทิ้งให้ไหม
2. ลูกใช้ผ้าอ้อม เสื้อผ้า และผ้าห่อตัวของโรงพยาบาลไหม ต้องเตรียมชุดกลับบ้านเองหรือเปล่า
3. คนเฝ้านอนค้างได้กี่คน มีเตียงเสริมหรือโซฟาไหม
4. ทำเรื่องแจ้งเกิดที่โรงพยาบาลได้ไหม หรือต้องไปสำนักทะเบียนเอง

ถ้าฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลรัฐ อาจต้องเตรียมเองมากกว่า ให้ถามพยาบาลที่ห้องฝากครรภ์ ซึ่งมักมีรายการพิมพ์แจกไว้แล้ว

ซองเอกสาร: แยกไว้หยิบได้ทันที

เอกสารควรอยู่ในซองกันน้ำซองเดียว ไว้ในกระเป๋าคุณแม่หรือให้คนเฝ้าถือ เพราะเป็นสิ่งแรกที่จะถูกถามที่จุดรับผู้ป่วย

• สมุดฝากครรภ์ และผลตรวจเลือดหรืออัลตราซาวนด์ล่าสุด ถ้าแยกเล่มไว้
• บัตรประชาชนตัวจริงของคุณแม่ และสำเนา 2-3 ชุด
• บัตรประกันสุขภาพ ใบยืนยันแพ็กเกจคลอด หรือหลักฐานสิทธิการรักษา
• ใบนัดผ่าคลอด ถ้ามี
• บัตรประชาชนของคุณพ่อ หากต้องการให้ชื่ออยู่ในเอกสารของลูก

เรื่องแจ้งเกิด คู่มือทางการทะเบียนของกรมการปกครองระบุว่าต้องแจ้งภายใน 15 วันนับแต่วันเกิด เอกสารที่ใช้คือหนังสือรับรองการเกิดที่โรงพยาบาลออกให้ บัตรประชาชนของผู้แจ้ง และสำเนาทะเบียนบ้านของเจ้าบ้านที่เด็กจะเข้าชื่อ ถ้าแจ้งเกินกำหนดอาจถูกปรับไม่เกิน 1,000 บาท การพกสำเนาทะเบียนบ้านไปตั้งแต่วันคลอดช่วยให้ทำเรื่องได้เลยถ้าโรงพยาบาลมีบริการแจ้งเกิด

ถ้าตั้งใจใช้สิทธิประกันสังคม ข้อมูลเรื่องค่าคลอดและเงินสงเคราะห์บุตรอยู่ใน สิทธิประกันสังคมคลอดบุตร

กระเป๋าคุณแม่: ห้องคลอดกับห้องพักใช้ของต่างกัน

คุณแม่ใช้ของในสองช่วงที่ต่างกันมาก ห้องคลอดต้องการของน้อยและหยิบไว ห้องพักหลังคลอดต้องการของใช้ส่วนตัวสำหรับ 2-4 วัน วิธีที่ง่ายคือแยกถุงเล็กสำหรับห้องคลอดไว้บนสุด

ช่วง	ของที่ควรมี	หมายเหตุ
ห้องคลอด	ที่คาดผม ลิปบาล์ม สายชาร์จยาว ขวดน้ำมีหลอด ถุงเท้า	ห้องคลอดมักแอร์เย็น และริมฝีปากแห้งจากการหายใจทางปาก
ห้องคลอด	ของว่างเล็กน้อย เช่น ขนมปังกรอบ ลูกอม	ถามแพทย์ก่อนว่ากินได้ไหม โดยเฉพาะถ้ามีโอกาสผ่าคลอด
ห้องพัก	ชุดนอนหรือเสื้อติดกระดุมหน้า 2-3 ชุด	ช่วยให้ให้นมและให้แพทย์ตรวจได้ง่าย
ห้องพัก	เสื้อชั้นในให้นม 2-3 ตัว แผ่นซับน้ำนม	น้ำนมอาจเริ่มมามากในวันที่ 3-4
ห้องพัก	กางเกงในเอวสูง ผ้าอนามัยหลังคลอดแบบหนา	ถ้าผ่าคลอด เอวสูงจะไม่กดแผล
ห้องพัก	แปรงฟัน ยาสีฟัน สบู่ แชมพูขนาดพกพา ผ้าขนหนู	บางโรงพยาบาลมีให้แล้ว
ห้องพัก	รองเท้าแตะพื้นยาง	กันลื่นในห้องน้ำ
กลับบ้าน	ชุดหลวมสบาย ไม่รัดเอว	หน้าท้องยังไม่ยุบทันทีหลังคลอด

NHS แนะนำของเพิ่มอีกหลายอย่างที่คนมักลืม เช่น แว่นตาถ้าใส่คอนแทคเลนส์ เพราะอาจต้องถอดก่อนผ่าตัด ยาประจำตัวที่ใช้อยู่ และของที่ช่วยให้ผ่อนคลาย เช่น หูฟังกับเพลงที่ชอบ หรือน้ำมันนวดถ้าโรงพยาบาลอนุญาต

กระเป๋าลูก: ของน้อยกว่าที่คิด

ทารกแรกเกิดใช้ของไม่มาก และโรงพยาบาลจำนวนมากดูแลเรื่องผ้าอ้อมและชุดระหว่างพักให้ ส่วนที่ต้องเตรียมแน่นอนคือชุดกลับบ้าน รายการตามแนวทางของ NHS ปรับให้เข้ากับอากาศไทย

• ผ้าอ้อมสำเร็จรูปไซซ์แรกเกิด 1 ห่อ ถ้าโรงพยาบาลไม่มีให้
• ชุดบอดี้สูทหรือเสื้อผูกหน้า 3-4 ชุด
• ผ้าห่อตัว 2 ผืน ผ้าฝ้ายบาง
• หมวกบาง ถุงมือ ถุงเท้า สำหรับห้องแอร์และตอนออกจากโรงพยาบาล
• สำลีและทิชชูเปียกสูตรอ่อนโยน หรือใช้สำลีชุบน้ำอุ่นแทน
• ผ้าซับน้ำลายหรือผ้าอ้อมผ้า 3-4 ผืน ไว้ใช้ตอนเรอ

เลือกเสื้อผ้าเป็นผ้าฝ้ายเนื้อนุ่ม ไม่มีกระดุมด้านหลัง และซักก่อนใส่ ไซซ์แรกเกิดใช้ได้ไม่กี่สัปดาห์ จึงไม่ต้องซื้อมาก รายละเอียดเรื่องจำนวนชุดและเนื้อผ้าอยู่ใน เสื้อผ้าเด็กแรกเกิด

คาร์ซีท: ของชิ้นเดียวที่ต้องเสร็จก่อนวันคลอด

ถ้าจะกลับบ้านด้วยรถส่วนตัว NHS แนะนำให้ติดตั้งคาร์ซีทแบบหันหลังไว้ล่วงหน้าและลองใส่ให้คล่อง การติดตั้งครั้งแรกในลานจอดรถโรงพยาบาลพร้อมทารกในอ้อมแขนมักใช้เวลานานกว่าที่คิด วิธีเลือกและติดตั้งอยู่ใน คาร์ซีทเด็ก

กระเป๋าคนเฝ้า: คนที่ถูกลืมบ่อยที่สุด

คนเฝ้ามักอยู่โรงพยาบาลหลายวันโดยแทบไม่ได้กลับบ้าน NHS แนะนำให้คนที่มาด้วยเตรียมของตัวเองด้วย

• เสื้อผ้าเปลี่ยน 2-3 ชุด และเสื้อแขนยาวสำหรับห้องแอร์
• ของใช้ส่วนตัว ยาประจำตัว
• เงินสดหรือบัตรสำหรับที่จอดรถ ร้านอาหาร และตู้หยอดเหรียญ
• พาวเวอร์แบงก์และสายชาร์จ
• ของว่างและน้ำ เพราะระยะเจ็บครรภ์อาจยาวหลายชั่วโมง
• รายชื่อคนที่ต้องแจ้งข่าว และรหัสผ่านเข้าแอปต่างๆ ถ้าต้องทำเรื่องเอกสารแทน

ของที่ไม่ต้องขนไป

กระเป๋าใหญ่เกินไปทำให้หยิบของยากในห้องที่มีพื้นที่จำกัด ของเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่จำเป็น

ของ	เหตุผลที่ไม่ต้องเอาไป
เครื่องปั๊มนม	ช่วงแรกน้ำนมยังมาน้อย และโรงพยาบาลมักมีให้ยืมถ้าจำเป็น
ขวดนมหลายใบ	ถ้าตั้งใจให้นมแม่ การดูดเต้าบ่อยช่วงแรกสำคัญกว่า
เครื่องสำอางเต็มชุด	ใช้ไม่ทันในช่วง 2-3 วันแรก
เสื้อผ้าเด็กไซซ์ใหญ่	เอาไปเฉพาะชุดกลับบ้าน
เครื่องประดับและของมีค่า	ต้องถอดก่อนเข้าห้องคลอดหรือห้องผ่าตัด
ผ้าห่มหนาของลูก	ห้องพักมีผ้าห่ม และผ้าหนาเพิ่มความเสี่ยงร้อนเกิน

เรื่องปั๊มนม ถ้าแพทย์บอกว่าลูกอาจต้องอยู่หอทารกป่วยหรือ NICU แยกจากแม่ ให้ถามพยาบาลเรื่องการบีบเก็บน้ำนมตั้งแต่วันแรก ดูวิธีเริ่มต้นได้ที่ ปั๊มนม

วางกระเป๋าไว้ตรงไหน และใครต้องรู้

หลังจัดเสร็จ ให้ตั้งกระเป๋าไว้ใกล้ประตูหรือในรถ และบอกทุกคนที่อาจเป็นคนพาคุณแม่ไปโรงพยาบาล ปู่ย่าตายาย พี่เลี้ยง หรือเพื่อนบ้านที่ช่วยได้ ถ้าเจ็บท้องตอนที่คุณพ่อไม่อยู่บ้าน คนอื่นจะได้ไม่ต้องค้นหา

ของบางอย่างใส่ล่วงหน้าไม่ได้ เช่น โทรศัพท์ ยาที่ต้องแช่เย็น หรือแว่นตาที่ใช้ทุกวัน ให้เขียนรายการ "หยิบตอนออกจากบ้าน" ติดไว้บนกระเป๋า

แบ่งงานเป็นช่วง ไม่ต้องจัดทีเดียวทั้งหมด

การจัดกระเป๋าในวันเดียวมักทำให้ลืมของ และเหนื่อยเกินไปสำหรับคุณแม่ท้องแก่ ทีมเราแนะนำให้แบ่งเป็นช่วงตามอายุครรภ์ แล้วให้คนในบ้านช่วยกันซื้อหรือหยิบของ

อายุครรภ์	สิ่งที่ทำ
30-32 สัปดาห์	ถามโรงพยาบาลเรื่องของที่มีให้ ตรวจสิทธิประกัน ซื้อของที่ยังขาด
33-34 สัปดาห์	ซักเสื้อผ้าเด็กและผ้าห่อตัว เตรียมซองเอกสาร ถ่ายสำเนาบัตรและทะเบียนบ้าน
35-36 สัปดาห์	จัดกระเป๋าแม่ ลูก และคนเฝ้าให้ครบ ติดตั้งคาร์ซีท
37 สัปดาห์ขึ้นไป	วางกระเป๋าไว้ใกล้ประตูหรือในรถ ทบทวนรายการหยิบตอนออกจากบ้าน

ถ้าแพทย์นัดผ่าคลอดไว้ล่วงหน้า เวลาจะชัดเจนกว่า แต่ก็ควรจัดเสร็จก่อนวันนัดอย่างน้อย 2 สัปดาห์ เพราะบางคนเจ็บท้องหรือน้ำเดินก่อนวันนัด ส่วนคุณแม่ที่มีภาวะเสี่ยง เช่น ครรภ์แฝด ความดันสูง หรือเคยคลอดก่อนกำหนด ให้เลื่อนตารางทั้งหมดขึ้นเร็วกว่านี้ตามที่แพทย์แนะนำ

ถ้าลูกมาก่อนที่กระเป๋าจะเสร็จ ก็ไม่ใช่เรื่องใหญ่ ของที่จำเป็นจริงๆ ในชั่วโมงแรกมีแค่บัตรประชาชน สมุดฝากครรภ์ และโทรศัพท์ ที่เหลือโรงพยาบาลช่วยได้ หรือคนในบ้านนำตามไปทีหลัง

ทบทวนช่วงสัปดาห์สุดท้าย

ช่วงสัปดาห์ 38-40 ให้เปิดกระเป๋าดูอีกรอบ เปลี่ยนของที่อาจหมดอายุ เช่น ขนม ชาร์จพาวเวอร์แบงก์ให้เต็ม และเช็กว่าเอกสารครบ ถ้าระหว่างนั้นแพทย์นัดผ่าคลอดหรือเปลี่ยนแผน ให้ปรับรายการตามนั้น

การเตรียมกระเป๋าเป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมตัวคลอดทั้งหมด อีกส่วนที่สำคัญคือการรู้ว่าเมื่อไรควรออกจากบ้าน ซึ่งอยู่ใน อาการเจ็บท้องคลอด และภาพรวมของใช้ลูกที่ต้องมีที่บ้านหลังกลับมาแล้วอยู่ใน ของใช้เด็กแรกเกิด