ผ่าคลอดราคาเท่าไหร่ แยกค่าใช้จ่ายรัฐ เอกชน ห้องพัก และส่วนที่เบิกประกันสังคมได้

ราคาผ่าคลอดเป็นหนึ่งในคำถามที่ครอบครัวหาคำตอบยากที่สุด เพราะโรงพยาบาลส่วนใหญ่ไม่ประกาศราคาตายตัว และราคาที่แพทย์บอกครั้งแรกมักเป็นเฉพาะแพ็กเกจพื้นฐาน ส่วนข้อมูลด้านล่างช่วยให้เห็นองค์ประกอบของค่าใช้จ่ายและตั้งงบได้สมเหตุสมผล

ตัวเลขทุกช่วงราคาในที่นี้เป็นกรอบประมาณเพื่อวางแผนเท่านั้น ไม่ใช่ราคาจริงของโรงพยาบาลใด ราคาต่างกันมากตามแต่ละแห่งและเปลี่ยนไปตามปี ควรขอใบประมาณการจากโรงพยาบาลที่คุณจะคลอดก่อนตัดสินใจเสมอ ส่วนอัตราเหมาจ่ายของประกันสังคมอ้างอิงจากหน้าทางการของสำนักงานประกันสังคม

ช่วงราคาโดยประมาณ

รายการ	โรงพยาบาลรัฐ	โรงพยาบาลเอกชน
ผ่าคลอดนัดล่วงหน้า รวมห้องและแพทย์	ราว 15,000-50,000 บาท	ราว 80,000-250,000 บาท
ผ่าคลอดฉุกเฉิน	ใกล้เคียงแบบนัดหรือสูงกว่าเล็กน้อย	มักสูงกว่าแบบนัด 10-30 เปอร์เซ็นต์
ห้องพักต่อคืน	ห้องรวมถึงห้องพิเศษราว 500-4,000 บาท	ราว 4,000-15,000 บาทขึ้นไป
นอนโรงพยาบาล	ราว 3-4 วัน	ราว 3-5 วัน

ถ้าห้องพักของคุณเป็นห้องเดี่ยวระดับสูงและนอนห้าวัน ห้องอย่างเดียวอาจกินเกือบหนึ่งในห้าของยอดรวม

ค่าใช้จ่ายประกอบด้วยอะไรบ้าง

หมวด	รายละเอียด
ค่าแพทย์ผ่าตัด	สูตินรีแพทย์ผู้ผ่า ผู้ช่วย วิสัญญีแพทย์
ค่าห้องผ่าตัดและอุปกรณ์	ห้องผ่าตัด เครื่องมือ ผ้า ยาชา
ค่าห้องพักและพยาบาล	ห้องพักแม่และการดูแลตลอดการนอน
ค่ายาและเวชภัณฑ์	ยาแก้ปวด ยาปฏิชีวนะ น้ำเกลือ ผ้าอนามัย
ค่าตรวจแล็บ	เลือดและตรวจที่แพทย์สั่ง
ค่าดูแลลูกแรกเกิด	กุมารแพทย์ ห้องเด็กอ่อน วัคซีนแรกเกิด

ค่าแพทย์ ห้อง และห้องผ่าตัดมักเป็นก้อนใหญ่ที่สุด ขอให้โรงพยาบาลแจกแจงยอดตามหมวดเหล่านี้

ปัจจัยที่ทำให้ราคาต่างกัน

• ห้องพัก ตัวแปรที่ใหญ่ที่สุด ห้องรวม ห้องคู่ ห้องเดี่ยว หรือห้องสวีท
• แพทย์ผู้ผ่า แพทย์ที่มีชื่อเสียงมักมีค่าแพทย์สูง
• จำนวนวันที่นอน ผ่าคลอดเอกชนหลายแห่งให้นอน 3-5 วัน ส่วน NHS ระบุว่ากรณีไม่มีภาวะแทรกซ้อนอาจกลับบ้านได้ภายใน 1-2 วัน
• ชนิดของยาชา ยาสลบมักมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าการฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง
• ภาวะแทรกซ้อน เช่น เสียเลือดมาก ติดเชื้อ ต้องอยู่ห้องดูแลพิเศษ
• ลูกต้องเข้าห้องเด็กป่วย (NICU) หรือไม่ ค่านี้อาจสูงมากและไม่อยู่ในแพ็กเกจ
• ผ่าฉุกเฉินหรือผ่านัด

ส่วนที่เบิกคืนได้

ตามที่สำนักงานประกันสังคมระบุ ผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 5 เดือนใน 15 เดือนก่อนเดือนคลอด มีสิทธิ์ดังนี้

สิทธิ์	จำนวน
ค่าคลอดเหมาจ่าย	15,000 บาทต่อการคลอด 1 ครั้ง
เงินสงเคราะห์การหยุดงาน (ผู้ประกันตนหญิง)	ร้อยละ 50 ของค่าจ้างเฉลี่ย 90 วัน
ค่าตรวจและฝากครรภ์	ตามจริงไม่เกิน 5 ครั้ง รวมไม่เกิน 1,500 บาท

ค่าคลอด 15,000 บาทไม่ได้แยกว่าคลอดธรรมชาติหรือผ่า ดังนั้นสำหรับผ่าคลอดที่แพงกว่า ส่วนต่างเป็นภาระของครอบครัว ดูการคำนวณและวิธีเบิกที่ คลอดลูกใช้สิทธิ์ประกันสังคมได้เท่าไหร่

ตัวอย่างสมมติ ถ้าผ่าคลอดที่โรงพยาบาลเอกชนมียอดรวม 120,000 บาท ผู้ประกันตนเบิกคืน 15,000 บาท ส่วนที่ต้องจ่ายเองคือ 105,000 บาท ถ้าเป็นโรงพยาบาลรัฐที่ยอด 35,000 บาท ส่วนต่างหลังเบิกจะเหลือ 20,000 บาท

เงินสงเคราะห์หยุดงาน คิดเป็นตัวเลขได้เท่าไหร่

เงินก้อนนี้ไม่ได้จ่ายตรงให้โรงพยาบาล แต่ช่วยเติมกระเป๋าครอบครัวในเดือนที่คุณแม่หยุดงาน สำนักงานประกันสังคมกำหนดฐานค่าจ้างไว้ต่ำสุด 1,650 บาทและสูงสุด 15,000 บาท แล้วจ่ายร้อยละ 50 ของค่าจ้างเฉลี่ยเป็นเวลา 90 วันในครั้งเดียว

ค่าจ้างเฉลี่ยต่อเดือน	ฐานที่ใช้คิด	ร้อยละ 50 ต่อเดือน	รวม 90 วัน (3 เดือน)
9,000 บาท	9,000 บาท	4,500 บาท	ราว 13,500 บาท
12,000 บาท	12,000 บาท	6,000 บาท	ราว 18,000 บาท
25,000 บาท	15,000 บาท (เพดาน)	7,500 บาท	ราว 22,500 บาท

ถ้ารวมค่าคลอดเหมาจ่าย 15,000 บาทกับเงินหยุดงานสูงสุดราว 22,500 บาท ผู้ประกันตนหญิงที่เงินเดือนเกินเพดานจะได้กลับมาประมาณ 37,500 บาท ตัวเลขนี้ช่วยลดส่วนที่ต้องจ่ายเองในตัวอย่างเอกชน 120,000 บาทลงเหลือราว 82,500 บาท ส่วนในโรงพยาบาลรัฐยอด 35,000 บาท เงินที่ได้คืนรวมกันเกือบเท่ายอดบิล

มีเงื่อนไขที่ครอบครัวมักพลาด สำนักงานประกันสังคมระบุว่าบุตรคนที่ 3 ไม่ได้รับเงินสงเคราะห์การหยุดงาน (ค่าคลอดเหมาจ่ายยังได้) และถ้าทั้งสามีภรรยาเป็นผู้ประกันตน ให้ใช้สิทธิค่าคลอดได้เพียงฝ่ายเดียว จึงควรตกลงกันก่อนว่าใครยื่น ปกติฝ่ายแม่ยื่นเพราะได้เงินหยุดงานรวมไปในคำขอเดียวกัน

เอกสารที่ต้องเตรียมหลังคลอด

1. แบบคำขอรับประโยชน์ทดแทน สปส. 2-01 กรอกและลงชื่อให้ครบ
2. สำเนาสูติบัตรของลูก (ถ้าเป็นแฝด ใช้สำเนาของทั้งสองคน)
3. ถ้าสามียื่น ใช้สำเนาทะเบียนสมรส หรือหนังสือรับรองการไม่ได้จดทะเบียนสมรส
4. สำเนาหน้าสมุดบัญชีออมทรัพย์ชื่อผู้ยื่น ของธนาคารที่ร่วมรายการ หรือใช้พร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชน

ยื่นได้ที่สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครพื้นที่หรือจังหวัด สาขาที่สะดวก หรือผ่านระบบ e-Self Service เงินโอนเข้าบัญชีโดยตรง สิทธินี้เป็นแบบเหมาจ่าย จึงไม่ต้องแนบใบเสร็จโรงพยาบาล ให้เก็บใบเสร็จตัวจริงไว้เคลมประกันส่วนตัว ซึ่งบริษัทประกันส่วนใหญ่ขอต้นฉบับ ถ้ามีทั้งสองทาง ให้ถ่ายสำเนาทุกหน้าก่อนส่งต้นฉบับออกไป

บางครั้งประกันสุขภาพหรือประกันชีวิตส่วนตัวมีวงเงินค่าคลอด ตรวจกรมธรรม์และระยะรอคอย เพราะหลายฉบับไม่คุ้มครองถ้าท้องก่อนทำประกัน

ตัวอย่างงบสมมติสามแบบ

ตารางนี้ใช้ตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นว่าส่วนที่ครอบครัวต้องจ่ายเปลี่ยนไปอย่างไรเมื่อเลือกต่างกัน ตัวเลขจริงขึ้นกับโรงพยาบาล

แบบ	ยอดรวมสมมติ	เบิกประกันสังคม	ส่วนที่จ่ายเอง
โรงพยาบาลรัฐ ห้องธรรมดา ผ่านัด	30,000 บาท	15,000 บาท	15,000 บาท
เอกชน ห้องเดี่ยว ผ่านัด	120,000 บาท	15,000 บาท	105,000 บาท
เอกชน ผ่าฉุกเฉิน นอนเพิ่มหนึ่งคืน	150,000 บาท	15,000 บาท	135,000 บาท

จะเห็นว่าสิทธิ์เหมาจ่ายช่วยได้เยอะในรัฐ แต่ในเอกชนเป็นเพียงส่วนเดียวของยอด จึงควรวางแผนเงินก้อนที่เหลือแต่เนิ่นๆ อย่างน้อยตั้งแต่ไตรมาสสอง

ค่าใช้จ่ายหลังผ่าที่มักไม่อยู่ในใบแพ็กเกจ

• นัดตรวจแผลหลังกลับบ้านและนัดตรวจ 6 สัปดาห์ บางแห่งรวมในแพ็กเกจ บางแห่งคิดแยก
• ยาแก้ปวดและยาปฏิชีวนะที่ต้องกินต่อที่บ้าน
• อุปกรณ์ดูแลแผล เช่น แผ่นปิดแผล และสบู่หรือน้ำยาทำความสะอาดที่แพทย์สั่ง
• ค่าผู้ช่วยดูแลที่บ้านหรือพี่เลี้ยง เพราะผ่าแล้วยกลูกและลุกนั่งลำบากหลายสัปดาห์
• ค่ายาหรืออาหารเสริมที่แพทย์สั่งหลังคลอด
• ค่ารถไปกลับโรงพยาบาลช่วงที่ยังขับรถเองไม่ได้ NHS แนะนำให้งดขับรถหลายสัปดาห์ และกิจกรรมอย่างการขับรถหรือยกของหนักมักรอราว 6 สัปดาห์
• ค่าตัดไหมหรือลวดเย็บแผลถ้าใช้ไหมชนิดไม่ละลาย ซึ่ง NHS ระบุว่ามักตัดในวันที่ 5-7 หลังผ่า บางโรงพยาบาลคิดเป็นค่าบริการทำแผลแยก

ถ้าคุณใช้สิทธิบัตรทองแทนประกันสังคม เงื่อนไขค่าใช้จ่ายจะผูกกับหน่วยบริการที่คุณลงทะเบียนไว้ ส่วนค่าห้องพิเศษหรือการเลือกไปคลอดนอกหน่วยบริการเองมักต้องจ่ายเพิ่ม ให้โทรถามสายด่วน สปสช. 1330 ว่าหน่วยบริการของคุณส่งต่อไปคลอดที่ไหน และดูการใช้สิทธิช่วงฝากครรภ์ที่ ฝากครรภ์ด้วยบัตรทอง

ดูวิธีดูแลแผลที่ แผลผ่าคลอดดูแลยังไง

ตั้งงบอย่างไรให้พอ

ก่อนเริ่มทำตามขั้นตอนด้านล่าง ให้เตรียมคำถามสั้นๆ ไปถามแผนกการเงินของโรงพยาบาล เช่น ถ้านอนเกินแพ็กเกจหนึ่งคืนคิดเพิ่มเท่าไหร่ ค่าลูกที่ต้องส่องไฟรักษาตัวเหลืองคิดแยกไหม และถ้าแพทย์เจ้าของไข้ไม่อยู่ในวันที่เจ็บท้องจริง ใครผ่าแทนและคิดค่าแพทย์อย่างไร คำตอบของสามข้อนี้มักเป็นส่วนที่ทำให้บิลจริงต่างจากใบประมาณการมากที่สุด

1. ขอใบประมาณการแยกสองแบบ คือ ผ่านัดและคลอดธรรมชาติที่เปลี่ยนเป็นผ่าฉุกเฉิน
2. ถามว่าแพ็กเกจรวมอะไร ไม่รวมอะไร โดยเฉพาะค่าห้องเด็กและค่าแพทย์เฉพาะทาง
3. เผื่อเงินเพิ่มราว 20-30 เปอร์เซ็นต์จากใบประมาณการ
4. ลบสิทธิ์ที่เบิกได้จริง แล้วที่เหลือคือก้อนที่ต้องมี
5. อย่าลืมค่าใช้จ่ายหลังคลอด เช่น ยา ของใช้แม่ และนัดตรวจ 6 สัปดาห์

ดูภาพรวมทั้งตั้งแต่ฝากครรภ์ถึงวันคลอดที่ ค่าฝากครรภ์และค่าคลอด

ผ่าคลอดกับคลอดธรรมชาติ ต่างกันที่เงินเท่าไหร่

โดยทั่วไปผ่าคลอดแพงกว่าเพราะใช้ห้องผ่าตัดและทีมเต็มรูปแบบ และนอนนานกว่า ส่วนต่างในเอกชนมักอยู่ที่หลายหมื่นถึงหลักแสนบาท ขึ้นกับโรงพยาบาล และเปรียบเทียบด้านการแพทย์ที่ คลอดธรรมชาติกับผ่าคลอดต่างกันยังไง

อย่าเลือกวิธีคลอดเพราะราคาเพียงอย่างเดียว ถ้าแพทย์แนะนำให้ผ่าเพราะปลอดภัยกว่า ความปลอดภัยของแม่และลูกต้องมาก่อน ปรึกษาเรื่องงบกับโรงพยาบาลเพื่อหาห้องหรือแพ็กเกจที่เหมาะ

วิธีลดค่าใช้จ่ายโดยไม่เสียความปลอดภัย

• เลือกห้องพักที่ถูกลงหนึ่งระดับ ห้องไม่มีผลต่อความปลอดภัยของการผ่า
• ย้ายไปคลอดที่โรงพยาบาลที่ราคาเหมาะก่อนสัปดาห์ที่ 28 และส่งประวัติฝากครรภ์ไปด้วย
• ถามว่าโรงพยาบาลมีแพ็กเกจคลอดรวมค่าแพทย์หรือไม่ เพราะแพ็กเกจรวมมักเป็นราคาคาดเดาได้ดีกว่า
• ตรวจสอบสิทธิ์อื่นที่มี เช่น สวัสดิการนายจ้างหรือประกันกลุ่ม
• ไม่ต้องซื้อแพ็กเกจเสริมที่ไม่จำเป็น เช่น ถ่ายรูปหรืออัลบั้มรวมในแพ็กเกจ ถ้าไม่ต้องการ

อย่าลดจำนวนครั้งของการฝากครรภ์เพื่อประหยัด เพราะการตรวจตามนัดช่วยจับภาวะที่เปลี่ยนวิธีคลอดได้ตั้งแต่เนิ่นๆ และอาจประหยัดกว่าในระยะยาว