ค่าฝากครรภ์และค่าคลอดเท่าไหร่ ตั้งงบรวมตั้งแต่ฝากจนกลับบ้าน

ตั้งงบไว้ตั้งแต่ฝากครรภ์ถึงวันกลับบ้านแล้วคลอดตามแผน ตัวเลขที่พบบ่อยคือหลักหมื่นต้นๆ ถ้าใช้สิทธิ์ในโรงพยาบาลรัฐ และหลักแสนถ้าเลือกห้องพิเศษในโรงพยาบาลเอกชน ส่วนต่างที่ใหญ่ที่สุดไม่ได้มาจากวิธีคลอด แต่มาจากชนิดของโรงพยาบาลและห้องที่เลือก

ตัวเลขข้างล่างเป็นกรอบสำหรับวางแผน ราคาจริงของแต่ละโรงพยาบาลต่างกันมากและเปลี่ยนตามปี ขอใบประมาณการจากที่ที่คุณจะคลอดก่อนตัดสินใจเสมอ

กรอบตัวเลขรวมก่อน

รายการ	โรงพยาบาลรัฐ (ใช้สิทธิ์)	โรงพยาบาลเอกชน
ค่าฝากครรภ์ตลอดการตั้งครรภ์	ราว 0-10,000 บาท	ราว 20,000-60,000 บาท
คลอดธรรมชาติ รวมห้องและค่าแพทย์	ราว 5,000-20,000 บาท	ราว 40,000-120,000 บาท
ผ่าคลอดที่วางแผนไว้	ราว 15,000-50,000 บาท	ราว 80,000-250,000 บาท
ค่าดูแลลูกแรกเกิดปกติ	มักรวมอยู่ในค่าคลอด	ราว 3,000-15,000 บาทถ้าแยกคิด

ช่วงตัวเลขกว้างเพราะเอกชนแต่ละแห่งตั้งราคาห้องพักและค่าแพทย์ต่างกัน ส่วนรัฐลดได้มากเมื่อใช้สิทธิ์บัตรทองหรือประกันสังคม

ค่าฝากครรภ์ จ่ายอะไรบ้างตลอดทาง

NHS ระบุว่าแม่ท้องแรกจะได้นัดราว 10 ครั้ง และอัลตราซาวด์ 2 ครั้ง สิ่งที่ทำซ้ำเกือบทุกนัดคือวัดความดัน ตรวจปัสสาวะ และวัดขนาดหน้าท้อง ค่าใช้จ่ายหลักจึงอยู่ที่รายการเฉพาะ

• ค่าพบแพทย์ในแต่ละนัด ซึ่งโรงพยาบาลเอกชนมักตั้งไว้ต่อครั้ง ส่วนโรงพยาบาลรัฐรวมอยู่ในสิทธิ์
• ตรวจเลือดครั้งแรก เช่น หมู่เลือด Rh ซิฟิลิส เอชไอวี ตับอักเสบบี ธาลัสซีเมีย และเม็ดเลือด
• อัลตราซาวด์ตามกำหนด ราวสัปดาห์ที่ 11-14 และ 18-21
• ตรวจน้ำตาลคัดกรองเบาหวานในช่วงสัปดาห์ที่ 24-28
• การคัดกรองดาวน์ซินโดรม ซึ่งมีหลายวิธีและราคาต่างกันมาก ควรถามราคาของวิธีที่โรงพยาบาลเสนอตั้งแต่นัดแรก
• ยาบำรุง เช่น โฟลิก ธาตุเหล็ก ไอโอดีน แคลเซียม อ่านรายละเอียดที่ วิตามินก่อนคลอด

ผู้ประกันตนประกันสังคมเบิกค่าฝากครรภ์ตามจริงไม่เกิน 500 บาทในช่วงอายุครรภ์ถึง 12 สัปดาห์ 300 บาทในช่วงเกิน 12 ถึง 28 สัปดาห์ และ 200 บาทหลังจากนั้น รวมไม่เกิน 1,500 บาทใน 5 ครั้ง ถ้าใช้ที่เอกชน ยอดนี้จึงครอบคลุมส่วนน้อยของค่าฝากทั้งหมด

ค่าคลอด แพ็กเกจรวมอะไรและไม่รวมอะไร

แพ็กเกจคลอดของโรงพยาบาลเอกชนมักรวมค่าห้องคลอด ค่าแพทย์ผู้ทำคลอด ค่าพยาบาลและเวชภัณฑ์ทั่วไป ค่าห้องพักตามจำนวนวันที่ระบุ และการดูแลทารกแรกเกิดตามปกติ สิ่งที่มักอยู่นอกแพ็กเกจ

• ค่าห้องพักเพิ่มเมื่อพักเกินจำนวนวัน หรือเมื่อเลือกห้องที่ดีกว่าที่ระบุ
• ค่าวิสัญญีแพทย์เมื่อขอบล็อกหลังระงับปวด ในบางโรงพยาบาลแยกจากแพ็กเกจ
• ค่ากุมารแพทย์ตรวจลูกแต่ละวัน และการตรวจคัดกรองทารกแรกเกิด
• ค่ายาและค่าตรวจเพิ่มเติมเมื่อแม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น ตกเลือด ความดันสูง
• ค่าหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤตเมื่อลูกต้องเข้าดูแลพิเศษ ซึ่งมักคิดเป็นรายวัน และแยกจากค่าคลอดของแม่

ตัวอย่างที่ทำให้งบเกินคือแพ็กเกจที่ตั้งไว้สำหรับคลอดธรรมชาติ แต่เกิดต้องผ่าคลอดฉุกเฉิน ราคาจะไปตามแพ็กเกจผ่าตัดทันที

ทำไมผ่าคลอดแพงกว่า

ผ่าคลอดคือการผ่าตัดใหญ่ NHS ระบุว่าการผ่าตัดใช้เวลาราว 40-50 นาที และถ้าไม่มีภาวะแทรกซ้อน แม่มักกลับบ้านได้ 1-2 วันหลังผ่า ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นมาจากห้องผ่าตัด ทีมผ่าตัด วิสัญญีแพทย์ ยาระงับความรู้สึก และวันนอนที่มากกว่าในหลายโรงพยาบาลเมื่อเทียบกับคลอดธรรมชาติ รายละเอียดของแต่ละแบบอยู่ที่ ผ่าคลอดราคาเท่าไหร่ และ คลอดธรรมชาติราคาเท่าไหร่

สิทธิ์ที่ลดภาระได้

ประกันสังคม (ผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 ตามเงื่อนไขของสำนักงานประกันสังคม)

• ค่าคลอดเหมาจ่าย 15,000 บาทต่อการคลอดหนึ่งครั้ง ต้องจ่ายเงินสมทบอย่างน้อย 5 เดือนใน 15 เดือนก่อนเดือนที่คลอด
• เงินสงเคราะห์การหยุดงาน 50 เปอร์เซ็นต์ของค่าจ้างเฉลี่ย 90 วัน แต่ไม่ได้รับสำหรับบุตรคนที่ 3 เป็นต้นไป
• ถ้าพ่อแม่เป็นผู้ประกันตนทั้งคู่ เบิกค่าคลอดได้เพียงคนเดียวต่อการคลอดหนึ่งครั้ง

บัตรทองและสวัสดิการข้าราชการให้สิทธิ์ฝากครรภ์และคลอดในสถานพยาบาลที่กำหนด ตรวจสอบสิทธิ์และรายชื่อสถานพยาบาลกับต้นสังกัดก่อนไปใช้ ขั้นตอนเบิกของประกันสังคมอยู่ใน ใช้สิทธิ์ประกันสังคมกรณีคลอดบุตร

ถ้ามีประกันสุขภาพเอกชนหรือประกันกลุ่มจากบริษัท ให้ถามบริษัทว่าคุ้มครองการตั้งครรภ์และคลอดหรือไม่ และมีระยะรอเท่าไหร่ ประกันหลายฉบับไม่คุ้มครองการคลอดปกติหรือมีเพดานต่ำ

ลองคำนวณจริง ผู้ประกันตนที่เลือกคลอดเอกชน

สมมติคุณแม่เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ค่าจ้างเฉลี่ยเดือนละ 12,000 บาท ส่งเงินสมทบครบเงื่อนไข ฝากครรภ์และคลอดธรรมชาติที่โรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง ตัวเลขโรงพยาบาลในตัวอย่างนี้เป็นตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิด ไม่ใช่ราคาของที่ใดที่หนึ่ง

รายการ	จำนวน (บาท)
ค่าฝากครรภ์ทั้งหมดตามใบประมาณการ	30,000
แพ็กเกจคลอดธรรมชาติ ห้องเดี่ยว 2 คืน	70,000
หักค่าฝากครรภ์ที่เบิกประกันสังคมได้	-1,500
หักค่าคลอดเหมาจ่ายจากประกันสังคม	-15,000
ยอดที่ต้องจ่ายเองตามแผน	83,500
เผื่อส่วนเกินราว 25 เปอร์เซ็นต์	20,875
ก้อนที่ควรมีในบัญชีก่อนคลอด	ราว 104,000

อีกด้านหนึ่ง คุณแม่จะได้เงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อคลอดบุตรจากประกันสังคม 50 เปอร์เซ็นต์ของค่าจ้างเฉลี่ย 90 วัน คิดจากค่าจ้างวันละ 400 บาท จะได้ 400 x 90 x 0.5 เท่ากับ 18,000 บาท เงินก้อนนี้มาหลังยื่นเรื่อง ไม่ได้มาก่อนวันคลอด จึงใช้ชดเชยรายได้ช่วงลาคลอดมากกว่าใช้จ่ายค่าโรงพยาบาล ค่าจ้างที่ใช้คำนวณมีเพดานตามที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด คนเงินเดือนสูงจึงได้ไม่เกินเพดานนั้น

ตัวอย่างนี้ทำให้เห็นสองเรื่อง เรื่องแรก สิทธิ์ประกันสังคมลดภาระเอกชนได้ราวหนึ่งในหกของยอดรวมในกรณีนี้ ไม่ได้ครอบคลุมส่วนใหญ่ เรื่องที่สอง ส่วนเผื่อ 25 เปอร์เซ็นต์ดูเหมือนเยอะ แต่ถ้าต้องผ่าคลอดฉุกเฉินหรือลูกต้องส่องไฟรักษาตัวเหลืองหลายวัน ส่วนนี้ถูกใช้หมดได้ง่าย

เงินออกช่วงไหนบ้าง วางกระแสเงินสดล่วงหน้า

ค่าใช้จ่ายไม่ได้มาก้อนเดียวในวันคลอด ถ้ารู้ว่าเงินจะออกเดือนไหน จะเตรียมได้โดยไม่ต้องรูดบัตรเครดิตก้อนใหญ่

ช่วงอายุครรภ์	เงินที่มักต้องจ่าย	เตรียมอย่างไร
สัปดาห์ที่ 6-14	ค่าตรวจเลือดครั้งแรก อัลตราซาวด์ครั้งแรก การคัดกรองที่เลือก	เป็นก้อนแรกที่ใหญ่ที่สุดของการฝากครรภ์ เก็บใบเสร็จไว้เบิก
สัปดาห์ที่ 18-28	อัลตราซาวด์โครงสร้าง ตรวจน้ำตาล ค่าพบแพทย์รายนัด	ช่วงนี้มักต้องตัดสินใจเลือกแพ็กเกจคลอดและจ่ายมัดจำ
สัปดาห์ที่ 28-36	นัดถี่ขึ้น ของใช้เด็กแรกเกิด กระเป๋าไปคลอด	ทยอยซื้อของใช้เด็กทีละชุด อย่ารอซื้อสัปดาห์สุดท้าย
วันคลอดถึงวันกลับบ้าน	ส่วนต่างแพ็กเกจ ค่าห้องเกินคืน ค่ากุมารแพทย์	เตรียมบัตรหรือเงินที่ใช้จ่ายส่วนเกินได้ทันที
หลังคลอด 1-6 สัปดาห์	นัดตรวจแม่และลูก วัคซีนที่เลือกเพิ่ม	ยื่นเบิกประกันสังคมด้วยสูติบัตรและสมุดบัญชีธนาคาร

เอกสารที่สำนักงานประกันสังคมใช้เบิกค่าคลอดคือแบบ สปส. 2-01 สำเนาสูติบัตรของลูก และสำเนาหน้าสมุดบัญชีเงินฝากของผู้ยื่น ถ้าคุณพ่อเป็นผู้ยื่นต้องมีสำเนาทะเบียนสมรสหรือหนังสือรับรองกรณีไม่ได้จดทะเบียน เตรียมสำเนาสมุดบัญชีไว้ตั้งแต่ก่อนคลอดจะยื่นได้เร็วขึ้น

ค่าใช้จ่ายที่คนมักลืมนับ

นอกจากค่าโรงพยาบาลแล้ว มีรายการอีกกลุ่มที่เกิดขึ้นแน่นอนแต่ไม่อยู่ในใบประมาณการ

• ค่าเดินทางไปนัดตลอดการตั้งครรภ์ รวมค่าจอดรถ และรายได้ที่หายไปถ้านัดในเวลาทำงาน
• ชุดคลุมท้อง ชุดชั้นในให้นม และของใช้แม่หลังคลอด
• ของใช้เด็กแรกเกิดที่ต้องมีตั้งแต่วันแรก เช่น ผ้าอ้อม ชุดกลับบ้าน และคาร์ซีทถ้าเดินทางด้วยรถ
• ค่าตรวจหลังคลอดของแม่ และนัดตรวจของลูกในเดือนแรก
• ค่าวัคซีนของลูกส่วนที่ไม่อยู่ในโปรแกรมพื้นฐาน
• ค่าจ้างผู้ช่วยดูแลเด็กหรือแม่บ้านชั่วคราว ถ้าครอบครัวไม่มีคนช่วย

รายการเหล่านี้รวมกันมักเป็นหลักหมื่น ถ้าไม่เผื่อไว้ จะรู้สึกว่าเงินหมดเร็วกว่าที่คำนวณ ทั้งที่ค่าคลอดไม่เกินประมาณการ

ขอใบประมาณการอย่างไรให้ได้ตัวเลขที่ใช้ได้จริง

1. ขอประมาณการเป็นลายลักษณ์อักษร แยกคลอดธรรมชาติกับผ่าตัด
2. ถามว่าราคารวมกี่คืนในโรงพยาบาล และคืนที่เกินคิดเท่าไหร่
3. ถามว่าค่าแพทย์ วิสัญญี และกุมารแพทย์รวมอยู่ในแพ็กเกจหรือคิดแยก
4. ถามค่าหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤตต่อวัน เผื่อไว้แม้หวังว่าจะไม่ได้ใช้
5. ถามเงื่อนไขมัดจำและการคืนเงินถ้าย้ายไปคลอดที่อื่น
6. ถามว่าแพ็กเกจใช้ได้ถึงอายุครรภ์เท่าไหร่ และถ้าเป็นครรภ์เสี่ยงต้องจ่ายเพิ่มหรือไม่

ราคาจะเปลี่ยนตามปี ราคาที่เห็นในโฆษณาเก่าหรือกระทู้จึงใช้เป็นกรอบได้อย่างเดียว

ตัวอย่างตั้งงบสามแบบ

แบบ	แนวทาง	ก้อนที่ควรเตรียมโดยประมาณ
ใช้สิทธิ์โรงพยาบาลรัฐ	ฝากและคลอดที่เดียวกัน ห้องรวม	หลักพันถึงหลักหมื่นต้น ส่วนต่างค่ายา ค่าเดินทาง ของใช้
เอกชนกลาง	ฝากแพ็กเกจ คลอดห้องเดี่ยว ไม่เลือกแพทย์เจาะจง	หลักห้าหมื่นถึงหลักแสน ลบด้วยค่าคลอดที่เบิกได้
เอกชนห้องพิเศษและแพทย์ประจำ	ฝากกับแพทย์ที่เลือก ห้องใหญ่ พักนาน	หลักแสนขึ้นไป

เผื่อเงินอีกราว 20-30 เปอร์เซ็นต์จากตัวเลขในใบประมาณการ เพื่อรองรับกรณีผ่าคลอดฉุกเฉินหรือพักนานกว่าแผน

จัดงบก้อนแรกก่อนใช้จ่ายจริง

เขียนสามตัวเลขลงกระดาษ คือ ค่าฝากครรภ์ที่คาด ค่าคลอดตามใบประมาณการ และสิทธิ์ที่เบิกได้จริง แล้วเอาสองตัวแรกลบด้วยตัวที่สาม ส่วนที่เหลือคือก้อนที่ต้องมีในบัญชี จากนั้นเผื่อส่วนเกินอีกหนึ่งในสี่

ถ้าตัวเลขที่ได้เกินกว่าที่ตั้งใจ ทางเลือกที่ทำได้จริงคือเปลี่ยนห้องพักเป็นแบบที่ถูกลง หรือย้ายไปคลอดโรงพยาบาลที่ราคาต่ำกว่าก่อนสัปดาห์ที่ 28 อย่าตัดการฝากครรภ์ให้น้อยลงเพื่อประหยัด เพราะการนัดตรวจสม่ำเสมอเป็นสิ่งที่ช่วยให้พบปัญหาเร็ว ดูตัวเลือกสถานที่ได้ที่ ฝากครรภ์ที่ไหนดี