คลอดลูกใช้สิทธิ์ประกันสังคมได้เท่าไหร่ ค่าคลอด เงินหยุดงาน และวิธียื่น

ผู้ประกันตนประกันสังคมมีเงินที่เบิกได้จากการคลอดหลายก้อน ทั้งค่าคลอดเหมาจ่าย เงินชดเชยรายได้ช่วงหยุดงาน และเงินสงเคราะห์บุตรหลังคลอด แต่ละก้อนมีเงื่อนไขต่างกัน หลายครอบครัวเบิกไม่ครบเพราะไม่รู้ว่ามีสิทธิ์อะไรบ้าง

ตัวเลขทั้งหมดอ้างอิงจากหน้าทางการของสำนักงานประกันสังคม ซึ่งอาจปรับตามประกาศ ควรโทรสายด่วน 1506 ยืนยันก่อนยื่นเรื่อง

สิทธิ์ทั้งหมดในที่เดียว

รายการ	จำนวน	ใครได้
ค่าตรวจและรับฝากครรภ์	ตามจริง ไม่เกิน 5 ครั้ง รวมไม่เกิน 1,500 บาท	ผู้ประกันตนที่ฝากครรภ์
ค่าคลอดเหมาจ่าย	15,000 บาทต่อการคลอด 1 ครั้ง	ผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบครบเงื่อนไข ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถ้าเป็นผู้ประกันตนทั้งคู่
เงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อคลอดบุตร	ร้อยละ 50 ของค่าจ้างเฉลี่ย 90 วัน	ผู้ประกันตนหญิง (บุตรคนที่ 3 ไม่ได้รับส่วนนี้)
เงินสงเคราะห์บุตร	1,000 บาทต่อเดือนต่อบุตร 1 คน ไม่เกิน 3 คนต่อคราว จนอายุ 6 ปีบริบูรณ์	ผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือ 39 ที่ส่งเงินสมทบ 12 เดือนใน 36 เดือน

เงื่อนไขการเกิดสิทธิ์

เงื่อนไขของค่าคลอดและเงินหยุดงาน คือต้องส่งเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 5 เดือนภายใน 15 เดือนก่อนเดือนที่คลอด นับย้อนจากเดือนคลอด ไม่ใช่จากเดือนที่ท้อง

ตัวอย่างสมมติ ถ้าคลอดเดือนกรกฎาคม ให้นับย้อน 15 เดือนจากเดือนนั้น และต้องมีเดือนที่ส่งเงินสมทบรวมอย่างน้อย 5 เดือนในช่วงนั้น ไม่จำเป็นต้องต่อเนื่องกัน ถ้าลาออกก่อนคลอด สิทธิ์ยังอยู่ตราบที่นับเดือนส่งเงินครบตามเกณฑ์

สำหรับเงินสงเคราะห์บุตร ต้องส่งเงินสมทบอย่างน้อย 12 เดือนภายใน 36 เดือนก่อนเดือนที่มีสิทธิ์

ลองนับเดือนด้วยตัวเอง

สมมติคุณแม่กำหนดคลอดเดือนมีนาคม 2570 ช่วง 15 เดือนก่อนเดือนคลอดคือธันวาคม 2568 ถึงกุมภาพันธ์ 2570 ให้เปิดดูประวัติการส่งเงินสมทบในแอปหรือเว็บไซต์ของสำนักงานประกันสังคม แล้วนับว่ามีเดือนที่ส่งเงินกี่เดือนในช่วงนี้

สถานการณ์สมมติ	เดือนที่ส่งในช่วง 15 เดือน	ผลต่อค่าคลอดและเงินหยุดงาน
ทำงานประจำต่อเนื่องตลอด	15 เดือน	เข้าเงื่อนไข
เริ่มงานใหม่เดือนกันยายน 2569	6 เดือน (ก.ย. ถึง ก.พ.)	เข้าเงื่อนไข
เริ่มงานใหม่เดือนพฤศจิกายน 2569	4 เดือน	ยังไม่เข้าเงื่อนไข
ทำงาน 3 เดือน ออก แล้วกลับเข้างานอีก 2 เดือน	5 เดือน (ไม่ต่อเนื่อง)	เข้าเงื่อนไข

แถวที่สามเป็นกรณีที่พลาดบ่อยที่สุด คือเพิ่งเริ่มงานแล้วคลอดก่อนครบ 5 เดือน ถ้าวางแผนมีลูกช่วงเปลี่ยนงาน ให้นับเดือนล่วงหน้าตั้งแต่ตอนรู้ว่าท้อง ถ้าจะลาออกหรือว่างงานช่วงตั้งครรภ์ ให้โทรสาย 1506 ถามสองข้อ คือเดือนที่ส่งเงินแบบผู้ประกันตนมาตรา 39 นับรวมกับเดือนเดิมอย่างไร และต้องสมัครภายในกี่วันหลังลาออก

ค่าคลอดเหมาจ่าย 15,000 บาท

เป็นเงินก้อนต่อการคลอดหนึ่งครั้ง ตามข้อมูลของสำนักงานประกันสังคมไม่จำกัดจำนวนบุตรหรือจำนวนครั้ง และไม่แยกว่าคลอดธรรมชาติหรือผ่าคลอด นั่นหมายความว่าผู้ประกันตนที่คลอดธรรมชาติราคาถูกก็ได้เท่ากับคนที่ผ่าคลอดราคาสูง เงินเข้าบัญชีที่ระบุไว้ ไม่ใช่การหักค่ารักษาที่โรงพยาบาลโดยตรง

ถ้าสามีภรรยาเป็นผู้ประกันตนทั้งคู่ เบิกได้ฝ่ายเดียว ให้เลือกฝ่ายที่สะดวก ดูตัวเลขค่าคลอดจริงเทียบกับสิทธิ์ที่ คลอดธรรมชาติราคาเท่าไหร่ และ ผ่าคลอดราคาเท่าไหร่

เงินสงเคราะห์การหยุดงาน 90 วัน

ผู้ประกันตนหญิงที่คลอดได้รับร้อยละ 50 ของค่าจ้างเฉลี่ยเป็นเวลา 90 วัน ค่าจ้างที่ใช้คำนวณมีขั้นต่ำ 1,650 บาท และสูงสุด 15,000 บาทต่อเดือน

ค่าจ้างเฉลี่ยต่อเดือน	เงินสงเคราะห์ต่อเดือนโดยประมาณ	รวม 90 วันโดยประมาณ
10,000 บาท	5,000 บาท	15,000 บาท
15,000 บาทขึ้นไป	7,500 บาท	22,500 บาท
20,000 บาท (คำนวณจากเพดาน 15,000)	7,500 บาท	22,500 บาท

ตารางเป็นตัวอย่างคำนวณอย่างง่ายจากเกณฑ์ที่เผยแพร่ ตัวเลขที่ได้จริงขึ้นกับการนับค่าจ้างเฉลี่ยของสำนักงานประกันสังคม

เงินส่วนนี้ต่างจากเงินเดือนที่นายจ้างจ่ายระหว่างลาคลอด ซึ่งเป็นสิทธิ์ตามกฎหมายแรงงาน ดูรายละเอียดวันลาที่ ลาคลอดกี่วัน การใช้สิทธิ์บุตรคนที่ 3 ไม่ได้รับเงินสงเคราะห์การหยุดงานนี้ ตามที่หน้าทางการระบุ

เงินสงเคราะห์บุตร

หลังคลอด ผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือ 39 ที่ส่งเงินสมทบ 12 เดือนใน 36 เดือน ได้เงินเหมาจ่าย 1,000 บาทต่อเดือนต่อบุตรหนึ่งคน ตามข้อมูลที่สำนักงานประกันสังคมระบุว่ามีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 รับสิทธิ์ได้ไม่เกิน 3 คนต่อคราว ตั้งแต่แรกเกิดจนอายุ 6 ปีบริบูรณ์ ดูรายละเอียดขั้นตอนต่อได้ที่ เงินสงเคราะห์บุตรประกันสังคม

ตัวอย่างสมมติ ลูกคนเดียวรับ 1,000 บาทต่อเดือน เป็นเวลา 72 เดือน (6 ปี) รวม 72,000 บาท ถ้าสมัครรับแต่แรกเกิดและยังมีสิทธิ์ตลอด เงินก้อนนี้จึงสำคัญเกินกว่าค่าคลอดมาก อย่าลืมยื่นหลังคลอด

เอกสารที่ต้องใช้

หน้าทางการของสำนักงานประกันสังคมกำหนดเอกสารสำหรับค่าคลอดบุตรดังนี้

1. แบบคำขอรับประโยชน์ทดแทน สปส. 2-01 กรอกครบและลงลายมือชื่อ
2. สำเนาสูติบัตรบุตร 1 ชุด (กรณีคลอดแฝดแนบสูติบัตรของทุกคน)
3. สำหรับผู้ประกันตนชาย แนบสำเนาทะเบียนสมรส หรือหนังสือรับรองกรณีไม่มีทะเบียนสมรส
4. สำเนาหน้าแรกของสมุดบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ที่มีชื่อและเลขบัญชีของผู้ยื่น

บัญชีที่ใช้รับเงินต้องเป็นบัญชีพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชน หรือบัญชีออมทรัพย์ของธนาคารที่หน้าทางการระบุ ได้แก่ กรุงไทย กรุงศรีอยุธยา กรุงเทพ กสิกรไทย ไทยพาณิชย์ ทหารไทยธนชาต อิสลามแห่งประเทศไทย และซีไอเอ็มบี ไทย ถ้าบัญชีเงินเดือนเป็นธนาคารอื่น ให้ผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชนไว้ก่อนวันยื่น จะได้ไม่ต้องเปิดบัญชีใหม่ช่วงที่ยังดูแลลูกแรกเกิด

สำเนาทุกแผ่นควรเซ็นรับรองสำเนาถูกต้อง และเขียนเบอร์โทรที่ติดต่อได้ไว้บนแบบฟอร์ม ถ้าเอกสารไม่ครบ เจ้าหน้าที่จะโทรขอเพิ่ม การรับสายได้ทันทีช่วยให้เรื่องไม่ค้าง

ขั้นตอนยื่นเรื่อง

1. รับสูติบัตรของลูกจากสำนักทะเบียน ซึ่งปกติได้หลังแจ้งเกิดไม่นาน
2. เตรียมเอกสารตามรายการข้างบน ถ่ายสำเนาให้ครบ
3. ยื่นที่สำนักงานประกันสังคมพื้นที่ สำนักงานประกันสังคมจังหวัด หรือสาขาที่สะดวก หรือผ่านระบบ e-Self services ตามที่หน้าทางการระบุ
4. รอเจ้าหน้าที่ตรวจเอกสารและแจ้งผล เงินจ่ายโดยโอนเข้าบัญชีธนาคาร
5. ถ้าไม่เห็นด้วยกับคำสั่ง ยื่นอุทธรณ์ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง

ค่าฝากครรภ์ที่เบิกก่อนคลอด

ค่าตรวจและฝากครรภ์เบิกตามจริงไม่เกิน 5 ครั้ง รวมไม่เกิน 1,500 บาท แบ่งตามอายุครรภ์ ดูขั้นตอนและตัวอย่างตารางเบิกที่ ฝากครรภ์ประกันสังคมใช้สิทธิ์ยังไง

ตัวอย่างรวมสิทธิ์สำหรับผู้ประกันตนหญิงเงินเดือน 15,000 บาทขึ้นไป

ก้อนเงิน	จำนวน
ค่าฝากครรภ์ (เบิกเต็มสิทธิ์)	1,500 บาท
ค่าคลอดเหมาจ่าย	15,000 บาท
เงินสงเคราะห์หยุดงาน 90 วัน	ราว 22,500 บาท
รวมก่อนคลอด-หลังคลอดช่วงแรก	ราว 39,000 บาท
เงินสงเคราะห์บุตร (ต่อเดือน)	1,000 บาทต่อเดือนต่อคน

ผลรวมเป็นตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพ ตัวเลขที่ได้จริงขึ้นกับเงื่อนไขของคุณ

ลำดับเวลาที่ควรทำ ตั้งแต่ท้องถึงหลังคลอด

ช่วง	สิ่งที่ควรทำ
หลังรู้ว่าท้อง	เช็กจำนวนเดือนที่ส่งเงินสมทบและสถานะผู้ประกันตน
ระหว่างฝากครรภ์	เก็บใบเสร็จและเอกสารการฝากครรภ์ไว้ทุกครั้ง
ก่อนคลอด 1-2 เดือน	ถามโรงพยาบาลว่าเบิกค่าคลอดผ่านโรงพยาบาลหรือเบิกเองภายหลัง
วันคลอด	ขอเอกสารรับรองการคลอด/ใบรับรองแพทย์ตามที่โรงพยาบาลมี
หลังคลอดไม่นาน	แจ้งเกิดเพื่อรับสูติบัตร
หลังได้สูติบัตร	ยื่นแบบ สปส. 2-01 เพื่อเบิกค่าคลอดและเงินหยุดงาน
ต่อเนื่อง	ยื่นเงินสงเคราะห์บุตร และตรวจว่ายังส่งเงินสมทบครบเงื่อนไข

ทุกขั้นตอนที่มีผลต่อกำหนดเวลา ให้สอบถามสำนักงานประกันสังคมหรือสาย 1506 เพราะรายละเอียดบางข้อ เช่น กำหนดเวลายื่น ไม่ได้ระบุไว้ชัดเจนในหน้าทางการที่ใช้อ้างอิง

กรณีเฉพาะที่ครอบครัวถามบ่อย

กรณี	ค่าคลอด 15,000 บาท	เงินหยุดงาน 90 วัน
แม่เป็นผู้ประกันตน พ่อไม่ได้เป็น	แม่เบิก	แม่ได้
พ่อเป็นผู้ประกันตน แม่ไม่ได้ทำงาน	พ่อเบิก แนบทะเบียนสมรสหรือหนังสือรับรอง	ไม่มี เพราะเป็นสิทธิ์ของผู้ประกันตนหญิง
เป็นผู้ประกันตนทั้งคู่	เลือกเบิกฝ่ายเดียว	แม่ได้
บุตรคนที่ 3	หน้าทางการระบุว่าไม่จำกัดจำนวนบุตร	ไม่ได้รับ
คลอดแฝด	แนบสูติบัตรทุกคน ยืนยันอัตรากับ 1506	แม่ได้ตามปกติ

ในกรณีพ่อเป็นผู้เบิก ข้อดีคือแม่ที่ไม่มีประกันสังคมก็ยังได้ค่าคลอด แต่เงินชดเชยรายได้ 90 วันจะไม่มี ครอบครัวที่แม่เป็นฟรีแลนซ์หรือทำงานอิสระจึงควรวางงบช่วงหยุดงานจากเงินเก็บแทน

ข้อสงสัยของคุณแม่ที่เพิ่งคลอด

เงินเข้าเมื่อไหร่ หน้าทางการระบุแต่เพียงว่าจ่ายโดยโอนเข้าบัญชีธนาคารหลังเจ้าหน้าที่พิจารณา ไม่ได้ระบุจำนวนวันที่แน่นอน ให้สอบถามที่สำนักงานที่ยื่น

ใช้สิทธิ์ที่โรงพยาบาลเอกชนได้ไหม ค่าคลอดเหมาจ่ายเป็นเงินที่เบิกคืนให้ผู้ประกันตน จึงไม่ผูกกับประเภทโรงพยาบาล ส่วนการฝากครรภ์ใช้ได้ตามเงื่อนไขในสิทธิ์ฝากครรภ์ ดูที่ ฝากครรภ์ประกันสังคมใช้สิทธิ์ยังไง

ถ้าเพิ่งเริ่มทำงานแล้วท้องเลย ตรวจจำนวนเดือนที่ส่งเงินสมทบก่อน ถ้ายังไม่ครบ 5 เดือนใน 15 เดือนก่อนเดือนคลอด จะยังไม่เข้าเงื่อนไขค่าคลอด

ค่าใช้จ่ายส่วนที่เกิน

ถ้าค่าคลอดจริงเกิน 15,000 บาท ส่วนต่างเป็นภาระของครอบครัว วางแผนงบโดยรวมที่ ค่าฝากครรภ์และค่าคลอด และเตรียมเอกสารอื่นที่ เตรียมตัวคลอด

เช็กให้ครบก่อนยื่นเรื่อง

• ส่งเงินสมทบให้ครบเดือนก่อนคลอด ถ้ากำลังจะลาออกหรือหมดสัญญา ตรวจจำนวนเดือนก่อน
• เก็บสูติบัตรและเอกสารการเงินไว้ครบก่อนยื่น
• ตรวจเลขบัญชีและชื่อให้ตรงกับผู้ประกันตน เพื่อไม่ให้เงินโอนไม่เข้า
• ถามนายจ้างว่าจะจ่ายเงินเดือนระหว่างลาคลอดตามกฎหมายหรือไม่ เงินสองส่วนนี้ต่างกัน
• โทร 1506 ถ้ามีกรณีพิเศษ เช่น แฝด ใช้สิทธิ์ผ่านสามี หรือเพิ่งเปลี่ยนงาน