ถ่ายภาพอาหารให้น่ากินด้วยสมาร์ตโฟน ใช้แสงหน้าต่างและมุมกล้อง 6 แบบก็พอ

ถ่ายภาพอาหารให้น่ากินด้วยสมาร์ตโฟนไม่ต้องใช้อุปกรณ์แพง สิ่งที่เปลี่ยนภาพได้มากที่สุดคือแสงจากหน้าต่าง มุมกล้องที่เหมาะกับรูปทรงอาหาร และการจัดจานให้เรียบง่าย ทุกอย่างทำได้ด้วยมือถือเครื่องเดียวกับโต๊ะเล็กข้างหน้าต่าง ด้านล่างคือลำดับที่แนะนำ ตั้งแต่เตรียมฉาก แสง มุม ตั้งค่ากล้อง ไปจนถึงแต่งภาพ เหมาะกับคนทำคอนเทนต์ร้านอาหารหรือบล็อกอาหารมือใหม่

ก่อนยกกล้อง ให้เริ่มคิดจากอาหารและเรื่องราว

ภาพอาหารที่ดีบอกได้ว่ากำลังจะกินอะไร รสชาติเป็นอย่างไร และบรรยากาศแบบไหน ก่อนถ่ายให้ถามตัวเองสามข้อ

1. พระเอกของภาพคืออะไร เช่นไข่ยางมะตูมในราเมง ครีมบนเค้ก หรือควันที่ลอยจากซุป
2. ภาพจะเอาไปใช้ที่ไหน โซเชียลแนวตั้ง เว็บไซต์แนวนอน หรือภาพปกที่ต้องเว้นที่ใส่ตัวหนังสือ
3. บรรยากาศที่ต้องการ สว่างสดใสแบบคาเฟ่ หรืออบอุ่นทึบแบบร้านอาหารมื้อค่ำ

คำตอบสามข้อนี้กำหนดทุกอย่างที่ตามมา ถ้าพระเอกคือไข่ดาวกรอบบนกะเพรา มุมกล้องต้องเห็นขอบไข่ที่ฟูกรอบ ถ้าภาพจะไปอยู่ในสตอรี่แนวตั้ง ต้องจัดจานให้มีของด้านบนและล่างของเฟรมด้วย ไม่อย่างนั้นจะเหลือพื้นโต๊ะว่างเยอะ

แสงคือหัวใจของภาพอาหาร

ใช้แสงธรรมชาติจากหน้าต่าง

วางโต๊ะติดหน้าต่าง ให้แสงเข้าจากด้านข้างหรือหลังเฉียงของจาน แสงด้านข้างให้มิติและเงาที่บอกพื้นผิว ส่วนแสงจากด้านหลังเฉียงทำให้ของเหลวและซอสเงาสวย หลีกเลี่ยงแสงแดดตรงที่แรงเกินไป เพราะให้เงาแข็ง แก้ได้ด้วยผ้าม่านบางหรือกระดาษไขกั้นหน้าต่างให้แสงนุ่มลง

เวลาที่ดีที่สุด

แสงสายถึงบ่ายต้นในห้องที่มีหน้าต่างให้แสงอ่อนมักนุ่มสวย ในประเทศไทยที่แดดแรงเกือบทั้งปี ช่วงเที่ยงควรเลี่ยงถ้าถ่ายนอกอาคาร เพราะแสงจากด้านบนทำให้เกิดเงาใต้อาหาร ช่วงเช้าหรือเย็นเหมาะกว่า วันที่ฟ้าครึ้มเป็นวันที่เหมาะที่สุด เพราะเมฆทำหน้าที่เหมือนผ้ากรองแสงขนาดใหญ่ ถ่ายได้ทั้งวันโดยไม่ต้องกั้นหน้าต่าง

ใช้รีเฟลกเตอร์ราคาถูก

กระดาษโฟมสีขาวหรือกระดาษแข็งหุ้มฟอยล์ วางตรงข้ามหน้าต่างเพื่อสะท้อนแสงเข้าเงา ทำให้ภาพไม่มืดเกินไป ลองปรับระยะใกล้ไกลจนเงาอ่อนลงพอดี ถ้าอยากได้ภาพอารมณ์ทึบ ให้ใช้กระดาษสีดำวางแทน เงาจะเข้มขึ้นและอาหารดูอบอุ่นแบบร้านมื้อค่ำ

สิ่งที่ควรเลี่ยง

• แฟลชของสมาร์ตโฟน ให้แสงแข็ง สะท้อนบนผิวมัน
• ไฟเหลืองในร้านผสมกับแสงหน้าต่าง ทำให้สีเพี้ยนสองโทน ปิดไฟเหลืองระหว่างถ่าย
• ไฟส่องจากด้านบนตรง ๆ ทำให้เงาใต้จาน

ตารางมุมกล้องตามประเภทอาหาร

ชื่อเรื่องบอกว่ามุมกล้อง 6 แบบก็พอ ผมรวมไว้ในตารางเดียว ใช้เปิดดูก่อนถ่ายได้เลย

มุมกล้อง	เหมาะกับ	ข้อดี	ข้อควรระวัง
มุมบนตรง 90 องศา	พิซซ่า สลัด ถาดอาหารหลายอย่าง ชาม	เห็นองค์ประกอบทั้งหมด จัดวางสวย	อาหารสูงดูแบน
มุม 45 องศา	จานข้าว พาสต้า ซุป ของหวาน	ใกล้สายตาคนกิน ให้มิติ	ต้องระวังพื้นหลัง
มุมระดับสายตา 0-15 องศา	เบอร์เกอร์ แซนด์วิช เค้กหลายชั้น แก้วเครื่องดื่ม	เห็นชั้นของอาหาร	พื้นหลังต้องสะอาด
มุมใกล้ (close-up)	ผิวกรอบ ซอสเยิ้ม ช็อกโกแลตละลาย	เน้นพื้นผิวน่ากิน	ไม่เห็นภาพรวมจาน
มุมมือในเฟรม	การตัก ราดซอส ฉีกขนมปัง	ภาพมีชีวิต เห็นขนาดอาหาร	มือห้ามบังพระเอก
มุมกว้างทั้งโต๊ะ	ชุดอาหารหลายจาน สำรับไทย	เล่าบรรยากาศมื้อ	ต้องจัดระยะจานให้สมดุล

สำรับไทยอย่างน้ำพริก ผักต้ม แกง และไข่เจียว มักเหมาะกับมุมบนตรงเพราะเห็นถ้วยทุกใบ ส่วนข้าวมันไก่หรือข้าวผัดกะเพราที่โปะไข่ดาว มุม 45 องศาเห็นทั้งเนื้อข้าวและผิวไข่ ถ้ากำลังหาเมนูมาฝึกถ่าย ลองเปิดวันนี้ทำอะไรกินดี แล้วถ่ายทุกจานที่ทำ

จัดฉากให้เรียบ ไม่รก

พื้นหลังใช้โต๊ะไม้ กระเบื้อง หรือผ้าปูโต๊ะสีเรียบ เนื้อสัมผัสธรรมชาติช่วยให้อาหารเด่น จานใช้สีเรียบ ขาว เทา หรือสีดิน อาหารสีสดจะเด่นกว่าจานลายจัด ส่วนพร็อพอย่างช้อนส้อม ผ้าเช็ดปาก ใบสมุนไพรสด หรือวัตถุดิบดิบข้างจาน เลือกเพียง 2-3 อย่างที่เกี่ยวข้องกับเมนู

ก่อนกดชัตเตอร์ให้เช็ดขอบจาน คราบซอส และรอยนิ้วมือบนแก้ว แล้ววางอาหารนอกกลางภาพเล็กน้อยตามกฎสามส่วน เว้นที่ว่างให้สายตาได้พัก พื้นหลังราคาถูกที่ใช้ได้คือแผ่นไม้อัดทาสีด้าน กระเบื้องเหลือจากการปูพื้น และผ้าลินินสีครีมจากร้านผ้า ทั้งหมดรวมกันน่าจะไม่กี่ร้อยบาท

จัดจานให้น่ากิน

1. ลดปริมาณลง จานที่อัดแน่นทำให้ดูรก เว้นพื้นที่ว่างรอบอาหาร
2. เพิ่มความสูง วางส่วนประกอบซ้อนเล็กน้อยให้เกิดมิติ
3. ใช้เลขคี่ กุ้ง 3 ตัว หรือมะเขือเทศเชอร์รี 5 ลูก ดูเป็นธรรมชาติกว่าเลขคู่
4. เพิ่มสีสด ใบโหระพา พริกชี้ฟ้า มะนาวฝาน หรือต้นหอมซอยช่วยตัดสีอาหารที่เข้ม
5. ทาน้ำมันบาง ๆ ที่ผิวเนื้อย่างหรือผักก่อนถ่ายให้ดูเงา ระวังไม่ให้ดูมันเลี่ยน
6. ถ่ายให้เร็ว อาหารร้อนควันลอยสวยเพียงไม่กี่นาที ข้าวและเส้นแห้งเร็ว ควรเตรียมกล้องก่อนจัดจานเสร็จ

แกงไทยเป็นโจทย์ยากเพราะน้ำแกงสีเดียวทั้งชาม ให้ตักเนื้อสัตว์และผักให้โผล่พ้นผิวน้ำแกงบ้าง แล้วหยดกะทิข้น 1 ช้อนชากับใบโหระพาสองสามใบด้านบน แกงเขียวหวานกับมัสมั่นจะดูมีชั้นขึ้นทันที ขนมไทยก็เหมือนกัน ลูกชุบหรือขนมชั้นที่วางบนใบตองสีเขียวดูดีกว่าวางบนจานพลาสติก ไอเดียเมนูดูต่อได้ที่ขนมไทยมีอะไรบ้าง

ตั้งค่ากล้องสมาร์ตโฟน

มือถือทุกยี่ห้อตั้งโฟกัสและค่าแสงให้เองอัตโนมัติ แต่กับอาหาร กล้องมักวัดแสงจากจานขาวหรือผ้าขาวจนภาพมืดหรือสว่างเกิน คู่มือของ Apple อธิบายว่าบน iPhone ให้แตะหน้าจอตรงจุดที่ต้องการโฟกัส แล้วลากขึ้นลงข้างกรอบโฟกัสเพื่อปรับค่าแสง ถ้าแตะค้างจนขึ้นคำว่า AE/AF Lock ค่าทั้งสองจะถูกล็อกไว้สำหรับภาพถัดไป ส่วนตารางเส้นและเส้นระดับเปิดได้ที่การตั้งค่า เลือกกล้อง แล้วเปิด Grid กับ Level

ฝั่ง Google Pixel หน้าช่วยเหลือของ Pixel Camera บอกให้แตะที่วัตถุเพื่อโฟกัส จะมีวงกลมสีขาวขึ้นมา และกดไอคอน Lock เพื่อล็อกโฟกัสกับค่าแสงไว้ รุ่นที่รองรับ Macro Focus จะสลับเป็นโหมดมาโครเมื่อขยับเข้าใกล้ โดยมีไอคอนรูปดอกไม้ขึ้นมา และ Google เตือนไว้ว่าอย่าให้ตัวเครื่องบังแหล่งแสง ซึ่งเป็นปัญหาที่พบบ่อยตอนถ่ายใกล้ ๆ เงามือถือตกลงบนอาหารพอดี

ฟังก์ชัน	วิธีใช้	ผลที่ได้
โฟกัส	แตะที่จุดเด่นของอาหาร	ชัดเฉพาะส่วนที่ต้องการ
ปรับแสง	ลากลดลงเล็กน้อยหลังแตะโฟกัส	ป้องกันส่วนสว่างเกินไป
ล็อกโฟกัสและแสง	แตะค้างบน iPhone หรือกด Lock บน Pixel	ถ่ายหลายภาพได้ค่าเท่ากัน
โหมดภาพถ่ายบุคคล (Portrait)	ใช้ได้กับอาหารบางจาน	พื้นหลังเบลอ ให้ความลึก
ตารางเส้น (Grid)	เปิดในตั้งค่ากล้อง	จัดเฟรมตามกฎสามส่วน
เลนส์	ใช้เลนส์หลักหรือเทเลโฟโต้เล็กน้อย	ลดการบิดเบี้ยวของจานเมื่อเทียบเลนส์มุมกว้าง
โหมดมาโคร	ใช้กับรุ่นที่รองรับ ระยะใกล้	เห็นรายละเอียดผิวอาหาร

หลีกเลี่ยงซูมดิจิทัล เพราะลดคุณภาพ ให้ขยับกล้องเข้าใกล้แทน และถ้ามือสั่น ให้วางข้อศอกบนโต๊ะหรือใช้ขาตั้งเล็ก เมนูในแอปกล้องแต่ละรุ่นวางไม่เหมือนกัน ถ้าหาไม่เจอให้เปิดคู่มือของรุ่นที่ใช้อยู่

ปรับแต่งภาพขั้นพื้นฐาน

ใช้แอปแต่งภาพในเครื่อง ปรับตามลำดับนี้

1. ครอปและจัดแนว ปรับเส้นขอบโต๊ะให้ตรง
2. ปรับสมดุลสีขาว (White Balance) ให้ผ้าขาวหรือจานขาวดูขาวจริง ไม่เหลืองหรือฟ้า
3. เพิ่มความสว่างเล็กน้อยถ้าภาพมืด
4. เพิ่มคอนทราสต์และความคมชัดเบา ๆ
5. ปรับความอิ่มสี (Saturation) เพิ่มไม่เกิน 10-15 เปอร์เซ็นต์ เพื่อไม่ให้ผักเขียวจัดผิดธรรมชาติ
6. ลบจุดรบกวน เช่น เศษอาหารเล็กน้อยบนโต๊ะ ไม่ควรลบหรือตกแต่งจนอาหารไม่ตรงกับความเป็นจริง

เทคนิคที่ช่วยผมประหยัดเวลาคือแต่งภาพแรกให้พอใจ แล้วคัดลอกการปรับแต่งไปวางในภาพอื่นที่ถ่ายชุดเดียวกัน แอปแต่งภาพส่วนใหญ่มีคำสั่งคัดลอกและวางการแก้ไข ภาพทั้งชุดจะได้โทนเดียวกัน

ความซื่อตรงของภาพรีวิว

ภาพอาหารที่ใช้เป็นรีวิวควรสะท้อนความเป็นจริง ไม่ควรตกแต่งจนผู้ชมเข้าใจผิดเรื่องปริมาณหรือส่วนประกอบ เช่นใช้ของปลอมแทนอาหารจริงโดยไม่บอก หรือเลือกถ่ายจานพิเศษที่ร้านจัดให้ทั้งที่ลูกค้าทั่วไปไม่ได้แบบนั้น ถ้าได้รับเชิญหรือได้รับอาหารฟรี ให้เขียนบอกไว้ชัด ๆ ในโพสต์ คนอ่านจะเชื่อใจรีวิวของเรามากขึ้นในระยะยาว ส่วนคนที่ทำภาพให้ร้านของตัวเอง ภาพเมนูที่ตรงกับจานจริงช่วยลดคำบ่นจากลูกค้า เรื่องการเตรียมร้านเล็กดูเพิ่มที่เปิดร้านอาหารเล็ก ๆ

ถ่ายภาพอาหารในร้านที่แสงไม่เหมาะ

ร้านอาหารไทยหลายร้านมีแสงเหลืองและเงา ต้องปรับตัวดังนี้

• ขอเลื่อนโต๊ะไปติดหน้าต่าง หรือถ่ายก่อนร้านเปิดไฟเต็ม
• ใช้ไฟฉายของสมาร์ตโฟนอีกเครื่องส่องจากด้านข้างผ่านกระดาษทิชชูบาง ๆ
• ถ่ายเร็วเพื่อไม่ขัดจังหวะผู้อื่นและไม่ให้อาหารเย็น
• ขออนุญาตก่อนถ่ายในร้านและถ่ายโดยไม่ติดภาพลูกค้าอื่น

ร้านริมทางเป็นอีกโจทย์ แสงจากหลอดไฟเปลือยเหนือรถเข็นแรงและเหลือง ให้เลือกยืนให้หลอดไฟอยู่ด้านข้างหรือหลังอาหาร ไม่ให้อยู่หลังตัวเอง แล้วลดค่าแสงลงเพื่อเก็บควันกับความเงาของน้ำมัน ภาพจะได้อารมณ์ตลาดกลางคืนแทนภาพสว่างแบน ไอเดียเมนูริมทางที่ถ่ายสนุกดูได้ที่อาหารริมทางยอดนิยม

ถ่ายอาหารที่ต้องแข่งกับเวลา

อาหารบางชนิดต้องถ่ายเร็วเพราะเปลี่ยนสภาพไวมาก

อาหาร	ปัญหา	เทคนิค
ไอศกรีม	ละลายเร็ว	เตรียมฉากให้เสร็จ แล้วค่อยตักออกจากช่องแช่แข็ง
ซุปหรือต้มยำร้อน	ควันหายเร็ว	ถ่ายทันทีที่ยกมา หรือใช้ควันจากถ้วยน้ำร้อนเสริม
สลัดผักสด	ผักเหี่ยวเมื่อราดน้ำสลัด	ราดน้ำสลัดก่อนถ่ายเพียงเล็กน้อยและถ่ายทันที
เครื่องดื่มใส่น้ำแข็ง	น้ำแข็งละลายจนจืดและเกาะน้ำ	ใช้น้ำแข็งก้อนใหญ่ และเตรียมแก้วที่แช่เย็นไว้
ขนมปังกรอบ	อมความชื้นเร็ว	ถ่ายภายใน 5 นาทีหลังออกจากเตา
กาแฟลาเต้อาร์ต	ฟองนมยุบ ลายเลือน	ถ่ายภายในนาทีแรก มุมบนหรือ 45 องศา

ผักสมุนไพรที่ใช้ตกแต่งจะสดนานขึ้นถ้าเก็บถูกวิธีตั้งแต่ซื้อมา ดูวิธีได้ที่วิธีเก็บผักผลไม้ให้สด ใบโหระพาที่เหี่ยวแล้วแช่น้ำเย็นจัด 5-10 นาทีมักกลับมาตั้งใบได้พอถ่ายภาพ

ฝึกถ่าย 7 วัน สร้างทักษะแบบไม่ต้องเรียนคอร์ส

ทักษะถ่ายภาพมาจากการฝึกซ้ำ ลองฝึกตามตารางด้านล่าง โดยใช้อาหารที่กินอยู่แล้วทุกวัน

วัน	โจทย์	สิ่งที่ฝึก
1	ถ่ายกาแฟหรือชาริมหน้าต่าง	ทิศทางแสง และการใช้แสงข้าง
2	ถ่ายข้าวจานเดียวจากมุม 45 องศา	การจัดจานและพื้นหลัง
3	ถ่ายสลัดหรือชามจากมุมบน	องค์ประกอบ กฎสามส่วน
4	ถ่ายเบอร์เกอร์หรือแซนด์วิชระดับสายตา	ความสูงและชั้นอาหาร
5	ถ่ายของหวานระยะใกล้	พื้นผิวและโฟกัส
6	ถ่ายอาหารเดิมซ้ำแต่เปลี่ยนแสง	เห็นผลของแสงชัดเจน
7	เลือกภาพที่ดีที่สุด 3 ภาพและเทียบกับวันแรก	วัดพัฒนาการ

เล่าเรื่องจานเดียวด้วยชุดภาพ 4 ภาพ

ถ้าใช้ภาพกับบล็อกหรือโซเชียล ลองถ่ายเป็นชุด 4 ภาพเพื่อเล่าเรื่องจานเดียวได้ครบ

1. ภาพรวมจาน มุมกว้าง เห็นพื้นหลังและบรรยากาศ
2. ภาพวัตถุดิบ ก่อนปรุงหรือข้างจาน
3. ภาพระหว่างลงมือ มือกำลังโรยต้นหอมหรือราดซอส
4. ภาพใกล้ตอนตักหรือกัด เห็นเนื้อสัมผัส

ภาพที่มีมือคนอยู่ในเฟรมเล็กน้อย เช่นมือถือช้อน มักทำให้ภาพมีชีวิตและเห็นขนาดของอาหาร ระวังไม่ให้มือบังพระเอกของภาพ

ถ้าพลาดตรงนี้แก้ยังไง

อาการของภาพ	สาเหตุที่พบบ่อย	วิธีแก้
ชั้นเบอร์เกอร์หรือเค้กหายไป	ถ่ายจากมุมสูงเกินไป	ลดกล้องลงมาระดับจาน
ภาพเอียง	ไม่ได้เปิดเส้นช่วย	เปิด Grid หรือ Level แล้วครอปแก้
มีของรกพื้นหลัง	ขวดน้ำ ถุง สายชาร์จโผล่ในเฟรม	ถอยกล้องดูขอบภาพก่อนกด
ซอสแดงจัด ผักเขียวเกินจริง	ดึงความอิ่มสีมากไป	ลดลงจนจานขาวยังดูขาว
ภาพฟุ้งเป็นฝ้า	คราบมันบนเลนส์	เช็ดเลนส์ด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์
อาหารมืดแต่หน้าต่างขาวจ้า	กล้องวัดแสงจากหน้าต่าง	แตะโฟกัสที่อาหาร หมุนจานให้หน้าต่างอยู่ด้านข้าง

เริ่มจากมื้อถัดไปที่บ้าน

สิ่งที่ทำได้วันนี้เลยคือย้ายจานไปข้างหน้าต่าง ปิดไฟเพดาน แตะโฟกัสที่จุดเด่น ลดค่าแสงลงนิดหน่อย แล้วถ่ายสามมุม คือมุมบน มุม 45 องศา และระดับสายตา เทียบกันดูว่ามุมไหนเหมาะกับจานนั้น แก้วเครื่องดื่มก็เป็นโจทย์ฝึกที่ดี เพราะถ่ายง่ายและทำซ้ำได้ทุกวัน ดูเมนูกาแฟที่น่าลองถ่ายได้ในเมนูกาแฟมีอะไรบ้าง ทำแบบนี้ทุกมื้อสักสัปดาห์ ภาพจะดีขึ้นโดยไม่ต้องซื้ออุปกรณ์เพิ่ม และอย่าลืมว่าภาพที่ดีที่สุดคือภาพที่ตรงกับอาหารจริงและทำให้คนดูอยากกิน