สรุปประเด็นสำคัญ
- สูตรนี้ได้เค้ก 1 พิมพ์ยาว (ราว 8 ชิ้น) ใช้กล้วยหอมสุกงอมปอกแล้ว 300 กรัม แป้ง 190 กรัม น้ำตาลทรายแดง 100 กรัม
- กล้วยต้องสุกจนเปลือกเกือบดำ ยิ่งสุกยิ่งหวานและเนื้อยิ่งเละ จึงลดน้ำตาลได้โดยเค้กไม่จืด
- อบที่ 170 องศาเซลเซียส ประมาณ 50-55 นาที ถ้าหน้าเข้มเร็วให้คลุมฟอยล์ตั้งแต่นาทีที่ 30
- ผสมแป้งแล้วหยุดทันทีที่ไม่เห็นผงแป้ง เพราะคนนานเค้กจะแน่นและเป็นอุโมงค์
- เก็บในกล่องปิดสนิทราว 1 วันที่อุณหภูมิห้อง ถ้านานกว่านั้นเข้าตู้เย็นได้ราว 4-5 วัน หรือแช่แข็งเป็นชิ้น
เค้กกล้วยหอมที่นุ่มชุ่มต้องเริ่มจากกล้วยที่สุกเกินกว่าจะกินสด เปลือกเป็นจุดดำเกือบทั่วลูก เนื้อนิ่มเละติดมือ สูตรนี้ใช้กล้วยปอกแล้ว 300 กรัม (ราว 3 ลูก) ได้เค้ก 1 พิมพ์ยาว ตัดได้ 8 ชิ้น ใช้ชามใบเดียวกับตะกร้อมือ ไม่ต้องใช้เครื่องตีไข่ และเตาอบบ้านธรรมดาก็ทำได้
กล้วยสุกแค่ไหนถึงเอามาทำเค้ก
กล้วยหอมที่เปลือกเหลืองสดมีแป้งอยู่ยังไม่กลายเป็นน้ำตาล เอามาบดแล้วจะได้เค้กที่รสจืดและกลิ่นไม่ออก ผมรอให้เปลือกมีจุดน้ำตาลคลุมเกินครึ่งลูก ยิ่งดำยิ่งดี เนื้อข้างในควรนิ่มจนใช้ส้อมกดแล้วจมได้เลย
ถ้ากล้วยยังไม่สุกพอ มีทางลัดสองทาง วางกล้วยทั้งเปลือกบนถาดแล้วอบที่ 150 องศา ราว 15-20 นาที จนเปลือกดำสนิทและมีน้ำเยิ้มออกมา ปล่อยให้เย็นแล้วค่อยปอก อีกทางคือกล้วยที่ปอกแล้วแช่ช่องแข็งไว้ ตอนจะใช้ให้ละลายในชาม น้ำที่ออกมาเป็นน้ำตาลของกล้วย เทรวมเข้าไปด้วย อย่าทิ้ง
กล้วยหอมลูกใหญ่ปอกแล้วหนักประมาณ 90-110 กรัม ดังนั้น 3 ลูกคือราว 300 กรัม ถ้าได้กล้วยลูกเล็กให้ชั่งน้ำหนักจริงแทนการนับลูก เพราะน้ำหนักกล้วยคุมความชื้นของเค้กโดยตรง
ส่วนผสมสำหรับ 1 พิมพ์ยาว
ใช้พิมพ์ขนาดราว 9 x 20 x 6 ซม. ทาเนยบางๆ แล้วรองกระดาษไขให้ยาวเกินขอบสองข้าง จะได้ยกเค้กออกง่าย
| ส่วนผสม | ปริมาณ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| กล้วยหอมสุกงอม ปอกแล้ว | 300 กรัม | บดหยาบ ให้ยังเหลือเนื้อเป็นชิ้นเล็กบ้าง |
| น้ำตาลทรายแดง | 100 กรัม | ลดเหลือ 70-80 กรัมได้ ดูหัวข้อลดน้ำตาล |
| ไข่ไก่ | 2 ฟอง (ราว 100 กรัม) | อุณหภูมิห้อง |
| น้ำมันพืชรสอ่อน | 80 มล. | เช่น น้ำมันรำข้าวหรือน้ำมันคาโนลา |
| โยเกิร์ตธรรมชาติ | 60 กรัม | ถ้าไม่มี ใช้นมสดผสมน้ำมะนาว 1 ช้อนชาแทน |
| วานิลลาสกัด | 1 ช้อนชา | |
| แป้งอเนกประสงค์ | 190 กรัม | ชั่งน้ำหนัก ไม่ตวงถ้วย |
| ผงฟู | 1 ช้อนชา | |
| เบกกิ้งโซดา | 1/2 ช้อนชา | ทำงานกับความเป็นกรดของกล้วยและโยเกิร์ต |
| เกลือ | 1/4 ช้อนชา | |
| อบเชยป่น | 1/2 ช้อนชา | ใส่หรือไม่ใส่ก็ได้ |
| วอลนัทหรือเพกัน หยาบ | 50 กรัม | ไม่ใส่ก็ได้ |
ที่แนะนำให้ชั่งแป้งเพราะแป้งอเนกประสงค์ 1 ถ้วยตวงตามตารางน้ำหนักของ King Arthur Baking อยู่ที่ราว 120 กรัม แต่ถ้าตักแป้งแล้วอัดแน่นลงถ้วยจะได้ 140-150 กรัมได้ง่าย เค้กกล้วยที่ได้แป้งเกินไปเพียง 30 กรัมก็จะแห้งและเป็นก้อนแน่น ถ้าตวงด้วยถ้วยแบบอัดแน่น เค้กอาจออกมาเหมือนขนมปัง จึงควรชั่งทุกครั้ง
ขั้นตอนทำ พร้อมเวลา
- เปิดเตาที่ 170 องศาเซลเซียสไฟบนล่าง ตั้งชั้นกลางเตา อุ่นเตาให้ครบ 15 นาที
- บดกล้วยในชามใหญ่ด้วยส้อม ราว 1 นาที ใส่น้ำตาล ไข่ น้ำมัน โยเกิร์ต วานิลลา ตีด้วยตะกร้อมือราว 1 นาทีจนเข้ากันและน้ำตาลเริ่มละลาย
- ในอีกชามผสมแป้ง ผงฟู เบกกิ้งโซดา เกลือ อบเชย ร่อนผ่านกระชอนลงบนส่วนผสมเปียก
- ใช้พายยางพับจากก้นชามขึ้นมา 10-12 ครั้ง หยุดทันทีที่ไม่เห็นผงแป้งเป็นทางขาว ยอมให้มีก้อนเล็กๆ บ้าง ใส่ถั่วตอนนี้
- เทใส่พิมพ์ เคาะพิมพ์กับโต๊ะเบาๆ 2-3 ครั้งไล่ฟองอากาศใหญ่ โรยถั่วหรือหั่นกล้วยครึ่งซีกวางบนหน้าถ้าอยากให้สวย
- อบ 50-55 นาที ที่นาทีที่ 30 ถ้าหน้าสีเข้มแล้วให้คลุมฟอยล์หลวมๆ
- ทดสอบด้วยไม้เสียบตรงกลางเค้ก ถ้าติดเศษเปียกให้อบต่ออีก 5 นาที ถ้าติดเศษเปียกชื้นแค่เล็กน้อยถือว่าพอดี เพราะเค้กจะสุกต่อจากความร้อนในพิมพ์
- พักในพิมพ์ 10 นาที ยกออกวางบนตะแกรง รอเย็นเต็มที่ราว 1 ชั่วโมงก่อนหั่น หั่นตอนร้อนเนื้อจะเละติดมีด
ทำไมต้องใช้น้ำมัน ไม่ใช้เนยล้วน
เค้กกล้วยบางสูตรตีเนยกับน้ำตาลก่อน ได้เนื้อละเอียดแบบเค้กเนย แต่ผมเลือกน้ำมันสำหรับเค้กกล้วยด้วยเหตุผลเดียว คือเนื้อชุ่มอยู่ได้ข้ามวัน เนยแข็งตัวเมื่อเย็น เค้กเนยล้วนจึงแน่นแข็งในตู้เย็น ส่วนน้ำมันเป็นของเหลวที่อุณหภูมิห้องและตู้เย็น เค้กเลยนิ่มตลอด
ถ้าชอบกลิ่นเนยก็ทำได้ ใช้เนยจืดละลาย 80 กรัมแทนน้ำมัน กลิ่นหอมขึ้นชัดเจน แต่ให้กินวันเดียวกันหรืออุ่นก่อนกินในวันถัดไป หรือผสมครึ่งต่อครึ่งคือเนยละลาย 40 กรัมกับน้ำมัน 40 มล. ได้ทั้งกลิ่นและความนุ่ม
ถ้าพลาดตรงนี้ แก้อย่างไร
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | แก้ที่ครั้งหน้า |
|---|---|---|
| ยุบตรงกลาง | เปิดเตาดูก่อนนาทีที่ 35 ความร้อนตก หรือเค้กยังไม่สุกถึงกลาง | ไม่เปิดเตาครึ่งแรก ทดสอบด้วยไม้เสียบทุกครั้ง |
| ก้นแฉะเป็นแถบหนาแน่น | กล้วยมีน้ำมาก หรืออบสั้นไป | สะเด็ดน้ำกล้วยที่ละลายออกบางส่วน และอบเพิ่ม 5-8 นาที |
| เนื้อแน่นเหนียว มีอุโมงค์ | พับนานเกินไป หรือแป้งเกิน | พับให้ไม่เห็นผงแป้งแล้วหยุด และชั่งแป้ง |
| หน้าไหม้ ข้างในดิบ | เตาร้อนกว่าที่ตั้ง หรือชั้นวางสูงไป | วัดอุณหภูมิจริงด้วยเทอร์โมมิเตอร์เตา ลดเป็น 160 องศาแล้วอบนานขึ้น |
| แห้งแตกร่วน | อบนานเกิน หรือใช้กล้วยไม่สุก | ใช้กล้วยสุกงอม เช็กความสุกตั้งแต่นาทีที่ 45 |
| กล้วยจมก้นพิมพ์ | ส่วนผสมเหลวเกินไป | โรยแป้ง 1 ช้อนชาคลุกชิ้นกล้วยหรือถั่วก่อนใส่ |
เตาอบไฟแรงจากด้านบนอย่างเดียว เช่นเตาไฟฟ้าตั้งโต๊ะรุ่นเล็ก หน้าเค้กจะเข้มก่อนเนื้อสุก ให้ย้ายพิมพ์ลงชั้นล่างสุดและใช้ฟอยล์คลุมหน้าตั้งแต่นาทีที่ 25
ลดน้ำตาลได้แค่ไหนโดยเค้กไม่เสียทรง
น้ำตาลในเค้กไม่ได้ทำแค่รสหวาน แต่ช่วยเก็บความชื้นและให้เนื้อนุ่ม ถ้าลดมากเกินไปเค้กจะแห้งเร็วขึ้นและสีหน้าซีด ในสูตรนี้ที่กล้วยให้น้ำตาลอยู่แล้ว ลดน้ำตาลทรายแดงจาก 100 เหลือ 70 กรัมได้โดยเนื้อเค้กแทบไม่เปลี่ยน ต่ำกว่า 60 กรัมเริ่มเห็นความแตกต่างชัด เค้กจะยุบง่ายขึ้นและเนื้อเป็นยางขึ้น
สำหรับคนที่ดูแลเรื่องน้ำตาล องค์การอนามัยโลกแนะนำให้น้ำตาลอิสระ (ที่เติมในอาหารรวมน้ำผึ้ง น้ำเชื่อมและน้ำผลไม้) ไม่เกิน 10 เปอร์เซ็นต์ของพลังงานทั้งวัน และถ้าลดได้ต่ำกว่า 5 เปอร์เซ็นต์ หรือราว 25 กรัมต่อวัน จะดีต่อสุขภาพยิ่งขึ้น เค้กสูตรนี้แบ่ง 8 ชิ้น ถ้าใช้น้ำตาล 100 กรัม จะได้น้ำตาลที่เติมราว 12 กรัมต่อชิ้น ส่วนกล้วยเองก็มีน้ำตาลธรรมชาติอยู่ด้วย ซึ่งไม่นับเป็นน้ำตาลอิสระ ถ้าอยากรู้ภาพรวมการกินน้ำตาลตลอดวัน ดูที่ปริมาณน้ำตาลที่ควรกินต่อวัน
ปรับเป็นมัฟฟิน หรือใช้พิมพ์อื่น
สูตรเดียวกันใช้ได้กับพิมพ์หลายขนาด ปริมาณแป้งเค้กเท่าเดิม เปลี่ยนแค่เวลาและอุณหภูมิ
| รูปแบบ | ปริมาณแบ่ง | อุณหภูมิ | เวลาอบ |
|---|---|---|---|
| พิมพ์ยาว 9 x 20 ซม. | 1 ก้อน (8 ชิ้น) | 170 องศา | 50-55 นาที |
| ถ้วยมัฟฟินมาตรฐาน | ราว 10-11 ถ้วย เติม 3/4 ถ้วย | 180 องศา | 20-24 นาที |
| พิมพ์สี่เหลี่ยมจัตุรัส 20 ซม. | 1 ถาด (ตัด 9 ชิ้น) | 170 องศา | 30-35 นาที |
| พิมพ์ชิฟฟ่อนหรือเบิร์ตต์ 18 ซม. | 1 ก้อน | 165 องศา | 40-45 นาที |
มัฟฟินเสร็จไวกว่ามาก ถ้าอยากให้หน้ามัฟฟินโดมสูง ให้เริ่มอบที่ 200 องศาไฟแรง 5 นาทีแรกแล้วลดเป็น 175 องศาจนครบเวลา
ไข่ในเค้กกล้วย ปลอดภัยอย่างไร
เค้กกล้วยหอมใช้ไข่ดิบเป็นส่วนประกอบ ทางการสหรัฐอย่าง FDA ระบุว่าไข่สดที่เปลือกสะอาดไม่แตกก็อาจมีเชื้อซัลโมเนลลาได้ จึงควรเก็บไข่ในตู้เย็นที่ 40 องศาฟาเรนไฮต์หรือต่ำกว่า (ราว 4 องศาเซลเซียส) ล้างมือและอุปกรณ์ด้วยน้ำสบู่ร้อนหลังจับไข่ดิบ และปรุงให้สุกทั่ว เค้กที่อบจนไม้เสียบสะอาดคือสุกเรียบร้อยแล้ว
ข้อที่คนมักลืมคือแป้งดิบ ไม่ใช่แค่ไข่ดิบ FDA เตือนว่าแป้งเป็นอาหารดิบ ห้ามชิมแป้งเค้กดิบ ต่อให้เป็นสูตรที่ไม่ใส่ไข่ก็ตาม เด็กที่ชอบแอบกินแป้งขนมก่อนเข้าเตา ให้แบ่งกล้วยสุกให้กินแทน
เก็บเค้กกล้วยหอมอย่างไรให้นุ่มหลายวัน
เค้กกล้วยเก็บได้ดีกว่าเค้กเนยเพราะน้ำมันและน้ำตาลช่วยล็อกความชื้น แต่ในอากาศร้อนชื้นของไทย ผิวเค้กขึ้นราได้เร็วถ้าเก็บไม่ถูก ใช้ตามนี้
- ปล่อยเย็นสนิทบนตะแกรงก่อนใส่กล่อง ใส่ตอนอุ่นจะเกิดไอน้ำและหน้าเค้กแฉะ
- อุณหภูมิห้อง ใส่กล่องปิดสนิท เก็บได้ราว 1 วัน ในห้องแอร์อาจได้ถึง 2 วัน
- ตู้เย็น ห่อพลาสติกแร็ปหรือใส่กล่อง เก็บได้ราว 4-5 วัน ก่อนกินให้พักที่อุณหภูมิห้อง 20-30 นาที หรืออุ่นไมโครเวฟ 15-20 วินาที
- ช่องแช่แข็ง หั่นเป็นชิ้นแล้วห่อแยกชิ้น ใส่ถุงซิป เก็บได้ราว 2 เดือน
- ถ้าเห็นราขึ้นแม้จุดเดียว ทิ้งทั้งก้อน ราเป็นเส้นใยที่แผ่ลึกลงในเนื้อเค้กได้โดยมองไม่เห็น
เค้กกล้วยที่เก็บข้ามคืนมักรสเข้มและเนื้อชุ่มกว่าวันแรก เพราะความชื้นกระจายทั่วเนื้อ ถ้าทำเผื่อไว้เป็นอาหารเช้า เสิร์ฟคู่กับนมหรือกาแฟได้ ลองจับคู่กับเมนูอาหารเช้าง่ายๆ และถ้ากำลังเริ่มหัดอบขนม ดูสูตรพื้นฐานอื่นในสูตรขนมอบสำหรับมือใหม่ ส่วนใครอยากหาของว่างที่หวานน้อยลง ดูของว่างเพื่อสุขภาพ เพิ่มเติม
ถ้าทำครั้งแรก
ใช้กล้วยที่ดำจริงๆ ชั่งแป้งและกล้วย พับแป้งให้แค่พอเข้ากัน และอย่าเปิดเตาก่อนนาทีที่ 35 ถ้าเค้กออกมายังไม่สมบูรณ์ ให้แก้เฉพาะจุดเดียวต่อครั้ง เช่นลดเวลาอบหรือลดแป้ง จะเห็นชัดว่าตัวแปรไหนเปลี่ยนผลลัพธ์ รอบที่สองมักออกมาดีกว่ารอบแรกชัดเจน
คำถามที่พบบ่อย
ใช้กล้วยน้ำว้าแทนกล้วยหอมได้ไหม
ได้ กล้วยน้ำว้าสุกงอมมีกลิ่นหอมและรสเข้มกว่า แต่มีความชื้นน้อยกว่าเล็กน้อย ให้ใช้น้ำหนักเท่ากัน 300 กรัม และเพิ่มโยเกิร์ตอีก 1-2 ช้อนโต๊ะถ้าเนื้อกล้วยแน่น
ไม่มีเตาอบ ทำเค้กกล้วยหอมได้ไหม
ได้ด้วยหม้อทอดไร้น้ำมันที่ตั้ง 160 องศา ราว 35-40 นาที หรือนึ่ง 40-45 นาที แต่เค้กนึ่งจะเป็นเนื้อเปียกและไม่มีผิวหน้าเหลืองอบ
เค้กกล้วยหอมแช่แข็งได้นานแค่ไหน
หั่นเป็นชิ้น ห่อแต่ละชิ้นแล้วใส่ถุงซิป แช่แข็งได้ราว 2 เดือนโดยรสยังดี ละลายที่อุณหภูมิห้อง 1-2 ชั่วโมง หรืออุ่นไมโครเวฟ 20-30 วินาที
แหล่งอ้างอิง
- Ingredient Weight Chart | King Arthur Baking
- What You Need to Know About Egg Safety | U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- WHO calls on countries to reduce sugars intake among adults and children | World Health Organization





