วิธีดูเพศแมว ลูกแมวตัวผู้หรือตัวเมีย ดูจากตรงไหน

ยกหางลูกแมวขึ้นเบา ๆ แล้วเทียบสองอย่าง คือระยะห่างระหว่างรูก้นกับช่องอวัยวะเพศ และรูปร่างของช่องนั้น ตัวเมียช่องอยู่ชิดรูก้นและเป็นเส้นแนวตั้ง ตัวผู้ห่างออกไปและเป็นวงกลม International Cat Care ใช้วิธีนี้ และเทียบภาพให้จำง่ายว่า ตัวเมียคล้ายตัวอักษร "i" เพราะรูก้นเป็นจุดและช่องอวัยวะเป็นขีด

ขั้นตอนดูเพศที่ได้ผลจริง

ท่านี้ทำเสร็จได้ในไม่ถึงนาที ถ้าลูกแมวผ่อนคลาย

1. ล้างมือและเตรียมผ้าขนหนูนุ่มวางบนตัก หรือโต๊ะที่ไม่ลื่น
2. อุ้มลูกแมวหลังมื้ออาหารหรือตอนง่วง ตัวที่อิ่มและอุ่นจะนิ่งกว่า PetMD แนะนำให้อุ้มบนตักอย่างสงบ
3. ให้หันก้นเข้าหาแสง ยกหางขึ้นเบา ๆ อย่าดึง
4. มองรูก้นก่อน แล้วดูช่องอวัยวะเพศที่อยู่ด้านล่าง
5. เทียบระยะห่างของสองช่องกับรูปร่างของช่องล่าง
6. ถ้าไม่แน่ใจ ถ่ายรูปไว้และเทียบกับพี่น้องตัวอื่น แล้วทำซ้ำอีกครั้งในวันถัดไป

ลักษณะ	ตัวเมีย	ตัวผู้
ระยะระหว่างรูก้นกับช่องล่าง	ใกล้มาก แทบชิดกัน	ห่างกว่า มีพื้นที่ระหว่างช่อง
รูปร่างช่องล่าง	เป็นขีดตั้ง	เป็นวงกลม
ภาพรวมที่เห็น	เหมือนตัวอักษร "i"	จุดสองจุดห่างกัน
ลูกอัณฑะ	ไม่มี	อาจคลำหรือเห็นในช่องว่างระหว่างสองช่อง ถ้าโตพอ

International Cat Care ระบุว่าลูกอัณฑะอาจมองเห็นหรือคลำได้ในช่องว่างนั้นหรือไม่ก็ได้ ขึ้นอยู่กับอายุ ดังนั้นจึงใช้เป็นตัวช่วยเท่านั้น หลักการสำคัญคือระยะห่างและรูปร่างช่อง

อายุเท่าไรดูได้ และถ้าเล็กเกินไปทำอย่างไร

ทั้ง International Cat Care และ PetMD ให้เกณฑ์ตรงกัน คือลูกแมวอายุเกิน 8 สัปดาห์ดูง่ายกว่าเพราะอวัยวะพัฒนามากขึ้น ถ้าเล็กกว่านั้นยังดูได้ แต่ยากเพราะโครงสร้างเล็กมาก

สำหรับลูกแมวอายุไม่ถึง 8 สัปดาห์ PetMD แนะนำให้เทียบกับพี่น้องที่อายุเท่ากัน ตัวที่ระยะห่างกว้างกว่าเพื่อนมักเป็นตัวผู้ และให้อยู่กับแม่และพี่น้องตลอดเวลา อย่าแยกออกมานานเกิน 5 นาที เพราะลูกแมวเล็กเสียความอบอุ่นเร็ว

ตัวอย่าง ครอกแรกเกิดสี่ตัวอายุ 5 สัปดาห์ เจ้าของไม่แน่ใจเพศ เมื่อวางเรียงรูปถ่ายก้นสี่ตัวจะเห็นว่าสองตัวมีระยะห่างชัดเจนกว่าอีกสองตัว จึงเดาว่าสองตัวนั้นเป็นตัวผู้ ใช้รูปที่ถ่ายใกล้ ๆ ในแสงสว่างแทนการถ่ายหลายครั้ง ถ้าสองตัวใกล้เคียงกันมากจนแยกไม่ออก ให้รอ 2 ถึง 3 สัปดาห์แล้วดูซ้ำ หรือพาไปให้สัตวแพทย์ยืนยัน

ถ้าลูกแมวยังต้องดูแลแบบแรกเกิด เช่น ป้อนนมเอง ให้ดูแลเรื่องความอบอุ่นก่อนเสมอ และอ่านวิธีดูแลได้ที่ วิธีเลี้ยงลูกแมวแรกเกิด หรือ วิธีให้นมลูกแมวแรกเกิด

ช่วงอายุกับความมั่นใจในการดู

อายุลูกแมว	ความยาก	วิธีที่ช่วยให้แน่ใจขึ้น
ไม่ถึง 8 สัปดาห์	ยากกว่า โครงสร้างเล็ก	เทียบกับพี่น้อง ถ่ายรูป ดูซ้ำหลายวัน
8 สัปดาห์ขึ้นไป	ง่ายกว่า อวัยวะพัฒนามากขึ้น	ดูระยะห่างและรูปทรงตามขั้นตอน
หลัง 8 สัปดาห์ แต่ยังกำกวม	ขึ้นกับตัว	ให้สัตวแพทย์ตรวจพร้อมตรวจสุขภาพ

เจ้าของที่รับลูกแมวตอนอายุ 2 เดือนพอดีมักได้เปรียบ เพราะดูเองได้ค่อนข้างชัด ส่วนคนที่เก็บลูกแมวจรอายุไม่กี่สัปดาห์มาเลี้ยง ควรให้ความสำคัญกับการอุ่นตัว ให้นม และพาไปตรวจก่อน การดูเพศเป็นเรื่องรอได้

เมื่อเพศไม่ชัด หรือเห็นสิ่งผิดปกติ

บางครั้งลูกแมวมีลักษณะที่เจ้าของแยกไม่ออกแม้อายุเกิน 2 เดือน ช่องดูกำกวม หรือตัวผู้ที่ไม่เห็นลูกอัณฑะเลยเมื่อโตขึ้น ลูกอัณฑะบางข้างอาจไม่ลงถุง ซึ่งสัตวแพทย์จะประเมินตอนตรวจก่อนทำหมัน กรณีเหล่านี้ไม่ควรแก้ปัญหาด้วยการตัดสินเองหรือรอดู เพราะมีผลกับวิธีผ่าตัดและความเสี่ยงของสุขภาพ ให้นัดตรวจและบอกหมอตรง ๆ ว่าเจ้าของยังไม่แน่ใจเพศ

สัญญาณที่ควรให้หมอดูเร็วขึ้น ได้แก่ ลูกแมวฉี่ลำบาก เบ่ง ร้อง หรือมีเลือดปนฉี่ ซึ่งไม่เกี่ยวกับเพศแต่เจ้าของมักสังเกตเห็นตอนก้มดูใต้หาง ถ้าเป็นแบบนั้นให้ข้ามการดูเพศไปพาหาหมอทันที

ตัวอย่างการวางแผนหลังรู้เพศ

สมมุติว่ารับลูกแมวพี่น้องสองตัวอายุ 9 สัปดาห์ ดูแล้วพบว่าเป็นตัวผู้หนึ่งตัวเมียหนึ่งตัว ไทม์ไลน์ที่ควรวางมีดังนี้

ช่วงอายุ	สิ่งที่ทำ
9 ถึง 12 สัปดาห์	พาไปตรวจครั้งแรก ถามหมอเรื่องเพศเพื่อยืนยัน วัคซีนชุดแรก
ประมาณ 3 เดือน	คุยเรื่องกำหนดผ่าตัดทำหมันทั้งสองตัว และเรื่องแยกห้องถ้าจำเป็น
ก่อน 6 เดือน	ผ่าตัดทำหมันตัวเมียก่อนสัดแรก ตามกรอบของ Cornell ที่ 3 ถึง 6 เดือน
หลังผ่า	เฝ้าแผลตามที่หมอแนะนำ ไม่ปล่อยออกนอกบ้านจนกว่าจะหาย

การจองผ่าตัดพร้อมกันทั้งสองตัวช่วยประหยัดเวลา และบางคลินิกอาจมีส่วนลด ให้ถามตอนจองคิว

เจอลูกแมวจรหรือรับเลี้ยงต่อ ควรรู้เพศไปทำอะไร

คนที่เจอลูกแมวจรแล้วต้องหาบ้านใหม่ให้ มักถูกถามว่า "ตัวผู้หรือตัวเมีย" ก่อนอย่างอื่น ตอบให้ตรงเพราะผู้รับเลี้ยงอาจมีแมวอยู่แล้ว และต้องคำนวณเรื่องห้องและเรื่องทำหมัน ถ้าตอบผิดแล้วภายหลังพบว่าเป็นอีกเพศ ความเชื่อใจจะลดลง และอาจทำให้การจัดบ้านเสีย

แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือพาลูกแมวไปให้สัตวแพทย์ยืนยันเพศก่อนส่งต่อ และใส่ข้อมูลในสมุดสุขภาพที่ให้ผู้รับไปด้วย อ่านเพิ่มเกี่ยวกับการรับมือแมวมือใหม่ที่ วิธีเลี้ยงแมวสำหรับมือใหม่

ถ่ายรูปเก็บไว้เทียบ

ลูกแมวที่ยังเล็กมากมักดูไม่ชัดในครั้งเดียว วิธีที่ช่วยได้คือถ่ายรูปบริเวณใต้หางของแต่ละตัวไว้ด้วยแสงสว่างพอ แล้วกลับมาเทียบกันอีกครั้งเมื่อผ่านไปสองสามสัปดาห์ ภาพเก่าช่วยให้เห็นว่าระยะห่างระหว่างรูทวารกับอวัยวะเพศเปลี่ยนไปอย่างไร และยังเอาไปให้สัตวแพทย์ดูได้ถ้าเจ้าของไม่มั่นใจ ควรจดชื่อหรือสีขนของลูกแมวแต่ละตัวกำกับรูปไว้ด้วย จะได้ไม่สับสนเวลามีหลายตัวในครอกเดียวกัน

จุดที่เจ้าของมักเข้าใจผิดเวลาดูเพศ

• มองหาแค่ลูกอัณฑะ PetMD เตือนว่าลูกอัณฑะอาจเล็กเกินคลำ และลูกแมวหลายตัวถูกทำหมันตั้งแต่เล็ก การไม่เจอลูกอัณฑะจึงไม่ได้แปลว่าเป็นตัวเมีย
• คาดหวังว่าจะเห็นอวัยวะเพศชาย ซึ่งตามปกติมองไม่เห็นภายนอก สิ่งที่เห็นคือช่องเปิดเท่านั้น
• ดูแค่รูปทรงโดยไม่เทียบระยะห่าง สองอย่างนี้ต้องใช้คู่กัน เพราะลูกแมวเล็กรูปทรงยังไม่ชัด
• ใช้ท่าทางหรือนิสัยตัดสินเพศ เช่น คิดว่าตัวที่ซนกว่าเป็นตัวผู้ ซึ่งไม่น่าเชื่อถือเลย
• ดูตอนลูกแมวดิ้นหรือตื่นตกใจ ทำให้ได้ภาพไม่ชัดและทำซ้ำให้แน่ใจไม่ได้

ถ้ามีข้อสงสัยจริง ๆ ให้ตัดสินเพศไว้ก่อนแล้วถามสัตวแพทย์ที่ตรวจครั้งแรก อย่าตั้งชื่อหรือซื้อของตามเพศก่อนแน่ใจ

สีขนบอกเพศได้แค่ไหน

PetMD ระบุว่าแมวสามสีและแมวกาลิโก้ (ขาวผสมส้มและดำ) เกือบทั้งหมดเป็นตัวเมีย ส่วนแมวสีส้มมีแนวโน้มเป็นตัวผู้มากกว่า แต่ความสัมพันธ์อ่อนกว่า เหตุผลที่เกี่ยวข้องคือยีนสีส้มอยู่บนโครโมโซม X สีขนจึงใช้เป็นเบาะแสประกอบได้ ไม่ใช่หลักฐานตัดสิน

สีขน	โอกาสเป็นตัวเมีย	ใช้ตัดสินได้ไหม
สามสี กาลิโก้	เกือบทั้งหมด	เป็นเบาะแสแรงมาก แต่ยังต้องดูช่อง
ส้มล้วนหรือลายส้ม	น้อยกว่า ตัวผู้พบมากกว่า	เป็นเพียงแนวโน้ม
ดำ เทา ขาว ลายเสือ	ไม่บอกเพศ	ใช้ไม่ได้

ทำไมต้องรู้เพศตั้งแต่เล็ก

สาเหตุจริงที่ควรรู้คือเรื่องการทำหมันและการจัดห้อง ไม่ใช่ความอยากรู้เพียงอย่างเดียว

• ตัวเมียควรทำหมันก่อนสัดแรก Cornell Feline Health Center แนะนำช่วงราว 3 ถึง 6 เดือน ส่วน VCA ระบุว่าแมวเริ่มสัดครั้งแรกเฉลี่ยราว 6 เดือน ดูละเอียดที่ แมวตัวเมียทำหมันกี่เดือน
• ตัวผู้มีกรอบเวลาของตัวเอง และมีเรื่องฉีดฉี่ทำเครื่องหมายเมื่อโตขึ้น ดูที่ แมวตัวผู้ทำหมันกี่เดือน
• ถ้าเลี้ยงพี่น้องต่างเพศร่วมกัน ต้องแยกหรือทำหมันก่อนถึงอายุสัดแรก ไม่ควรรอเห็นอาการ
• ค่าผ่าตัดของตัวเมียมักสูงกว่าตัวผู้เพราะเป็นการผ่าช่องท้อง ดูช่วงราคาที่ ทำหมันแมว ราคาเท่าไหร่

ลูกแมวที่รับมาจากแหล่งที่ไม่ทราบอายุ ให้พาตรวจพร้อมประเมินอายุและเพศพร้อมกัน แล้วจดนัดวัคซีนและทำหมันในครั้งเดียว วัคซีนชุดแรกดูที่ ตารางวัคซีนแมว

จับลูกแมวอย่างไรให้ปลอดภัยทั้งสองฝ่าย

เจ้าของใหม่มักตื่นเต้นอยากดูเพศทันที แต่ลูกแมวที่เพิ่งย้ายบ้านเครียดง่าย ปล่อยให้ผ่านวันแรกก่อน แล้วค่อยดูในวันที่ลูกแมวกินอาหารและใช้กระบะได้ปกติ ถ้าแม่แมวยังอยู่ด้วย ให้ถามเจ้าของแม่ก่อน แม่แมวบางตัวหวงลูกมาก และการหยิบลูกต่อหน้าแม่ที่ไม่คุ้นคนอาจโดนข่วน

ล้างมือก่อนจับลูกแมวทุกครั้ง ลูกแมวเล็กภูมิคุ้มกันยังไม่พร้อม และคนที่เพิ่งจับแมวตัวอื่นอาจนำเชื้อมา ถ้าลูกแมวมีหมัดหรือขี้ตาเหนียว ให้จัดการเรื่องสุขภาพก่อน ดูที่ แมวป่วยดูยังไง และ กำจัดหมัดแมว

ถ้ายังไม่แน่ใจ ทำอย่างไรต่อ

1. ถ่ายรูปก้นลูกแมวในแสงสว่าง ใกล้ ๆ และจากด้านหลังตรง ๆ
2. ถ้ามีพี่น้อง ถ่ายทุกตัวเรียงกัน แล้วเทียบระยะห่างกับรูปทรงช่อง
3. รออีก 2 ถึง 3 สัปดาห์ แล้วดูซ้ำ เมื่ออวัยวะโตขึ้นจะเห็นชัดกว่าเดิม
4. ถามสัตวแพทย์ในครั้งแรกที่พาไปตรวจ ใช้เวลาไม่ถึงนาที และเป็นคำตอบที่แน่นอนที่สุด
5. จดเพศลงสมุดสุขภาพเพื่อวางแผนทำหมัน

เมื่อรู้เพศแล้ว ขั้นต่อไปคือคุยกับสัตวแพทย์เรื่องเวลาทำหมันของน้อง และวางแผนห้องหรือกั้นพื้นที่ถ้าในบ้านมีแมวอีกเพศอยู่ด้วย