สัตว์เลี้ยง

แชมพูแมว ยี่ห้อไหนดี อ่านฉลากแบบไหนถึงปลอดภัยกับแมว

| อ่าน 15 นาที

แชมพูแมว ยี่ห้อไหนดี แนะนำวิธีเลือกและข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจ

สรุปประเด็นสำคัญ

  • แมวสุขภาพดีส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องอาบน้ำ แชมพูจึงควรซื้อตามงานที่ต้องใช้จริง ไม่ใช่ซื้อไว้อาบประจำ
  • ฉลากต้องเขียนชัดว่าใช้กับแมว แชมพูหมาที่มีเพอร์เมทรินเป็นพิษต่อแมว
  • แชมพูยาต้านเชื้อราหรือแบคทีเรียได้ผลเมื่อสัตวแพทย์วินิจฉัยและกำหนดวิธีใช้เท่านั้น
  • กลิ่นแรงไม่ได้แปลว่าสะอาดกว่า แมวเลียตัวหลังอาบ ทุกอย่างที่ค้างบนขนจะเข้าปาก
  • ลองขวดใหม่บนพื้นที่เล็กก่อน แล้วรอดูผิว 24 ถึง 48 ชั่วโมง

แชมพูแมวที่ดีคือขวดที่ฉลากระบุชัดว่าใช้กับแมว สูตรอ่อนโยน กลิ่นน้อย และตรงกับเหตุผลที่ต้องอาบในครั้งนั้น ถ้าจะเลือกยี่ห้อ ให้ตัดสินจากสามข้อนี้ก่อนชื่อแบรนด์ เพราะแมวต่างจากหมาตรงที่จะเลียทุกอย่างที่ค้างบนขนเข้าปากหลังอาบเสร็จ และตับของแมวกำจัดสารเคมีบางชนิดได้ไม่ดีเท่าสัตว์อื่น ขวดที่ปลอดภัยสำหรับหมาหรือคนจึงไม่ได้ปลอดภัยกับแมวเสมอไป

แมวของคุณต้องใช้แชมพูจริงไหม

International Cat Care ระบุว่าแมวสุขภาพดีไม่จำเป็นต้องอาบน้ำ และส่วนใหญ่ไม่ชอบการอาบ แมวขนสั้นต้องการแค่การแปรงหรือหวีอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง ส่วนแมวขนยาวต้องหวีทุกวัน ก่อนหยิบขวดใดๆ ลงตะกร้า ลองดูว่าน้องเข้ากลุ่มไหน

สถานการณ์ ต้องใช้แชมพูไหม ทางที่เหมาะกว่า
แมวขนสั้น ตัวสะอาด อยู่ในบ้าน ไม่ต้อง แปรงสัปดาห์ละครั้ง
แมวขนยาว ขนพันกันเล็กน้อย ส่วนใหญ่ไม่ต้อง หวีทุกวัน แกะสังกะตังด้วยนิ้ว
ขนเปื้อนสิ่งสกปรก เช่น อึติดก้น น้ำมันเครื่อง ต้อง เฉพาะจุดหรือทั้งตัว แชมพูแมวสูตรอ่อนโยน
แมวแก่หรืออ้วนที่เลียตัวไม่ทั่ว บางครั้ง เช็ดเฉพาะจุดก่อน อาบเมื่อจำเป็น
ผิวหนังเป็นโรค เช่น เชื้อรา ต้อง ตามที่หมอสั่ง แชมพูยาที่สัตวแพทย์เลือก
เตรียมประกวด หรือแมวพันธุ์ไม่มีขน ต้อง เป็นรอบ สูตรสำหรับแมวตามชนิดขน

แมวพันธุ์ไม่มีขนอย่างสฟิงซ์มีน้ำมันเกาะผิวเร็วเพราะไม่มีขนช่วยซับ จึงเป็นกลุ่มที่ต้องอาบเป็นรอบจริงๆ ส่วนแมวขนยาวอย่างเปอร์เซีย ปัญหาที่เจอบ่อยกว่าความสกปรกคือขนพันกัน ซึ่งแชมพูไม่ได้แก้ แนวทางดูแลขนแบบรายสายพันธุ์อ่านเพิ่มได้ที่ แมวเปอร์เซีย

แบ่งแชมพูแมวตามงาน ไม่ใช่ตามยี่ห้อ

บนชั้นวางมีขวดเยอะจนดูไม่ออก จัดกลุ่มตามงานแบบนี้จะเลือกง่ายขึ้น

กลุ่ม ใช้เมื่อไร ดูอะไรบนฉลาก
แชมพูทำความสะอาดทั่วไป ขนเปื้อน อาบเป็นครั้งคราว ระบุว่าใช้กับแมว ไม่แต่งกลิ่นหรือกลิ่นอ่อน
สูตรผิวแพ้ง่าย ผิวแห้ง เป็นขุย แมวเคยระคายจากขวดอื่น ไม่มีน้ำหอม ส่วนผสมน้อยรายการ
แชมพูแห้ง โฟม หรือผ้าเช็ดตัว แมวกลัวน้ำ แมวแก่ เปื้อนเฉพาะจุด ใช้กับแมวได้ ไม่ต้องล้างออกหรือเช็ดออกได้หมด
แชมพูกำจัดเห็บหมัด เห็นหมัดบนตัว ต้องการลดจำนวนทันที ชื่อสารออกฤทธิ์ และคำว่าใช้กับแมวได้
แชมพูยา เชื้อรา แบคทีเรีย ผิวมันผิดปกติ ใช้ตามสัตวแพทย์สั่งเท่านั้น

บ้านส่วนใหญ่ต้องการขวดเดียวคือกลุ่มแรกหรือกลุ่มที่สอง ถ้าแมวไม่ค่อยสกปรก ขวดขนาดเล็กพอ ซื้อขวดใหญ่แล้วใช้ไม่หมดก่อนหมดอายุเป็นความสิ้นเปลืองที่เห็นบ่อย

อ่านฉลากหลังขวด 30 วินาที

ไม่ต้องเป็นนักเคมี ดูแค่ห้าจุดนี้

  1. คำว่า "สำหรับแมว" หรือ "for cats" ชัดเจน ขวดที่เขียนว่า "สำหรับสุนัข" อย่างเดียว ไม่ใช้กับแมว ขวดที่เขียน "สำหรับสุนัขและแมว" ให้อ่านต่อว่ามีข้อห้ามสำหรับแมวหรือไม่
  2. รายชื่อสารออกฤทธิ์ ถ้าเป็นแชมพูเห็บหมัดหรือแชมพูยา สารออกฤทธิ์ต้องเขียนไว้พร้อมความเข้มข้น ถ้าขวดไม่บอกเลย อย่าใช้
  3. อายุขั้นต่ำ บางสูตรห้ามใช้กับลูกแมวต่ำกว่า 8 หรือ 12 สัปดาห์
  4. วิธีใช้และเวลาที่ต้องทิ้งไว้ก่อนล้าง แชมพูยาบางชนิดต้องทิ้งไว้หลายนาที ถ้าล้างเร็วเกินไปก็ไม่ได้ผล
  5. ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า มีชื่อและที่อยู่ติดต่อได้ ฉลากภาษาไทยหรือสติกเกอร์ภาษาไทยช่วยให้อ่านคำเตือนได้ครบ

ฉลากที่โฆษณาว่า "ออร์แกนิก" หรือ "ธรรมชาติ 100%" ไม่ได้บอกว่าปลอดภัยกับแมว ให้ดูรายชื่อส่วนผสมจริง ไม่ใช่คำบนหน้าขวด

สารและผลิตภัณฑ์ที่ไม่ควรโดนตัวแมว

เรื่องที่อันตรายที่สุดคือผลิตภัณฑ์กำจัดเห็บหมัดของหมา International Cat Care อธิบายว่าเพอร์เมทรินเป็นยาฆ่าแมลงในผลิตภัณฑ์เห็บหมัดของหมาบางชนิด โดยเฉพาะยาหยดหลังที่มีความเข้มข้นสูง ตับของแมวเปลี่ยนสารนี้ให้หมดฤทธิ์ไม่ได้ สารจึงสะสมในร่างกาย อาการพิษที่ต้องรู้จักคือ ตัวสั่น กล้ามเนื้อกระตุก ไวต่อเสียงและการสัมผัส เดินเซ และในรายรุนแรงจะชัก

รายการอื่นที่ไม่ควรใช้กับแมว

  • แชมพูของคน รวมถึงแชมพูเด็ก สูตรออกแบบมาสำหรับผิวคน ใช้บ่อยแล้วผิวแมวแห้งระคาย
  • แชมพูหมาทุกชนิดที่ไม่ได้ระบุว่าใช้กับแมวได้
  • น้ำยาล้างจาน สบู่ซักผ้า หรือสบู่ก้อนของคน
  • ผลิตภัณฑ์ที่หอมแรงหรือผสมน้ำมันหอมระเหยเข้มข้น ถ้าไม่ได้ผ่านการแนะนำจากสัตวแพทย์ เพราะแมวเลียกินสิ่งที่ค้างบนขน
  • ขวดที่หมดอายุ เปลี่ยนสี หรือแยกชั้น

ถ้าบ้านมีหมาด้วย เก็บแชมพูหมาแยกชั้นจากแชมพูแมว ติดสติกเกอร์ชื่อให้เห็นชัด การหยิบผิดขวดตอนรีบเกิดได้ง่ายกว่าที่คิด ส่วนวิธีเลือกแชมพูฝั่งหมาอยู่ใน แชมพูสุนัข ยี่ห้อไหนดี

แชมพูเห็บหมัด ใช้แล้วจบไหม

แชมพูกำจัดหมัดฆ่าหมัดที่อยู่บนตัวตอนอาบได้ แต่ไข่และตัวอ่อนส่วนใหญ่อยู่ในพรม ที่นอน และซอกโซฟา ไม่ได้อยู่บนแมว ไม่กี่วันหมัดรุ่นใหม่ก็กระโดดขึ้นตัวอีก ตำรา Merck แนะนำให้คุยกับสัตวแพทย์เพื่อเลือกผลิตภัณฑ์ป้องกันหมัดที่ได้ผลกับแมวตัวนั้น และให้หมอแนะนำผลิตภัณฑ์กำจัดหมัดในบ้านที่ปลอดภัยเมื่อมีแมวอยู่ด้วย

สรุปบทบาทของแชมพูหมัดจึงเป็นตัวช่วยวันแรก ไม่ใช่การรักษาทั้งหมด

สิ่งที่ทำ ทำไม
อาบแชมพูหมัดสำหรับแมว (ถ้าแมวยอม) ลดจำนวนหมัดบนตัวทันที
เริ่มยาป้องกันหมัดที่สัตวแพทย์เลือก ป้องกันหมัดใหม่ต่อเนื่องหลายสัปดาห์
ดูดฝุ่นพรม โซฟา ที่นอนแมวทุกวันช่วงแรก เก็บไข่และตัวอ่อนในบ้าน
ซักผ้าปูที่นอนแมวด้วยน้ำร้อน ฆ่าตัวอ่อนในผ้า
รักษาสัตว์ทุกตัวในบ้านพร้อมกัน ตัวที่ไม่ได้รักษาเป็นแหล่งหมัดให้ตัวอื่น

วิธีดูว่ามีหมัดจริงไหม และการกำจัดให้หมดทั้งบ้าน อ่านต่อที่ หมัดแมว

แชมพูยาสำหรับเชื้อราหรือผิวหนังอักเสบ

เจ้าของหลายคนเห็นขนแหว่งเป็นวงแล้วซื้อแชมพูฆ่าเชื้อรามาอาบเอง ปัญหาคือขนร่วงเป็นวงมีหลายสาเหตุ และถ้าเป็นเชื้อราจริง ตำรา Merck ระบุว่าสัตวแพทย์จะสั่งยาต้านเชื้อราชนิดทาภายนอกให้ ซึ่งไม่ได้ผลทุกราย แมวที่ติดเชื้อกว้างมักต้องใช้ยากินร่วมด้วย หมออาจแนะนำให้ไถขนโดยเฉพาะแมวขนยาว และบ้านต้องทำความสะอาดอย่างละเอียดด้วยน้ำยาฟอกขาวเจือจาง

ใช้แชมพูยาให้ได้ผลตามที่หมอสั่ง ต้องทำสามอย่าง

  1. ใช้ความถี่ตามที่สั่ง ไม่ลดเองเมื่อเห็นว่าดีขึ้น
  2. ทิ้งแชมพูไว้บนตัวตามเวลาที่ฉลากหรือหมอกำหนด จับเวลาจริง
  3. สวมถุงมือตอนอาบ เพราะเชื้อราติดคนได้ แล้วซักผ้าเช็ดตัวแยก

อาการและการตรวจเชื้อราอ่านละเอียดได้ที่ โรคเชื้อราแมว

แชมพูแห้ง โฟม และผ้าเช็ด สำหรับแมวที่กลัวน้ำ

ทางเลือกกลุ่มนี้เหมาะกับงานเฉพาะจุด เช่น เปื้อนอาหารที่คาง อึติดขนก้น หรือแมวแก่ที่เลียตัวไม่ถึงหลัง ข้อดีคือแมวไม่ต้องเปียกทั้งตัว ข้อเสียคือผลิตภัณฑ์ค้างบนขนมากกว่า เพราะไม่ได้ล้างออก

  • เลือกที่ระบุว่าใช้กับแมวและเลียได้โดยไม่เป็นอันตราย หรือที่ระบุให้เช็ดออก
  • ใช้ปริมาณน้อย ทาที่ผ้าก่อนแล้วค่อยเช็ด ไม่ฉีดใส่ตัวแมวตรงๆ
  • เลี่ยงบริเวณรอบตา จมูก และปาก
  • เช็ดด้วยผ้าชุบน้ำหมาดอีกรอบเพื่อลดสารตกค้าง
  • เป่าหรือเช็ดให้แห้งก่อนปล่อย โดยเฉพาะแมวขนหนาในห้องแอร์

ขวดหนึ่งใช้ได้นานแค่ไหน คิดก่อนซื้อ

ตัวอย่างคำนวณ (ตัวเลขสมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิด) แมวขนสั้นน้ำหนัก 4 กิโลกรัม ใช้แชมพูครั้งละประมาณ 10 ถึง 15 มิลลิลิตรหลังผสมน้ำตามฉลาก ถ้าอาบปีละ 3 ถึง 4 ครั้ง ขวด 250 มิลลิลิตรใช้ได้หลายปี ซึ่งเกินอายุที่ฉลากส่วนใหญ่ระบุหลังเปิดขวด ขวดเล็กจึงคุ้มกว่า

แมวขนยาวหรือแมวไม่มีขนที่อาบทุก 2 ถึง 4 สัปดาห์ ใช้หมดเร็วกว่ามาก การซื้อขวดใหญ่สมเหตุสมผลในกรณีนี้ ส่วนแชมพูยา ซื้อตามปริมาณที่หมอคำนวณให้ตลอดคอร์ส

ลองขวดใหม่บนพื้นที่เล็กก่อน

แม้จะเป็นสูตรสำหรับแมว ผิวแต่ละตัวตอบสนองไม่เหมือนกัน ทดสอบแบบนี้ก่อนอาบทั้งตัว

  1. ผสมแชมพูตามฉลาก แตะบนขนและผิวบริเวณเล็กๆ ที่แมวเลียไม่ค่อยถึง เช่น หลังคอ ขนาดประมาณเหรียญสิบ
  2. ทิ้งไว้ตามเวลาที่ฉลากบอก แล้วล้างน้ำให้สะอาด เช็ดแห้ง
  3. ดูบริเวณนั้นใน 24 ถึง 48 ชั่วโมง ถ้าแดง เป็นตุ่ม ขนร่วง หรือแมวเกาจุดนั้นบ่อย อย่าใช้ขวดนี้

ขั้นตอนอาบทั้งตัว ตั้งแต่เตรียมน้ำ ล้างแชมพูออกให้หมด ไปจนถึงการเป่าขน อยู่ในเรื่อง วิธีอาบน้ำแมว

หยุดใช้และพาไปหาหมอทันทีถ้า

  • แมวตัวสั่น กระตุก เดินเซ หรือชัก หลังอาบหรือหลังสัมผัสหมาที่เพิ่งใช้ยาเห็บหมัด
  • น้ำลายไหลมาก อาเจียน หรือซึมหลังเลียขนที่เพิ่งใช้ผลิตภัณฑ์
  • ผิวแดงเป็นปื้น บวม หรือเกาจนเป็นแผลภายในวันสองวันหลังใช้ขวดใหม่
  • ขนร่วงเป็นวงหรือมีสะเก็ดเพิ่มขึ้นทั้งที่ใช้แชมพูยามาแล้ว 2 ถึง 3 สัปดาห์
  • แชมพูเข้าตาแล้วแมวหยีตา น้ำตาไหลไม่หยุดเกินครึ่งวัน

ถ้าต้องไปคลินิกเพราะสงสัยว่าแพ้หรือได้รับสารพิษ ถือขวดแชมพูหรือผลิตภัณฑ์ที่ใช้ไปด้วย สัตวแพทย์จะดูสารออกฤทธิ์จากฉลากได้ทันที ไม่ต้องเดา

แหล่งอ้างอิง

  1. Grooming your cat | International Cat Care
  2. Permethrin Poisoning | International Cat Care
  3. Ringworm (Dermatophytosis) in Cats | Merck Veterinary Manual
  4. Fleas of Cats | Merck Veterinary Manual

อ่านเรื่องอื่นในหมวดสัตว์เลี้ยง

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดสัตว์เลี้ยง