ประเด็นสำคัญ
- ผัดทีละจาน เส้นใหญ่ประมาณ 200 กรัมต่อจาน กระทะต้องร้อนจนน้ำมันเริ่มมีควันบาง ๆ ก่อนใส่เส้น
- ซอสต่อจาน ซีอิ๊วดำหวาน 1 ช้อนโต๊ะ ซีอิ๊วขาว 2 ช้อนชา ซอสหอยนางรม 2 ช้อนชา น้ำตาล ½ ช้อนชา ผสมในถ้วยก่อนจุดเตา
- เส้นสดที่แข็งจากตู้เย็น อุ่นไมโครเวฟ 30-40 วินาทีแล้วแกะทีละแผ่น อย่าแช่น้ำ เพราะเส้นจะเละตอนผัด
- ตอกไข่ลงข้างกระทะ รอให้ขอบไข่เซ็ตก่อนคลุก และผัดจนไข่สุกทั่ว
- เส้นสดและผัดซีอิ๊วที่เหลือต้องเข้าตู้เย็นเร็ว เป็นอาหารแป้งที่เสี่ยงเชื้อบาซิลลัส ซีเรียส
ผัดซีอิ๊วที่บ้านมักออกมาเส้นขาดเป็นท่อนสั้น เละติดกันเป็นก้อน และสีซีดไม่มีกลิ่นไหม้หอม ๆ แบบร้าน สาเหตุเกือบทั้งหมดมาจากเรื่องเดียว คือใส่เส้นเยอะเกินกว่าที่กระทะบ้านจะร้อนไหว วิธีแก้คือผัดทีละจาน ผสมซอสไว้ก่อน และไม่แช่เส้นในน้ำ สูตรข้างล่างเขียนเป็นปริมาณต่อจาน ถ้าทำ 3 จานก็ทำซ้ำ 3 รอบ รอบละประมาณ 5 นาที
ของต่อจาน เตรียมครบก่อนจุดเตา
| ส่วนผสม | ต่อ 1 จาน | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| เส้นใหญ่สด | 200 กรัม | ถ้าใช้เส้นใหญ่แห้ง 80 กรัม |
| หมูสันนอกหรือสันคอหั่นบาง | 80-100 กรัม | หมักตามหัวข้อด้านล่าง |
| คะน้า | 2-3 ต้น (ประมาณ 80 กรัม) | แยกก้านกับใบ ก้านหั่นเฉียงบาง |
| ไข่ไก่ | 1 ฟอง | |
| กระเทียมสับหยาบ | 1 ช้อนโต๊ะ | |
| น้ำมันพืช | 2 ช้อนโต๊ะ | |
| ซีอิ๊วดำหวาน | 1 ช้อนโต๊ะ | ให้สีและความหวาน |
| ซีอิ๊วขาว | 2 ช้อนชา | |
| ซอสหอยนางรม | 2 ช้อนชา | |
| น้ำตาลทราย | ½ ช้อนชา | |
| น้ำเปล่า | 1 ช้อนโต๊ะ | ช่วยให้ซอสกระจายทั่วเส้น |
| พริกไทยขาว | ปลายช้อน | ใส่ตอนท้าย |
ผสมซอสทั้งหมดกับน้ำในถ้วยเล็กใบเดียว ถ้าทำ 3 จาน ผสมรวมในขวดหรือถ้วยใหญ่ แล้วตักครั้งละ 3½ ช้อนโต๊ะ ระหว่างผัดจะไม่มีเวลาเปิดขวดทีละขวด
ซีอิ๊วดำกับซีอิ๊วขาวต่างกันทั้งความเค็ม ความหวาน และสี ถ้าสับสนว่าขวดไหนเป็นขวดไหน หรืออยากรู้ว่าจะใช้แทนกันอย่างไร ผมอธิบายไว้ในซีอิ๊วดำกับซีอิ๊วขาวต่างกันอย่างไร
เส้นสด เส้นแห้ง หรือเส้นหมี่ เตรียมอย่างไร
| เส้น | วิธีเตรียม | ข้อดี | ข้อที่ต้องระวัง |
|---|---|---|---|
| เส้นใหญ่สด (ตลาด) | ซื้อวันที่ใช้ แกะทีละแผ่น ถ้าแผ่นใหญ่หั่นกว้าง 2-3 ซม. | นุ่ม หนึบ ดูดซอสดี เกรียมสวย | เสียเร็ว เก็บตู้เย็นแล้วแข็ง |
| เส้นใหญ่สดจากตู้เย็น | อุ่นไมโครเวฟทั้งแพ็ก 30-40 วินาที แล้วแกะ | หาได้ทุกซูเปอร์ฯ | ถ้าแกะตอนเย็นเส้นจะขาด |
| เส้นใหญ่แห้ง | แช่น้ำอุ่น 20-30 นาทีจนงอได้แต่ยังมีแกน สะเด็ดน้ำ 10 นาที | เก็บได้นาน | ถ้าแช่จนนิ่มสุด ผัดแล้วเละ |
| เส้นหมี่ | แช่น้ำ 10 นาที สะเด็ด | ไม่ขาดง่าย | ดูดซอสเร็ว ลดซอสลง |
ข้อห้ามสำคัญของเส้นสดคืออย่าแช่หรือลวกน้ำร้อนก่อนผัด เส้นจะอุ้มน้ำจนผิวเปียก พอลงกระทะน้ำจะลดอุณหภูมิกระทะ เส้นไม่เกรียมแต่กลับนึ่งตัวเองจนเละ ถ้าเส้นติดกันแกะยาก ให้อุ่นในไมโครเวฟหรือนึ่ง 1 นาทีแทน แล้วโรยน้ำมัน 1 ช้อนชาคลุกให้ทั่ว เส้นจะแยกตัวง่ายตอนผัด
หมูนุ่มแบบร้านตามสั่ง
หมูในผัดซีอิ๊วต้องสุกเร็วในไฟแรงโดยไม่แข็ง ผมหมักต่อหมู 100 กรัม ดังนี้
- ซีอิ๊วขาว 1 ช้อนชา
- ซอสหอยนางรม 1 ช้อนชา
- แป้งมันสำปะหลัง ½ ช้อนชา
- น้ำเปล่า 1 ช้อนโต๊ะ
- น้ำมันพืช 1 ช้อนชา ใส่หลังสุด
นวดให้หมูดูดน้ำหมด พักไว้อย่างน้อย 15 นาที แป้งจะเคลือบผิวหมูไว้ไม่ให้น้ำในเนื้อระเหยเร็ว ส่วนน้ำมันที่ใส่ท้ายช่วยให้หมูไม่ติดกันตอนลงกระทะ ร้านบางร้านใส่เบกกิ้งโซดาปลายช้อนด้วย ถ้าอยากรู้ว่าแต่ละวิธีทำให้เนื้อนุ่มด้วยกลไกอะไร ดูที่วิธีทำให้เนื้อนุ่ม
หั่นหมูขวางเส้นใย หนาประมาณ 3 มิลลิเมตร ถ้าหั่นยาก แช่ช่องแข็ง 20 นาทีก่อน เนื้อจะแข็งพอให้หั่นบางได้ง่าย
ทำไมผัดทีละจานแล้วอร่อยกว่า
กระทะเหล็กขนาด 32-36 เซนติเมตรบนเตาแก๊สบ้าน ไฟแรงที่สุดก็ยังให้ความร้อนน้อยกว่าเตาร้านหลายเท่า เส้นสด 200 กรัมพอดีกับพลังของเตาบ้าน กระทะจะยังร้อนพอให้ผิวเส้นที่โดนกระทะเกรียมเป็นจุดสีน้ำตาลไหม้ ซึ่งเป็นที่มาของกลิ่นหอมที่เราเรียกกันว่ากลิ่นกระทะ
ถ้าใส่เส้น 600 กรัมพร้อมกัน อุณหภูมิกระทะจะตกลงทันที เส้นที่อยู่ล่างโดนความร้อน เส้นด้านบนแค่อุ่น น้ำจากซอสและคะน้าไม่ระเหยทัน เส้นจึงต้มในซอสจนเละ และต้องคนแรงจนเส้นขาด
ลำดับผัด 5 นาทีต่อจาน
- ตั้งกระทะไฟแรงสุดประมาณ 1-2 นาที ใส่น้ำมัน 2 ช้อนโต๊ะ เอียงกระทะให้น้ำมันเคลือบทั่ว รอจนน้ำมันเริ่มมีควันบาง ๆ
- ใส่กระเทียม ผัดเพียง 5-10 วินาทีจนหอม ยังไม่ต้องรอให้เหลือง
- ใส่หมู เกลี่ยให้แผ่ออก ปล่อยไว้ 20 วินาทีให้ด้านล่างสุก แล้วผัดต่อจนหมูสุกเกือบหมด ประมาณ 1 นาที
- ใส่ก้านคะน้า ผัด 30 วินาที
- ดันทุกอย่างไปข้างกระทะ ตอกไข่ลงที่ว่าง รอ 20-30 วินาทีให้ขอบไข่เซ็ต แล้วใช้ตะหลิวสะกิดไข่ให้แตก
- ใส่เส้น วางทับไข่ เกลี่ยให้เส้นแผ่ติดผิวกระทะมากที่สุด
- ราดซอสที่ผสมไว้รอบ ๆ ขอบกระทะ ไม่ราดตรงกลางเส้น ซอสที่โดนผิวกระทะร้อนจะเดือดและเกรียมเร็ว ส่งกลิ่นหอม
- ปล่อยเส้นไว้นิ่ง ๆ 20-30 วินาที แล้วใช้ตะหลิวช้อนจากด้านล่างพลิกเป็นแผ่น ไม่ใช้วิธีคนวน ทำซ้ำ 3-4 รอบ
- ใส่ใบคะน้า พลิกอีก 2 รอบจนใบเริ่มสลด ผัดไข่ที่อยู่ใต้เส้นให้สุกทั่ว โรยพริกไทย ตักใส่จาน
จานแรกมักออกมาไม่ดีเท่าจานที่สอง เพราะกระทะยังไม่ร้อนสะสม ก่อนเริ่มจานต่อไป เช็ดกระทะด้วยกระดาษหนึ่งครั้ง ถ้ามีเศษซอสไหม้ติด ให้ล้างน้ำเร็ว ๆ แล้วตั้งไฟให้แห้ง
ไข่ในผัดซีอิ๊ว ให้ทั้งหอมและสุกจริง
ไข่ที่ดีในผัดซีอิ๊วเป็นชิ้นใหญ่ ๆ ที่ขอบเกรียมนิดหน่อยและเคลือบอยู่กับเส้น ไม่ได้กระจายเป็นเม็ดเล็กเหมือนข้าวผัด วิธีตอกไข่ลงข้างกระทะแล้วรอให้ขอบเซ็ตก่อนสะกิดช่วยให้ได้แบบนั้น
FDA แนะนำให้ปรุงไข่จนทั้งไข่แดงและไข่ขาวแข็งตัว เพราะไข่สดมีโอกาสมีเชื้อซัลโมเนลลาแม้เปลือกจะสะอาด ในผัดซีอิ๊ว ไข่ส่วนที่ซ่อนอยู่ใต้เส้นตอนท้ายบางทียังเหลวอยู่ ให้พลิกดูก่อนตักใส่จาน ถ้ายังมีไข่ดิบเยิ้ม ผัดต่ออีก 20-30 วินาที
ถ้าชอบไข่แบบร้านบางร้านที่ใช้ไข่ 2 ฟองต่อจาน ให้เพิ่มน้ำมันอีก 1 ช้อนชา เพราะไข่ดูดน้ำมันและจะทำให้กระทะแห้งจนเส้นติด เรื่องไข่ติดกระทะยังมีวิธีอื่นที่ใช้ได้อยู่ในทอดไข่ไม่ติดกระทะ
เปลี่ยนเนื้อสัตว์และผัก ปรับตรงไหน
| แบบ | ต่อจาน | ปรับอะไร |
|---|---|---|
| ไก่ (สะโพกหั่นบาง) | 100 กรัม | หมักเหมือนหมู ผัดนานขึ้น 30 วินาที จนเนื้อขาวทั่ว |
| เนื้อวัว | 80 กรัม | หั่นบางขวางเส้นใย ผัดแค่ 40-50 วินาที ตักขึ้นก่อนแล้วใส่คืนตอนท้าย |
| กุ้ง | 5-6 ตัว | ใส่หลังไข่ ผัดจนเนื้อขาวขุ่นทั้งตัว ราว 1 นาที |
| หมึก | 100 กรัม | บั้งตัวหมึก ผัดไฟแรง 1 นาที ถ้านานจะเหนียว |
| เต้าหู้แข็ง (มังสวิรัติ) | 120 กรัม | ทอดให้ผิวเหลืองก่อน ใช้ซีอิ๊วเห็ดแทนซอสหอยนางรม ไม่ใส่ไข่ถ้าเป็นวีแกน |
| บรอกโคลีแทนคะน้า | 80 กรัม | ลวก 1 นาทีก่อน ผัดแค่ให้เคลือบซอส |
| ผักกาดเขียวกวางตุ้ง | 80 กรัม | ใส่ตอนท้ายแทนใบคะน้า |
เส้นเละ ติดกระทะ สีซีด หรือหวานเกิน
| ปัญหา | สาเหตุที่พบบ่อย | แก้ |
|---|---|---|
| เส้นขาดเป็นท่อนสั้น | แกะเส้นตอนแข็ง หรือคนวนแรง | อุ่นเส้นก่อนแกะ พลิกด้วยตะหลิวแทนการคน |
| เส้นเละเป็นก้อน | แช่น้ำ ใส่เส้นเยอะ หรือกระทะไม่ร้อน | ผัดทีละจาน รอให้น้ำมันมีควันบาง |
| เส้นติดก้นกระทะ | กระทะไม่ได้เคลือบน้ำมันดี หรือใส่เส้นตอนกระทะยังไม่ร้อน | ใช้กระทะเหล็กที่เคลือบน้ำมันจนดำ หรือใช้กระทะเทฟลอนไฟกลางค่อนแรง |
| สีซีด ไม่มีจุดเกรียม | ซีอิ๊วดำน้อย หรือคนตลอดไม่ปล่อยให้เส้นนิ่ง | ปล่อยเส้นนิ่ง 20-30 วินาทีต่อรอบ |
| หวานเลี่ยน | ซีอิ๊วดำหวานบางยี่ห้อหวานมาก | ตัดน้ำตาลทราย ใส่ซีอิ๊วขาวเพิ่ม ½ ช้อนชา |
| เค็มจัด | ใช้ซีอิ๊วดำธรรมดาแทนแบบหวานในปริมาณเท่ากัน | เพิ่มเส้นหรือคะน้า ครั้งหน้าตวงใหม่ |
เค็มในผัดซีอิ๊วหนึ่งจาน
ซอสต่อจานในสูตรนี้มีซีอิ๊วสองชนิดกับซอสหอยนางรม รวมกับซอสหมักหมูอีกนิด ทั้งหมดมีโซเดียมแทบทุกตัว WHO แนะนำให้ผู้ใหญ่ได้รับโซเดียมไม่เกิน 2,000 มิลลิกรัมต่อวัน ซึ่งเท่ากับเกลือไม่ถึง 1 ช้อนชา อาหารจานเดียวประเภทผัดเส้นจึงกินโควตาของวันไปได้มาก ถ้าอยากรู้ตัวเลขจริง ให้เปิดฉลากซีอิ๊วและซอสหอยนางรมที่บ้าน ดูโซเดียมต่อหนึ่งหน่วยบริโภค แล้วรวมตามปริมาณที่ตวงใส่
ทางลดที่รสยังไม่หนีจากผัดซีอิ๊ว
- เพิ่มคะน้าเป็น 120 กรัมต่อจาน ผักช่วยเจือจางรสโดยรวม
- ลดซีอิ๊วขาวในซอสลงเหลือ 1 ช้อนชา แล้วพึ่งความหอมของกระเทียมกับเส้นที่เกรียม
- ไม่เติมน้ำปลาหรือพริกน้ำส้มเพิ่มบนโต๊ะทุกคำ ลองกินสามคำแรกก่อนแล้วค่อยตัดสินใจ
เส้นใหญ่ที่เหลือ และผัดซีอิ๊วข้ามคืน
เส้นใหญ่สดทำจากแป้งข้าวที่ผ่านการนึ่งสุกแล้ว จัดอยู่ในกลุ่มอาหารแป้งปรุงสุกแบบเดียวกับข้าวสวย FSANZ ระบุว่าอาหารแป้งที่ปรุงสุกแล้ว เช่น ข้าวและพาสต้า เป็นกลุ่มเสี่ยงของเชื้อบาซิลลัส ซีเรียส และแนะนำให้เสิร์ฟทันที หรือเก็บร้อนไว้ที่ 60 องศาเซลเซียสขึ้นไป ถ้าจะเก็บไว้กินทีหลังให้เข้าตู้เย็นทันทีที่หายควัน
แนวทางสำหรับครัวบ้าน
- เส้นสดจากตลาดที่ใช้ไม่หมดในวันนั้น ใส่ถุงปิดสนิท เข้าตู้เย็นทันที ใช้ภายใน 2-3 วัน หรือดูวันหมดอายุบนแพ็กถ้าเป็นเส้นบรรจุจากโรงงาน
- ผัดซีอิ๊วที่เหลือในจาน ตักใส่กล่องเข้าตู้เย็นทันทีที่หายควัน ไม่ทิ้งไว้บนโต๊ะจนบ่าย FSANZ แนะนำให้ทิ้งอาหารเหลือที่ไม่ได้กินภายใน 3-4 วัน แต่ผัดเส้นรสชาติจะตกตั้งแต่วันที่สอง ผมจึงกินให้หมดภายในวันรุ่งขึ้น
- อุ่นซ้ำในกระทะไฟกลางกับน้ำ 1-2 ช้อนโต๊ะ ผัดจนร้อนจัดทั่วจาน หรือไมโครเวฟแล้วคนครึ่งทาง
ผัดซีอิ๊วที่ซื้อมาจากร้านแล้วกินไม่หมดก็ใช้หลักเดียวกัน ถ้าถุงอยู่ในรถหรือบนเคาน์เตอร์ร้อน ๆ หลายชั่วโมง อย่าเสียดาย
ถ้ายังไม่มีกระทะเหล็ก เริ่มจากตรงนี้
กระทะเทฟลอนขนาด 28-30 เซนติเมตรทำผัดซีอิ๊วได้ แต่เกรียมน้อยกว่า ให้ลดปริมาณเส้นลงเหลือ 150 กรัมต่อรอบ และใช้ไฟกลางค่อนแรงแทนไฟแรงสุดเพื่อถนอมผิวเคลือบ จะได้เส้นที่ไม่เละแม้ไม่มีกลิ่นกระทะเต็มที่
ผมแนะนำให้ฝึกจานแรกด้วยเส้นสดจากตลาดเช้า เพราะแยกง่ายที่สุด ทำสองจานติดกัน จะรู้เองว่ากระทะร้อนพอเป็นอย่างไร และจะเห็นว่าจานที่สองหอมกว่าจานแรก ทักษะเดียวกันนี้ใช้ต่อกับเมนูผัดเส้นอื่น ๆ ได้หมด ตั้งแต่ผัดไทย ไปจนถึงราดหน้า และเมนูในหมวดอาหารตามสั่งยอดนิยม
คำถามที่พบบ่อย
ผัดซีอิ๊วกับราดหน้าใช้เส้นเดียวกันไหม
ใช้เส้นใหญ่แบบเดียวกันได้ แต่ราดหน้ามักผัดเส้นกับซีอิ๊วดำเพียงเล็กน้อยให้เกรียมแล้วราดน้ำข้น ส่วนผัดซีอิ๊วผัดเส้นกับซอส ไข่ และคะน้าในกระทะเดียวจนเสร็จ ไม่มีน้ำราด
ทำผัดซีอิ๊วด้วยเส้นหมี่หรือมาม่าได้ไหม
ได้ เส้นหมี่แช่น้ำ 10 นาทีแล้วสะเด็ดให้แห้ง ใช้ซอสน้อยลงราวหนึ่งในสี่เพราะเส้นเล็กดูดซอสเร็ว ส่วนบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปลวกพอนิ่มแล้วผัดได้ แต่ไม่ต้องใส่ผงปรุงในซองเพิ่ม
ไม่มีซีอิ๊วดำหวาน ใช้ซีอิ๊วดำธรรมดาได้ไหม
ได้ ใช้ซีอิ๊วดำธรรมดา 1 ช้อนชาให้สี แล้วเพิ่มน้ำตาลเป็น 1 ช้อนชาต่อจานแทนความหวานที่หายไป ซีอิ๊วดำธรรมดาเค็มกว่าแบบหวานมาก อย่าใช้ปริมาณเท่ากัน
แหล่งอ้างอิง
- Bacillus cereus in food | Food Standards Australia New Zealand (FSANZ)
- Sodium reduction | World Health Organization (WHO)
- What You Need to Know About Egg Safety | U.S. Food and Drug Administration (FDA)





