อุปกรณ์ทำครัวที่ต้องมี สำหรับมือใหม่ ซื้ออะไรก่อนหลัง

คนที่เพิ่งย้ายออกมาอยู่คนเดียวหรือเริ่มทำกับข้าวกินเอง มักเดินเข้าร้านแล้วออกมาพร้อมถุงใหญ่ที่มีของ 30 ชิ้น สามเดือนต่อมาครึ่งหนึ่งยังอยู่ในกล่อง เราแนะนำให้ซื้อเป็นรอบ รอบแรกคือของที่ทุกเมนูต้องใช้ รอบสองซื้อเมื่อรู้แล้วว่าตัวเองชอบทำอะไร บทความนี้เรียงลำดับให้ พร้อมบอกว่าอะไรข้ามได้

รอบแรก สามอย่างที่ทำให้เริ่มทำกับข้าวได้เลย

ลำดับ	ของที่ซื้อ	ทำไมต้องมี	งบโดยประมาณ
1	มีดเชฟหนึ่งเล่ม ใบมีดยาว 18 ถึง 20 ซม.	หั่นผัก เนื้อ ซอยหอม ได้ครบด้วยเล่มเดียว	400 ถึง 1,500 บาท
2	เขียงสองแผ่น	แผ่นหนึ่งสำหรับของดิบ อีกแผ่นสำหรับของสุกและผัก	150 ถึง 500 บาท
3	กระทะก้นแบนหนึ่งใบ ขนาด 28 ถึง 30 ซม.	ผัด ทอด ต้มน้อย ทำไข่เจียวได้ในใบเดียว	400 ถึง 1,500 บาท

ของสามอย่างนี้ตอบคำถามว่า "ซื้ออะไรก่อน" ได้ส่วนใหญ่ ที่เหลือจะเข้ามาเมื่อเมนูเรียกร้อง

เรื่องมีด ถ้าลังเลระหว่างหลายเล่ม ลองอ่านการเทียบเกณฑ์ในเลือกมีดทำครัว ส่วนมีดที่ซื้อมาแล้วเริ่มทื่อ ดูวิธีรักษาคมในวิธีลับมีด กระทะมีทั้งแบบเคลือบและแบบเหล็ก ตัวเลือกเคลือบดูได้ที่เลือกกระทะเคลือบ

เขียงสองแผ่นไม่ใช่เรื่องจุกจิก

FDA ระบุในคำแนะนำเรื่องการจัดการอาหารว่า ให้แยกเขียงและมีดสำหรับเนื้อสัตว์ดิบออกจากอาหารที่พร้อมกิน เพราะน้ำจากเนื้อดิบพาเชื้อไปติดอาหารอื่นได้ หลักปฏิบัติง่ายๆ คือเลือกสีหรือวัสดุที่ต่างกันสองแผ่น แผ่นหนึ่งใช้เฉพาะไก่ หมู ปลา ดิบ อีกแผ่นใช้กับผัก ผลไม้ ขนมปัง และเนื้อที่สุกแล้ว ถ้าใช้แผ่นเดียวต้องล้างด้วยน้ำสบู่ร้อนก่อนเปลี่ยนชนิดอาหารทุกครั้ง ซึ่งในทางปฏิบัติคนมักลืม

วัสดุเขียงเลือกตามนิสัยการล้าง พลาสติกล้างเครื่องล้างจานได้และไม่ดูดน้ำ ไม้ถนอมคมมีดดีกว่าแต่ต้องเช็ดแห้ง ห้ามแช่น้ำนาน เขียงที่เป็นรอยแผลลึกมากให้เปลี่ยน เพราะคราบฝังในรอยล้างยาก

รอบสอง หม้อและอุปกรณ์จับ

พอกระทะกับมีดเริ่มคล่อง อาหารแบบต้ม ซุป แกง ต้องใช้หม้อ

ของที่ซื้อ	ขนาดที่เหมาะกับคนเดียวถึงสองคน	หมายเหตุ
หม้อสองหูหรือมีด้ามหนึ่งใบ	18 ถึง 20 ซม. (ความจุราว 2 ถึง 3 ลิตร)	ต้มไข่ ต้มมาม่า หุงข้าวหม้อเล็ก
หม้อใหญ่	24 ถึง 26 ซม. (ราว 5 ลิตร)	แกง ซุป ต้มน้ำปริมาณมาก
ตะหลิวและทัพพี	วัสดุซิลิโคนหรือไม้ ถ้าใช้กระทะเคลือบ	โลหะขูดผิวเคลือบเสียหาย
ที่คีบอาหาร	ยาว 25 ถึง 30 ซม.	พลิกเนื้อ คีบเส้น
ตะแกรงกรองน้ำ	ขนาดที่พอดีอ่างล้างจาน	สะเด็ดเส้นและผัก

ถ้าสนใจหม้อสเตนเลส ดูเปรียบเทียบเนื้อวัสดุและก้นหม้อได้ในเลือกหม้อสเตนเลส หม้อก้นหนาร้อนสม่ำเสมอกว่า ไหม้ยากกว่า จึงเหมาะกับมือใหม่ที่ยังคุมไฟไม่เก่ง

ทำไมไม่แนะนำให้ซื้อชุดหม้อห้าถึงสิบชิ้นตั้งแต่แรก

ชุดหม้อมักมีขนาดที่ใช้จริงสองขนาด ส่วนที่เหลือถูกวางทับกันในตู้ ที่พักอาศัยขนาดเล็กไม่มีที่เก็บ และชุดราคาถูกมักมีก้นบางที่ไหม้ง่าย ซื้อทีละใบตามขนาดที่ใช้จริงจะคุ้มกว่า แม้ราคาต่อใบสูงกว่าเล็กน้อย

เทอร์โมมิเตอร์แบบเสียบ ของเล็กที่ทำให้มือใหม่ไม่ต้องเดา

FDA ย้ำว่าสีของเนื้อและเนื้อสัมผัสไม่ใช่ตัวบอกว่าอาหารสุกปลอดภัยแล้ว วิธีเดียวที่แน่ใจคือวัดอุณหภูมิภายในด้วยเทอร์โมมิเตอร์ ตัวเลขที่ FDA ใช้เป็นเกณฑ์ขั้นต่ำ

อาหาร	อุณหภูมิภายใน
สัตว์ปีกทุกชนิด และของเหลือที่อุ่นซ้ำ	165 องศาฟาเรนไฮต์ (74 องศาเซลเซียส)
เนื้อบด ลูกชิ้น แพตตี้	160 องศาฟาเรนไฮต์ (71 องศาเซลเซียส)
เนื้อวัว หมู แกะ ชิ้นเต็ม พัก 3 นาที	145 องศาฟาเรนไฮต์ (63 องศาเซลเซียส)
ปลา	145 องศาฟาเรนไฮต์ (63 องศาเซลเซียส)

เทอร์โมมิเตอร์แบบเสียบที่อ่านค่าเร็วมีราคาไม่สูง วิธีใช้คือเสียบตรงส่วนที่หนาที่สุดของเนื้อ อย่าให้ปลายเสียบแตะกระดูกหรือพื้นกระทะ ล้างปลายด้วยน้ำสบู่ทุกครั้งก่อนใช้กับอาหารอื่น

ทดสอบความแม่นก่อนใช้ด้วยการจุ่มปลายเทอร์โมมิเตอร์ในน้ำแข็งบดผสมน้ำจนเย็นทั่ว ค่าที่ถูกต้องควรอยู่ราว 32 องศาฟาเรนไฮต์ (0 องศาเซลเซียส) ถ้าคลาดมากกว่า 2 องศา ให้ตั้งค่าใหม่หรือเปลี่ยน

ของที่ทำให้งานครัวเร็วขึ้นโดยไม่ต้องใช้ฝีมือ

ชิ้นเหล่านี้ราคาไม่สูง และช่วยให้ทำซ้ำได้ผลเท่าเดิม

1. ถ้วยตวงและช้อนตวง ใช้กับน้ำปลา น้ำตาล แป้ง ในสูตรที่ต้องแม่น
2. เครื่องชั่งดิจิทัล อ่านถึง 1 กรัม ดีกว่าถ้วยตวงเมื่อทำขนมหรือชั่งเนื้อแบ่งมื้อ
3. ชามผสมสแตนเลสหรือแก้วสามขนาด ใช้หมัก ผสม ตีไข่
4. กรรไกรครัว ตัดสมุนไพร ตัดกระดูกไก่เล็กๆ ตัดห่อซอง
5. ที่ปอกเปลือกและที่ขูดหัวหอม ขิง ราคาถูก ใช้บ่อย
6. ไม้บีบกระเทียมหรือครกหินเล็ก ใช้แทนมีดได้ในงานที่ต้องบด
7. ผ้ากันเปื้อนและผ้าจับของร้อน ผ้าเปียกจับของร้อนจะนำความร้อนทันที ใช้ผ้าแห้งเท่านั้น

ถ้าสนใจทำขนมหรืออบ มีชุดเฉพาะที่แยกต่างหากในอุปกรณ์เบเกอรี่สำหรับมือใหม่

ภาชนะเก็บอาหาร ซื้อเมื่อเริ่มทำเผื่อหรือแบ่งมื้อ

พอเริ่มทำกับข้าวหม้อใหญ่แล้วแบ่งกินหลายมื้อ ต้องมีกล่อง FDA แนะนำให้เก็บอาหารสุกในตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมงหลังทำเสร็จ หรือ 1 ชั่วโมงถ้าอากาศร้อนเกิน 90 องศาฟาเรนไฮต์ และแนะนำแบ่งอาหารก้อนใหญ่เป็นกล่องตื้นเพื่อให้เย็นเร็ว

• กล่องแก้วฝาล็อกใช้เข้าไมโครเวฟและเตาอบได้ แต่หนักและแตกได้
• กล่องพลาสติกเบา แต่ต้องดูว่าเข้าไมโครเวฟได้หรือไม่ ดูที่สัญลักษณ์ใต้กล่อง รายละเอียดอยู่ในกล่องพลาสติกที่เข้าไมโครเวฟได้
• กล่องสี่เหลี่ยมวางซ้อนได้มากกว่ากล่องกลม ประหยัดที่ในตู้เย็นและช่องแช่แข็ง
• ติดเทปและเขียนวันที่ที่ฝากล่องทุกครั้ง ไม่ต้องมานั่งเดาว่าทำเมื่อวันไหน

ของที่มือใหม่ซื้อแล้วมักไม่ได้ใช้

ของที่มักถูกซื้อ	ทำไมถึงมักถูกวางทิ้ง	ทางเลือก
ชุดมีด 12 ถึง 15 ชิ้นพร้อมแท่นไม้	ใช้จริงสองสามเล่ม ที่เหลือวางแท่นเฉยๆ	มีดเชฟ 1 เล่ม มีดปอก 1 เล่ม
เครื่องปั่นพลังสูงหรือเครื่องทำอาหารอเนกประสงค์	ล้างยาก ใช้นานๆ ครั้ง	เริ่มจากเครื่องปั่นธรรมดาเมื่อต้องการ
เครื่องหั่นผักหลายใบมีด	ส่วนประกอบเยอะ ล้างลำบาก	มีดคมกับเขียงทำงานเดียวกันเร็วกว่าเมื่อชำนาญ
อุปกรณ์เฉพาะเมนูหายาก	ใช้ปีละครั้ง	ซื้อเมื่อมีเมนูที่ทำซ้ำ
เครื่องใช้ไฟฟ้าหลายชนิดพร้อมกัน	กินที่เคาน์เตอร์ ปลั๊กไม่พอ	เลือกเครื่องที่ใช้บ่อยที่สุดเครื่องเดียว

กฎที่เราใช้กันเอง ถ้าเมนูนี้ยังไม่เคยทำสามครั้ง อย่าเพิ่งซื้ออุปกรณ์เฉพาะของมัน

งบโดยประมาณ และของที่ซื้อมือสองได้

ระดับ	ของที่ได้	งบรวมโดยประมาณ
ประหยัด	มีดเชฟ เขียงสองแผ่น กระทะหนึ่งใบ หม้อเล็ก ตะหลิว ทัพพี เทอร์โมมิเตอร์ ถ้วยตวง	2,500 ถึง 3,500 บาท
กลาง	เพิ่มหม้อใหญ่ เครื่องชั่ง ชามผสม กรรไกรครัว กล่องเก็บอาหารเป็นชุด	3,500 ถึง 5,000 บาท
ขยายเมื่อพร้อม	เพิ่มกระทะเหล็กหรือหม้อก้นหนา มีดเล่มที่สอง อุปกรณ์เฉพาะเมนู	ตามที่ต้องการ

ช่วงราคาเป็นกรอบกว้างๆ ราคาจริงขึ้นกับร้านและวัสดุ ของที่ซื้อมือสองได้แก่ หม้อสเตนเลส หม้อเหล็กหล่อ ชามผสม เขียงไม้ ส่วนที่ไม่ควรซื้อมือสองคือกระทะเคลือบที่ผิวถลอก เขียงพลาสติกที่เป็นรอยลึก และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ไม่รู้ประวัติ

จัดที่เก็บให้หยิบง่าย ของดีแค่ไหนก็ไม่ถูกใช้ถ้าหยิบยาก

• มีดเชฟและเขียงอยู่ในระยะหยิบได้จากจุดที่ยืนทำอาหาร
• กระทะและหม้อที่ใช้ทุกวันวางชั้นล่างสุดของตู้ หรือแขวน ไม่ต้องก้มรื้อ
• ตะหลิวและทัพพีอยู่ในกระปุกข้างเตา ไม่อยู่ในลิ้นชักไกล
• ของที่ใช้เดือนละครั้งค่อยเก็บชั้นบนหรือหลังสุด
• ล้างแล้วเช็ดแห้งก่อนเก็บ โดยเฉพาะเขียงไม้และมีด เพื่อไม่ให้ขึ้นราและสนิม

พอครัวเริ่มมีของมากขึ้น การดูแลความสะอาดประจำสัปดาห์ช่วยได้ ดูแนวทางที่เราใช้ในตารางทำความสะอาดประจำสัปดาห์

สุขอนามัยพื้นฐานที่ควรทำตั้งแต่วันแรก

จากคำแนะนำของ FDA ในหน้า Food Safety at Home ที่ทำได้เลยทุกครัว

1. ล้างมือด้วยน้ำสบู่อย่างน้อย 20 วินาทีก่อนจับอาหาร และหลังจับเนื้อดิบ
2. ล้างเขียง มีด และพื้นที่ทำงานด้วยน้ำสบู่ร้อนหลังเสร็จงาน
3. ไม่ล้างเนื้อสัตว์ดิบในอ่าง น้ำกระเด็นพาเชื้อไปติดภาชนะอื่น
4. แช่ของแช่แข็งละลายในตู้เย็น ไม่วางทิ้งบนเคาน์เตอร์
5. เก็บอาหารสุกในตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมง
6. ใช้ผ้าเช็ดมือแยกจากผ้าเช็ดภาชนะ และซักบ่อย

คำถามที่มือใหม่ถามบ่อย

ซื้อกระทะเคลือบหรือกระทะเหล็กดี

สำหรับเริ่มต้น กระทะเคลือบให้อภัยง่ายกว่า ไข่ไม่ติดและล้างเร็ว แต่อายุใช้งานจำกัดและห้ามใช้ไฟแรงเกินไปหรือขูดด้วยโลหะ กระทะเหล็กทนกว่าแต่ต้องเรียนรู้การเคลือบน้ำมันและการดูแลไม่ให้ขึ้นสนิม ถ้าทำกับข้าวสัปดาห์ละไม่กี่ครั้ง เริ่มจากเคลือบหนึ่งใบแล้วค่อยเพิ่มเหล็กทีหลัง

ต้องมีเตาอบไหม

ไม่จำเป็นตอนเริ่ม เมนูผัด ต้ม ทอด ทำได้บนเตาทั้งหมด ถ้ามีหม้อทอดไร้น้ำมันหรือไมโครเวฟอยู่แล้วก็ใช้แทนงานอบเล็กๆ ได้ เตาอบค่อยซื้อเมื่ออยากทำขนมหรือเนื้อชิ้นใหญ่

ซื้อแบบไหนถึงจะไม่เปลืองเงิน

ซื้อทีละชิ้นหลังจากใช้เมนูนั้นจนรู้ว่าขาดอะไร ใช้ของที่มีก่อนสามถึงสี่สัปดาห์ จดไว้ว่าหยิบอะไรบ่อยและอะไรอยากได้ แล้วซื้อตามรายการนั้น

เช็กลิสต์ก่อนไปร้าน

• มีดอยู่ในมือได้สบายและไม่ลื่น ลองจับก่อนซื้อถ้าซื้อหน้าร้าน
• เขียงใหญ่พอวางวัตถุดิบและมีดไม่ล้นขอบ แต่ยังใส่อ่างล้างจานได้
• กระทะวางบนเตาที่บ้านได้พอดี ดูว่าเป็นเตาแก๊ส เตาไฟฟ้า หรือเตาแม่เหล็กไฟฟ้า แล้วตรวจว่ารองรับ
• ก้นหม้อและกระทะเรียบ ไม่โก่ง วางแล้วไม่โยก
• ด้ามจับไม่ร้อนง่าย และแน่น ไม่หลวม
• ของที่ซื้อมีรายละเอียดวัสดุชัดเจน ไม่ระบุกว้างๆ
• เก็บใบเสร็จไว้ในช่วงที่ยังคืนได้

ลำดับซื้อที่เราแนะนำ

สัปดาห์	ซื้ออะไร
สัปดาห์แรก	มีดเชฟ เขียงสองแผ่น กระทะหนึ่งใบ
สัปดาห์ที่สองถึงสาม	หม้อเล็ก ตะหลิว ทัพพี ที่คีบ เทอร์โมมิเตอร์
เดือนแรก	ถ้วยตวง เครื่องชั่ง ชามผสม กล่องเก็บอาหาร
หลังจากนั้น	อุปกรณ์เฉพาะเมนูที่ทำซ้ำสามครั้งขึ้นไป

เริ่มจากสามอย่างแรกแล้วทำอาหารง่ายๆ สัก 10 มื้อ จะรู้เองว่าอะไรขาดจริง ซึ่งแม่นกว่ารายการที่ใครเขียนให้