วิธีจัดห้องน้ำให้เป็นระเบียบ แบ่งโซนเปียกแห้ง หยิบง่าย

ห้องน้ำเป็นห้องเล็กที่สุดในบ้านแต่มีของต่อพื้นที่มากที่สุด ขวดแชมพูที่ใช้ไม่หมดสามยี่ห้อ ครีมกันแดดเก่า มีดโกนที่ทื่อแล้ว ตัวอย่างโลชั่นจากโรงแรม และยาสามัญประจำบ้านที่ไม่รู้หมดอายุเมื่อไร ทั้งหมดอยู่ในห้องที่ชื้นที่สุดของบ้าน

ลำดับที่เราแนะนำมีสี่ขั้น คัดของออกก่อน แบ่งโซนเปียกกับโซนแห้ง จัดของตามความถี่ที่หยิบใช้ และทำให้พื้นโล่ง ซื้อชั้นวางเป็นขั้นสุดท้าย ไม่ใช่ขั้นแรก

ขั้นที่ 1 เทออกมาให้หมด แล้วคัด

ใช้เวลาราว 30 ถึง 45 นาทีสำหรับห้องน้ำขนาดทั่วไป เตรียมถุงขยะหนึ่งใบ ตะกร้าหนึ่งใบสำหรับของที่ต้องย้ายไปห้องอื่น และผ้าแห้งหนึ่งผืน

1. เอาของทุกชิ้นออกจากชั้น ตู้ใต้อ่าง และมุมฝักบัว มาวางบนผ้าที่ปูไว้นอกห้องน้ำ
2. แยกเป็นกองตามประเภท อาบน้ำ สระผม ดูแลผิวหน้า ช่องปาก โกนหนวด ทำความสะอาดห้องน้ำ และยา
3. ทิ้งของที่ตรงเงื่อนไขในตารางด้านล่าง
4. ระหว่างที่ชั้นว่าง เช็ดชั้นและขัดคราบที่ก้นขวดทิ้งไว้

เจออะไร	ทำอะไร
ขวดที่เหลือก้นขวดและไม่ได้ใช้มาหลายเดือน	ทิ้ง หรือรวมขวดถ้าเป็นผลิตภัณฑ์เดียวกัน
ผลิตภัณฑ์ที่สี กลิ่น หรือเนื้อเปลี่ยน	ทิ้ง
ใบมีดโกนที่เป็นสนิมหรือทื่อ	ห่อกระดาษแข็งก่อนทิ้ง
แปรงสีฟันที่ขนบาน	เปลี่ยนใหม่
ตัวอย่างและขวดเล็กจากโรงแรม	เก็บไว้ในกระเป๋าเดินทางแทน
ยาเม็ด ยาน้ำ และยาทา	ย้ายออกจากห้องน้ำ ดูหัวข้อถัดไป
น้ำยาทำความสะอาดที่ไม่ได้ใช้แล้ว	ทิ้งตามฉลาก ไม่เทรวมกัน

ผ้าขนหนูก็นับด้วย ห้องน้ำที่มีผ้าแขวนห้าหกผืนสำหรับคนสองคนจะรกและชื้นตลอด เก็บผ้าที่ไม่ได้ใช้ไว้ในตู้ผ้านอกห้องน้ำ เหลือในห้องน้ำแค่คนละผืนกับผ้าเช็ดมือ

ยาไม่ควรอยู่ในห้องน้ำ

ตู้กระจกเหนืออ่างล้างหน้ามักถูกเรียกว่าตู้ยา แต่ MedlinePlus ของหอสมุดแพทย์แห่งชาติสหรัฐฯ แนะนำไม่ให้เก็บยาในห้องน้ำ เพราะความร้อนและความชื้นจากการอาบน้ำทำให้ยาเสื่อม ข้อแนะนำอื่นจากแหล่งเดียวกัน

• เก็บยาในภาชนะเดิมที่มีฉลาก ไม่เทรวมใส่กล่องยาโดยไม่มีชื่อ
• เอาสำลีที่อัดมาในขวดยาออก เพราะสำลีดึงความชื้นเข้าขวด
• เก็บยาในที่แห้งและเย็น ล็อกหรือวางให้พ้นมือเด็ก

ที่เก็บยาที่ใช้ได้ดีกว่า เช่นกล่องพลาสติกฝาปิดบนชั้นสูงในห้องนอนหรือในตู้ที่ห่างจากเตา ตู้กระจกในห้องน้ำที่ว่างลง ใช้เก็บไหมขัดฟัน สำลีก้าน และของดูแลผิวที่ใช้ทุกวันแทน

ขั้นที่ 2 แบ่งโซนเปียกกับโซนแห้ง

ห้องน้ำบ้านเราส่วนใหญ่ไม่มีอ่างอาบน้ำ น้ำจากฝักบัวกระเด็นไปได้ทั่วห้อง โดยเฉพาะห้องที่ไม่มีฉากกั้น การแยกโซนช่วยให้รู้ว่าของชิ้นไหนควรอยู่ตรงไหน

โซน	ขอบเขต	ของที่อยู่ได้	ของที่ไม่ควรอยู่
เปียก	รัศมีที่น้ำฝักบัวกระเด็นถึง	แชมพู ครีมนวด สบู่ ใยขัดตัว	ผ้าขนหนู กระดาษทิชชู ของที่เป็นกระดาษ
กึ่งเปียก	รอบอ่างล้างหน้า	แปรงสีฟัน ยาสีฟัน โฟมล้างหน้า สบู่ล้างมือ	เครื่องสำอางที่ไม่ปิดฝา เครื่องใช้ไฟฟ้าที่เสียบปลั๊กค้าง
แห้ง	ชั้นสูง ตู้ปิด หรือหลังประตู	ทิชชูสำรอง ผ้าขนหนูสำรอง ของใช้สำรอง	ของที่ใช้ทุกวัน เพราะต้องเดินไปหยิบไกล
นอกห้องน้ำ	ตู้ในห้องนอนหรือโถง	ยา เครื่องสำอางส่วนใหญ่ ของสำรองจำนวนมาก	แทบทุกอย่างที่ใช้ในห้องน้ำทุกวัน

ถ้าห้องน้ำไม่มีฉากกั้น ม่านกั้นอาบน้ำราคาไม่แพงช่วยสร้างโซนแห้งได้ทันที และทำให้พื้นฝั่งชักโครกแห้งเร็วขึ้นด้วย

เครื่องสำอางและสกินแคร์ส่วนใหญ่ก็ไม่ชอบความชื้น ถ้ามีโต๊ะเครื่องแป้งในห้องนอน ย้ายไปไว้ที่นั่นได้ ดูวิธีจัดใน วิธีจัดโต๊ะเครื่องแป้ง

ขั้นที่ 3 จัดตามความถี่ที่หยิบ

หลักที่ใช้กับทุกตู้ในบ้านใช้กับห้องน้ำได้ดีมาก ของที่ใช้ทุกวันอยู่ในระดับระหว่างเอวถึงไหล่ ของที่ใช้สัปดาห์ละครั้งอยู่สูงหรือต่ำกว่านั้น ของสำรองอยู่ไกลสุด

ความถี่	ตัวอย่าง	ที่เก็บ
ทุกวัน	แปรงสีฟัน โฟมล้างหน้า แชมพู สบู่	ข้างอ่างล้างหน้า ชั้นแขวนในโซนอาบน้ำระดับไหล่
สัปดาห์ละครั้ง	ทรีตเมนต์ผม สครับ ที่ตัดเล็บ	ลิ้นชักหรือตะกร้าในตู้ใต้อ่าง
เดือนละครั้งหรือน้อยกว่า	น้ำยาขัดห้องน้ำ แปรงขัดยาแนว	ตู้ใต้อ่างด้านหลัง หรือนอกห้องน้ำ
ของสำรอง	ทิชชูแพ็กใหญ่ สบู่ก้อนใหม่ ยาสีฟันหลอดใหม่	นอกห้องน้ำ หรือชั้นบนสุด

กฎที่ช่วยให้ห้องน้ำไม่กลับมารก คือของประเภทเดียวกันเปิดใช้ได้ทีละขวด ขวดใหม่รอในที่เก็บของสำรองจนขวดเก่าหมด

ตู้ใต้อ่างล้างหน้ามีท่อน้ำทิ้งขวางอยู่ตรงกลาง ใช้ตะกร้าหรือลิ้นชักพลาสติกแบบดึงได้วางสองข้างท่อ และเว้นพื้นที่รอบท่อให้มองเห็นได้ ถ้ามีหยดน้ำรั่วจะได้รู้ตั้งแต่เนิ่นๆ หลักการเดียวกับตู้ใต้ซิงก์ครัว ซึ่งเราเขียนไว้ละเอียดใน วิธีเก็บของใต้ซิงก์

ขั้นที่ 4 พื้นต้องโล่งและแห้ง เพราะห้องน้ำคือที่ที่คนล้ม

CDC รายงานในวารสาร MMWR ว่าปี 2008 ในสหรัฐฯ มีผู้บาดเจ็บในห้องน้ำที่อายุ 15 ปีขึ้นไปและต้องไปห้องฉุกเฉินประมาณ 234,094 ราย ราว 81% มาจากการล้ม ราว 68% เกิดในหรือรอบบริเวณอาบน้ำ และราว 14% เกิดขณะนั่ง ลุก หรือใช้ชักโครก อัตราการบาดเจ็บเพิ่มขึ้นตามอายุ สูงสุดในกลุ่มอายุ 85 ปีขึ้นไป ตัวเลขเป็นของสหรัฐฯ แต่ลักษณะของห้องน้ำที่ลื่นและแคบใช้กับบ้านเราได้

การจัดของมีส่วนลดความเสี่ยงโดยตรง

• ไม่วางขวดหรือตะกร้าบนพื้นในโซนอาบน้ำ ขวดล้มแล้วแชมพูไหลเป็นคราบลื่น
• ย้ายขวดขึ้นชั้นแขวนผนังระดับไหล่ ไม่ต้องก้มหยิบระหว่างที่พื้นเปียก
• พรมเช็ดเท้าต้องมียางกันลื่นด้านหลัง และตากให้แห้งทุกวัน
• ทางเดินจากประตูถึงชักโครกและถึงฝักบัวต้องไม่มีของวางขวาง
• บ้านที่มีผู้สูงอายุ เผื่อผนังข้างชักโครกและในโซนอาบน้ำไว้สำหรับราวจับ อย่าเอาชั้นวางไปติดตรงนั้น

ที่เก็บแบบไหนเหมาะกับห้องน้ำ

ซื้อที่เก็บหลังจากรู้แล้วว่าเหลือของเท่าไร และอยู่โซนไหน

ที่เก็บ	ใช้กับ	ข้อดี	ข้อควรรู้
ชั้นแขวนผนังแบบมีรูระบายน้ำ	โซนเปียก	ยกขวดพ้นพื้น น้ำไม่ขังก้นขวด	ดูน้ำหนักที่รับได้ก่อนวางขวดใหญ่
ชั้นคร่อมชักโครก	โซนแห้งเหนือชักโครก	ใช้พื้นที่แนวตั้งที่ว่าง	วางของเบา ปิดฝาชักโครกก่อนกดน้ำ
ตะกร้าพลาสติกในตู้ใต้อ่าง	ของใช้รายสัปดาห์	ดึงออกมาทั้งตะกร้า เช็ดง่าย	เลือกแบบมีรูระบาย ไม่ใช้ตะกร้าหวายที่ขึ้นราง่าย
ตะขอหลังประตู	ผ้าขนหนู เสื้อคลุม	ไม่ใช้พื้นที่ผนัง	ผ้าที่แขวนซ้อนกันแห้งช้า
ถาดเล็กข้างอ่าง	ของใช้ทุกวัน	รวมของชิ้นเล็กไว้ที่เดียว ยกเช็ดอ่างได้ทั้งถาด	ใช้ถาดที่ไม่มีขอบสูง น้ำจะได้ไม่ขัง

ห้องน้ำที่เล็กมาก ใช้หลักเดียวกับห้องเล็กอื่นในบ้าน คือขึ้นแนวตั้งแทนการขยายออกด้านข้าง ไอเดียเพิ่มเติมอยู่ใน วิธีจัดเก็บของในห้องเล็ก

ความชื้นทำให้ห้องน้ำรกเร็วขึ้น

ห้องน้ำที่อับและชื้น ทำให้ของทุกชิ้นเป็นคราบ ก้นขวดเป็นเมือก ผ้าขนหนูมีกลิ่น และยาแนวขึ้นราดำ ทั้งหมดทำให้ห้องดูรกแม้จะจัดเป็นระเบียบแล้ว EPA แนะนำให้เปิดพัดลมดูดอากาศหรือเปิดหน้าต่างเมื่ออาบน้ำ และให้วัสดุที่เปียกแห้งภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงเพื่อกันรา

วิธีที่ช่วยให้ของแห้งไว

• เปิดพัดลมดูดอากาศระหว่างอาบน้ำ และเปิดต่ออีกราว 15 ถึง 20 นาทีหลังอาบ ระยะเวลานี้เป็นค่าประมาณ ห้องที่ไม่มีหน้าต่างอาจต้องนานกว่านั้น
• ใช้ยางปาดน้ำปาดพื้นและผนังกระจกหลังอาบน้ำ ใช้เวลาไม่ถึงหนึ่งนาที
• ขวดในโซนเปียกวางบนชั้นที่น้ำไหลผ่านได้ ไม่วางในตะกร้าที่ก้นทึบ
• ผ้าขนหนูแขวนแบบคลี่ออก ไม่พับซ้อนบนราว

ถ้าห้องน้ำยังไม่มีพัดลมดูดอากาศ หรือมีแต่ดูดไม่แรง ดูวิธีเลือกใน พัดลมดูดอากาศห้องน้ำ เลือกยังไง

ห้องน้ำที่ใช้ร่วมกันหลายคน

ห้องน้ำรวมของครอบครัวรกเร็วกว่าห้องน้ำส่วนตัว เพราะทุกคนมีขวดของตัวเอง และไม่มีใครรู้ว่าขวดไหนเป็นของใคร วิธีที่ใช้ได้ดีคือให้แต่ละคนมีตะกร้าเล็กของตัวเองหนึ่งใบ

1. เลือกตะกร้าพลาสติกมีรูระบายขนาดเท่ากัน คนละสีหรือติดชื่อ
2. ของส่วนตัวที่ใช้ทุกวันอยู่ในตะกร้า เช่นโฟมล้างหน้า ครีมบำรุง แปรงสีฟันสำรอง
3. ของที่ใช้ร่วมกันอยู่บนชั้นกลาง เช่นสบู่เหลว ยาสีฟัน แชมพูของบ้าน
4. ตะกร้าวางบนชั้นแห้งหรือในตู้ใต้อ่าง หยิบออกมาตอนใช้ แล้วเก็บกลับ

สมมติว่าบ้านหนึ่งมีสี่คนใช้ห้องน้ำเดียว ถ้าแต่ละคนมีขวดของตัวเองห้าขวด ห้องน้ำจะมีขวดส่วนตัวยี่สิบขวดบวกของกลางอีกหลายขวด ตะกร้าคนละใบทำให้ขวดยี่สิบขวดนั้นหายจากขอบอ่างไปอยู่ในสี่จุดที่ชัดเจน และเวลาทำความสะอาดก็ยกตะกร้าออกทีเดียวสี่ใบ

เด็กเล็กมีข้อเพิ่ม ของที่เด็กใช้เองได้ เช่นแปรงสีฟันและยาสีฟันเด็ก อยู่ในระดับที่เด็กเอื้อมถึง ส่วนน้ำยาล้างห้องน้ำ มีดโกน และกรรไกรตัดเล็บ อยู่ในตู้ที่ล็อกได้หรือบนชั้นสูง

เช็กลิสต์ 10 นาทีก่อนเริ่มสัปดาห์ใหม่

ห้องน้ำที่จัดเสร็จแล้วจะรกกลับมาในไม่กี่สัปดาห์ ถ้าไม่มีรอบเก็บสั้นๆ เป็นประจำ

เมื่อไร	ทำอะไร	เวลา
หลังอาบน้ำทุกครั้ง	ปาดน้ำ เปิดพัดลม แขวนผ้าให้คลี่	1 ถึง 2 นาที
ทุกเย็นวันอาทิตย์	เก็บขวดที่ย้ายที่กลับโซน เช็ดถาดข้างอ่าง ทิ้งขวดเปล่า	10 นาที
ทุกต้นเดือน	เช็กของสำรอง เช็ดชั้นแขวนและก้นขวด	15 นาที
ทุก 3 เดือน	คัดของหมดอายุหรือไม่ได้ใช้ เปลี่ยนแปรงสีฟัน	20 นาที
ทุก 6 เดือน	เทของออกหมดแล้วจัดใหม่ตามขั้นที่ 1 ถึง 4	30 ถึง 45 นาที

ห้องน้ำที่เป็นระเบียบไม่ได้ต้องการชั้นวางเพิ่ม ต้องการของน้อยลงหนึ่งตะกร้า กับพื้นที่แห้งก่อนคนต่อไปเดินเข้ามา