ของใช้ในบ้าน

กล่องใส่อาหารเข้าไมโครเวฟได้ไหม ดูที่ก้นกล่อง ฝา และอาหารข้างใน

| อ่าน 16 นาที

กล่องใส่อาหาร เข้าไมโครเวฟได้ไหม ฉบับเข้าใจง่าย รู้ก่อนลงมือทำหรือเลือกใช้

ประเด็นสำคัญ

  • ดูที่ก้นกล่องก่อน ถ้ามีข้อความ microwave safe หรือสัญลักษณ์คลื่นไมโครเวฟ และเป็นรหัส 5 (PP) ทั้งตัวกล่องและฝา อุ่นได้ตามอุณหภูมิที่ผู้ผลิตกำหนด
  • กล่องใส่เนยเทียม กล่องข้าวเดลิเวอรี่ใสแบบบางและชามโฟม USDA เตือนว่าบิดเบี้ยวหรือละลายได้ จึงไม่ควรใช้อุ่น
  • อาหารมันและหวานร้อนเกิน 100 องศาเซลเซียสได้ ภาชนะที่ทนน้ำร้อนอาจไม่ทนอาหารประเภทนี้
  • แก้วกับเซรามิกที่ไม่มีลายโลหะอุ่นได้ดีที่สุด ส่วนโลหะ กล่องสแตนเลส ถุงกระดาษสีน้ำตาลมีน้ำมันห้ามเข้า
  • กล่องที่เป็นรอยขีดข่วนมาก ขุ่น เหลืองเป็นด่าง หรือบิดงอ ควรเลิกใช้อุ่นอาหาร

กล่องที่เข้าไมโครเวฟได้ต้องมีข้อความหรือสัญลักษณ์บอกที่ก้นกล่อง ไม่ใช่เดาจากความหนาหรือความใส ให้พลิกกล่องดูก่อน ถ้าเห็นคำว่า microwave safe หรือภาพคลื่นไมโครเวฟ และรหัสในรูปสามเหลี่ยมเป็นเลข 5 (PP) ทั้งตัวกล่องและฝา อุ่นได้ ถ้าไม่มีสัญลักษณ์ใดเลย ให้ย้ายอาหารใส่จานเซรามิกหรือแก้ว

ไล่ดู 4 จุดก่อนอุ่น

จุดที่ดู ต้องเห็นอะไร ถ้าไม่เห็น
ก้นกล่อง microwave safe หรือภาพคลื่น ย้ายใส่ภาชนะอื่น
รหัสพลาสติก เลข 5 หรือตัวอักษร PP ไม่อุ่น ยกเว้นผู้ผลิตระบุว่าทำได้
ฝา มีสัญลักษณ์แยกต่างหาก เปิดฝาออกแล้วคลุมด้วยจานแก้ว
สภาพกล่อง เรียบ ไม่ขุ่น ไม่งอ เลิกใช้อุ่น

ITC ระบุว่า PP ทนความร้อนได้ถึงประมาณ 110 องศาเซลเซียส ใช้อุ่นในไมโครเวฟและเตาอบได้ แต่ต้องตรวจทั้งฝาและถาดว่ามีเลข 5 หรือ PP ถ้าชิ้นหนึ่งไม่มี ไม่ควรนำเข้า ตัวเลข 110 องศานี้เป็นของกล่อง PP ที่ผู้ผลิตระบุให้อุ่นได้ ไม่ใช่ตัวเลขของพลาสติกทุกแบบ ถ้าฉลากบนกล่องระบุอุณหภูมิต่างไป ให้ยึดตามฉลากของกล่องนั้น

ความหมายของรหัส 1 ถึง 7 อธิบายอย่างละเอียดในสัญลักษณ์พลาสติก 1 ถึง 7 รวมถึงเหตุผลที่เลข 5 ถูกใช้ทำกล่องอุ่นอาหารมากที่สุด

อาหารที่ใส่ลงไปทำให้ 110 องศาเกินได้

กล่องที่ทนน้ำร้อนไม่ได้แปลว่าทนทุกอาหาร น้ำเดือดที่ความดันปกติหยุดที่ 100 องศาเซลเซียส แต่ไขมัน น้ำมัน และน้ำตาลเข้มข้นร้อนได้เกินนั้นอย่างรวดเร็ว กล่องใส่แกงกะทิ ผัดน้ำมันเยอะ หรืออาหารเคี่ยวน้ำตาลจึงเสี่ยงบิดงอและสีเปลี่ยนก่อนอาหารประเภทซุปใสมาก

ลำดับความเสี่ยงของอาหารที่พบบ่อย

  1. ซุปใสหรือข้าวต้ม ร้อนไม่เกินประมาณ 100 องศา เสี่ยงน้อยที่สุด
  2. ข้าวสวย แกงจืด ต้มจืด เสี่ยงน้อย
  3. แกงกะทิ ผัดน้ำมัน ปลาทอดซ้ำ เสี่ยงปานกลาง เพราะน้ำมันร้อนจัดที่ผิว
  4. อาหารเคี่ยวน้ำตาล เช่น หมูหวาน ผัดผักสีเข้มติดกล่อง เสี่ยงสูง เพราะน้ำตาลร้อนเร็วในจุดที่ติดภาชนะ
  5. ขนมไส้ครีมหรือสังขยา ที่อุ่นนานจนไส้เดือดปุด เสี่ยงสูง

สำหรับ 3 ถึง 5 ให้ใช้ถ้วยแก้ว เซรามิก หรือแก้วทนความร้อนแทน และอุ่นช่วงสั้นๆ ทีละ 30 วินาที คนระหว่างอุ่นให้ความร้อนกระจาย

เมนูที่อุ่นบ่อย ใช้ภาชนะและวิธีแบบไหน

เมนู ภาชนะที่เหมาะ วิธีอุ่นและสิ่งที่ต้องระวัง
ข้าวสวยเหลือ กล่อง PP ที่ระบุไมโครเวฟ หรือจานเซรามิก โรยน้ำ 1 ถึง 2 ช้อนโต๊ะ แง้มฝา อุ่น 1 ถึง 2 นาที พลิกกลับกลางทาง
แกงกะทิ แกงเผ็ด ชามเซรามิกหรือแก้ว ปิดครึ่งฝา อุ่นทีละ 30 วินาที คนบ่อย กะทิแยกตัวเมื่อร้อนเร็ว
ซุป น้ำต้ม แก้วทนความร้อนหรือชามเซรามิกมีขอบสูง ซุปเดือดล้นง่าย ใช้ภาชนะที่ความจุเกินปริมาตรอาหารประมาณหนึ่งเท่า
ข้าวเหนียวนึ่ง กล่อง PP หรือจานที่คลุมด้วยจานอีกใบ พรมน้ำเล็กน้อย อุ่นสั้นๆ ไม่ให้แห้งแข็ง
ไข่ต้มทั้งเปลือก ห้ามอุ่นทั้งฟอง ความดันไอน้ำในไข่แดงทำให้ระเบิดได้ ผ่าหรือหั่นก่อนอุ่น
น้ำเปล่าในแก้วเรียบ แก้วหรือเซรามิกที่ไม่มีรอยแตก วางช้อนพลาสติกในแก้วหรืออย่าอุ่นนานเกินไป น้ำอาจร้อนเกินจุดเดือดแต่ยังไม่เดือด แล้วพุ่งเมื่อโดนกระแทก

ระยะเวลาเป็นช่วงประมาณสำหรับเตาไมโครเวฟบ้านกำลังประมาณ 700 ถึง 800 วัตต์ เตาแรงกว่านี้ใช้เวลาสั้นลง ลองอุ่นช่วงสั้นๆ ก่อนแล้วค่อยเพิ่ม

วัสดุแต่ละแบบ เข้าได้หรือห้ามเข้า

วัสดุ เข้าไมโครเวฟ ข้อควรรู้
แก้วทนความร้อน (borosilicate หรือแก้วเทมเปอร์) ได้ อย่าใส่จากตู้เย็นลงตู้อบร้อนจัดทันที แก้วธรรมดาอาจแตก
เซรามิก พอร์ซเลน ได้ ห้ามมีลายทองหรือขอบโลหะ ประกายไฟได้
พลาสติก PP (เลข 5) ที่ระบุใช้ไมโครเวฟ ได้ ทั้งกล่องและฝา อุ่นไม่เกินที่ผู้ผลิตระบุ
พลาสติกใส PET/APET ที่ใช้ใส่ผลไม้ ขนม ไม่ควร มักบางและอาจละลาย ตามข้อมูลของผู้ผลิตและสื่อ
โฟม (PS) ไม่ได้ อ่อนและละลายเร็ว
กล่องเนยเทียม กล่องกระปุกใส่ของแช่เย็นแบบใช้ครั้งเดียว ไม่ได้ USDA เตือนว่าบิดเบี้ยวหรือละลาย
เมลามีน ไม่ควร ผู้ผลิตส่วนใหญ่ระบุว่าห้ามใส่ไมโครเวฟ
สแตนเลส อะลูมิเนียม ฟอยล์ ห้าม โลหะสะท้อนคลื่น ทำให้เกิดประกายไฟ เสียหายต่อเครื่อง
กล่องกระดาษที่เคลือบหรือมีขอบลวด ดูฉลาก ลวดโลหะห้าม
ถุงกระดาษสีน้ำตาลใช้ซ้ำ ไม่ควร อาจติดไฟเมื่อมีน้ำมัน

บ้านที่ใช้กล่องสแตนเลสไปทำงานแล้วต้องอุ่นอาหาร ให้ย้ายใส่จานแก้วที่ทำงานก่อนอุ่น โลหะในไมโครเวฟทำให้เกิดประกายไฟได้ และไม่เกี่ยวกับเกรดสแตนเลส ดูเปรียบเทียบเกรดในครัวเพิ่มเติมในเรื่องสแตนเลส 304 กับ 316

ทดสอบที่บ้านเมื่อสัญลักษณ์ลบเลือนไปแล้ว

การทดสอบนี้ดูเพียงว่าภาชนะดูดคลื่นไมโครเวฟจนร้อนเองหรือไม่ ไม่ได้บอกว่ามีสารปนเข้าอาหารหรือเปล่า ใช้เป็นตัวกรองเบื้องต้นเท่านั้น

  1. ใส่ภาชนะที่ต้องการทดสอบเข้าไปว่างเปล่า
  2. วางแก้วน้ำเย็นครึ่งแก้วที่ใช้ได้กับไมโครเวฟไว้ข้างๆ
  3. เปิดเต็มกำลัง 1 นาที
  4. เอาออกมาจับด้านข้างภาชนะ ถ้าภาชนะร้อนแต่น้ำไม่ร้อน แปลว่าวัสดุดูดคลื่นเอง ไม่ควรใช้อุ่นอาหาร ถ้าภาชนะเย็นหรืออุ่นเล็กน้อยและน้ำอุ่น ผ่านการทดสอบนี้

ถึงผ่านแล้ว ก็ยังต้องดูสภาพกล่องอยู่ดี ภาชนะที่ผ่านการใช้ซ้ำหลายปีอาจมีผิวเสื่อม

กล่องบิดเบี้ยวทั้งที่อุ่นไม่นาน เกิดจากอะไร

พบบ่อย 3 สาเหตุ ซึ่งแก้ได้ที่นิสัยการใช้

  • อาหารมันหรือหวานสัมผัสพลาสติกตรงจุดเดียว น้ำมันและน้ำตาลร้อนเกิน 100 องศาได้ ผิวกล่องบริเวณนั้นจึงยุบเป็นหลุม แก้โดยคนอาหารก่อนอุ่น หรือย้ายใส่เซรามิก
  • ใช้เวลาเดียวกับที่เคยอุ่นถ้วยแก้ว ภาชนะพลาสติกที่เบากว่าสะสมความร้อนจากอาหารได้ไว ลดเวลาอุ่นลงและเพิ่มทีละน้อย
  • ล้างด้วยเครื่องล้างจานที่อุณหภูมิสูงหรือวางใกล้ฮีตเตอร์ ตัวกล่องอาจบิดตัวตั้งแต่ก่อนจะอุ่นอาหารครั้งแรก

ส่วนความเชื่อที่ว่าพลาสติกหนา กล่องแข็ง หรือกล่องราคาแพงกว่าจะทนไมโครเวฟกว่าเสมอ ไม่เป็นความจริง ความหนาไม่ได้บอกชนิดเรซิน ต้องดูสัญลักษณ์

ฝาและพลาสติกห่อ ต้องจัดการต่างจากตัวกล่อง

ฝาพลาสติกบางแผ่นบางกว่าตัวกล่องและอยู่ใกล้ไอร้อนที่สุด ฝาเก่าแล้วบิดเบี้ยวง่ายกว่า วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือเปิดฝาครอบหรือเอียงให้ไอน้ำออก ถ้าต้องการกันเปรอะ ใช้จานคว่ำหรือฝาแก้วครอบ ไม่ใช่ฝากล่องพลาสติกที่ปิดสนิท

เรื่องพลาสติกห่อ USDA ระบุว่าพลาสติกห่อ กระดาษไขหรือกระดาษอบ ถุงอบ และกระดาษเช็ดมือสีขาวที่ระบุว่าใช้กับไมโครเวฟ ใช้ได้ แต่อย่าให้พลาสติกห่อแตะอาหารขณะอุ่น วิธีง่ายที่สุดคือใช้จานคว่ำแทน

อุ่นให้ร้อนถึงที่ปลอดภัย และคนระหว่างทาง

ไมโครเวฟอุ่นไม่เท่ากัน จุดเย็น (cold spot) อยู่ตรงกลางอาหารและชิ้นหนา USDA แนะนำให้อุ่นอาหารที่เหลือจนร้อนจัดมีไอพุ่ง และวัดด้วยเทอร์โมมิเตอร์ให้ได้ 165 องศาฟาเรนไฮต์ (ประมาณ 74 องศาเซลเซียส) ปล่อยให้ตั้งสักครู่ระหว่างขั้นตอนเพื่อให้ความร้อนกระจาย

ข้อปฏิบัติ

  • จัดอาหารให้เรียบเป็นวงรอบๆ ไม่กองสูงกลาง
  • ทำให้พื้นที่ตรงกลางโล่งเล็กน้อยสำหรับข้าวหรืออาหารเป็นก้อน
  • อุ่นทีละ 1 นาที คนกลับด้าน แล้วอุ่นต่อ
  • ข้าวที่เหลือจากมื้อก่อน ให้เก็บเข้าตู้เย็นภายในไม่เกิน 1 ถึง 2 ชั่วโมงหลังหุงเสร็จ ก่อนอุ่น วิธีจัดตู้เย็นให้อาหารเย็นเร็วอยู่ในการจัดตู้เย็นให้ใช้งานได้ดี
  • ล้างไมโครเวฟเป็นระยะ คราบอาหารที่ไหม้ซ้ำๆ ทำให้ควันและกลิ่นติดภาชนะ อ่านวิธีล้างที่การล้างไมโครเวฟ

ล้างกล่องที่ใช้อุ่นบ่อยอย่างไรไม่ให้ผิวเสื่อมเร็ว

กล่อง PP ที่ใช้อุ่นแกงเผ็ดหรือผัดน้ำมันเป็นประจำจะมีสีส้มติดและกลิ่นฝัง วิธีล้างที่ไม่ทำลายผิวคือ

  1. แช่น้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจาน 15 ถึง 20 นาทีทันทีหลังรับประทาน ไม่ปล่อยค้างคืน
  2. ล้างด้วยฟองน้ำนุ่ม ไม่ใช้ใยเหล็กหรือใยขัดหยาบ เพราะรอยขีดข่วนเป็นที่สะสมของคราบและเชื้อ
  3. สีส้มที่ฝัง ใช้เบกกิ้งโซดาเปียกถูเบาๆ แล้วตากแดดอ่อนสักครู่ ยังไม่หายก็อยู่ในกลุ่มคราบที่ล้างไม่ออก ใช้เก็บของแห้งแทน
  4. กลิ่นฝัง ใส่น้ำส้มสายชูเจือจางหรือผงเบกกิ้งโซดาแล้วทิ้งไว้ค้างคืน ล้างน้ำให้หมด
  5. คว่ำให้แห้งสนิมก่อนปิดฝาเก็บ

ไมโครเวฟที่ทำงานอยู่ใกล้ภาชนะเหล่านี้ก็ต้องสะอาดด้วย คราบกระเด็นในตู้ไหม้ซ้ำทุกครั้งที่ใช้ ทำให้มีควันและกลิ่นติดอาหาร

กล่องแบบไหนควรเลิกใช้ก่อนจะอุ่นอีกรอบ

กล่องที่ผ่านการใช้มานานค่อยๆ เสื่อม และสัญญาณเหล่านี้ควรเป็นเหตุผลพอที่จะเปลี่ยน

  • ผิวด้านในขุ่น เป็นฝ้า หรือมีรอยขีดข่วนเยอะจนอาหารติด
  • สีอาหารฝังจนล้างไม่ออก (เช่น สีส้มจากแกงเผ็ด) และกลิ่นยังอยู่หลังล้าง
  • ตัวกล่องบิดเบี้ยว ขอบไม่เสมอ หรือฝาปิดไม่สนิทเหมือนเดิม
  • เคยโดนความร้อนจนละลายเป็นจุดๆ
  • ฉลากที่ก้นกล่องลบจนอ่านไม่ได้

ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 435 พ.ศ. 2565 ภาชนะบรรจุอาหารที่ทำจากพลาสติกที่ขายในไทยต้องอยู่ภายใต้มาตรฐานของ อย. และกล่องพลาสติกที่ไม่อยู่ในรายการที่กำหนดต้องได้รับอนุญาตจากเลขาธิการ อย. ถ้ามีข้อสงสัยกล่องยี่ห้อใดว่าผ่านมาตรฐานหรือไม่ ติดต่อ อย. ผ่านสายด่วนหรือกองอาหาร กล่องที่ไม่มีทั้งยี่ห้อและแหล่งผลิต เปลี่ยนเป็นแก้วจะชัดเจนกว่า

เลือกกล่องตามการใช้งาน

  • ซื้อกล่องใหม่สำหรับอุ่นอาหารประจำ: เลือกแก้วทนความร้อนมีฝา PP หรือกล่อง PP ที่ระบุไมโครเวฟทั้งตัวและฝา
  • กล่องข้าวเดลิเวอรี่ที่ไม่มีสัญลักษณ์: ย้ายใส่จานก่อนทุกครั้ง
  • อาหารมันหรือหวานจัด: ใช้เซรามิกหรือแก้วเท่านั้น
  • กล่องเก่า ขุ่น งอ หรือสีฝัง: เปลี่ยน
  • ภาชนะโลหะทุกชนิด: อย่าเข้าไมโครเวฟ

คำถามที่พบบ่อย

ฝากล่องต้องเปิดไหมตอนอุ่น

ควรแง้มหรือเปิดช่องระบายไอน้ำ เพราะไอน้ำที่อัดภายในดันฝาหลุดหรือกล่องปูดได้ อย่าให้ฝาปิดสนิทตอนอุ่น และระวังไอน้ำร้อนพุ่งเมื่อเปิดฝา ให้เปิดด้านที่ห่างจากหน้าและมือ

ห่อพลาสติกใสอุ่นอาหารได้ไหม

ใช้ได้เฉพาะแบบที่ระบุว่าใช้กับไมโครเวฟ และต้องไม่ให้พลาสติกแตะผิวอาหารตามที่ USDA แนะนำ ใช้ฝาครอบแก้วหรือจานคว่ำแทนจะง่ายและไม่มีปัญหาเรื่องการสัมผัส

แหล่งอ้างอิง

  1. Cooking Safely in the Microwave Oven | USDA Food Safety and Inspection Service
  2. พลาสติกใช้ให้ถูก ปลอดภัยต่อคนและสิ่งแวดล้อม กับพลาสติก PP สัญลักษณ์รีไซเคิลหมายเลข 5 | ITC (Industry Transformation Center)
  3. ฉบับที่ 435 พ.ศ. 2565 เรื่อง กำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของภาชนะบรรจุที่ทำจากพลาสติก | กองอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

อ่านเรื่องอื่นในหมวดของใช้ในบ้าน

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดของใช้ในบ้าน