สรุปสั้นๆ
- พลิกดูเลขในสามเหลี่ยมใต้กล่องก่อน กล่องเก็บของส่วนใหญ่เป็น PP (เลข 5) ซึ่งแข็ง ทนแรงกระแทก ทนสารเคมีและความร้อน
- PS ใสและแข็งแต่เปราะ แตกง่าย ไม่เหมาะกับกล่องที่ต้องยกบ่อยหรือวางซ้อนหนัก
- พลาสติกกลุ่มนี้อ่อนตัวและเสียรูปเมื่อโดนความร้อน อย่าวางกล่องในที่แดดส่องหรือใกล้แหล่งความร้อน
- วัดพื้นที่ก่อนซื้อ แล้วเลือกกล่องรุ่นเดียวกันทั้งชุด จะซ้อนได้มั่นคงและเปลี่ยนตำแหน่งได้
- กล่องฝาล็อกเหมาะของเก็บยาว กล่องเปิดหน้าหรือลิ้นชักเหมาะของที่หยิบทุกสัปดาห์
กล่องพลาสติกที่ดูเหมือนกันบนชั้นวางในร้าน อาจต่างกันมากตอนใช้จริง ใบหนึ่งวางซ้อนสามชั้นได้สบาย อีกใบฝาแตกตั้งแต่ปีแรก ใบหนึ่งเลื่อนเข้าใต้เตียงพอดี อีกใบสูงเกินไปหนึ่งเซนติเมตร ความต่างพวกนี้ดูออกได้ก่อนจ่ายเงิน ถ้ารู้ว่าต้องดูอะไร
เราแบ่งการเลือกเป็นสี่เรื่อง เนื้อพลาสติก ขนาด ฝาและทรง แล้วปิดท้ายด้วยจุดที่ไม่ควรวางกล่อง
เรื่องที่ 1: เนื้อพลาสติก ดูจากเลขใต้กล่อง
พลิกกล่องดูก้น จะเห็นสามเหลี่ยมลูกศรมีตัวเลขอยู่ข้างใน พร้อมตัวย่อชนิดพลาสติก ตัวเลขนี้บอกเราได้มากกว่าป้ายราคา ความหมายของสัญลักษณ์ทั้งหมดอยู่ในสัญลักษณ์รีไซเคิลพลาสติก
ข้อมูลคุณสมบัติด้านล่างอ้างอิงจากศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC)
| เลขใต้กล่อง | ชนิด | คุณสมบัติตาม MTEC | เหมาะกับกล่องแบบไหน |
|---|---|---|---|
| 5 | PP | แข็ง ทนแรงกระแทก ทนสารเคมี ทนความร้อนและน้ำมัน | กล่องเก็บของทั่วไป กล่องฝาล็อก ตะกร้า ลิ้นชัก |
| 2 | HDPE | ค่อนข้างแข็ง ยืดได้มาก ไม่แตกง่าย ทนสารเคมี | ถังใหญ่ ลังทนทาน กล่องที่ยกบ่อย |
| 4 | LDPE | นิ่มและใส | ฝากล่องแบบยืดหยุ่น ถุงใส่ของ |
| 6 | PS | แข็งและใส แต่เปราะ แตกง่าย | กล่องโชว์ของเบา ไม่ยกบ่อย |
| 1 | PET | ใสมาก ทนแรงกระแทก | กล่องใสใบเล็ก |
| 3 | PVC | มีทั้งแบบแข็ง และแบบนิ่มเมื่อผสมสารทำให้นิ่ม | ไม่ค่อยใช้ทำกล่องเก็บของ |
สรุปสั้น ถ้าไม่แน่ใจ เลือก PP เลข 5 ไว้ก่อน มันคือพลาสติกที่ใช้ทำกล่องเก็บของเยอะที่สุด และมีคุณสมบัติตรงกับงานเก็บของในบ้าน ทั้งทนกระแทกตอนตกพื้น ทนน้ำยาทำความสะอาด
กล่องใสต้องระวังอะไร
คนชอบกล่องใสเพราะมองเห็นของข้างใน แต่กล่องใสบางรุ่นทำจาก PS ซึ่ง MTEC ระบุว่าเปราะและแตกง่าย กล่องพวกนี้ใช้ได้ดีกับของเบาที่วางนิ่ง เช่น เก็บเครื่องเขียนบนโต๊ะ แต่ถ้าเป็นกล่องใส่เสื้อผ้าที่ต้องยกลงจากชั้นสูงหรือวางซ้อนหนัก ให้เลือก PP แบบขุ่นหรือแบบใสขุ่น หรือ PET ซึ่งใสและทนกระแทกกว่า
วิธีเช็กในร้านแบบง่าย ใช้นิ้วกดผนังกล่องเบาๆ PP จะยุบเล็กน้อยแล้วเด้งกลับ PS จะแข็งไม่ยุบ และถ้ากดแรงขึ้นมีเสียงกรอบ ซึ่งเป็นสัญญาณว่าตกพื้นแล้วร้าว
กล่องที่ใช้กับอาหาร
กล่องเก็บของทั่วไปไม่ได้ออกแบบมาใส่อาหาร ถ้าจะใช้เก็บข้าวสาร ขนม หรือของแห้งในครัว ดูว่ามีสัญลักษณ์ว่าใช้กับอาหารได้ ส่วนกล่องที่จะเข้าไมโครเวฟ ศูนย์บริการวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยี (ITC) ระบุว่า PP ทนความเย็นได้ถึงราว -30 องศาเซลเซียส และทนร้อนได้ถึงราว 110 องศาสำหรับผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่าเข้าไมโครเวฟหรือเตาอบได้ และย้ำว่าอย่าเอากล่องที่ไม่มีเครื่องหมาย PP หรือเลข 5 เข้าไมโครเวฟ
เรื่องที่ 2: ขนาด วัดก่อนซื้อทุกครั้ง
ความผิดพลาดที่เจอบ่อยที่สุดคือซื้อกล่องมาก่อนแล้วค่อยหาที่วาง ทำกลับกัน วัดที่ก่อน แล้วซื้อกล่องให้พอดีที่
ขั้นตอนวัด ใช้เวลาราว 10 นาทีต่อจุด
- วัดความกว้าง ลึก สูงของพื้นที่จริง เช่น ช่องชั้นวาง ใต้เตียง ในตู้เสื้อผ้า
- หักความสูงออกอย่างน้อย 2 ถึง 3 เซนติเมตร ไว้สำหรับมือสอดยกกล่อง และฝาที่นูน
- หักความลึกออกราว 2 เซนติเมตร ถ้าเป็นตู้ที่มีบานประตู ไม่งั้นปิดประตูไม่ได้
- ใต้เตียง วัดจากพื้นถึงโครงเตียงด้านล่างที่ต่ำที่สุด ไม่ใช่วัดถึงแผ่นรองที่นอน แล้วดูด้วยว่ามีคานกลางเตียงขวางไหม
- จดตัวเลขไว้ในมือถือ ถ่ายรูปพื้นที่คู่ไปด้วย
ขนาดบนป้ายกล่องมักเป็นขนาดภายนอก รวมขอบและฝา ถ้าจะใส่ของที่มีขนาดตายตัว เช่น แฟ้ม A4 หรือรองเท้าในกล่องเดิม ให้ดูขนาดภายในหรือเอาของไปทาบ
เลือกขนาดตามของ
| ของที่จะเก็บ | ขนาดกล่องที่สะดวก | เหตุผล |
|---|---|---|
| เสื้อผ้านอกฤดู ผ้าห่ม | ใหญ่ ทรงเตี้ยกว้าง | ผ้าเบา ใส่เต็มกล่องแล้วยังยกไหว |
| หนังสือ เอกสาร | เล็กถึงกลาง | กระดาษหนักมาก กล่องใหญ่ใส่เต็มแล้วยกไม่ขึ้น |
| อุปกรณ์ช่าง สายไฟ | กลาง มีหูหิ้ว | หิ้วไปจุดซ่อมได้ |
| ของเล่นเด็ก | กลาง ทรงเตี้ย ไม่มีฝาหรือฝาเปิดง่าย | เด็กหยิบเก็บเองได้ |
| ของใช้ในห้องน้ำ ใต้ซิงก์ | เล็ก ทรงลิ้นชักหรือตะกร้า | ดึงออกมาหยิบได้โดยไม่ต้องยกทั้งกล่อง |
หลักง่ายๆ คือของยิ่งหนักกล่องยิ่งเล็ก กล่องใหญ่ที่ใส่หนังสือเต็มทั้งหนัก ทั้งเสี่ยงก้นกล่องยุบ และเสี่ยงหลังของคนยก
ซื้อรุ่นเดียวกันทั้งชุด
กล่องต่างยี่ห้อต่างรุ่นซ้อนกันไม่สนิท ขอบไม่ลงร่อง ซ้อนสองชั้นก็เริ่มเอียง ถ้าจะจัดชั้นหรือห้องเก็บของทั้งห้อง เลือกรุ่นเดียวที่มีหลายขนาดในระบบเดียวกัน กล่องเล็กสองใบวางบนฐานกล่องใหญ่หนึ่งใบได้พอดี เวลาจะย้ายของจากจุดหนึ่งไปอีกจุดก็สลับกันได้
ก่อนซื้อจำนวนมาก ลองซื้อหนึ่งใบมาใช้ก่อนสองสามสัปดาห์ ดูว่าฝาปิดง่าย ล็อกแน่น และขนาดพอดีจริง แล้วค่อยซื้อเพิ่ม และเลือกรุ่นที่ขายมาหลายปี จะหาซื้อเพิ่มภายหลังได้
เรื่องที่ 3: ฝาและทรง
| แบบ | เหมาะกับ | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|
| ฝาล็อกสองข้าง | ของเก็บยาว เสื้อผ้านอกฤดู ของที่กลัวฝุ่นและแมลง | ต้องยกกล่องบนลงก่อนจะเปิดกล่องล่าง |
| ฝาวางเฉยๆ | ของที่เปิดบ่อย วางชั้นเดียว | กันฝุ่นได้น้อย ซ้อนแล้วฝาเลื่อน |
| ฝาเปิดด้านหน้า | กล่องที่ต้องซ้อนสูงแต่หยิบบ่อย | ราคาสูงกว่า บานพับคือจุดที่พังก่อน |
| ลิ้นชักพลาสติก | ของใช้ทุกวัน ในตู้หรือใต้โต๊ะ | รับน้ำหนักได้จำกัด อย่าใส่ของหนักในลิ้นชักบน |
| ตะกร้าไม่มีฝา | ของในตู้ที่ปิดอยู่แล้ว ใต้ซิงก์ | ไม่กันฝุ่น |
| มีล้อ | กล่องใหญ่ใต้เตียง ของหนักบนพื้น | ล้อเพิ่มความสูง วัดใต้เตียงใหม่ |
กล่องฝาล็อกที่ดี เมื่อปิดแล้วลองยกจากหูล็อกทั้งสองข้าง ฝาต้องไม่หลุดและกล่องไม่บิด ส่วนกล่องที่ใช้เก็บเสื้อผ้าหรือเอกสารนานหลายเดือน รุ่นที่มีขอบยางรอบฝาช่วยกันความชื้นได้ดีขึ้น ใส่ซองกันชื้นไว้ด้วยจะช่วยอีกแรง ดูวิธีใช้ได้ที่ซิลิกาเจล ใช้ยังไง
เรื่องที่ 4: จุดที่ไม่ควรวางกล่องพลาสติก
MTEC อธิบายว่าพลาสติกกลุ่มเทอร์โมพลาสติก ซึ่งรวม PP PE PS PET จะอ่อนตัวเมื่อได้รับความร้อน กล่องจึงเสียรูปได้ถ้าวางผิดที่
- ระเบียงหรือข้างหน้าต่างที่แดดส่องตรง ความร้อนจากแดดทำให้กล่องบิด ฝาปิดไม่สนิท และแดดทำให้พลาสติกกรอบเร็ว
- ใกล้เตาแก๊ส หม้อหุงข้าว หรือช่องระบายลมร้อนของตู้เย็นและเครื่องซักผ้า
- ใต้หลังคาที่ไม่มีฉนวน ห้องเก็บของบนสุดของบ้านร้อนจัดตอนบ่าย
- พื้นโรงรถที่น้ำท่วมถึงช่วงหน้าฝน กล่องไม่ได้กันน้ำเข้าจากขอบฝา ยกขึ้นชั้นอย่างน้อยหนึ่งชั้น
ตัวอย่างวางแผนซื้อกล่องหนึ่งห้อง
ลองดูตัวอย่างสมมติ ห้องนอนคอนโดขนาดเล็ก มีพื้นที่ใต้เตียงสูง 18 เซนติเมตร ชั้นบนสุดของตู้เสื้อผ้ากว้าง 90 เซนติเมตร ลึก 55 สูง 40 และต้องการเก็บเสื้อหนาว ผ้าห่มสำรอง เอกสารบ้าน และสายชาร์จอุปกรณ์
| ของ | วางที่ | กล่องที่เลือก |
|---|---|---|
| เสื้อหนาว ผ้าห่มสำรอง | ใต้เตียง | กล่อง PP ทรงแบน สูงไม่เกิน 15 ซม. รวมฝา มีล้อแบบเตี้ย |
| เอกสารบ้าน | ชั้นบนตู้ | กล่อง PP ฝาล็อก ขนาดใส่แฟ้ม A4 สองใบเรียงกัน |
| สายชาร์จ อะแดปเตอร์ | ลิ้นชักโต๊ะ | กล่องเล็กแบ่งช่อง |
ตัวอย่างนี้เหลือที่บนชั้นตู้อีกส่วนหนึ่ง เผื่อไว้ให้ของที่เพิ่มขึ้นในอนาคต อย่าซื้อกล่องให้เต็มทุกช่องตั้งแต่วันแรก การจัดพื้นที่ห้องเล็กให้คุ้มทั้งห้อง อ่านต่อได้ที่จัดห้องเล็กให้มีที่เก็บของ และถ้ากล่องจะเข้าไปอยู่ในตู้เสื้อผ้า ดูวิธีแบ่งโซนตู้ได้ที่วิธีจัดตู้เสื้อผ้า
ห้องน้ำและใต้ซิงก์ ใช้กล่องแบบไหน
จุดที่เปียกและชื้นตลอดต้องการกล่องคนละแบบกับห้องนอน กล่องฝาล็อกทึบกลับไม่เหมาะ เพราะเก็บความชื้นไว้ข้างใน ของในกล่องจะเหม็นอับ ให้ใช้ตะกร้าหรือกล่องเปิดด้านบนที่มีรูระบายที่ก้น ยกพ้นพื้นด้วยขาหรือชั้นเล็ก น้ำที่หยดจากท่อจะไม่ขังในกล่อง และเลือก PP หรือ HDPE เพราะ MTEC ระบุว่าทนสารเคมี เหมาะกับจุดที่วางน้ำยาล้างห้องน้ำและน้ำยาล้างจาน วิธีจัดพื้นที่ใต้ซิงก์ทั้งหมดอยู่ในวิธีจัดของใต้ซิงก์
ดูแลกล่องให้ใช้ได้นาน
- ล้างด้วยน้ำสบู่อ่อนหรือน้ำยาล้างจาน แล้วเช็ดหรือตากให้แห้งในที่ร่มก่อนใส่ของ ไม่ต้องใช้น้ำร้อนจัด
- อย่าใช้ฝอยขัดเหล็กกับกล่องใส ผิวจะเป็นรอยขุ่นถาวร
- ใส่ของในกล่องที่แห้งสนิทเท่านั้น เสื้อผ้าที่ยังชื้นนิดเดียวในกล่องฝาล็อก จะขึ้นราภายในไม่กี่สัปดาห์
- เปิดกล่องเก็บยาวอย่างน้อยปีละครั้ง ดูว่ามีกลิ่นอับหรือแมลงไหม
- กล่องที่ร้าวหรือหูล็อกหัก ย้ายไปใช้งานที่ไม่ต้องยก เช่น เป็นตะกร้าในตู้ ก่อนจะทิ้ง
สรุปเลือกกล่อง
| ใช้อะไร | ทำยังไง | ห้ามทำ |
|---|---|---|
| PP เลข 5 สำหรับงานทั่วไป | พลิกดูเลขใต้กล่องก่อนซื้อ | ซื้อกล่อง PS ใสใส่ของหนักแล้วยกบ่อย |
| กล่องรุ่นเดียวกันทั้งชุด | ลองหนึ่งใบก่อนซื้อจำนวนมาก | ผสมหลายยี่ห้อแล้วซ้อนสูง |
| ขนาดตามพื้นที่จริง | วัดแล้วหักเผื่อความสูง 2 ถึง 3 ซม. | ซื้อกล่องก่อนแล้วค่อยหาที่วาง |
| กล่องเล็กสำหรับของหนัก | ของหนักไว้ล่าง ของเบาไว้บน | ใส่หนังสือเต็มกล่องใหญ่ |
| ฝาล็อกสำหรับของเก็บยาว | ใส่ซองกันชื้น ติดป้ายสองด้าน | ใส่ผ้าที่ยังชื้นแล้วปิดฝา |
| ที่ร่ม ไม่มีความร้อน | ยกพ้นพื้นในจุดที่น้ำถึง | วางกลางแดดหรือใกล้เตา |
แหล่งอ้างอิง
- bio-plastic - - ประเภทและการใช้งาน | ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC)
- พลาสติกใช้ให้ถูก ปลอดภัยต่อคนและสิ่งแวดล้อม กับพลาสติก PP สัญลักษณ์รีไซเคิลหมายเลข 5 | ศูนย์บริการวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมและเทคโนโลยี (ITC)





