ตู้ครัววัสดุไหนดี เลือกโครงตู้และหน้าบานให้ทนความชื้น

ตู้ครัวพังจากข้างใน ไม่ใช่จากหน้าบาน ตู้เมลามีนสีสวยอาจมีหน้าบานที่ยังเรียบดี แต่แผ่นโครงใต้ซิงก์พองเป็นลอนได้ เพราะน้ำซึมขอบตู้ทีละนิด เรื่องวัสดุตู้ครัวจึงต้องแยกคิดเป็นสองส่วน คือโครงตู้ที่รับน้ำหนักและโดนความชื้น กับหน้าบานที่คนมองเห็นและโดนมือจับทุกวัน บทความนี้เทียบวัสดุทั้งสองส่วนทีละแบบ พร้อมช่วงราคาโดยประมาณ ซึ่งเป็นค่าทั่วไปของตลาดช่าง ไม่ใช่ราคาของผู้ผลิตรายใด

โครงตู้กับหน้าบาน เลือกแยกกัน

ใบเสนอราคาหลายใบเขียนแค่ "ตู้เมลามีน" หรือ "ตู้ไม้อัด" คำเดียว ซึ่งบอกไม่ได้ว่าอะไรคืออะไร เมลามีนเป็นพื้นผิวเคลือบ ไม่ใช่แผ่นฐาน ตู้เมลามีนอาจมีไส้เป็นปาร์ติเคิลบอร์ด MDF หรือไม้อัดก็ได้ ราคาและอายุใช้งานต่างกันมาก ก่อนตกลงให้ถามสองข้อแยกกัน

1. แผ่นโครงตู้ล่าง ตู้บน และแผ่นหลังตู้ ใช้วัสดุอะไร หนากี่ มม.
2. ผิวหน้าบานและผิวภายในตู้เป็นอะไร ขอบปิดด้วยวิธีใด

โครงตู้ เทียบวัสดุหลัก

วัสดุโครงตู้	ทนความชื้น	ราคาแผ่นโดยประมาณ	เหมาะกับ	ข้อควรระวัง
ปาร์ติเคิลบอร์ด	ต่ำ	ถูกสุด	ตู้บน ตู้ที่ไม่โดนน้ำ	พองเมื่อขอบเปิด สกรูหลวมง่ายเมื่อถอดซ้ำ
MDF	ต่ำถึงปานกลาง	ปานกลาง	โครงตู้บน หน้าบานพ่นสี	แผ่นหนักและดูดน้ำที่ขอบ
ไม้อัดยางพารา	ปานกลางถึงดี	ปานกลางถึงสูง	ตู้ล่างทั่วไป	ต้องปิดขอบและทาน้ำยากันแมลงถ้าจำเป็น
ไม้อัดเกรดทนชื้น	ดี	สูง	ตู้ล่างใต้ซิงก์	ราคาสูงกว่าปาร์ติเคิลบอร์ดหลายเท่า
แผ่น PVC โฟม	ดีมาก	ปานกลางถึงสูง	ตู้ใต้ซิงก์ ห้องชื้น	แข็งแรงน้อยกว่าไม้อัด ช่วงยาวต้องมีโครงรับ
อะลูมิเนียม	ดีมาก	สูง	ตู้ครัวนอกบ้าน ครัวไทย	ราคาสูง ต้องมีผู้ผลิตที่ชำนาญงานประกอบ
สแตนเลส	ดีที่สุด	สูงมาก	ครัวเชิงพาณิชย์ ตู้ล่างหนัก	เสียงดัง เป็นรอยนิ้วมือ

ปาร์ติเคิลบอร์ดและ MDF

สองแบบนี้ทำจากเศษไม้หรือเส้นใยไม้อัดกับกาว ผิวเรียบ ตัดและเจาะง่าย ราคาถูกกว่าไม้อัด ปัญหาคือเมื่อน้ำเข้าที่ขอบที่ไม่ได้ปิดหรือรูท่อ แผ่นจะพองและไม่คืนรูป ตู้บนที่ไม่โดนไอน้ำโดยตรงและตู้ที่อยู่ห่างซิงก์ใช้ได้ดี ถ้ามีงบจำกัด ผมแนะนำให้ใช้บอร์ดชนิดนี้ในส่วนตู้บนและตู้ลิ้นชักตรงกลาง แล้วใช้วัสดุทนชื้นเฉพาะตู้ซิงก์กับตู้เตา ต้นทุนรวมต่างกันไม่มาก แต่ตู้ที่เสียก่อนเสมอคือตู้ใต้ซิงก์

ไม้อัด

ไม้อัดทำจากแผ่นไม้บางหลายชั้น วางเรียงขวางกัน ทนแรงดึงสกรูและบานพับได้ดีกว่าบอร์ดอัด ไม้อัดที่ผลิตตามมาตรฐาน มอก.178-2549 ซึ่งสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ใช้ตรวจสอบ แบ่งชั้นคุณภาพและประเภทการใช้งานไว้ชัดเจน เป็นสิ่งที่ผมขอดูจากร้านทุกครั้งเมื่อร้านบอกว่าตู้เป็นไม้อัด ความหนาของแผ่นโครงควรเป็น 15-18 มม. สำหรับตู้ล่าง ส่วนแผ่นหลังตู้ 6 มม. ขึ้นไปก็พอ ถ้าแผ่นบางกว่านี้ ตู้ล่างที่รับท็อปหินจะแอ่นตรงกลางเมื่อช่วงยาว

PVC โฟม อะลูมิเนียม และสแตนเลส

แผ่น PVC โฟมไม่ดูดน้ำ ปลวกไม่กิน จึงเป็นทางเลือกที่นิยมสำหรับตู้ใต้ซิงก์ในบ้านชื้น อะลูมิเนียมและสแตนเลสเหมาะกับครัวไทยที่เปิดโล่งหรือครัวหนักที่ล้างด้วยน้ำเยอะ ข้อเสียคือราคาและต้องได้ช่างที่ชำนาญ เพราะการเชื่อมและประกอบต่างจากงานไม้ ดูหลักการวางซิงก์และงานท่อใต้ตู้ใน การติดตั้งซิงก์ล้างจาน

หน้าบานและผิวภายใน เทียบวัสดุ

ผิวหน้าบาน	ลักษณะ	ราคาโดยประมาณ (บาท/ตร.ม.)	จุดแข็ง	จุดอ่อน
เมลามีน	ผิวเคลือบกระดาษพิมพ์ลาย	500-900	ถูก สีหลากหลาย	ขอบบิ่นง่าย ทนความร้อนต่ำ
ลามิเนต HPL	แผ่นหลายชั้นอัดแน่น	900-1,800	ทนขีดข่วนและความร้อน	ขอบเห็นเส้นดำถ้าปิดไม่ดี
ลามิเนตฟิล์ม PVC (โฟลิ่ง)	ฟิล์มพลาสติกหุ้ม	800-1,600	ทำร่องและโค้งได้	ฟิล์มลอกได้ถ้าโดนความร้อนจากเตา
อะคริลิก	ผิวเงาแบบกระจก	1,800-3,500	เงางามดูแพง	เป็นรอยง่าย เห็นรอยนิ้วมือ
พ่นสี PU	สีพ่นบน MDF	2,500-5,000	เลือกสีได้ทุกสี ไร้ขอบต่อ	ราคาสูง ซ่อมสีต้องพ่นใหม่ทั้งบาน
ไม้จริง	ไม้สัก ยางพารา	3,000-8,000	ซ่อมและขัดใหม่ได้	บวมหดตามฤดู ต้องรักษาผิว

การปิดขอบสำคัญพอๆ กับเลือกผิว ขอบที่ปิดด้วยเอดจ์แบนด์ PVC หรือ ABS ติดด้วยกาวร้อนหรือเลเซอร์ ทนน้ำได้มากกว่าขอบที่ปิดด้วยเทปกาว ผมมักดูที่รอยต่อมุมล่างของบานตู้ซิงก์ ถ้ามองเห็นรอยแยกเล็กๆ ระหว่างเอดจ์แบนด์กับแผ่น อีกไม่นานน้ำจะเข้าตรงนั้น

ความชื้น ปลวก และเชื้อรา ในตู้ครัวไทย

ครัวไทยโดนทั้งความชื้นในอากาศสูง ไอน้ำจากการต้ม และน้ำกระเด็นจากซิงก์ ปัญหามี 3 แบบ

• แผ่นพองจากน้ำที่ขอบ มักเกิดที่ตู้ใต้ซิงก์ ขอบด้านล่างของตู้ล่าง และรอบรูท่อ
• ปลวกกินแผ่นไม้ประกอบ โดยเฉพาะตู้ที่ติดผนังด้านนอกหรือพื้นคอนกรีตที่มีรอยแตกร้าว ยกตู้ด้วยขาปรับระดับให้พ้นพื้นอย่างน้อย 10 ซม. จะช่วยตรวจเห็นร่องรอยปลวกเร็วขึ้น
• เชื้อราจากผนังหลังตู้ที่ชื้น ซึ่งเกี่ยวกับความชื้นของผนัง ดูแนวทางตรวจและแก้ที่ ผนังชื้นและราขึ้น

ตู้ที่ติดตั้งแล้วควรมีช่องระบายอากาศเล็กๆ ที่ฝาหลังหรือฐานตู้ใต้ซิงก์ ไม่ปิดทึบทั้งหมด เพื่อให้ความชื้นที่ตกค้างระเหยออก

ความหนาแผ่นและช่วงยาวที่ตู้รับน้ำหนักได้

ความหนาแผ่นมีผลต่ออายุตู้พอๆ กับชนิดวัสดุ ตู้ล่างที่รับท็อปหินและหม้อหนักควรใช้แผ่นข้างและแผ่นพื้นหนา 15-18 มม. ส่วนชั้นวางในตู้ที่ยาวเกิน 80 ซม. ควรหนา 18 มม. หรือเสริมคานใต้ชั้น เพราะแผ่น 15 มม. ที่รับหม้อสแตนเลสเต็มชั้นจะแอ่นลงภายในไม่กี่ปี ตู้บนรับน้ำหนักน้อยกว่า ใช้แผ่น 15 มม. ได้ แต่ต้องยึดเข้าผนังด้วยพุกที่เหมาะกับชนิดผนัง ถ้าผนังเป็นอิฐมวลเบาหรือยิปซัม ให้ถามร้านว่าใช้อุปกรณ์ยึดชนิดใด

บานพับและรางลิ้นชักอยู่นอกกลุ่มวัสดุโครง แต่กำหนดว่าวัสดุโครงจะอยู่ได้นานแค่ไหน บานพับที่ไม่ดีจะดึงสกรูหลุดจากบอร์ดอัดก่อนที่แผ่นจะเสียด้วยซ้ำ ผมแนะนำให้ถามยี่ห้อและจำนวนบานพับต่อบาน บานสูงเกิน 120 ซม. ควรมีสามตัว

ฟอร์มัลดีไฮด์ในแผ่นไม้ประกอบ

ปาร์ติเคิลบอร์ด MDF และไม้อัดส่วนใหญ่ใช้กาวที่อาจปล่อยฟอร์มัลดีไฮด์ออกมาในอากาศ EPA ของสหรัฐกำหนดเพดานการปล่อยตามชนิดแผ่นไว้ดังนี้

ชนิดแผ่น	เพดานการปล่อย (ppm)
ไม้อัดเนื้อแข็ง	0.05
ปาร์ติเคิลบอร์ด	0.09
MDF	0.11
MDF บาง	0.13

แผ่นที่ผ่านเกณฑ์จะมีฉลากอ้างอิง CARB Phase II หรือ TSCA Title VI ตัวเลขข้างต้นเป็นเกณฑ์ของสหรัฐ ไม่ใช่ข้อบังคับในไทย ใช้เป็นแนวอ้างอิงเวลาถามร้านว่าแผ่นที่เสนอได้รับการทดสอบตามเกณฑ์ใดหรือไม่ แผ่นที่มีรายงานทดสอบและฉลากชัดเจนเมื่อซื้อ ควรเก็บเอกสารไว้ ถ้ามีเด็กเล็กหรือผู้แพ้ง่ายในบ้าน เลือกแผ่นที่ระบุเกณฑ์ต่ำ แล้วเปิดหน้าต่างระบายอากาศใน 1-2 สัปดาห์แรกหลังติดตั้ง

ราคารวมต่อเมตรตามชุดวัสดุ

ราคานี้เป็นช่วงโดยประมาณของตู้ล่างลึก 60 ซม. ไม่รวมท็อปและเครื่องใช้ รายละเอียดวิธีคิดทั้งครัวอยู่ใน ราคาทำครัวบิวท์อิน

ชุดวัสดุ (โครง + หน้าบาน)	บาท/เมตรหน้าตู้
ปาร์ติเคิลบอร์ด + เมลามีน	4,500-7,000
MDF + ลามิเนต HPL	6,500-10,000
ไม้อัด + ลามิเนต HPL	8,000-13,000
ไม้อัดทนชื้น + อะคริลิก	11,000-18,000
ไม้อัด/MDF + พ่นสี PU	12,000-20,000
อะลูมิเนียมหรือสแตนเลส + บานตามสเปก	14,000-25,000

แนวทางเลือกที่ใช้ได้จริง

ผมไม่เลือกวัสดุเดียวทั้งครัว แต่แยกตามจุด

1. ตู้ล่างใต้ซิงก์และตู้เตา ใช้ไม้อัดทนชื้นหรือ PVC โฟม ปิดขอบมิด
2. ตู้ล่างอื่นๆ ใช้ไม้อัดยางพาราหรือ MDF เกรดดี
3. ตู้บน ใช้ปาร์ติเคิลบอร์ดหรือ MDF ผิวลามิเนต
4. หน้าบานตู้ที่ใกล้เตา ใช้ HPL หรือพ่นสี PU ที่ทนความร้อนดีกว่าอะคริลิกเงา
5. ท็อปเลือกจากวิธีใช้ ไม่ใช่จากรูป ดูเปรียบเทียบใน ประเภทเคาน์เตอร์ครัว

ระยะห่างตู้ ความสูง และจุดวางเครื่องดูดควันเป็นเรื่องแยกจากวัสดุ ดูผังและระยะที่แนะนำใน ครัวบิวท์อิน ข้อดีข้อเสีย และแนวปฏิบัติของ NKBA เช่นช่องทางเดินอย่างน้อย 107 ซม. สำหรับครัวที่มีผู้ใช้คนเดียว

ก่อนจ้างช่าง ถามให้ครบ

1. แผ่นโครงตู้ล่าง ตู้บน และแผ่นหลัง ใช้วัสดุอะไร หนากี่ มม. ขอเป็นลายลักษณ์อักษร
2. ไม้อัดที่ใช้ผลิตตามมาตรฐาน มอก.178 หรือไม่ ขอดูใบรับรองหรือฉลากสินค้า
3. บอร์ดอัดมีฉลากฟอร์มัลดีไฮด์ระดับใด มีรายงานทดสอบให้ดูหรือไม่
4. ตู้ใต้ซิงก์ใช้วัสดุต่างจากตู้อื่นหรือไม่ และมีแผ่นกันน้ำรองก้นตู้หรือไม่
5. ขอบตู้ปิดด้วยเอดจ์แบนด์ชนิดใด ติดด้วยกาวร้อน กาวเลเซอร์ หรือเทปกาว
6. ตู้ยกพ้นพื้นด้วยขาปรับระดับกี่ ซม. และมีฝาปิดขาตู้ที่ถอดล้างได้หรือไม่
7. หน้าบานใกล้เตามีวัสดุทนความร้อนหรือไม่ มีแผ่นกั้นความร้อนหรือไม่
8. รับประกันงานตู้กี่ปี ครอบคลุมการพองจากความชื้นหรือไม่