ตารางทำความสะอาดบ้านประจำสัปดาห์ แบ่งงานรายวัน ไม่ต้องอัดวันเสาร์วันเดียว

ตารางทำความสะอาดที่ใช้ได้จริงต้องเล็กพอจะทำได้วันธรรมดาหลังเลิกงาน ถ้าตารางกำหนดงานยี่สิบอย่างต่อวัน เราจะเลิกใช้ภายในสองสัปดาห์ ตารางด้านล่างแบ่งงานเป็นวันละ 15 ถึง 30 นาที เหลือพื้นที่ให้ยืดหยุ่น และแยกงานรายเดือนออกจากงานรายสัปดาห์เพื่อไม่ให้ตารางแน่น

หลักการจัดตารางที่ไม่ล้มเหลวกลางทาง

1. แบ่งตามพื้นที่ ไม่แบ่งตามประเภทงาน เช่นวันหนึ่งทำห้องน้ำ อีกวันทำห้องนอน เพราะอุปกรณ์อยู่ใกล้กัน
2. งานประจำวันคือ 10 นาทีที่ป้องกันงานใหญ่ ล้างจาน เช็ดเตา ทิ้งขยะ
3. วางงานหนักไว้วันที่มีเวลาที่สุด ไม่ใช่วันที่ควรจะทำ
4. ไม่ต้องทำทุกอย่างทุกสัปดาห์ งานบางอย่างเป็นรายเดือนหรือรายฤดู
5. ให้ทุกคนในบ้านมีส่วน เขียนชื่อคนรับผิดชอบลงในตารางไว้ที่ตู้เย็น

ถ้าวันไหนมีเวลาน้อยมาก แผน 45 นาทีสำหรับทั้งบ้านอยู่ในทำความสะอาดบ้านให้เร็ว

งานประจำวัน ใช้เวลา 10 ถึง 15 นาที

งาน	ทำไม	เมื่อไร
ล้างจานและเช็ดอ่าง	ป้องกันกลิ่นและแมลง	หลังมื้อเย็น
เช็ดเตาและเคาน์เตอร์	คราบสดล้างง่ายกว่าคราบแห้ง	หลังทำอาหาร
ทิ้งขยะอาหาร	กลิ่นและแมลง	ก่อนนอน
เก็บของที่วางบนพื้นและโต๊ะ	ลดงานปัดฝุ่นและดูดฝุ่น	เย็น
เช็ดน้ำในห้องน้ำ	ความชื้นคือต้นเหตุของรา ตาม EPA	หลังอาบน้ำ
เปิดหน้าต่างหรือพัดลม	ระบายความชื้นและกลิ่น	เช้า

EPA ระบุว่าการควบคุมความชื้นเป็นกุญแจสำคัญของการป้องกันราและเชื้อในบ้าน งานประจำวันที่เช็ดน้ำและระบายอากาศจึงเล็กแต่สำคัญ

ตารางสัปดาห์ ตัวอย่างสำหรับบ้านหรือคอนโดทั่วไป

วัน	งานหลัก	เวลา	รายละเอียด
จันทร์	ห้องนอน	25 นาที	ถอดผ้าปูที่นอน เริ่มซัก ปัดฝุ่น ดูดฝุ่นพื้น ปูผ้าใหม่
อังคาร	ห้องน้ำ	25 นาที	ขัดชักโครก อ่าง ผนัง กระจก ก๊อก ล้างน้ำและเช็ดแห้ง
พุธ	ห้องครัว	25 นาที	เช็ดตู้ เตา ไมโครเวฟ ตู้เย็นด้านนอก ถูพื้นครัว
พฤหัสบดี	ห้องนั่งเล่น	25 นาที	ปัดฝุ่น ดูดฝุ่น เช็ดโต๊ะ จัดโซฟา
ศุกร์	ซักผ้าและงานพื้น	30 นาที	ซักผ้า ดูดฝุ่นและถูทางเดิน
เสาร์	งานเสริมหรือพัก	0 ถึง 30 นาที	งานรายเดือน หรือชดเชยงานที่ข้าม
อาทิตย์	พัก	0	ไม่มีงานบังคับ

ตารางนี้เป็นตัวอย่างสำหรับคนทำงานนอกบ้าน ใครมีเวลาตอนเช้าหรือกลางวันก็ย้ายได้ จะสลับวันกันก็ไม่มีปัญหา สิ่งสำคัญคือทุกพื้นที่ถูกทำสัปดาห์ละครั้ง

ผ้าปูที่นอนทุกสัปดาห์ ทำไมจึงสำคัญ

AAAAI ระบุว่าเครื่องนอนควรซักทุกสัปดาห์ในน้ำร้อน 130 องศาฟาเรนไฮต์ (ราว 54 องศาเซลเซียส) และอบด้วยเครื่องอบร้อน และระบุว่าไรฝุ่นเจริญเติบโตได้ดีที่อุณหภูมิตั้งแต่ราว 70 องศาฟาเรนไฮต์ขึ้นไปและความชื้นสูงกว่า 75 เปอร์เซ็นต์ ข้อแนะนำนี้เหมาะกับคนที่เป็นภูมิแพ้ฝุ่น แต่ถ้าผ้าของเราไม่ทนน้ำร้อน ให้ทำตามป้ายและซักด้วยอุณหภูมิที่ป้ายอนุญาตแทน

วิธีซักเครื่องให้สะอาดจริง ต้องมั่นใจว่าเครื่องไม่เหม็นอับก่อน ดูล้างเครื่องซักผ้า ส่วนหมอนควรซักแยกตามชนิดไส้ ไม่ใช่รอบเดียวกับผ้าปู

รายการตรวจต่อห้อง ทำตามลำดับนี้ไม่ตกหล่น

ห้องนอน

1. ถอดผ้าปูที่นอนและปลอกหมอน เปิดเครื่องซัก
2. ปัดฝุ่นจากบนลงล่าง โคมไฟ หัวเตียง ชั้น โต๊ะ
3. ดูดฝุ่นพื้น รวมถึงใต้เตียงเท่าที่เอื้อมถึง
4. ปูผ้าใหม่ ตบหมอน พับผ้าห่ม
5. เปิดหน้าต่างทิ้งไว้อย่างน้อยครึ่งชั่วโมง

ห้องน้ำ

1. ฉีดน้ำยาที่ชักโครก อ่าง ฝักบัว ผนัง ทิ้งไว้ 5 ถึง 10 นาที
2. ปัดฝุ่นและเช็ดชั้นวาง กระจก
3. ขัดตามลำดับ ล้างน้ำให้หมด
4. เช็ดก๊อกและกระจกให้แห้ง
5. ถูพื้นเป็นขั้นสุดท้าย รายละเอียดอยู่ในทำความสะอาดห้องน้ำ

ห้องครัว

1. เก็บจานและอุปกรณ์ที่วางบนเคาน์เตอร์
2. ฉีดน้ำยาเตา อ่าง ทิ้งไว้
3. เช็ดตู้ เครื่องใช้ไฟฟ้า ด้านนอกตู้เย็น
4. เช็ดเตาและเคาน์เตอร์ตามที่ฉีดไว้
5. กวาดหรือดูดฝุ่นและถูพื้น

ห้องนั่งเล่นและทางเดิน

ปัดฝุ่นจากบนลงล่าง จัดหมอนอิง ดูดฝุ่นพื้นและโซฟา ถูทางเดินหลัก เพราะเป็นเส้นทางที่ฝุ่นและดินจากรองเท้าเข้ามา ข้อสังเกตจาก EPA คืออนุภาคในบ้านมาทั้งจากกิจกรรมภายในและจากนอกบ้านที่ถูกพัดเข้ามา

ตะกร้าอุปกรณ์ใบเดียว ใช้ได้ทั้งสัปดาห์

ตารางล้มบ่อยเพราะเสียเวลาเดินหาของมากกว่าทำจริง เราเลยจัดตะกร้าหิ้วหนึ่งใบที่มีของครบสำหรับงาน 25 นาที แล้วหิ้วไปห้องที่ถึงคิว ของที่ใช้แค่เดือนละครั้งแยกไว้ในตู้อีกที่

ใช้อะไร	ใช้กับงานไหน	ห้ามทำ
น้ำยาอเนกประสงค์สูตรเป็นกลาง	เคาน์เตอร์ โต๊ะ ตู้ ด้านนอกเครื่องใช้ไฟฟ้า	ใช้กับหินอ่อนเกินฉลากระบุ
น้ำยาล้างห้องน้ำสูตรกรด	คราบหินปูนที่อ่าง ก๊อก ชักโครก	ใช้ในห้องเดียวกับน้ำยาฟอกขาวในวันเดียวกัน
น้ำยาฟอกขาวเจือจาง	ร่องยาแนวที่มีรา ถังขยะ	ผสมกับกรด แอมโมเนีย หรือน้ำส้มสายชู
ผ้าไมโครไฟเบอร์ 4 ถึง 6 ผืน แยกสี	สีหนึ่งห้องน้ำ อีกสีครัว อีกสีห้องนอน	ใช้ผืนห้องน้ำไปเช็ดครัว
แปรงขัดเล็กและแปรงสีฟันเก่า	ขอบก๊อก ร่องยาแนว รางประตูกระจก	ใช้แปรงลวดกับสเตนเลสหรือเคลือบอีนาเมล
ถุงมือยางและถุงขยะสำรอง	ทุกงาน	ใช้ถุงมือคู่เดียวกันทั้งห้องน้ำและครัว

ผ้าไมโครไฟเบอร์ที่ใช้ทั้งสัปดาห์ให้ซักรวมกันวันศุกร์พร้อมผ้าอื่นที่ไม่ใช่ผ้าขนหนู และงดน้ำยาปรับผ้านุ่ม เพราะจะเคลือบเส้นใยจนเช็ดฝุ่นไม่ติด

แบ่งงานให้เด็กตามวัย

บ้านที่มีเด็กวัยเรียน ตารางจะเบาลงเยอะถ้าเด็กรับงานประจำวันไปบางส่วน หลักคือให้งานที่เด็กทำจบได้เองในไม่เกิน 10 นาที และไม่ต้องจับน้ำยาเคมี

อายุ	งานที่ทำได้	ให้ผู้ใหญ่ทำแทน
4 ถึง 6 ปี	เก็บของเล่นลงกล่อง ใส่ผ้าใช้แล้วลงตะกร้า วางรองเท้าเข้าชั้น	ทุกอย่างที่ใช้น้ำยา
7 ถึง 9 ปี	เช็ดโต๊ะกินข้าวด้วยผ้าชุบน้ำ จับคู่ถุงเท้า รดน้ำต้นไม้	ห้องน้ำ เตา
10 ถึง 12 ปี	ดูดฝุ่นห้องตัวเอง พับผ้า ทิ้งขยะ เปลี่ยนปลอกหมอน	งานบนบันไดหรือเก้าอี้สูง
13 ปีขึ้นไป	ถูพื้น ล้างจาน ขัดอ่างล้างหน้าด้วยน้ำยาสูตรอ่อน	งานที่ใช้น้ำยาฟอกขาวหรือสูตรกรด

เขียนงานของเด็กลงในตารางที่ติดตู้เย็นช่องเดียวกับของผู้ใหญ่ จะได้เห็นว่าทุกคนมีส่วน งานที่เด็กทำยังไม่เนียนในช่วงแรกให้ปล่อยไป อย่าทำซ้ำต่อหน้า ไม่อย่างนั้นสัปดาห์หน้าเด็กจะไม่อยากทำอีก

สร้างตารางของตัวเองใน 4 ขั้น

1. เขียนรายการห้องและงานที่เราเห็นว่าสกปรกเร็วที่สุด เช่น ครัวและห้องน้ำ
2. ประเมินเวลาที่เรามีจริงในแต่ละวัน ไม่ใช่ที่อยากมี
3. จัดงานหนักลงวันที่มีเวลา งานเบาลงวันที่เหนื่อย
4. ใช้ตารางสองสัปดาห์ แล้วตัดงานที่ไม่จำเป็นหรือย้ายวันที่ไม่เหมาะ

ถ้าเราอยู่หลายคน ให้หมุนเวียนงานที่ไม่ชอบ เพื่อไม่ให้ใครต้องรับงานห้องน้ำถาวร เขียนชื่อคนทำไว้ในช่องเดียวกับงานและติดไว้ที่มองเห็น

ทำให้ตารางอยู่ได้นาน

• เริ่มจากสามงานต่อสัปดาห์ เมื่อชินแล้วค่อยเพิ่ม
• ผูกงานกับนิสัยที่มีอยู่ เช่น เช็ดเคาน์เตอร์ทุกครั้งหลังชงกาแฟ
• ตั้งเวลา 15 ถึง 25 นาที เสร็จแล้วหยุด งานที่เหลือย้ายไปวันถัดไป
• เก็บอุปกรณ์ไว้ในตะกร้าที่หยิบง่าย ไม่เดินไปเอาไกล
• ให้รางวัลเล็กๆ กับตัวเองหลังเสร็จ เช่น กาแฟหรือซีรีส์ตอนโปรด
• วันที่พลาด อย่าชดเชยทั้งหมด ข้ามไปที่รอบถัดไป

งานรายเดือน

งาน	ความถี่	หมายเหตุ
เช็ดภายในตู้เย็นและทิ้งของหมดอายุ	เดือนละครั้ง
ล้างเตาอบและไมโครเวฟ	เดือนละครั้ง หรือเมื่อมีกลิ่น
ปัดฝุ่นพัดลมเพดาน แอร์ (เฉพาะส่วนที่เอื้อมถึง)	เดือนละครั้ง
ตรวจมุมห้องและขอบหน้าต่างหาราและความชื้น	เดือนละครั้ง	ถ้าพบ ดูกำจัดราในบ้าน
ล้างถังขยะ	เดือนละครั้ง
ล้างผ้าม่านหรือซักผ้าคลุมโซฟา	ตามฤดู	ดูป้ายผ้า
ถูพื้นอย่างละเอียด	เดือนละครั้ง	ดูถูพื้นให้สะอาด

งานรายฤดู 3 ถึง 6 เดือน

• กลับหมอนและที่นอน ตากแดดที่ร่มลมผ่าน
• ซักผ้าห่ม ม่าน และผ้าคลุมโซฟา
• ล้างเครื่องซักผ้าและเครื่องปรับอากาศ ตามคู่มือ
• ตรวจท่อน้ำทิ้งที่ไหลช้า
• ตรวจแมลงและรอยรั่ว
• ทบทวนตารางว่างานไหนไม่จำเป็น ลดลงหรือเพิ่มตามจริง

ปรับตามบ้านของเรา

สถานการณ์	ปรับอย่างไร
อยู่คนเดียว คอนโดเล็ก	ใช้ตารางครึ่งหนึ่ง ทำสัปดาห์ละ 2 ถึง 3 วัน
ครอบครัวมีเด็ก	เพิ่มพื้นและผ้า เช็ดจุดที่มือสัมผัสบ่อย
มีสัตว์เลี้ยง	ดูดฝุ่นทุก 2 ถึง 3 วัน ซักเบาะสัตว์ทุกสัปดาห์
มีผู้เป็นภูมิแพ้	ซักเครื่องนอนทุกสัปดาห์ ใช้ปลอกกันไรฝุ่น ลดความชื้น
บ้านชื้นหรือฤดูฝน	เพิ่มการเช็ดความชื้นและระบายอากาศ ตรวจรา
ไม่มีเวลา	ตัดงานรายเดือนออกก่อน เก็บงานประจำวัน

ต่อจากนี้ ลองถ่ายภาพตารางแล้วติดไว้ที่ตู้เย็น ให้ทุกคนมองเห็น และทบทวนผลหลังสี่สัปดาห์ งานไหนไม่เคยทำเสร็จ ให้ลดหรือย้ายวัน