น้ำหอมปรับอากาศแบบไหนดี เทียบสเปรย์ ก้านไม้ เจล และเทียนหอม

ห้องที่มีกลิ่นดีเริ่มจากห้องที่ไม่มีกลิ่นเหม็นก่อน น้ำหอมปรับอากาศทุกชนิดทำงานแบบเดียวกัน คือปล่อยกลิ่นเข้าไปในอากาศให้กลบกลิ่นเดิม ถ้าต้นเหตุของกลิ่นยังอยู่ ไม่ว่าจะเป็นถังขยะ ผ้าชื้น หรือท่อน้ำทิ้ง กลิ่นหอมกับกลิ่นเหม็นจะผสมกันเป็นกลิ่นที่แย่กว่าเดิม คำถามว่าแบบไหนดีจึงมีสองชั้น ชั้นแรกคือห้องนั้นต้องการน้ำหอมจริงไหม ชั้นที่สองคือรูปแบบไหนเหมาะกับห้อง คนที่อยู่ และสัตว์เลี้ยง

เราจะไม่จัดอันดับยี่ห้อ เพราะกลิ่นที่ชอบเป็นเรื่องส่วนตัว แต่จะเทียบรูปแบบ ข้อดี ข้อเสีย และจุดที่ต้องระวังให้เลือกเองได้

ก่อนซื้อ เช็กว่าห้องต้องการน้ำหอมหรือต้องการการทำความสะอาด

ลองตอบคำถามสามข้อนี้ก่อนหยิบขวดใหม่ใส่ตะกร้า

1. ถ้าเปิดหน้าต่างระบายอากาศ 30 นาที แล้วปิด กลิ่นเดิมกลับมาภายในวันเดียวไหม ถ้ากลับมา แปลว่ามีแหล่งกลิ่นในห้อง
2. กลิ่นแรงขึ้นตอนเปิดแอร์ไหม ถ้าใช่ ต้นเหตุอยู่ที่แผ่นกรองหรือคอยล์เย็น
3. กลิ่นแรงที่สุดตรงมุมไหน ใกล้ตู้เสื้อผ้า ท่อน้ำทิ้ง หรือถังขยะ

ถ้าตอบว่าใช่ในข้อใดข้อหนึ่ง เก็บเงินค่าน้ำหอมไว้ก่อน แล้วแก้ที่ต้นเหตุ กลิ่นอับจากความชื้นดูได้ใน วิธีแก้ห้องมีกลิ่นอับ และถ้าเป็นกลิ่นบุหรี่ที่ฝังในผนังและผ้า ดู วิธีกำจัดกลิ่นบุหรี่ในบ้าน

ห้องที่สะอาดแล้วแต่อยากได้กลิ่นที่ชอบ น้ำหอมปรับอากาศคือของแต่งบ้านชิ้นหนึ่ง เลือกให้เหมาะแล้วใช้ได้สบายใจ

น้ำหอมปรับอากาศกับคุณภาพอากาศในบ้าน

EPA ระบุว่าน้ำหอมปรับอากาศเป็นหนึ่งในแหล่งสารอินทรีย์ระเหยง่าย หรือ VOC ในบ้าน เช่นเดียวกับสีทาบ้าน น้ำยาทำความสะอาด และเครื่องสำอาง และระดับ VOC ในบ้านมักสูงกว่านอกบ้าน 2 ถึง 5 เท่า อาการที่ EPA ยกตัวอย่างจากการสัมผัส VOC มีทั้งระคายเคืองตา จมูก คอ ปวดหัว และคลื่นไส้

นี่ไม่ได้แปลว่าน้ำหอมปรับอากาศเป็นของอันตรายที่ต้องเลิกใช้ทันที ข้อแนะนำของ EPA ตรงไปตรงมา คือใช้ผลิตภัณฑ์ตามฉลาก เพิ่มการระบายอากาศเมื่อใช้ และไม่เก็บขวดที่เปิดแล้วไว้ในบ้านเกินจำเป็น สิ่งที่เราเอามาใช้ในการเลือกคือหลักง่ายๆ

• ยิ่งปล่อยกลิ่นตลอดเวลา ยิ่งควรใช้ในห้องที่อากาศถ่ายเท
• ห้องที่ปิดแอร์นานหลายชั่วโมงไม่ควรมีแหล่งกลิ่นแรงหลายจุดพร้อมกัน
• คนในบ้านที่มีโรคหอบหืดหรือแพ้ง่าย เป็นตัวตัดสินว่าใช้ได้แค่ไหน ไม่ใช่ความชอบของคนอื่นในบ้าน

เทียบรูปแบบน้ำหอมปรับอากาศ

รูปแบบ	ปล่อยกลิ่นยังไง	เหมาะกับ	จุดที่ต้องระวัง
สเปรย์ฉีด	ทีละครั้ง กลิ่นแรงช่วงแรกแล้วจางเร็ว	ห้องน้ำหลังใช้ ห้องรับแขกก่อนแขกมา	ฉีดไปที่อากาศ ไม่ฉีดใส่ผ้าหรือเฟอร์นิเจอร์ ห้ามฉีดใกล้ไฟ
ก้านไม้หอม (reed diffuser)	ช้า ต่อเนื่อง ปรับได้ด้วยจำนวนก้าน	ห้องนั่งเล่น โถงทางเดิน มุมโต๊ะทำงาน	ขวดล้มแล้วน้ำมันหกทำพื้นไม้และพื้นผิวเคลือบด่าง วางให้พ้นมือเด็กและสัตว์
เจลหรือเม็ดบีดส์	ช้า กลิ่นเบา ค่อยๆ หดตัว	ห้องเล็ก ตู้รองเท้า ในรถ	กลิ่นจางลงเรื่อยๆ ตามเวลา ต้องเปลี่ยนเมื่อหดเหลือน้อย
ปลั๊กเสียบผนัง	ความร้อนช่วยปล่อยกลิ่นต่อเนื่อง	ห้องที่ต้องการกลิ่นสม่ำเสมอ	ใช้ไฟตลอดเวลา ไม่เสียบในปลั๊กพ่วงที่ใช้งานหนัก และเลี่ยงห้องนอน
ดิฟฟิวเซอร์น้ำมันหอมระเหย	ไอน้ำหรืออัลตราโซนิกพากลิ่นออกมา ตั้งเวลาได้	ห้องนั่งเล่นช่วงที่มีคนอยู่	บ้านที่มีนกควรเลี่ยง ตั้งเวลาปิด ล้างถังน้ำตามคู่มือ
เทียนหอม	เปลวไฟละลายไขให้กลิ่นออกมา	ช่วงสั้นๆ ที่มีคนนั่งอยู่ในห้อง	ไฟไหม้ ควัน เขม่า ต้องอยู่ดูตลอดเวลาที่จุด
ถุงหอมหรือซองหอม	ช้ามาก กลิ่นเฉพาะจุด	ตู้เสื้อผ้า ลิ้นชัก	ไม่ใช่ตัวแก้ตู้ที่ชื้นหรืออับ

ตารางนี้ไม่มีรูปแบบที่ชนะทุกช่อง สเปรย์เหมาะกับงานที่ต้องการกลิ่นทันทีแล้วจบ ก้านไม้กับเจลเหมาะกับมุมที่อยากได้กลิ่นเบาๆ ตลอดวัน ปลั๊กเสียบและดิฟฟิวเซอร์ให้กลิ่นสม่ำเสมอที่สุด แลกกับการที่มีกลิ่นในอากาศตลอดเวลา

เลือกตามห้อง

ห้องแต่ละห้องในบ้านมีขนาด การระบายอากาศ และเวลาที่คนอยู่ต่างกัน รูปแบบที่เหมาะจึงต่างกันด้วย

ห้องน้ำ

มีพัดลมดูดอากาศหรือหน้าต่าง กลิ่นถูกระบายออกเร็ว สเปรย์ที่ฉีดหลังใช้หรือเจลเล็กๆ บนชั้นก็พอ ถ้าห้องน้ำมีกลิ่นท่อหรือกลิ่นปัสสาวะติดยาแนว น้ำหอมไม่ช่วย ดูวิธีแก้ตรงจุดใน วิธีดับกลิ่นห้องน้ำ

ห้องนอน

เป็นห้องที่ปิดประตูและเปิดแอร์ยาวทั้งคืน เราแนะนำให้ห้องนอนไม่มีแหล่งกลิ่นที่ทำงานตลอดคืน ถ้าอยากได้กลิ่นก่อนนอน ใช้สเปรย์ฉีดผ้าม่านเบาๆ ก่อนเข้านอนสักชั่วโมง หรือวางถุงหอมในลิ้นชักแทน และห้องนอนไม่ใช่ที่สำหรับเทียน

ห้องนั่งเล่น

ห้องใหญ่ที่สุดและคนเดินผ่านบ่อย ก้านไม้หรือดิฟฟิวเซอร์ตั้งเวลาเหมาะที่สุด วางห่างจากแอร์ เพราะลมแอร์พัดกลิ่นแรงไปทางเดียว

ห้องครัว

มีกลิ่นอาหารที่เปลี่ยนทุกวัน เครื่องดูดควันและการทิ้งขยะสม่ำเสมอได้ผลกว่าน้ำหอม ถ้าจะใช้ เลือกกลิ่นเบาที่ไม่ตีกับกลิ่นอาหาร

ตู้เสื้อผ้าและตู้รองเท้า

ถุงหอมหรือเจลเล็ก ใช้คู่กับสารดูดความชื้นอย่าง ซิลิก้าเจล เพราะกลิ่นอับในตู้มาจากความชื้นเป็นหลัก

คำนวณปริมาณ ไม่ให้กลิ่นแรงเกินห้อง

ผู้ผลิตส่วนใหญ่บอกขนาดห้องที่เหมาะไว้บนกล่อง ให้ยึดตามนั้นเป็นหลัก ถ้าไม่มีบอก เราใช้หลักคร่าวๆ สำหรับก้านไม้หอมแบบนี้ ซึ่งเป็นค่าประมาณสำหรับเริ่มต้น ไม่ใช่ตัวเลขทางวิทยาศาสตร์

ขนาดห้องโดยประมาณ	จำนวนก้านเริ่มต้น	ปรับยังไง
ห้องน้ำหรือห้องเล็กไม่เกิน 6 ตร.ม.	2 ถึง 3 ก้าน	ถ้ายังจางเกินไป เพิ่มทีละก้าน
ห้องนอนหรือห้องทำงาน 9 ถึง 16 ตร.ม.	3 ถึง 5 ก้าน	กลับก้านสัปดาห์ละครั้งแทนการเพิ่มก้าน
ห้องนั่งเล่น 20 ตร.ม. ขึ้นไป	5 ถึง 8 ก้าน หรือ 2 ขวดคนละมุม	สองขวดเล็กกระจายกลิ่นดีกว่าขวดใหญ่ขวดเดียว

สมมติว่าห้องนอนขนาดราว 12 ตร.ม. ปิดแอร์ทั้งคืน ถ้าเปิดประตูเข้ามาตอนเช้าแล้วรู้สึกว่ากลิ่นแรงจนแสบจมูก แปลว่ามากไป ลดก้านลงครึ่งหนึ่ง หรือย้ายขวดออกไปไว้ห้องนั่งเล่น จมูกของคนที่อยู่ในห้องนานจะชินกลิ่นจนรู้สึกว่าจาง การเช็กให้ดมตอนเพิ่งเดินเข้าห้องจากข้างนอก

สเปรย์ใช้หลักเดียวกัน ฉีดสั้นๆ หนึ่งถึงสองครั้งไปกลางห้อง รอหนึ่งนาที แล้วค่อยตัดสินใจว่าต้องเพิ่มไหม การฉีดต่อเนื่องห้าหกครั้งทำให้ห้องมีละอองค้างจนแสบตา

บ้านที่มีเด็ก ผู้สูงอายุ และสัตว์เลี้ยง

เด็กเล็กหยิบของเข้าปาก ขวดก้านไม้หอมจึงต้องวางบนชั้นสูงที่ปีนไม่ถึง และน้ำมันในขวดไม่ใช่ของที่ควรอยู่บนโต๊ะเตี้ย

สัตว์เลี้ยงมีข้อควรระวังเฉพาะ ASPCA อธิบายว่าการใช้ดิฟฟิวเซอร์ช่วงสั้นๆ ในบริเวณที่สัตว์เลี้ยงเข้าไม่ถึง ไม่น่าจะเป็นปัญหาสำหรับสุนัขและแมวทั่วไป แต่บ้านที่เลี้ยงนกไม่ควรใช้ดิฟฟิวเซอร์เลย เพราะระบบหายใจของนกไวต่อสารในอากาศมาก ASPCA ยังระบุว่าน้ำมันหอมระเหยเข้มข้นอย่างน้ำมันทีทรีเพียง 7 ถึง 8 หยดก็ทำให้สัตว์เลี้ยงมีปัญหาได้ อาการที่ให้สังเกตคือเดินเซ ซึม และอุณหภูมิร่างกายต่ำ

สถานการณ์	ทำอะไร
เลี้ยงนก	ไม่ใช้ดิฟฟิวเซอร์ ไม่ใช้เทียนหอมในห้องเดียวกับกรงนก
เลี้ยงแมวหรือสุนัข	ตั้งดิฟฟิวเซอร์ในจุดที่สัตว์ปีนหรือชนไม่ถึง เปิดช่วงสั้น และเปิดประตูให้สัตว์เดินออกจากห้องได้
สัตว์เลียน้ำมันจากขวดหรือขนเปียกน้ำมัน	ติดต่อสัตวแพทย์ทันที ไม่รอดูอาการ
สัตว์เดินเซ ซึม ตัวเย็นหลังใช้กลิ่นใหม่	ปิดแหล่งกลิ่น เปิดหน้าต่าง พาไปพบสัตวแพทย์

ผู้สูงอายุและคนที่เป็นโรคทางเดินหายใจมักไวต่อกลิ่นแรง ในห้องที่คนกลุ่มนี้อยู่นาน เลือกแบบกลิ่นเบาและไม่ปล่อยกลิ่นตลอดวัน

เทียนหอมกับความปลอดภัยเรื่องไฟ

เทียนหอมเป็นรูปแบบเดียวในตารางที่มีเปลวไฟจริง กฎของ USFA จึงต้องตามให้ครบ

• วางเทียนห่างจากของที่ติดไฟได้อย่างน้อย 12 นิ้ว หรือราว 30 เซนติเมตร เช่นผ้าม่าน หนังสือ และกล่องกระดาษ
• ดับเทียนทุกครั้งที่ออกจากห้องหรือก่อนเข้านอน
• USFA แนะนำไม่ให้จุดเทียนในห้องนอน และระวังเป็นพิเศษในห้องน้ำ
• ใช้เชิงเทียนที่มั่นคงและทนความร้อน วางบนพื้นผิวเรียบ
• ห้องที่มีคนใช้ถังออกซิเจนไม่ควรจุดเทียน
• USFA แนะนำให้พิจารณาเทียนไฟฟ้าแบบไม่มีเปลวไฟแทน

เทียนไฟฟ้าไม่มีกลิ่นในตัว ถ้าอยากได้ทั้งบรรยากาศและกลิ่น ใช้เทียนไฟฟ้าคู่กับก้านไม้หอมได้ ไม่มีเปลวไฟและไม่มีเขม่าเกาะผนัง

วิธีใช้ให้คุ้ม และไม่ทิ้งคราบในบ้าน

1. ก้านไม้หอมกลับก้านสัปดาห์ละครั้ง ใช้เวลา 10 วินาที ให้ปลายที่อิ่มน้ำมันขึ้นด้านบน กลิ่นจะกลับมาแรงอีกครั้ง ทำเหนือกระดาษทิชชู เพราะน้ำมันหยด
2. เปลี่ยนก้านใหม่เมื่อก้านอิ่มฝุ่นจนกลิ่นไม่ขึ้นแม้กลับแล้ว
3. ดิฟฟิวเซอร์ล้างถังน้ำตามรอบในคู่มือ น้ำค้างในถังเป็นที่ที่เมือกและราขึ้นได้
4. สเปรย์ฉีดไปที่กลางอากาศ ไม่ฉีดใส่ผนัง ผ้าม่าน หรือเฟอร์นิเจอร์ไม้ เพราะละอองน้ำมันทิ้งคราบเป็นจุด
5. ใช้ทีละกลิ่นในห้องหนึ่ง กลิ่นหลายแบบในห้องเดียวกันตีกันจนกลายเป็นกลิ่นหนัก
6. เก็บขวดสำรองให้ปิดฝาแน่น ไว้ในที่เย็น และพ้นมือเด็ก

ทำและไม่ทำ

ทำ	ไม่ทำ
ทำความสะอาดต้นเหตุกลิ่นก่อนซื้อน้ำหอม	ใช้น้ำหอมกลบกลิ่นอับ กลิ่นท่อ หรือกลิ่นบุหรี่
เปิดหน้าต่างระบายอากาศเมื่อใช้ ตามคำแนะนำของ EPA	ใช้หลายแหล่งกลิ่นในห้องปิดแอร์
เริ่มจากปริมาณน้อยแล้วค่อยเพิ่ม	ฉีดสเปรย์ต่อเนื่องหลายครั้ง
วางก้านไม้หอมและดิฟฟิวเซอร์ให้พ้นเด็กและสัตว์	ใช้ดิฟฟิวเซอร์ในบ้านที่เลี้ยงนก
ดับเทียนทุกครั้งก่อนออกจากห้อง	จุดเทียนในห้องนอนหรือใกล้ผ้าม่าน
หยุดใช้ทันทีถ้ามีคนในบ้านปวดหัวหรือแสบตา	ทนใช้ต่อเพราะซื้อมาแล้ว

ถ้าต้องการอากาศสะอาดขึ้นจริงๆ เช่นช่วงฝุ่นสูง เครื่องที่ช่วยได้คือเครื่องฟอกอากาศ ไม่ใช่น้ำหอม ดูวิธีเลือกใน เครื่องฟอกอากาศ เลือกยังไง