วิธีเตรียมบ้านก่อนน้ำท่วม ไล่งานตามเวลาที่เหลือก่อนน้ำมา

ถ้ามีประกาศเตือนว่าน้ำจะมา งานที่ต้องทำมีไม่เยอะ แต่ต้องทำให้ถูกลำดับ ยกของมีค่าขึ้นที่สูงก่อน ต่อด้วยกักน้ำดื่มและอาหาร เก็บเอกสารใส่ถุงกันน้ำ แล้วค่อยตัดไฟชั้นล่างก่อนน้ำถึงปลั๊ก ลำดับนี้สำคัญเพราะถ้าตัดไฟก่อน จะต้องยกของหนักในบ้านที่มืดและไม่มีปั๊มน้ำใช้

เราแบ่งงานตามเวลาที่เหลือ เพราะคนที่มีหนึ่งสัปดาห์กับคนที่มีสองชั่วโมงต้องทำคนละอย่าง

เช็กก่อนว่าบ้านเสี่ยงแค่ไหน

ก่อนลงมือ ตอบคำถามสามข้อนี้ จะรู้ว่าต้องเตรียมหนักแค่ไหน

1. น้ำเคยเข้าบ้านหรือถนนหน้าบ้านในรอบสิบปีไหม ถ้าเคย ระดับสูงสุดอยู่ที่เท่าไร ให้ทำเครื่องหมายไว้บนผนัง ใช้เป็นเส้นอ้างอิง
2. ปลั๊กชั้นล่างอยู่สูงจากพื้นกี่เซนติเมตร บ้านทั่วไปติดปลั๊กต่ำ น้ำท่วมแค่ข้อเท้าก็ถึงแล้ว
3. ตู้ไฟอยู่ชั้นไหน ถ้าอยู่ชั้นล่างระดับต่ำ ต้องตัดไฟให้เร็วกว่าบ้านที่ตู้ไฟอยู่สูง

ติดตามประกาศเตือนจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมอุตุนิยมวิทยา และสำนักงานเขตหรือเทศบาลในพื้นที่ ให้รู้ว่าน้ำจะมาเมื่อไรและสูงประมาณเท่าไร ข้อมูลจากข่าวลือในกลุ่มแชตมักเร็วเกินหรือช้าเกินจริง

ถ้ายังมีหนึ่งสัปดาห์หรือมากกว่า

ช่วงนี้คืองานที่ต้องใช้ช่างหรือต้องซื้อของ ถ้ารอถึงวันสุดท้าย ร้านจะหมดและช่างจะไม่ว่าง

งาน	ใช้เวลาประมาณ	หมายเหตุ
ให้ช่างไฟยกปลั๊กและสวิตช์ชั้นล่างให้สูงกว่าระดับน้ำท่วมที่คาดไว้	ครึ่งวันถึงหนึ่งวัน	CDC แนะนำให้ยกสูงกว่าระดับน้ำท่วมคาดการณ์อย่างน้อย 12 นิ้ว (ราว 30 ซม.)
ให้ช่างแยกเบรกเกอร์ชั้นล่างกับชั้นบนออกจากกัน	ครึ่งวัน	ตัดไฟชั้นล่างได้โดยชั้นบนยังมีไฟ
ตั้งฐานปั๊มน้ำให้สูงกว่าระดับน้ำ มีหลังคาคลุม	2 ถึง 4 ชั่วโมง	ตามคำแนะนำของ กฟน.
ติดวาล์วกันน้ำย้อนที่ท่อระบายน้ำ	2 ถึง 3 ชั่วโมง	Ready.gov แนะนำ กันน้ำเสียไหลย้อนขึ้นมาทางท่อ
ซื้อกระสอบทราย ถุงดำหนา เทปกาว ถังน้ำมีฝา	1 ชั่วโมง	ซื้อก่อนข่าวใหญ่
ถ่ายรูปบ้านและทรัพย์สินทุกห้อง	30 นาที	ใช้ประกอบการขอความช่วยเหลือหรือเคลมประกันภายหลัง

เรื่องปลั๊ก กฟน. ยังเตือนว่าปั๊มน้ำไม่ควรเสียบผ่านปลั๊กพ่วง เพราะตอนสตาร์ตปั๊มกินกระแสสูง ปลั๊กพ่วงร้อนจนไหม้ได้ ถ้าบ้านต้องใช้ปั๊มสูบน้ำออก ให้เดินสายเข้าเต้ารับตรงที่ต่อกับวงจรที่มีเครื่องตัดไฟรั่ว อ่านรายละเอียดได้ที่เครื่องตัดไฟอัตโนมัติ คืออะไร

หนึ่งวันก่อนน้ำมา: ยกของ กักน้ำ เตรียมกระเป๋า

ยกของตามลำดับความเสียหาย

ยกของที่เสียแล้วซ่อมไม่ได้หรือแพงที่สุดก่อน ไม่ต้องยกตามห้อง

1. เอกสารสำคัญ ยา และอุปกรณ์การแพทย์ ขึ้นชั้นบนหรือใส่กระเป๋าพร้อมหิ้วออก
2. เครื่องใช้ไฟฟ้า ตู้เย็น เครื่องซักผ้า ทีวี คอมพิวเตอร์ ถ้ายกขึ้นชั้นบนไม่ได้ ให้วางบนโต๊ะหรือบล็อกคอนกรีตสูงกว่าเส้นน้ำที่ทำไว้
3. ฟูกที่นอน โซฟาผ้า พรม ของพวกนี้ดูดน้ำแล้วขึ้นราจนต้องทิ้ง
4. หนังสือ อัลบั้มรูป ของที่มีค่าทางใจ
5. สารเคมี น้ำยาล้างห้องน้ำ ยาฆ่าแมลง น้ำมันเครื่อง ขึ้นที่สูงและปิดฝาแน่น ถ้าลอยไปกับน้ำจะปนเปื้อนทั้งบ้าน

Ready.gov แนะนำให้ย้ายของมีค่าขึ้นที่สูง ส่วนของที่ยกไม่ไหว เช่น ตู้เสื้อผ้าไม้ ให้เปิดลิ้นชักออก เอาของข้างในขึ้นไปแทน ตู้เปล่าเสียหายน้อยกว่าตู้ที่อัดของเปียกไว้หลายวัน

กักน้ำดื่มและอาหาร

CDC แนะนำให้เก็บน้ำอย่างน้อย 1 แกลลอน หรือราว 3.8 ลิตร ต่อคนต่อวัน และต่อสัตว์เลี้ยงแต่ละตัวต่อวัน ให้พอใช้อย่างน้อยสามวัน ลองคิดตัวอย่างสมมติ บ้านสี่คนกับสุนัขหนึ่งตัว ต้องมีน้ำประมาณ 5 x 3.8 x 3 เท่ากับราว 57 ลิตร หรือน้ำขวด 1.5 ลิตรราว 38 ขวด ตัวเลขนี้คือขั้นต่ำ ถ้าน้ำท่วมขังนานกว่าสามวันต้องมีมากกว่านี้

น้ำสำหรับล้างและกดชักโครก ให้รองใส่ถังมีฝาหรือเติมอ่างอาบน้ำไว้ แยกจากน้ำดื่ม เพราะน้ำประปาในพื้นที่ท่วมอาจปนเปื้อนหรือหยุดไหล

อาหารเลือกแบบไม่ต้องแช่เย็นและไม่ต้องหุง เช่น ปลากระป๋อง ขนมปังกรอบ ถั่ว นมกล่อง UHT อย่าลืมที่เปิดกระป๋องแบบมือหมุน

ตู้เย็นถือได้นานแค่ไหน

ถ้าไฟจะดับหรือต้องตัดไฟ CDC ระบุว่าตู้เย็นเก็บอาหารได้ปลอดภัยราว 4 ชั่วโมงถ้าไม่เปิดประตู ช่องแช่แข็งที่เต็มเก็บได้ราว 48 ชั่วโมง ถ้าครึ่งช่องราว 24 ชั่วโมง วิธีใช้ข้อมูลนี้คือ คืนก่อนตัดไฟให้ปรับตู้เย็นเย็นสุด ย้ายของที่ต้องแช่ไปช่องฟรีซให้เต็ม ขวดน้ำที่แช่แข็งไว้ช่วยถมช่องว่างและเป็นน้ำดื่มเมื่อละลาย

ของสดที่กินไม่ทันใน 4 ชั่วโมง ให้ทำกินหรือแจกเพื่อนบ้านก่อนตัดไฟ ดีกว่าเปิดตู้กลับมาเจอของเสียทั้งตู้ วางเทอร์โมมิเตอร์เล็กไว้ในตู้เย็นด้วย จะได้รู้ตอนกลับมาว่าอุณหภูมิขึ้นไปแค่ไหน ไม่ต้องเดาจากกลิ่น

สัตว์เลี้ยงและรถ

สองเรื่องนี้มักโดนลืมจนนาทีสุดท้าย

• สัตว์เลี้ยง เตรียมกรงหรือสายจูง อาหารแห้งพอสามวัน น้ำตามที่คำนวณไว้ข้างบน ยาประจำตัวของสัตว์ และรูปถ่ายสัตว์คู่กับเจ้าของ ใช้ยืนยันตัวถ้าพลัดหลง ศูนย์พักพิงบางแห่งไม่รับสัตว์ ให้ถามล่วงหน้าหรือหาบ้านญาติที่รับได้
• รถ ย้ายไปจอดที่สูงก่อนน้ำมาอย่างน้อยหนึ่งวัน เช่น อาคารจอดรถชั้นบน สะพานที่เขตอนุญาตให้จอด เติมน้ำมันให้เต็มถัง เพราะช่วงน้ำท่วมปั๊มในพื้นที่มักปิด ถ้ารถจมน้ำไปแล้ว อย่าสตาร์ต ให้ลากไปอู่ เพราะน้ำเข้าเครื่องยนต์แล้วสตาร์ตจะเสียหายหนักกว่าเดิม
• ของในรถ อย่าทิ้งเอกสารรถหรือของมีค่าไว้ในรถที่จอดทิ้ง เก็บใส่กระเป๋าพร้อมออกจากบ้านใบเดียวกัน

กระเป๋าพร้อมออกจากบ้าน

CDC แนะนำให้แยกเอกสารสำคัญ เช่น ประวัติการรักษา ใส่วัสดุกันน้ำไว้พร้อมอพยพ Ready.gov เสริมว่าเก็บสำเนาดิจิทัลที่ตั้งรหัสผ่านไว้ด้วย ในกระเป๋าควรมี

• บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน โฉนด กรมธรรม์ สมุดบัญชี ใส่ถุงซิปสองชั้น
• ยาประจำตัวอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์ พร้อมใบสั่งยาหรือชื่อยาที่เขียนไว้
• ไฟฉายและถ่านสำรอง ดูวิธีเลือกได้ที่ไฟฉาย LED เลือกยังไง
• พาวเวอร์แบงก์ชาร์จเต็ม สายชาร์จ
• ชุดปฐมพยาบาล รายการของที่ควรมีอยู่ในชุดปฐมพยาบาลในบ้าน
• รองเท้าบูทยาง ถุงมือกันน้ำ CDC แนะนำให้มีไว้ใช้ตอนลุยน้ำ
• เสื้อผ้าสองชุด ผ้าอนามัย ผ้าอ้อมเด็กถ้ามีเด็กเล็ก

สองชั่วโมงสุดท้าย: ปิดบ้านและตัดไฟ

นี่คืองานที่ทำหลังสุด เรียงตามนี้

1. วางกระสอบทรายหน้าประตูและช่องระบายลม วางเป็นแถวเหลื่อมกันเหมือนก่ออิฐ ปูถุงพลาสติกหนาไว้ด้านในก่อน ช่วยกันน้ำซึมได้ดีขึ้น (30 ถึง 60 นาที)
2. อุดรูท่อระบายในห้องน้ำชั้นล่างและชักโครกด้วยถุงทรายเล็กหรือถุงน้ำ กันน้ำเสียดันขึ้น (15 นาที)
3. ปิดวาล์วแก๊สที่ถัง ถ้ายกถังขึ้นที่สูงได้ให้ยก แต่อย่าวางถังแก๊สในห้องปิด (5 นาที)
4. ปิดวาล์วน้ำประปาหน้าบ้านถ้าจะไม่อยู่ (2 นาที)
5. ตัดไฟ ถ้าบ้านแยกเบรกเกอร์ชั้นล่างไว้ ตัดเฉพาะชั้นล่าง ถ้าไม่ได้แยก หรือจะออกจากบ้าน ให้ตัดเมนทั้งบ้าน CDC ให้ตัดไฟเมื่อมีน้ำขังในบ้าน มีสายไฟขาด หรือก่อนอพยพ (2 นาที)

ตัดสินใจอยู่หรือไป

บ้านสองชั้นที่ชั้นบนแห้งและมีน้ำมีอาหารพอ หลายครอบครัวเลือกอยู่ต่อ ซึ่งทำได้ถ้าคนในบ้านไม่มีใครต้องพึ่งไฟฟ้าทางการแพทย์ เช่น เครื่องผลิตออกซิเจน หรือต้องฟอกไตตามนัด ถ้ามีคนกลุ่มนี้ หรือมีผู้สูงอายุติดเตียง เด็กเล็ก ให้ออกก่อนน้ำมา เพราะการอพยพตอนน้ำสูงแล้วยากกว่ามาก

Ready.gov ให้ตัวเลขที่ควรจำ น้ำไหลลึกเพียงประมาณ 6 นิ้ว หรือ 15 เซนติเมตร ก็ทำให้คนล้มได้ และลึกราว 1 ฟุต หรือ 30 เซนติเมตร พัดรถยนต์ไปได้ ถ้าต้องออก ให้ออกตอนน้ำยังต่ำกว่าข้อเท้า อย่าขับรถฝ่าน้ำที่มองไม่เห็นพื้นถนน

สถานการณ์	ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า
บ้านชั้นเดียว พื้นต่ำกว่าถนน	ออกก่อนน้ำมา
บ้านสองชั้น ชั้นบนแห้ง มีน้ำอาหารพอสามวันขึ้นไป	อยู่ได้ ตัดไฟชั้นล่าง
มีผู้ป่วยพึ่งเครื่องมือไฟฟ้า	ออกก่อน ติดต่อโรงพยาบาลล่วงหน้า
น้ำขึ้นเร็วผิดปกติ หรือได้ประกาศให้อพยพ	ออกทันที ไม่ต้องรอยกของเพิ่ม

วันที่น้ำลด กลับเข้าบ้านยังไง

งานนี้ทำพลาดแล้วอันตรายกว่าตอนน้ำขึ้น

1. อย่าเปิดเบรกเกอร์ทันที ให้ช่างไฟตรวจสายและปลั๊กชั้นล่างที่จมน้ำก่อน

2. ห้ามใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำ แม้จะดูแห้งแล้ว ภายในยังมีโคลนและความชื้น ให้ช่างตรวจก่อนเสียบ

3. ถ้าได้กลิ่นแก๊ส อย่าเปิดไฟหรือจุดไฟ ออกจากบ้านแล้วโทรแจ้ง ดูวิธีเช็กในวิธีเช็กแก๊สรั่ว

4. ใส่รองเท้าบูทและถุงมือตลอดเวลาที่ทำความสะอาด น้ำท่วมมีทั้งน้ำเสียและเศษคม

5. อาหารที่โดนน้ำท่วมให้ทิ้ง ส่วนของในตู้เย็นใช้ตัวเลข 4 ชั่วโมงและ 24 ถึง 48 ชั่วโมงข้างต้นตัดสิน ถ้าไม่แน่ใจ ทิ้ง

6. เปิดประตูหน้าต่างระบายความชื้นเร็วที่สุด เพราะราเริ่มขึ้นได้ภายในไม่กี่วัน ขั้นตอนเช็ดล้างอยู่ในวิธีกำจัดเชื้อราในบ้าน

7. ถ่ายรูปความเสียหายทุกห้องก่อนขนของทิ้ง เทียบกับรูปที่ถ่ายไว้ก่อนน้ำมา ใช้ยื่นขอความช่วยเหลือหรือเคลมประกัน

8. ล้างและฆ่าเชื้อภาชนะใส่อาหาร ช้อนส้อม ขวดนมเด็ก ที่โดนน้ำท่วม ส่วนของที่ดูดน้ำ เช่น ฟองน้ำล้างจาน ตุ๊กตา ให้ทิ้ง

งานดูแลบ้านตลอดหน้าฝนแบบไม่ฉุกเฉิน เช่น ลอกรางน้ำ เช็กหลังคา แยกไปทำเป็นรอบตั้งแต่ต้นฤดู ไม่ต้องรอประกาศเตือน

รายการเช็กติดตู้เย็น

เวลาที่เหลือ	ทำ	ห้ามทำ
1 สัปดาห์ขึ้นไป	ยกปลั๊ก แยกเบรกเกอร์ ซื้อกระสอบทราย ถ่ายรูปบ้าน	รอดูข่าวจนร้านหมด
1 วัน	ยกของตามลำดับ กักน้ำ 3.8 ลิตรต่อคนต่อวัน แพ็กกระเป๋า	ยกของหนักคนเดียวตอนกลางคืน
2 ชั่วโมง	กระสอบทราย อุดท่อ ปิดแก๊ส ปิดน้ำ ตัดไฟ	เดินลุยน้ำไปตัดไฟ
น้ำลด	ให้ช่างตรวจไฟก่อน ทิ้งอาหารที่โดนน้ำ ระบายความชื้น	เสียบเครื่องใช้ไฟฟ้าที่จมน้ำ

พิมพ์ตารางนี้ติดไว้ที่ตู้เย็นตั้งแต่ต้นหน้าฝน วันที่มีประกาศเตือนจริงจะไม่ต้องนึกว่าต้องทำอะไรก่อน