ใจความสำคัญ
- 16:8 คือกินในช่วง 8 ชั่วโมงและงด 16 ชั่วโมงต่อวัน เป็นแบบ time-restricted eating ตามที่ Harvard จัดประเภทไว้
- เริ่มจาก 12:12 แล้วขยับทีละชั่วโมงใน 1-2 สัปดาห์ จะทำต่อได้ดีกว่ากระโดดเป็น 16 ชั่วโมงทันที
- คุณภาพอาหารในช่วงกินสำคัญ การกินเกินในหน้าต่างเวลาทำให้ประโยชน์หายไป
- การทดลองหนึ่งปีไม่พบว่า 16:8 ได้ผลดีกว่าการลดพลังงานโดยไม่กำหนดเวลา
- ผู้เป็นเบาหวาน ผู้ที่ต้องกินยาพร้อมอาหาร ผู้มีประวัติโรคการกิน หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตรควรเลี่ยงหรือถามแพทย์ก่อน
ถ้าคุณอ่านเรื่อง intermittent fasting มาแล้วและอยากลองแบบ 16:8 ด้านล่างคือแผนที่แนะนำ ใช้เวลาเจ็ดวันแรกให้ร่างกายชิน โดยไม่ต้องอดทนแบบทรมาน ถ้ายังไม่ได้อ่านภาพรวมและหลักฐาน ให้อ่าน Intermittent fasting คืออะไร ก่อน เพราะมีข้อควรระวังสำคัญที่ผมไม่ได้ซ้ำไว้ตรงนี้ทั้งหมด
16:8 คืออะไร และควรรู้อะไรก่อนเริ่ม
Nutrition Source ของ Harvard จัด 16:8 ไว้ในกลุ่ม time-restricted feeding คือกินในช่วงเวลาที่กำหนดต่อวัน แล้วงดในชั่วโมงที่เหลือ 16:8 จึงหมายถึงกินภายใน 8 ชั่วโมง และงด 16 ชั่วโมง ซึ่งรวมช่วงนอนด้วย ทำให้ในทางปฏิบัติหลายคนเลื่อนแค่มื้อเช้าหรือมื้อเย็น
ข้อมูลที่ควรรู้ก่อนเริ่มคือ งานวิจัย 1 ปีที่หน้าเว็บอ้างพบว่า 16:8 ไม่ได้ผลดีกว่าการลดพลังงานโดยไม่กำหนดช่วงเวลา และ Harvard Health ชี้ว่าผลหลักมาจากการกินน้อยลงโดยรวม ดังนั้นเป้าหมายของเราคือรูปแบบกินที่คุณทำได้จริงโดยไม่เหนื่อยเกินไป มากกว่าการอดให้ครบ 16 ชั่วโมง
เลือกหน้าต่างเวลากินที่เข้ากับชีวิต
| ตาราง | ช่วงกิน | เหมาะกับใคร | จุดอ่อน |
|---|---|---|---|
| 10.00-18.00 | กินมื้อสายและเย็นก่อน 6 โมง | คนเลิกงานเร็ว ไม่ชอบกินดึก | กินข้าวเย็นกับครอบครัวยาก |
| 11.00-19.00 | มื้อเที่ยงกับเย็น | คนทำงานออฟฟิศส่วนใหญ่ | ตอนเช้าต้องทนหิวถ้าชินกับมื้อเช้า |
| 12.00-20.00 | เที่ยงถึงสองทุ่ม | คนกลับบ้านค่ำ | นอนไม่ดีถ้ากินใกล้นอน |
ผมแนะนำตารางกลางคือ 11.00-19.00 เพราะตัดแค่มื้อเช้า และมื้อเย็นเร็วพอไม่รบกวนการนอน แต่ตารางที่ดีที่สุดคือตารางที่คุณทำได้ทุกวันโดยไม่ต้องคิดมาก
แผน 7 วันแรก ไม่กระโดดเป็น 16 ชั่วโมงทันที
| วัน | เวลาที่กิน | ช่วงงด | สิ่งที่ทำ |
|---|---|---|---|
| 1-2 | 07.00-19.00 | 12 ชั่วโมง | แค่ไม่กินหลังมื้อเย็น 19.00 และไม่กินดึก |
| 3-4 | 08.00-19.00 | 13 ชั่วโมง | เลื่อนมื้อเช้าไป 1 ชั่วโมง ดื่มน้ำเปล่าตอนเช้า |
| 5-6 | 09.00-18.00 | 15 ชั่วโมง | เลื่อนมื้อแรกเป็นมื้อสาย |
| 7 | 10.00-18.00 | 16 ชั่วโมง | ทำเต็มหนึ่งวัน แล้วดูความรู้สึก |
หลังวันที่ 7 ลองอยู่ที่ 14-16 ชั่วโมงให้ได้ 2 สัปดาห์ ถ้ารู้สึกเหนื่อยหรือคิดเรื่องอาหารตลอด ให้ถอยกลับไปช่วงที่ทำได้สบาย ไม่ต้องรู้สึกว่าแพ้
เปิดมื้อแรกให้ดี
หลังงด 16 ชั่วโมง ผมไม่เปิดด้วยของหวานหรือข้าวเปล่า มื้อแรกควรมีโปรตีนและผัก เพราะ Nutrition Source เตือนว่ามีรายงานการกินเกินเมื่อกลับมากินปกติ และ Harvard Health เตือนว่ากินเกินในหน้าต่างหักล้างประโยชน์ได้
| มื้อ | ตัวอย่าง | เวลาทำ |
|---|---|---|
| มื้อแรก (11.00) | ไข่ต้ม 2 ฟอง ผักลวก ข้าวกล้องครึ่งถ้วย | 15 นาที |
| มื้อสอง (15.00) | โยเกิร์ตรสธรรมชาติ ผลไม้หวานน้อย ถั่ว 1 กำมือเล็ก | 3 นาที |
| มื้อเย็น (18.30) | ปลานึ่งมะนาว ผัดผักบุ้ง ต้มจืดเต้าหู้ | 25 นาที |
ดูไอเดียโปรตีนเพิ่มที่ อาหารโปรตีนสูง และตัวเลือกมื้อเช้าที่ทำเร็วที่ เมนูอาหารเช้าทำง่าย
WHO ในหน้า Healthy diet แนะนำให้กินผักผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และจำกัดน้ำตาล เกลือ และไขมันอิ่มตัว ซึ่งคือหลักเดียวกับช่วงกินของคุณ ไม่ว่าจะใช้หน้าต่างกี่ชั่วโมง
เตรียมของล่วงหน้าวันอาทิตย์ ลดการตัดสินใจตอนหิว
หัวใจของแผนที่ทำได้นานคือไม่ต้องคิดว่าจะกินอะไรตอนหิว ควรใช้เวลาวันอาทิตย์ประมาณ 40 นาทีเตรียมของ
| ของที่เตรียม | วิธีทำ | เก็บได้ |
|---|---|---|
| ไข่ต้ม 6 ฟอง | ต้มน้ำเดือด ใส่ไข่ ต้ม 9-10 นาที แช่น้ำเย็น | ตู้เย็น 5-7 วัน แบบไม่แกะเปลือก |
| ผักลวกแบ่งกล่อง | ลวกบร็อกโคลีหรือผักกาด 1-2 นาที สะเด็ดน้ำ | ตู้เย็น 2-3 วัน |
| อกไก่ย่างหรือต้ม | ปรุงเกลือและพริกไทย ย่างหรือต้มจนสุกทั่ว | ตู้เย็น 3 วัน |
| ข้าวกล้องหุงแล้วแบ่งถ้วย | แบ่งถ้วยละ 1/2 ถ้วย แช่เย็นเร็ว | แช่ฟรีซได้ อุ่นก่อนกิน |
เวลาถึงมื้อแรก แค่หยิบมาจัดจาน ไม่ต้องเปิดแอปสั่งอาหาร ซึ่งมักจบด้วยของทอดและน้ำหวาน
กินข้าวนอกบ้านในหน้าต่าง 8 ชั่วโมง สั่งอะไรดี
คนทำงานส่วนใหญ่ไม่ได้ทำกับข้าวเองทุกมื้อ มื้อเที่ยงมักเป็นร้านตามสั่งหน้าออฟฟิศ ส่วนมื้อเย็นเป็นร้านข้าวแกงหรือของซื้อกลับบ้าน ข้อดีของอาหารไทยคือมีกับข้าวให้เลือกหลายอย่าง หลักที่ควรใช้คือมื้อแรกหลังงดต้องมีโปรตีนเห็นเป็นชิ้น มีผักอย่างน้อยครึ่งจาน และข้าวไม่เกินหนึ่งทัพพีพูน
| สถานการณ์ | เลือกแบบนี้ | เลี่ยงหรือปรับ |
|---|---|---|
| ร้านตามสั่ง มื้อแรก 11.00 | ผัดกะเพราไก่ไข่ดาว ขอผักเพิ่ม ข้าวครึ่ง | ข้าวผัดจานใหญ่ที่แทบไม่มีผัก |
| ร้านข้าวแกง | แกงจืด 1 อย่าง ผัดผัก 1 อย่าง ปลาหรือไข่ 1 อย่าง | แกงกะทิสองอย่างกับของทอด |
| ร้านก๋วยเตี๋ยว | เส้นเล็กน้ำใส เพิ่มลูกชิ้นและผักบุ้ง | เกาเหลาพร้อมน้ำซุปหวานจัดและแคบหมู |
| ร้านสะดวกซื้อตอนรีบ | ไข่ต้ม 2 ฟอง นมจืด กล้วย 1 ลูก | ขนมปังไส้หวานกับชาเขียวขวด |
| มื้อเย็นกับครอบครัว | กินตามโต๊ะ ตักผักก่อน กินช้า ๆ | ของหวานหลังมื้อทุกวัน |
ปัญหาที่เจอบ่อยคือกินมื้อเย็นตอนหกโมงครึ่งแล้วยังต้องนั่งดูคนในบ้านกินผลไม้ตอนสามทุ่ม วิธีที่ใช้ได้คือเลื่อนผลไม้ของตัวเองมาเป็นของหวานปิดมื้อเย็น หรือชงชาสมุนไพรร้อนแก้วหนึ่งนั่งด้วย การมีอะไรอยู่ในมือช่วยมากกว่าที่คิด
ดื่มอะไรได้บ้างในช่วงงด 16 ชั่วโมง
กติกาง่าย ๆ คือเครื่องดื่มที่แทบไม่มีพลังงาน ได้แก่ น้ำเปล่า น้ำโซดาไม่หวาน กาแฟดำไม่ใส่น้ำตาลและครีมเทียม และชาร้อนไม่หวาน ส่วนเครื่องดื่มที่มีนม น้ำตาล หรือน้ำผลไม้ ถือเป็นการเปิดมื้อแล้ว แม้จะเป็นแค่แก้วเดียว
| เครื่องดื่ม | ช่วงงด | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| น้ำเปล่า โซดาไม่หวาน | ได้ | ดื่มเป็นระยะทั้งเช้า |
| กาแฟดำ ชาไม่หวาน | ได้ | ถ้าดื่มตอนท้องว่างแล้วแสบท้องหรือใจสั่น ให้เลื่อนไปดื่มพร้อมมื้อแรก |
| กาแฟใส่นม ลาเต้ ชานม | นับเป็นมื้อ | นมและน้ำตาลมีพลังงานชัดเจน |
| น้ำผลไม้ น้ำผึ้งมะนาว | นับเป็นมื้อ | น้ำตาลสูง และหิวเร็วกว่าเดิม |
| เครื่องดื่มใส่สารให้ความหวาน | ถามตัวเองก่อน | พลังงานต่ำ แต่บางคนดื่มแล้วอยากของหวานมากขึ้น |
ช่วงสามวันแรก ให้ดื่มน้ำเปล่าเย็น ๆ แก้วใหญ่ทันทีที่ตื่น และอีกแก้วตอนเก้าโมง ซึ่งมักช่วยลดอาการหิวหลอกตอนสาย คนที่ดื่มกาแฟประจำ อย่าเลิกกาแฟพร้อมกับเริ่ม 16:8 ในสัปดาห์เดียว เพราะอาการปวดหัวจากการขาดคาเฟอีนจะทำให้แยกไม่ออกว่าปวดเพราะอะไร ถ้าอยากรู้ว่ากาแฟตอนท้องว่างมีผลกับใครบ้าง อ่านต่อที่ ดื่มกาแฟตอนท้องว่าง
16:8 เทียบกับ 5:2 และการลดพลังงานแบบกินทุกวัน
Nutrition Source ของ Harvard อธิบายว่า 5:2 เป็นแบบงดเต็มวันสัปดาห์ละ 1-2 วัน ขณะที่ 16:8 เป็นแบบจำกัดเวลาในทุกวัน และงานเทียบตรงไม่พบว่าแบบใดชนะการลดพลังงานแบบกินปกติอย่างมีนัยสำคัญ
| แบบ | ข้อดี | ข้อควรคิด |
|---|---|---|
| 16:8 | เป็นกิจวัตรทุกวัน ไม่ต้องวางแผนวันงด | ต้องคุมเวลาทุกวัน กระทบมื้อเช้าหรือเย็น |
| 5:2 | วันอื่นกินอิสระ | วันงดหิวหนัก และไม่เหมาะกับคนมีโรคประจำตัว |
| ลดพลังงานทุกวัน | ไม่ต้องสนใจเวลา | ต้องเลือกอาหารและนับปริมาณ |
ผมเลยเลือก 16:8 เพราะขี้เกียจนับแคลอรี แต่ไม่ได้แปลว่าดีกว่าสำหรับทุกคน
ช่วงงดทำอะไรดีเพื่อไม่หิว
- ดื่มน้ำเปล่าให้พอตลอดเช้า น้ำไม่มีพลังงาน
- ทำงานที่ต้องใช้สมาธิช่วงที่หิวน้อย
- เลี่ยงการเลื่อนดูรูปอาหารในโทรศัพท์ตอนใกล้เวลากิน
- นอนให้พอ เพราะนอนน้อยทำให้หิวง่ายขึ้นและควบคุมยาก
- อย่าเปลี่ยนหน้าต่างทุกวัน ความคงที่ช่วยให้ร่างกายชินเร็ว
ในสัปดาห์แรกหลายคนอาจหิวตอน 10 โมง แต่ความหิวมักลดลงเมื่อร่างกายปรับตัว แต่ไม่ใช่ทุกคน ถ้าหิวมากจนเสียสมาธิ ให้ขยับมื้อแรกให้เร็วขึ้นครึ่งชั่วโมง
ถ้าพลาดตรงนี้แก้ยังไง
| อาการ | สาเหตุที่พบบ่อย | วิธีแก้ |
|---|---|---|
| ปวดหัวตอนเช้า | น้ำน้อยหรือคาเฟอีนลดกะทันหัน | ดื่มน้ำเพิ่ม ถ้าไม่หายปรึกษาแพทย์ |
| หิวหนักตอนบ่าย | มื้อแรกโปรตีนน้อย | เพิ่มไข่ เต้าหู้ ปลา ไก่ |
| กินเยอะเกินตอนเปิดมื้อ | ปล่อยหิวนานเกินไป | ลดช่วงงดเหลือ 14 ชั่วโมง |
| นอนไม่หลับ | มื้อเย็นช้า | เลื่อนมื้อสุดท้ายเร็วขึ้น |
| น้ำหนักไม่ลง | พลังงานในหน้าต่างยังมาก | ลดของหวานและน้ำหวาน นับมื้อจริง |
เมื่อไหร่ควรหยุด
หยุดและปรึกษาแพทย์ถ้ามีอาการหน้ามืด ใจสั่น เป็นลม อ่อนเพลียรุนแรง หรือคิดเรื่องอาหารจนกระทบชีวิตประจำวัน Nutrition Source เตือนว่าบางคนเกิดความหมกมุ่นเรื่องอาหารมากขึ้น ซึ่งเป็นสัญญาณให้เลือกวิธีอื่น เช่น ลดน้ำหวานและเพิ่มผักโดยไม่ต้องจับเวลา
วันหยุด งานเลี้ยง และกะดึก ปรับหน้าต่างยังไง
ชีวิตจริงไม่ได้เหมือนกันทุกวัน วันเสาร์ที่มีนัดกินบุฟเฟต์ตอนหนึ่งทุ่ม ถ้ายังยึดหน้าต่าง 11.00-19.00 ก็ต้องนั่งดูคนอื่นกิน ทางที่ง่ายกว่าคือเลื่อนทั้งหน้าต่างไปเป็น 13.00-21.00 เฉพาะวันนั้น แล้ววันอาทิตย์ค่อยกลับมาที่เดิม การเลื่อนแบบนี้สัปดาห์ละครั้งสองครั้งไม่ทำให้แผนพัง สิ่งที่ทำให้พังคือการคิดว่าวันนั้นเสียไปแล้ว เลยกินต่อทั้งคืน
คนทำงานกะดึกใช้หลักเดียวกัน นับ 16 ชั่วโมงจากมื้อสุดท้ายก่อนเข้านอน ไม่ต้องยึดเวลานาฬิกาแบบคนทำงานกลางวัน เช่น ถ้านอน 08.00-15.00 หน้าต่างกินอาจเป็น 16.00-24.00 แล้วงดช่วงดึกถึงเช้า ส่วนคนที่สลับกะทุกสัปดาห์ การทำ 16:8 จะยากมาก ลดเหลือ 12-14 ชั่วโมงจะทำต่อได้ยาวกว่า
ถ้าเป้าหมายจริงคือคุมน้ำหนัก ตัวเลขพลังงานต่อวันยังเป็นตัวตัดสิน หน้าต่างเวลาเป็นแค่เครื่องมือช่วยให้กินน้อยลงโดยไม่ต้องนับ ใครอยากรู้ว่าตัวเองควรกินประมาณเท่าไร ลองคำนวณคร่าว ๆ ได้ที่ วิธีคำนวณแคลอรีต่อวัน
ถ้าทำครั้งแรก
- เริ่มที่ 12 ชั่วโมงแล้วค่อยขยับ
- ถ้ามีโรคประจำตัวหรือกินยา ปรึกษาแพทย์ก่อน
- จดเวลาที่หิวกับเวลาที่เหนื่อยตลอดสัปดาห์แรก
- เตรียมมื้อแรกไว้ล่วงหน้าเพื่อไม่ต้องตัดสินใจตอนหิว
- ถ้าไม่ไหวภายในสองสัปดาห์ ถือว่าได้ลองแล้ว เลือกวิธีอื่นได้
- เตรียมใจไว้ว่าสัปดาห์แรกอาจรู้สึกไม่คุ้นเคย ซึ่งปกติสำหรับการเปลี่ยนเวลากิน
- วันที่มีงานเลี้ยงหรือเดินทาง ข้ามหน้าต่างได้ ไม่ต้องชดเชยด้วยการอดมื้อถัดไป
- เมื่อชั่งน้ำหนัก ชั่งสัปดาห์ละครั้งเวลาเดิม เพื่อไม่ให้ตัวเลขรายวันทำให้ท้อ
คำถามที่พบบ่อย
16:8 เริ่มกี่โมงถึงกี่โมงดี
ตัวอย่างทั่วไปคือ 10.00-18.00 หรือ 11.00-19.00 เพราะตรงกับมื้อเที่ยงและเย็นแบบไทย เลือกช่วงที่ไม่ชนกับมื้อสำคัญของครอบครัวและทำได้ทุกวัน
ช่วงงดดื่มน้ำเปล่าได้ไหม
โดยทั่วไปน้ำเปล่าดื่มได้ ไม่มีพลังงาน แหล่งที่ผมอ่านไม่ได้กำหนดชนิดเครื่องดื่มอย่างเฉพาะ ถ้ามีโรคประจำตัวหรือกินยาประจำให้ถามแพทย์
ออกกำลังกายตอนงดอาหารได้ไหม
ถ้าเริ่มใหม่ ควรออกเบา ๆ ก่อน และฟังร่างกาย Harvard Health แนะนำให้ฝึกแรงต้านเพื่อไม่ให้สูญเสียกล้ามเนื้อไปกับน้ำหนักที่ลด
แหล่งอ้างอิง
- Diet Review: Intermittent Fasting for Weight Loss | The Nutrition Source, Harvard T.H. Chan School of Public Health
- Should you try intermittent fasting for weight loss? | Harvard Health Publishing
- Healthy diet | องค์การอนามัยโลก (WHO)





