สรุปสั้นๆ
- ตารางนี้จัดให้คนทำงานออฟฟิศที่ทำกับข้าวเองสัปดาห์ละครั้ง ใช้วัตถุดิบซ้ำข้ามวันเพื่อลดของเหลือทิ้ง
- โครงจานยึดแนวจานสุขภาพของฮาร์วาร์ด คือผักครึ่งจาน โปรตีนหนึ่งในสี่ ธัญพืชไม่ขัดสีอีกหนึ่งในสี่
- ตัวเลขแคลอรี่ในบทความเป็นช่วงประมาณ ควรคำนวณพลังงานของตัวเองจากเครื่องมือกรมอนามัยก่อนใช้ตาราง
- วันอาทิตย์ใช้เวลาเตรียมของราว 90 นาที ทำให้วันธรรมดาเหลือแค่อุ่นและประกอบจาน
- ถ้าน้ำหนักไม่ลงใน 2 สัปดาห์ ให้ปรับน้ำมัน ซอส และของว่างก่อนจะตัดข้าวหรือโปรตีน
ตารางเมนูคลีนลดน้ำหนัก 7 วันด้านล่างจัดมาสำหรับคนที่ทำกับข้าวเองสัปดาห์ละครั้ง วันอาทิตย์ใช้เวลาราว 90 นาที แล้วอีกหกวันเหลือแค่อุ่นกับประกอบจาน ผมคิดเมนูให้ใช้วัตถุดิบซ้ำข้ามวัน เพราะของที่ซื้อมาแล้วเหลือเน่าในตู้เย็นคือเหตุผลอันดับหนึ่งที่คนเลิกกินคลีนกลางสัปดาห์
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าคลีนคืออะไร ให้อ่านคลีนฟู้ดคืออะไรก่อน ตรงนี้ผมขอเข้าเรื่องตารางกินกับการเตรียมของเลย
ก่อนใช้ตาราง: หาพลังงานของตัวเองก่อน
ตารางที่ผมให้ไม่มีตัวเลขแคลอรี่ตายตัวต่อมื้อ เพราะแต่ละคนใช้พลังงานต่างกันมาก NHS ให้ค่าเฉลี่ยไว้ว่าผู้ชายใช้ราว 2,500 กิโลแคลอรีต่อวัน ผู้หญิงราว 2,000 แต่เขาย้ำว่าขึ้นกับอายุ น้ำหนัก ส่วนสูง และการออกกำลังกาย
วิธีง่ายที่สุดคือเข้าเครื่องมือของสำนักโภชนาการ กรมอนามัย กรอกเพศ อายุ น้ำหนัก ส่วนสูง และระดับกิจกรรม ระบบจะคำนวณ BMR กับ TDEE ให้ ถ้าอยากลดน้ำหนัก ให้กินต่ำกว่า TDEE ประมาณ 300-500 กิโลแคลอรีต่อวัน ไม่ต้องกดลงไปมากกว่านั้น เพราะยิ่งตัดหนักยิ่งหิวและยิ่งพังเร็ว รายละเอียดวิธีคิดอยู่ในวิธีคำนวณแคลอรี่ต่อวัน
ตารางนี้โดยรวมอยู่ราว 1,400-1,700 กิโลแคลอรีต่อวัน (ประมาณ) เหมาะกับผู้หญิงทำงานนั่งโต๊ะส่วนใหญ่ ถ้าตัวใหญ่กว่านั้นหรือออกกำลังกายหนัก ให้เพิ่มข้าวกล้องมื้อละครึ่งถึงหนึ่งทัพพีและโปรตีนอีกหนึ่งฝ่ามือ
โครงจานที่ใช้ทั้งสัปดาห์
ทุกมื้อหลักใช้โครงเดียวกัน อ้างอิงจากแนวจานสุขภาพของฮาร์วาร์ด
| ส่วนของจาน | สัดส่วน | ตัวอย่างในตารางนี้ |
|---|---|---|
| ผักหลายสี | ครึ่งจาน | บล็อกโคลี่ แครอท ผักกาด มะเขือเทศ |
| โปรตีน | หนึ่งในสี่ | อกไก่ ปลา ไข่ เต้าหู้ |
| ธัญพืชไม่ขัดสี | หนึ่งในสี่ | ข้าวกล้อง ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ขนมปังโฮลวีต |
| ไขมันดี | นิดหน่อย | น้ำมันมะกอก อะโวคาโด ถั่ว |
| เครื่องดื่ม | ตลอดวัน | น้ำเปล่า ชา กาแฟไม่หวาน |
ฮาร์วาร์ดแนะให้ใช้น้ำมันดีในปริมาณพอเหมาะ และเลี่ยงเครื่องดื่มหวาน ส่วน WHO กำหนดว่าน้ำตาลอิสระควรต่ำกว่า 10% ของพลังงานทั้งหมดและเกลือต่ำกว่า 5 กรัมต่อวัน ผมจึงใช้ซอสน้อยและปรุงรสอ่อนทั้งตาราง ข้อมูลเรื่องผักและผลไม้ WHO แนะนำอย่างน้อย 400 กรัมต่อวัน ซึ่งตารางนี้เกินเกณฑ์ทุกวัน
ตารางเมนู 7 วัน
| วัน | เช้า | กลางวัน | เย็น |
|---|---|---|---|
| จันทร์ | ไข่ต้ม 2 ฟอง ขนมปังโฮลวีต 1 แผ่น ฝรั่งครึ่งลูก | ข้าวกล้อง 1 ทัพพี อกไก่อบสมุนไพร ผักลวก | ต้มจืดเต้าหู้อ่อนใส่ผักกาดขาว ข้าวกล้องครึ่งทัพพี |
| อังคาร | โยเกิร์ตไม่หวาน กล้วยครึ่งลูก ถั่วอัลมอนด์ 10 เม็ด | ข้าวกล้อง 1 ทัพพี ปลาทูนึ่งตัวเล็ก น้ำพริกผักต้ม | สลัดอกไก่ใส่แครอทและแตงกวา น้ำสลัดน้ำมะนาว |
| พุธ | โอ๊ตมีลต้มกับนมจืดครึ่งถ้วย ใส่แอปเปิลหั่น | ข้าวไรซ์เบอร์รี่ 1 ทัพพี ไข่ตุ๋นผักรวม | ผัดผักบุ้งน้ำมันน้อย ปลานึ่งมะนาว |
| พฤหัสบดี | ไข่ลวก 2 ฟอง ข้าวโพดต้มครึ่งฝัก ส้ม 1 ผล | ข้าวกล้อง 1 ทัพพี เต้าหู้ทรงเครื่องผัดน้ำมันน้อย | แกงจืดวุ้นเส้นหมูสับกับผัก |
| ศุกร์ | สมูทตี้ผักโขมกล้วยหอมนมจืด | ข้าวกล้อง 1 ทัพพี อกไก่ย่างน้ำพริกหนุ่มผักสด | ยำทูน่าผักสด ไข่ต้ม 1 ฟอง |
| เสาร์ | แพนเค้กข้าวโอ๊ตไข่กล้วย | ก๋วยเตี๋ยวต้มยำเส้นเล็กน้ำใสไม่ใส่น้ำตาล | ปลานึ่งซีอิ๊วผักกาดดอง ผักลวกหลายชนิด |
| อาทิตย์ | ข้าวต้มปลาใส่ขิง | ผัดผักรวมเต้าหู้ ข้าวกล้อง 1 ทัพพี | ซุปมิโสะเต้าหู้สาหร่าย ปลาแซลมอนย่างชิ้นเล็ก |
ของว่างระหว่างวันเลือกวันละหนึ่งอย่าง ผลไม้สดชิ้นพอดีคำ แครอทแท่ง นมถั่วเหลืองไม่หวาน หรือถั่วไม่ปรุงรสกำมือเล็ก ผลไม้เลือกชิ้นขนาดกำปั้น ไม่ต้องตัดมะม่วงหรือทุเรียนทิ้งถาวร แค่อย่ากินทีละจานใหญ่
รายการซื้อของสำหรับ 1 คน 1 สัปดาห์
| หมวด | รายการ | ปริมาณโดยประมาณ |
|---|---|---|
| โปรตีน | อกไก่ ปลาทู ปลาแซลมอนหรือปลาทะเล ไข่ไก่ เต้าหู้อ่อนและเต้าหู้แข็ง ทูน่ากระป๋องน้ำแร่ | อกไก่ 500 กรัม ไข่ 10-12 ฟอง เต้าหู้ 3-4 หลอด |
| ธัญพืช | ข้าวกล้องหรือข้าวไรซ์เบอร์รี่ โอ๊ต ขนมปังโฮลวีต | ข้าว 2 ถ้วยตวงดิบ |
| ผัก | บล็อกโคลี่ ผักกาดขาว ผักบุ้ง แครอท แตงกวา มะเขือเทศ ผักโขม | รวมราว 1.5-2 กิโลกรัม |
| ผลไม้ | ฝรั่ง ส้ม แอปเปิล กล้วย | 6-8 ผลรวมกัน |
| อื่น ๆ | โยเกิร์ตไม่หวาน นมจืด ถั่วอัลมอนด์ น้ำมันมะกอก มะนาว น้ำพริก | ตามที่ใช้ |
ซื้อผักใบเขียวอ่อนไว้ใช้ช่วงต้นสัปดาห์ ผักที่อยู่ได้นานอย่างแครอท บล็อกโคลี่ และกะหล่ำปลีเก็บไว้ท้ายสัปดาห์ ผมเรียงแบบนี้เพราะผักใบจะเหี่ยวก่อนเสมอ
วันอาทิตย์ 90 นาที: เตรียมอะไรบ้าง
ลำดับด้านล่างเป็นแบบที่ทำได้จริงด้วยเตาสองหัวกับหม้อหุงข้าว
- เริ่มที่ข้าวก่อน ตวงข้าวกล้อง 2 ถ้วยตวง ล้างแล้วแช่ 30 นาที หุงตามปกติ เสร็จแล้วตักแบ่งใส่กล่อง 5-6 กล่อง กล่องละ 1 ทัพพีกว่า ๆ แล้วแช่เย็นทันที
- ระหว่างข้าวหุง หมักอกไก่ด้วยกระเทียม พริกไทย มะนาว น้ำมันมะกอกนิดเดียว ทิ้งไว้ 20 นาที แล้วอบ 200 องศาเซลเซียส ราว 20-25 นาที พักไว้แล้วหั่นเป็นชิ้น
- ลวกบล็อกโคลี่ แครอท ผักบุ้ง ในหม้อน้ำเดือด ผักแต่ละอย่างใช้ 1-3 นาที แล้วแช่น้ำเย็นให้สีเขียวสด สะเด็ดน้ำแล้วใส่กล่อง
- ต้มไข่ 8 ฟอง ต้มแบบไข่ไม่สุกเกินไป นับจากน้ำเดือด 7 นาที
- ล้างผักสลัด ผักสดสำหรับเสิร์ฟกับน้ำพริก แล้วห่อกระดาษซับน้ำเก็บในถุงซิป
- ทำน้ำสลัดน้ำมะนาวใส่ขวด มะนาว 2 ส่วน น้ำมันมะกอก 1 ส่วน ปรุงนิดเดียว เขย่าก่อนใช้
เก็บกล่องยังไงให้กินได้ถึงวันศุกร์
ความผิดพลาดที่พบได้บ่อยของการเตรียมอาหารวันอาทิตย์คือแช่ทุกอย่างไว้ช่องธรรมดาแล้วหวังว่าจะอยู่ได้ทั้งสัปดาห์ ของบางอย่างอยู่ได้ บางอย่างไม่ควรเสี่ยง แบ่งได้แบบนี้
| ของที่เตรียม | ช่องที่เก็บ | กินช่วงไหน | วิธีอุ่น |
|---|---|---|---|
| ข้าวกล้องแบ่งกล่อง | กล่องวันจันทร์ไว้ช่องธรรมดา ที่เหลือแช่แข็ง | ย้ายลงช่องธรรมดาคืนก่อนกิน | ไมโครเวฟพรมน้ำ 1 ช้อนโต๊ะ ปิดฝาหลวม 2-3 นาที จนร้อนทั่ว |
| อกไก่อบหั่นชิ้น | ช่องธรรมดาครึ่งหนึ่ง ช่องแช่แข็งครึ่งหนึ่ง | ครึ่งแรกจันทร์ถึงพุธ ครึ่งหลังพฤหัสถึงศุกร์ | อุ่นพร้อมข้าว หรือเติมลงต้มจืดตอนเดือด |
| ผักลวก | ช่องธรรมดา ปูกระดาษซับ | 2-3 วันแรก | กินเย็นได้ หรือลวกน้ำร้อนอีก 10 วินาที |
| ผักสดล้างแล้ว | ถุงซิปห่อกระดาษ | ใบอ่อนก่อน ผักแข็งทีหลัง | ไม่ต้องอุ่น |
| ไข่ต้ม | ช่องธรรมดา ทั้งเปลือก | ตามตาราง | กินเย็น หรือแช่น้ำอุ่น 5 นาที |
| น้ำสลัดมะนาว | ขวดปิดฝาในประตูตู้เย็น | ทั้งสัปดาห์ เขย่าก่อนใช้ | ไม่ต้องอุ่น |
ปลานึ่งกับต้มจืดในตารางเป็นเมนูที่ควรทำสดตอนเย็น ใช้เวลาไม่เกิน 15 นาที เพราะปลาสุกแล้วอุ่นซ้ำจะคาวและเนื้อแตก ส่วนต้มจืดน้ำใสทำได้เร็วกว่าการรออุ่น
ข้อสังเกตตอนหยิบกล่องออกมา ถ้าข้าวมีกลิ่นเปรี้ยว เมือก หรือผักลวกมีน้ำขุ่นค้างก้นกล่อง ให้ทิ้งเลย ไม่ต้องชิมเพื่อเช็ก ค่าของกล่องหนึ่งไม่คุ้มกับอาการท้องเสียสองวัน
ถ้าพลาดตรงนี้แก้ยังไง
ผักเหี่ยวและมีน้ำ ผักลวกที่ใส่กล่องเปียกเกินไปจะเละภายในสองวัน ให้สะเด็ดน้ำแล้วปูกระดาษซับในกล่อง
อกไก่แห้งเป็นกากไม้ เกิดจากอบนานเกินหรือไฟแรงเกิน ลองเปลี่ยนเป็นต้มน้ำเดือดเบา ๆ 12-15 นาทีแล้วปิดฝาพัก ได้เนื้อฉ่ำกว่ามาก หรือเปลี่ยนไปใช้ปลาและเต้าหู้สลับ
วันไหนหิวมาก ดูก่อนว่าโปรตีนพอไหม ถ้ากินไข่น้อยกว่า 2 ฟองในมื้อเช้า เพิ่มไข่หรือนมถั่วเหลืองไม่หวาน อย่าเพิ่มข้าวเป็นอย่างแรก เพราะโปรตีนอยู่ท้องนานกว่า สำหรับตัวเลือกโปรตีนเพิ่ม ดูอาหารโปรตีนสูง
ถ้ามีนัดกินข้าวนอกบ้าน ไม่ต้องยกเลิกแผนทั้งสัปดาห์ เลือกร้านที่มีของนึ่ง ย่าง ต้ม สั่งโปรตีนก่อน เหลือแป้งไว้ท้ายสุด แล้วมื้อถัดไปกลับมากินตามตารางตามปกติ
ปรับตารางให้เข้ากับชีวิตจริง
ถ้าไม่ชอบอกไก่ เปลี่ยนเป็นปลา ไข่ หรือเต้าหู้ในปริมาณเท่ากันได้ทุกมื้อ ถ้าไม่ชอบข้าวกล้อง ดูข้าวกล้องกับข้าวขาวว่าต่างกันตรงไหนจริง ๆ แล้วเลือกที่กินได้นานกว่า คนที่ไม่กินมื้อเช้าไม่จำเป็นต้องฝืน ย้ายโปรตีนและผลไม้ไปไว้ที่มื้อกลางวันและของว่างแทน
ถ้าอยากได้ไอเดียมื้อเช้าเพิ่ม ดูเมนูอาหารเช้าง่าย ๆ ส่วนคนที่อยากได้ตารางหลวมกว่านี้ ใช้แค่โครงจานผักครึ่ง โปรตีนหนึ่งในสี่ ข้าวหนึ่งในสี่ แล้วเลือกเมนูตามที่มีในตู้เย็นแต่ละวันก็พอ
สัปดาห์ถัดไป: เปลี่ยนอะไรก่อน
หลังผ่านรอบแรก ผมแนะนำให้เปลี่ยนสองอย่างก่อน คือสลับโปรตีนหลักอย่างน้อยครึ่งหนึ่ง และเปลี่ยนผักที่เป็นดาวเด่นของแต่ละวัน เช่นเปลี่ยนบล็อกโคลี่เป็นถั่วฝักยาว เปลี่ยนผักบุ้งเป็นคะน้า ส่วนข้าวกล้องกับโครงจานให้คงไว้เหมือนเดิม เพราะนั่นคือแกนที่ทำให้แผนนี้ใช้ได้นาน
ถ้าทำครั้งแรก เริ่มจากวันธรรมดาเพียง 5 วันก่อน ปล่อยเสาร์อาทิตย์ให้ยืดหยุ่น สัปดาห์ที่สองค่อยเพิ่มเป็น 7 วัน ใครทำครบ 2 สัปดาห์แล้วน้ำหนักลงช้า ๆ สม่ำเสมอ ถือว่าแผนใช้ได้ผลแล้ว ไม่ต้องรีบเร่งให้ลงเร็วกว่านี้
คำถามที่พบบ่อย
กินเมนู 7 วันนี้แล้วจะลดได้กี่กิโล
บอกตัวเลขตายตัวไม่ได้ เพราะขึ้นกับพลังงานที่แต่ละคนใช้จริง ถ้ากินน้อยกว่าที่ใช้วันละประมาณ 300-500 กิโลแคลอรีและขยับตัวสม่ำเสมอ ส่วนใหญ่จะเห็นน้ำหนักลงช้า ๆ ทีละ 0.25-0.5 กิโลกรัมต่อสัปดาห์ สัปดาห์แรกอาจลงเร็วกว่านี้เพราะน้ำในตัวลดลง
ทำซ้ำสัปดาห์ถัดไปได้เลยไหม
ได้ แต่ผมแนะนำให้สลับโปรตีนกับผักอย่างน้อยครึ่งหนึ่ง เช่นเปลี่ยนอกไก่เป็นปลาหรือเต้าหู้ เพื่อไม่เบื่อและได้สารอาหารหลากหลายขึ้น
ถ้ามีโรคประจำตัวหรือตั้งครรภ์ใช้ตารางนี้ได้ไหม
ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อน โดยเฉพาะคนเป็นเบาหวาน โรคไต หรือตั้งครรภ์ เพราะปริมาณโปรตีนและคาร์โบไฮเดรตที่เหมาะสมต่างจากคนทั่วไป
แหล่งอ้างอิง
- Healthy Eating Plate | Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source
- Healthy diet | World Health Organization
- Nutrition ai+ ระบบคำนวณ BMI, TDEE, BMR และวิเคราะห์ภาพอาหารด้วย ai | สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
- Understanding calories | NHS (UK National Health Service)
- Safe food storage | Food Standards Scotland





