อิฐมวลเบา ข้อดีข้อเสีย และวิธีก่อฉาบเจาะยึดไม่ให้ผนังมีปัญหา

อิฐมวลเบาเป็นวัสดุที่คุ้มสำหรับผนังรอบนอกและผนังกั้นห้องของบ้านที่อยากได้ผนังเย็นกว่าอิฐมอญและก่อไว แต่ผนังจะดีได้ต่อเมื่อช่างรู้ว่ามันต่างจากอิฐธรรมดาตรงไหน คือเรื่องปูนก่อ ปูนฉาบ น้ำ และพุก สมมติว่าบ้านเลือกอิฐดีแต่ใช้ปูนฉาบทรายผสมเอง ผ่านไปหนึ่งหน้าฝนผนังก็อาจแตกลายงา เนื้อหาด้านล่างไล่ตามลำดับที่ปัญหามักเกิด ส่วนภาพรวมของผนังเบาทุกระบบเทียบกันได้ที่ ผนังเบามีกี่แบบ

อิฐมวลเบาคืออะไร ทำไมเบา

AAC ย่อมาจาก Autoclaved Aerated Concrete คือคอนกรีตที่ทำให้เกิดฟองอากาศขนาดเล็กจำนวนมากในเนื้อวัสดุ แล้วอบไอน้ำแรงดันสูง ผลคือบล็อกที่เบากว่าคอนกรีตหรืออิฐก่อทั่วไปมาก สมาคมอิฐมวลเบาแห่งยุโรป (EAACA) อธิบายว่าวัสดุนี้ไม่ติดไฟ ทนอุณหภูมิสูงถึง 1,200 องศาเซลเซียส ตัดแต่งได้แม่นยำง่าย

ข้อมูลเชิงตัวเลขความหนาแน่นและกำลังอัดของแต่ละยี่ห้อต่างกัน ให้ดูจากเอกสารของผู้ผลิตรุ่นที่ใช้ และตรวจว่ามีเครื่องหมายมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมตามที่กำหนดหรือไม่

ข้อดีที่ใช้ได้จริงในบ้าน

ข้อดี	ข้อมูลที่รองรับ	ผลในงานจริง
ไม่ติดไฟ	EAACA ระบุว่าไม่ติดไฟ และผนังหนา 150 มม. ทนไฟในการทดสอบอย่างน้อย 6 ชั่วโมง	ผนังกั้นระหว่างโรงรถกับห้องในบ้านมีความอุ่นใจเพิ่ม
กันความร้อนดี	EAACA ระบุว่าฉนวนดีกว่าคอนกรีตธรรมดาราว 10 เท่า และดีกว่าอิฐดินเผาราว 2 ถึง 3 เท่า	ห้องรับแดดตะวันตกเย็นลง ลดภาระแอร์
ก่อเร็ว	บล็อกใหญ่ผิวเรียบ ตัดและเจียนง่าย	ลดระยะเวลาก่อ ลดการฉาบหนา
น้ำหนักเบา	วัสดุมีฟองอากาศมาก	ลดภาระโครงสร้างโดยเฉพาะชั้นบน

ตัวเลขของ EAACA มาจากข้อมูลอุตสาหกรรมยุโรปและการทดสอบในห้องปฏิบัติการ ผลจริงในบ้านเราขึ้นกับความหนาผนัง การรับแดด และสีผิว ไม่ควรสรุปว่าอิฐมวลเบาทำให้ค่าไฟลดลงตามสัดส่วนเดียวกัน

ข้อเสียที่ต้องวางแผนรับมือ

1. ดูดน้ำ เนื้อวัสดุมีรูพรุน ฝนสาดหรือท่อรั่วทำให้ผนังดูดความชื้นเร็ว ผนังนอกต้องฉาบและทากันซึมให้ครบ
2. รับแรงกระแทกได้น้อยกว่าอิฐมอญ มุมบล็อกบิ่นง่ายถ้าขนย้ายไม่ระวัง
3. ยึดของต้องใช้พุกเฉพาะ พุกพลาสติกแบบอิฐธรรมดาหลุดง่าย
4. ปูนฉาบและปูนก่อต้องใช้ชนิดที่เข้ากันได้ ไม่เช่นนั้นแตกร้าวหรือหลุดล่อน
5. ราคาวัสดุบางรุ่นสูงกว่าอิฐมอญ ที่ประหยัดคือเวลาและปูนฉาบ

ลำดับการก่อที่ควรเห็นหน้างาน

ผมแนะนำให้เจ้าของบ้านยืนดูวันก่อแถวแรกให้ได้ เพราะแถวแรกตัดสินแนวและระดับของผนังทั้งผืน

1. ทำความสะอาดพื้นและตีเส้นแนว เช็คระดับด้วยเครื่องมือวัด
2. ก่อแถวแรกด้วยปูนก่อธรรมดาให้หนาพอปรับระดับ ตรวจแนวดิ่งและระดับทุกก้อน
3. แถวถัดไปก่อด้วยกาวก่อชั้นบางตามที่ผู้ผลิตกำหนด ใช้เกียงฟันปาดให้ได้ความหนาสม่ำเสมอ
4. เหลื่อมแนวตั้งของแต่ละแถวตามที่ผู้ผลิตระบุ ไม่ให้รอยต่อตรงกัน
5. ผูกยึดผนังกับเสาและคานด้วยเหล็กเส้นหรือเหล็กเกาะ ตามแบบโครงสร้าง
6. เหนือช่องประตูหน้าต่างต้องมีทับหลัง ไม่ก่อบล็อกค้ำช่องเปิดโดยไม่มีโครง
7. รอให้ผนังแห้งตามเวลาที่ผู้ผลิตกำหนดก่อนฉาบ

ฉาบ กันซึม และทาสี

ผิวอิฐมวลเบาเรียบและแม่นยำ จึงฉาบบางได้ ควรใช้ปูนฉาบสำเร็จรูปสำหรับคอนกรีตมวลเบา ฉาบให้เต็มและบ่มไม่ให้แห้งเร็วเกินไป ผนังนอกต้องมีชั้นกันซึมและสีทาภายนอกที่ทนสภาพอากาศ ดู สีทาภายนอก ส่วนผนังที่ทาสีภายในต้องรอผนังแห้งสนิทและใช้รองพื้นที่เหมาะกับปูนใหม่ ดู รองพื้นปูน

จุดที่น้ำเข้าบ่อยคือรอยต่อกับเสาคอนกรีต ใต้วงกบหน้าต่าง และหัวผนังชนใต้คาน ควรใช้ตาข่ายไฟเบอร์คาดรอยต่อก่อนฉาบ และอุดรอยต่อกับวงกบด้วยวัสดุอุดที่ยืดหยุ่น

เจาะยึดของบนอิฐมวลเบา

HomeGuru ระบุกำลังรับน้ำหนักต่อจุดของพุกแต่ละชนิดในผนังอิฐและคอนกรีตไว้ เช่นพุกสำหรับคอนกรีตมวลเบารับได้ราว 35 กิโลกรัมต่อจุด พุกไนลอนสำหรับอิฐบล็อกราว 30 กิโลกรัม และพุกเหล็กแบบปลอกสำหรับคอนกรีตธรรมดารับได้ถึงราว 90 กิโลกรัม ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าประมาณตามที่บทความระบุ และขึ้นกับขนาดพุกกับความแข็งแรงของผนัง

ข้อปฏิบัติ

• ใช้พุกที่ระบุสำหรับคอนกรีตมวลเบา ไม่ใช้พุกพลาสติกสีขาวทั่วไป
• ใช้ดอกสว่านขนาดตรงกับพุก เจาะแบบไม่กระแทก หรือกระแทกเบา ไม่ให้รูขยาย
• ของหนัก เช่นทีวีและตู้แขวน ไม่ใช้ค่าสูงสุดของพุก เผื่อค่าความปลอดภัยไว้อย่างน้อยเท่าตัว
• ก่อนเจาะ ตรวจแนวท่อไฟและท่อน้ำในผนัง ถ้าไม่แน่ใจให้ใช้เครื่องตรวจหรือถามช่าง

เรื่องจัดตำแหน่งทีวีบนผนังดูที่ ผนังทีวี

อิฐมวลเบาเทียบกับอิฐมอญและอิฐบล็อก

เรื่อง	อิฐมวลเบา	อิฐมอญ	อิฐบล็อกประสาน
น้ำหนัก	เบามาก	หนัก	หนักปานกลาง
ความเร็วก่อ	เร็ว บล็อกใหญ่	ช้า ก้อนเล็ก	ปานกลาง
กันความร้อน	ดีกว่าอย่างชัดเจน	ปานกลาง	ปานกลางถึงต่ำ
ทนกระแทก	ต่ำกว่า	ดี	ดี
ยึดของ	ต้องพุกเฉพาะ	พุกทั่วไปได้	พุกทั่วไปได้
ผิวฉาบ	ฉาบบางได้	ฉาบหนา	ฉาบหนาปานกลาง

ข้อสรุปเชิงปฏิบัติ ถ้าต้องการผนังรอบนอกที่เย็นและก่อไว อิฐมวลเบาเหมาะ ถ้าผนังอยู่ในจุดที่โดนกระแทกบ่อยหรือน้ำเยอะ เช่นผนังรอบสวนหรือผนังห้องน้ำ ควรคิดซ้ำหรือเพิ่มการกันซึมให้ชัด

เลือกความหนาและคิดจำนวนก้อนก่อนสั่งของ

บล็อกอิฐมวลเบาที่ขายในบ้านเราส่วนใหญ่หน้ากว้าง 20 x 60 ซม. ต่างกันที่ความหนา ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าผนังนั้นเหมาะกับงานไหน หลักคร่าวๆ สำหรับคุยกับช่างมีแบบนี้ แล้วค่อยเทียบกับตารางของผู้ผลิตรุ่นที่ซื้อจริง

ความหนาบล็อก	ใช้กับผนังแบบไหน	ข้อสังเกต
7.5 ซม.	ผนังกั้นห้องภายใน ช่องสั้น ไม่แขวนของหนัก	ผนังบาง เสียงลอดง่าย ยึดตู้แขวนได้จำกัด
10 ซม.	ผนังกั้นห้องนอน ห้องน้ำ ผนังทั่วไปในบ้าน	ขนาดที่ใช้มากที่สุด ฝังท่อไฟได้สะดวกกว่า
12.5 ถึง 15 ซม.	ผนังรอบนอกด้านรับแดด ผนังที่ต้องการกันเสียงขึ้น	กันร้อนดีขึ้นตามความหนา ราคาต่อตารางเมตรสูงขึ้น
20 ซม.	ผนังรอบนอกที่อยากให้เย็นจริง ผนังกันไฟระหว่างส่วน	หนัก ต้องเช็คความกว้างคานรับ

วิธีคิดจำนวนก้อนทำได้เองในห้านาที บล็อก 20 x 60 ซม. หนึ่งก้อนคิดเป็นพื้นที่ 0.12 ตารางเมตร หนึ่งตารางเมตรจึงใช้ราว 8.33 ก้อน ตัวอย่างผนังห้องนอนยาว 4 เมตร สูง 2.8 เมตร ได้พื้นที่ 11.2 ตารางเมตร หักช่องประตู 0.9 x 2.0 เมตร คือ 1.8 ตารางเมตร เหลือ 9.4 ตารางเมตร คูณ 8.33 ได้ประมาณ 78 ก้อน เผื่อเศษตัดและก้อนบิ่นอีกราว 5% รวมสั่งประมาณ 82 ก้อน

กาวก่อและปูนฉาบให้ดูอัตราสิ้นเปลืองที่พิมพ์บนถุงของยี่ห้อที่ใช้ แล้วคูณกับพื้นที่ผนังสองด้านสำหรับปูนฉาบ ใบเสนอราคาที่ช่างให้ควรแยกค่าวัสดุสามรายการนี้ออกจากค่าแรงก่อและค่าแรงฉาบ ถ้าเห็นเป็นตัวเลขก้อนเดียวต่อตารางเมตร ให้ขอรายละเอียดว่ารวมเสาเอ็น คานเอ็น และตาข่ายคาดรอยต่อแล้วหรือยัง เพราะสามรายการนี้คือส่วนที่ถูกตัดออกบ่อยเมื่อต้องการให้ราคาดูต่ำ

ช่วงเวลาที่ควรวางแผนคือฤดูฝน บล็อกที่กองกลางแจ้งโดนฝนจะชุ่มน้ำ ก่อแล้วฉาบทันทีมักเกิดรอยร้าวเมื่อผนังแห้ง ให้กองบนพาเลทและคลุมผ้าใบตั้งแต่วันที่ของมาถึง

ตรวจรับผนังก่อนฉาบ และปัญหาที่พบบ่อยหลังเข้าอยู่

ช่วงที่ผนังก่อเสร็จแต่ยังไม่ฉาบ คือเวลาเดียวที่เจ้าของบ้านเห็นงานก่อเต็มตา ควรเดินตรวจพร้อมช่าง ใช้เหล็กฉากและระดับน้ำทาบผนัง เช็คว่าแนวดิ่งไม่เอียง รอยต่อกาวไม่โหว่ บล็อกที่บิ่นไม่ถูกก่อไว้ในตำแหน่งที่รับพุก

อาการหลังอยู่ไปสักพัก	สาเหตุที่พบบ่อย	แนวทางป้องกัน
รอยแตกตามแนวขอบเสาและคาน	วัสดุสองชนิดขยับต่างกัน ไม่มีตาข่ายคาดรอยต่อ	คาดตาข่ายไฟเบอร์ก่อนฉาบ เว้นร่องที่ผู้ผลิตแนะนำ
รอยแตกลายงาทั่วผนัง	ปูนฉาบไม่ตรงกับวัสดุ ฉาบหนาเกิน แห้งเร็ว	ใช้ปูนฉาบสำเร็จรูปสำหรับมวลเบา บ่มผนังให้ชื้น
สีพองตามขอบวงกบหน้าต่าง	น้ำซึมใต้วงกบ	อุดรอยต่อด้วยวัสดุอุดที่ยืดหยุ่น ทำ drip ใต้ขอบ
ผนังนอกด่างดำหลังฝน	ดูดน้ำ ไม่มีชั้นกันซึม	ทากันซึมที่เหมาะกับผนังและสีทนอากาศ
พุกหลุดเมื่อแขวนของ	ใช้พุกผิดชนิด หรือรูกว้างเกิน	ใช้พุกสำหรับมวลเบา เจาะตรงขนาด

ปัญหาที่มักเกิดมากที่สุดคือรอยแตกที่เสาและคาน ซึ่งไม่ใช่ความผิดของอิฐ แต่เกิดเพราะข้ามขั้นตาข่ายคาดรอยต่อ ถ้าผนังแตกแล้วอยากทาสีทับ ต้องรอให้รอยหยุดขยายก่อน ดูแนวทางซ่อมผิวสีที่ สีลอกร่อน

ใช้อิฐมวลเบากับบ้านชั้นเดียวและบ้านสองชั้น

บ้านชั้นเดียวหรือผนังชั้นล่างที่ไม่รับน้ำหนักเพิ่ม ใช้ผนังหนา 7.5 หรือ 10 ซม. ก่อกั้นห้องได้ตามระยะที่ผู้ผลิตระบุ ผนังรอบนอกควรหนากว่านี้เพื่อกันความร้อนและความแข็งแรง ส่วนบ้านสองชั้น ผนังชั้นบนได้ประโยชน์จากน้ำหนักเบาที่ลดภาระโครงสร้าง แต่ผนังสูงและยาวต้องมีเสาเอ็นหรือคานเอ็นตามแบบ ไม่ควรก่อแผ่นผนังยาวอย่างเดียวโดยไม่มีโครงรัดรอบ

ถ้าต้องการต่อเติมหรือทุบผนังเดิม ขอให้วิศวกรหรือสถาปนิกที่ไว้ใจได้ตรวจก่อนว่าผนังไหนรับน้ำหนัก อย่าตัดสินจากชนิดวัสดุอย่างเดียว

ก่อนจ้างช่างก่ออิฐมวลเบา ถามสิ่งนี้

• ยี่ห้อ ความหนา และความหนาแน่นของบล็อก มีเอกสารและมาตรฐานรองรับหรือไม่
• ใช้กาวก่อชั้นบางหรือปูนก่อธรรมดา และปูนฉาบยี่ห้ออะไร เป็นรุ่นสำหรับมวลเบาหรือไม่
• ผูกผนังกับเสาคานอย่างไร ทับหลังเหนือช่องเปิดมีหรือไม่
• ผนังนอกกันซึมอย่างไร และรอยต่อกับวงกบอุดอย่างไร
• แผนยึดของหนักและพุกที่ใช้ เตรียมไว้ในแบบหรือยัง