สัตว์เลี้ยง

หมากินอะไรได้บ้าง อาหารคนที่แบ่งให้น้องได้ พร้อมวิธีเตรียม

| อ่าน 16 นาที

หมากินอะไรได้บ้าง อาหารคนที่แบ่งให้น้องได้ พร้อมวิธีเตรียม

สรุปสั้นๆ

  • อาหารคนที่แบ่งได้ต้องสุก ไม่ปรุงรส ไม่มีกระดูกแหลมหรือก้าง และตัดเป็นคำเล็กพอดีกับขนาดตัว
  • ขนมและของแบ่งทั้งหมดรวมกันควรไม่เกิน 10% ของพลังงานทั้งวัน ที่เหลือมาจากอาหารสำเร็จรูปที่ครบถ้วนสมดุล
  • เนื้อไก่ต้ม ไข่สุก ฟักทอง แครอท และข้าวสวย เป็นกลุ่มที่เริ่มได้ง่ายและเจอปัญหาน้อย
  • เริ่มทีละอย่าง ครั้งละน้อย แล้วดูอุจจาระและอาการ 24 ชั่วโมง ก่อนเพิ่มของใหม่
  • ท้องเสียซ้ำ อาเจียน หรือผิวคัน หลังกินของใหม่ ให้หยุดและปรึกษาสัตวแพทย์

อาหารคนที่แบ่งให้หมาได้อย่างสบายใจคือเนื้อสัตว์สุกที่ไม่ปรุงรส ไข่สุก ข้าวสวย ฟักทอง แครอท และผักสุกอ่อน ๆ หลักการคือสุก สะอาด ไม่ใส่เกลือ น้ำตาล น้ำมัน หรือเครื่องปรุง และตัดเป็นชิ้นพอดีคำของน้อง ส่วนของที่ห้ามแตะเด็ดขาดแยกไว้ที่ หมากินอะไรไม่ได้ เพราะบางอย่างที่คนกินทุกวัน เช่น หมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล เป็นอันตรายกับหมาได้ในปริมาณเล็กน้อย

กฎ 10% ก่อนจะแบ่งอะไรให้น้อง

คู่มือสัตวแพทย์ Merck ระบุว่าขนมและของนอกมื้อรวมกันทั้งวันควรไม่เกิน 10% ของพลังงานที่น้องได้รับ เหตุผลคืออาหารคนส่วนใหญ่ไม่ได้สมดุลสำหรับสุนัข ถ้าแบ่งมากจนเกิน น้องจะได้แคลอรีเพิ่มแต่ได้แร่ธาตุและวิตามินจากมื้อหลักน้อยลง

ในทางปฏิบัติ หมาตัวเล็กหนัก 5 กิโลกรัมกินพลังงานทั้งวันราว 300 ถึง 400 กิโลแคลอรี (ตัวเลขประมาณ ขึ้นกับว่าทำหมันหรือยัง และออกกำลังมากแค่ไหน) 10% ก็คือไม่เกิน 30 ถึง 40 กิโลแคลอรี ซึ่งเท่ากับไก่อกต้มประมาณ 20 ถึง 25 กรัมเท่านั้น ใครที่ให้ขนมกรอบหลายชิ้นรวมกับข้าวคลุกจากจานเมื่อวาน ตัวเลขนี้เกินไปได้ง่ายมาก วิธีคิดปริมาณอาหารหลักของแต่ละตัวมีอยู่ใน คำนวณปริมาณอาหารสุนัขต่อวัน

ตารางอาหารที่แบ่งได้ และวิธีเตรียม

อาหาร เตรียมอย่างไร ขนาดที่เหมาะ ข้อสังเกต
อกไก่ ต้มหรือนึ่ง ไม่ใส่เกลือ ไม่มีหนัง ไม่มีกระดูก ฉีกเป็นเส้นเล็ก หมาเล็ก 1 ถึง 2 ช้อนชา หมาใหญ่ 1 ถึง 2 ช้อนโต๊ะ ไขมันต่ำ ใช้เป็นรางวัลฝึกได้ดี
ปลาทะเลสุก แกะก้างออกหมด ใช้ปลาเนื้อขาว ชิ้นเล็กหนึ่งถึงสองคำ ก้างเป็นอันตรายกว่าตัวเนื้อ
ไข่ไก่สุก ต้มหรือเจียวแห้ง ไม่ใส่น้ำมันมาก ครึ่งฟองสำหรับหมาเล็ก ไม่เกินหนึ่งฟองสำหรับหมาใหญ่ ไม่ให้ทุกวันถ้าน้องน้ำหนักเกิน
ข้าวสวย ข้าวต้ม หุงธรรมดา ไม่ใส่เกลือ ไม่เกิน 1 ใน 4 ของมื้อ ช่วงท้องเสียใช้คู่กับอกไก่ต้มในปริมาณน้อยและบ่อย
ฟักทองนึ่ง หั่นเป็นลูกเต๋า ปอกเปลือกและเอาเมล็ดออก 1 ถึง 2 ช้อนชาถึงช้อนโต๊ะตามตัว ใยอาหารช่วยเรื่องอุจจาระ ให้มากไปท้องอาจอืด
แครอท ดิบกรอบหรือต้ม แท่งเล็กหรือหั่นชิ้นเล็ก แท่งยาวดิบสำหรับหมาเล็กต้องดูตอนเคี้ยว กันสำลัก
ถั่วลันเตา ถั่วเขียวต้ม ไม่ใส่เกลือ หยิบมือเล็ก ๆ ผักกระป๋องมักใส่เกลือมาก ไม่ควรใช้
โยเกิร์ตรสธรรมชาติ ไม่หวาน และเช็กว่าไม่มีไซลิทอล 1 ช้อนชาถึงช้อนโต๊ะ บางตัวแพ้แลคโตส ลองน้อย ๆ ก่อน
เนยถั่วบดหยาบ อ่านฉลากว่าไม่มีไซลิทอล ป้ายบาง ๆ บนของเล่น FDA เตือนชัดว่าไซลิทอลทำให้น้ำตาลในเลือดตกในสุนัข

เนื้อสัตว์และไข่: ต้องสุกและแกะของแข็งออก

เนื้อไก่ เนื้อวัวไม่ติดมัน และตับสุกเล็กน้อย เป็นของที่หมาไทยชอบอยู่แล้ว ข้อห้ามจริงจังมีสองอย่าง อย่างแรกคือกระดูกที่ปรุงสุกซึ่งแตกเป็นเสี้ยน ASPCA ระบุว่ากระดูกอาจบาดหรืออุดตันทางเดินอาหารจนต้องผ่าตัด อย่างที่สองคือมันและหนังติดมัน อาหารไขมันสูงทำให้อาเจียน ท้องเสีย และเสี่ยงตับอ่อนอักเสบในบางตัว หมูสามชั้นหรือหนังไก่ทอดจึงไม่ควรเป็นของแบ่ง

ตับให้ได้ แต่นาน ๆ ครั้งและชิ้นเล็กมาก เพราะมีวิตามินเอสูง ให้บ่อยเกินไปไม่ดีต่อน้อง ไข่สุกเป็นของแบ่งที่ผมแนะนำที่สุดเพราะเตรียมง่าย โปรตีนดี และหมาแทบทุกตัวชอบ

ปลา ตับ และเครื่องใน ให้ได้แต่ต้องมีวิธี

ปลาทูนึ่งหรือปลาทะเลเนื้อขาวแกะก้างเป็นของแบ่งที่หมาไทยคุ้นเคย ปัญหาคือก้างเล็กและเกลือ ปลาทูนึ่งที่ขายตามตลาดมักเค็มมากและก้างเยอะ ถ้าจะให้ต้องล้างเกลือและแกะก้างทั้งหมดก่อน ปลาดิบไม่แนะนำเพราะเสี่ยงปรสิตและเชื้อโรค

ตับและเครื่องในต้มเป็นของโปรดของน้องหลายตัว ให้เป็นชิ้นเล็กมาก ครั้งสองครั้งต่อเดือนพอ ตับมีวิตามินเอสูงมาก ถ้าให้ต่อเนื่องหลายสัปดาห์ น้องอาจได้รับเกินความต้องการ ปัญหาอีกอย่างคือเครื่องในที่ซื้อมาจากตลาดสดมักไม่แน่ใจเรื่องความสะอาด ต้มให้สุกทั่วถึงเสมอ

อาหารแบ่งช่วงที่น้องท้องเสียหรืออาเจียน

คนไทยมักนึกถึงข้าวต้มกับอกไก่ต้มทันทีเมื่อน้องท้องเสีย ซึ่งเป็นแนวทางที่คลินิกสัตว์ในหลายประเทศแนะนำให้ใช้ระยะสั้น PDSA ระบุว่าหลังพักอาหารในรายที่ท้องเสียไม่เกินหนึ่งวันและน้องยังสบายดี ให้เริ่มจากข้าวขาวกับไก่ต้มไม่ติดหนังและกระดูกทีละน้อยแต่บ่อย และให้กลับมาอาหารปกติค่อย ๆ ภายใน 3 ถึง 5 วัน อย่าเลี้ยงด้วยสูตรนี้ต่อเนื่องหลายวันเพราะไม่ครบถ้วน หากท้องเสียเกิน 24 ชั่วโมง ให้ติดต่อสัตวแพทย์ ดูเกณฑ์เต็มที่ หมาอ้วก ท้องเสีย ทำยังไง

ผักและแป้ง: ช่วยเรื่องอุจจาระและความอิ่ม

หมาไม่ได้ต้องการผักเพื่อมีชีวิตรอด แต่ผักบางชนิดช่วยเรื่องน้ำหนักได้จริง น้องที่กำลังคุมน้ำหนักจะอิ่มท้องขึ้นเมื่อแทนขนมชิ้นเล็กด้วยแครอทหรือถั่วเขียวต้ม การเปลี่ยนรางวัลฝึกบางส่วนเป็นแครอทแท่งสั้น ๆ ช่วยลดแคลอรีได้โดยที่น้องไม่รู้สึกว่าโดนลดของ

ฟักทองนึ่งเป็นตัวช่วยที่คนเลี้ยงหมาไทยรู้จักกันดี เมื่ออุจจาระเละเล็กน้อยหรือแข็งไป การเติมฟักทองหนึ่งช้อนในมื้อมักช่วยปรับได้ แต่ถ้าถ่ายเหลวเกินหนึ่งวัน ให้ดูเกณฑ์ใน หมาอ้วก ท้องเสีย ทำยังไง ไม่ควรแก้ด้วยฟักทองอย่างเดียว

ของที่เจ้าของไทยชอบแบ่ง แต่ควรคิดก่อน

  • ข้าวมันไก่และข้าวหมูแดง มีน้ำมัน ซอส และเกลือสูง ถ้าจะแบ่ง ให้แบ่งเฉพาะเนื้อไก่ล้วนก่อนราดซอส
  • นม หมาหลายตัวย่อยแลคโตสไม่ดีจนท้องเสีย ASPCA ระบุว่าสัตว์เลี้ยงมีเอนไซม์แลคเทสน้อย ถ้าอยากให้อะไรเย็น ๆ ใช้น้ำแข็งก้อนเล็กหรือโยเกิร์ตธรรมชาติปริมาณน้อย
  • ผลไม้ บางอย่างปลอดภัย บางอย่างอย่างองุ่นอันตรายมาก แยกเขียนไว้ที่ หมากินผลไม้อะไรได้บ้าง
  • ขนมคนกรุบกรอบ มันฝรั่งทอดและขนมปังปิ้ง เกลือและไขมันสูง ไม่มีประโยชน์ต่อน้อง

อ่านฉลากหาไซลิทอลก่อนแบ่งของหวานหรือเนยถั่ว

เนยถั่วเป็นของที่หลายบ้านใช้ป้ายของเล่นหรือห่อยาให้น้อง ซึ่งใช้ได้ดีถ้าไม่มีไซลิทอล FDA อธิบายว่าในหมา ไซลิทอลถูกดูดซึมเข้าเลือดเร็วและกระตุ้นให้ตับอ่อนหลั่งอินซูลินออกมามาก น้ำตาลในเลือดจึงตกภายในราว 10 ถึง 60 นาที ถ้าไม่ได้รักษาถึงขั้นเสียชีวิตได้ ในคนไม่เกิดปฏิกิริยาแบบนี้ เราจึงกินได้สบาย แต่น้องไม่ได้

ไซลิทอลไม่ได้อยู่แค่ในหมากฝรั่ง FDA ระบุว่าพบได้ในลูกอมไม่มีน้ำตาล ลูกอมดับกลิ่นปาก ขนมอบ ยาแก้ไอน้ำเชื่อม วิตามินแบบเคี้ยว น้ำยาบ้วนปาก ยาสีฟันของคน เนยถั่วบางยี่ห้อ และไอศกรีมสูตรน้ำตาลต่ำ บนฉลากอาจเขียนว่า birch sugar หรือ wood sugar ด้วย

ของในบ้าน ความเสี่ยง ทำอย่างไร
เนยถั่ว บางยี่ห้อใส่ไซลิทอล อ่านส่วนประกอบทุกครั้งที่เปลี่ยนยี่ห้อ
ยาสีฟันคน มีไซลิทอลได้ ใช้ยาสีฟันสำหรับสัตว์เท่านั้น
หมากฝรั่ง ลูกอมไม่มีน้ำตาล พบบ่อยที่สุด เก็บกระเป๋าและเคาน์เตอร์ให้พ้นปากน้อง
วิตามินเคี้ยวของคน มีไซลิทอลได้ เก็บในตู้ปิด

ถ้าสงสัยว่าน้องกินเข้าไป ให้โทรหาสัตวแพทย์หรือโรงพยาบาลสัตว์ทันทีแม้น้องยังดูปกติ อาการแรกมักเป็นอาเจียน แล้วตามด้วยซึม อ่อนแรง เดินเซ ล้ม หรือชัก และบางตัวอาการรุนแรงโผล่หลัง 12 ถึง 24 ชั่วโมง หมอจึงมักขอดูอาการในโรงพยาบาล

ต่างวัยต่างโรค ต่างข้อจำกัด

ลูกสุนัขท้องบอบบางและกำลังโต อาหารหลักควรเป็นสูตรลูกสุนัขตามที่เล่าไว้ใน อาหารลูกสุนัข ของแบ่งให้เป็นแค่รางวัลชิ้นเล็กมาก สุนัขสูงวัยมักไตหรือหัวใจเริ่มมีปัญหา เกลือและฟอสฟอรัสจากอาหารคนอาจเป็นภาระ ดูแนวทางที่ อาหารสุนัขสูงวัย

หมาที่มีโรคประจำตัว เช่น ตับอ่อนอักเสบ เบาหวาน โรคไต หรือแพ้อาหาร ไม่ควรเลือกของแบ่งเอง ให้ถามสัตวแพทย์ว่าของไหนใช้ได้ เพราะแม้แต่ไก่ต้มหรือฟักทองก็อาจรบกวนสูตรอาหารที่หมอกำหนด

เริ่มของใหม่อย่างไรให้รู้ว่าน้องแพ้หรือเปล่า

  1. เลือกอย่างเดียวต่อครั้ง อย่าลองไข่ ไก่ และฟักทองในวันเดียวกัน
  2. ให้ปริมาณเท่าหนึ่งช้อนชา แม้เป็นหมาตัวใหญ่
  3. รอ 24 ชั่วโมง ดูอุจจาระ อาการคัน เกา เลียเท้า และท่าทีเรื่องกินอาหารปกติ
  4. ถ้าไม่มีอะไรผิดปกติ ค่อยเพิ่มเป็นปริมาณที่จะให้จริง
  5. จดไว้ในมือถือว่าอะไรผ่านแล้ว อะไรเคยมีปัญหา

สังเกตอาการที่ควรหยุดทันที: อาเจียน ท้องเสียเกินหนึ่งวัน ผิวหนังแดงคันทั้งตัว ใบหน้าบวม หรือซึมผิดปกติ ถ้าหลายอย่างมาพร้อมกันให้เทียบกับ หมาป่วยมีอาการอย่างไร และพาไปหาสัตวแพทย์

ตัวอย่างแผนของแบ่งหนึ่งสัปดาห์สำหรับหมาตัวเล็กสุขภาพดี

วัน ของที่แบ่ง ปริมาณคร่าว
จันทร์ อกไก่ต้มฉีกเส้น 1 ช้อนชา โรยบนอาหารหลัก
อังคาร แครอทต้มหั่นเต๋า 3 ถึง 4 ชิ้นเล็ก
พุธ ไม่มี เป็นวันพัก 0
พฤหัสบดี ไข่ต้มครึ่งฟอง ผสมกับอาหารหลัก
ศุกร์ ฟักทองนึ่ง 1 ช้อนชา
เสาร์ ปลาเนื้อขาวแกะก้าง 1 ถึง 2 คำ
อาทิตย์ ขนมสำหรับสุนัขที่ซื้อมาอยู่แล้ว ตามฉลาก และหักจากอาหารมื้อนั้น

ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างสำหรับน้องที่น้ำหนักราว 5 กิโลกรัมและไม่มีโรค น้องตัวใหญ่ขึ้นก็ปรับตามส่วน แต่ยังยึด 10% ของพลังงานทั้งวัน ถ้าอยากเปรียบเทียบอาหารหลักก่อนวางแผนของแบ่ง อ่านเพิ่มที่ เลือกอาหารสุนัขที่ดี และถามสัตวแพทย์ที่ดูแลน้องอยู่หากมีโรคประจำตัวว่าอะไรแบ่งได้

คำถามที่พบบ่อย

หมากินข้าวเปล่าได้ไหม ให้ทุกวันได้หรือเปล่า

ข้าวสวยให้ได้ แต่เป็นแป้งล้วน ไม่มีโปรตีนและแร่ธาตุครบพอ ถ้าให้เป็นมื้อหลักทุกวันน้องจะขาดสารอาหาร ใช้เป็นส่วนเสริมหรือช่วงท้องเสียระยะสั้นได้ ส่วนมื้อหลักควรเป็นอาหารที่ระบุว่าครบถ้วนและสมดุล

ไข่ดิบให้หมากินได้ไหม

ควรให้แบบสุก เพราะไข่ดิบมีความเสี่ยงเรื่องเชื้อแบคทีเรียอย่างซัลโมเนลลา และไข่ขาวดิบมีสารที่รบกวนการดูดซึมไบโอติน ต้มหรือเจียวไม่ใส่น้ำมันและเกลือก็เพียงพอ

แบ่งอาหารจากโต๊ะให้หมาแล้วติดนิสัยขอ แก้ยังไง

ให้ของจากชามของน้องเอง ไม่ยื่นจากโต๊ะระหว่างกินข้าว และให้ทุกคนในบ้านทำเหมือนกัน ถ้าคนหนึ่งยังแอบให้ น้องจะเรียนรู้ว่าการขอได้ผลเป็นบางครั้ง ซึ่งทำให้ขอหนักกว่าเดิม

แหล่งอ้างอิง

  1. People Foods to Avoid Feeding Your Pets | ASPCA
  2. Feeding Practices in Small Animals | Merck Veterinary Manual
  3. Paws Off Xylitol; It's Dangerous for Dogs | U.S. Food and Drug Administration (FDA)
  4. Dog Diarrhoea | PDSA

อ่านเรื่องอื่นในหมวดสัตว์เลี้ยง

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดสัตว์เลี้ยง