หมากินอะไรไม่ได้ อาหารต้องห้ามแยกตามระดับอันตราย

อาหารที่หมากินไม่ได้แบ่งเป็นสามระดับ ระดับแรกคือพิษจริง ๆ ได้แก่ องุ่น ลูกเกด ไซลิทอล ช็อกโกแลต แมคคาเดเมีย แอลกอฮอล์ และตระกูลหัวหอมกระเทียม ระดับที่สองคือของที่อุดตันหรือบาดทางเดินอาหาร เช่น กระดูกสุก ซังข้าวโพด เมล็ดผลไม้ ระดับสุดท้ายคือของมัน ของเค็ม ที่ไม่ถึงกับเป็นพิษแต่ทำให้ท้องเสียและตับอ่อนอักเสบได้ ถ้าน้องกินของในสองระดับแรกไปแล้ว อย่ารอดูอาการที่บ้านนานเกินไป

จัดระดับอันตรายก่อน จะได้รู้ว่าต้องรีบแค่ไหน

ระดับ	ตัวอย่างอาหาร	สิ่งที่เกิดขึ้น	ควรทำ
สูง	องุ่น ลูกเกด	ไตวายเฉียบพลันในบางตัว ASPCA ระบุว่าสันนิษฐานว่าเกิดจากกรดทาร์ทาริก	โทรหาคลินิกทันทีแม้กินไปไม่กี่เม็ด
สูง	ไซลิทอล	น้ำตาลในเลือดตกเร็ว อาจเริ่มภายใน 20 นาที ตามที่ FDA ระบุ	ไปคลินิกทันที
สูง	ช็อกโกแลต โกโก้ กาแฟ	อาเจียน หัวใจเต้นผิดจังหวะ ชัก	โทรถามหมอ บอกชนิดและปริมาณ
สูง	แมคคาเดเมีย	อ่อนแรง เดินเซ อาเจียน ตัวร้อน	ไปคลินิก
สูง	แอลกอฮอล์ รวมขนมและยาที่มีแอลกอฮอล์	อาเจียน ซึม หายใจช้า	ไปคลินิกทันที
กลาง	หอมหัวใหญ่ กระเทียม กุยช่าย	ทำลายเม็ดเลือดแดง โลหิตจาง อาการอาจมาช้า	ปรึกษาหมอ แม้ตอนนี้น้องยังดูปกติ
กลาง	กระดูกสุก ซี่โครงเสี้ยน	บาดหรืออุดตันลำไส้	เฝ้าดูใกล้ชิด ไปคลินิกเมื่อมีอาการ
กลาง	ซังข้าวโพด เมล็ดมะม่วง เมล็ดผลไม้ใหญ่	ติดค้างในลำไส้ ต้องผ่าตัดในบางราย	พาไปหมอ ถ้ากินชิ้นใหญ่
ต่ำถึงกลาง	ของทอด หนังไก่ มันหมู	อาเจียน ท้องเสีย ตับอ่อนอักเสบ	งดอาหารมันและดูอาการ
ต่ำ	นมปริมาณมาก ขนมหวาน	ท้องเสีย น้ำหนักขึ้น	ลดลงหรือเลิก

องุ่น ลูกเกด และขนมที่มีลูกเกดซ่อนอยู่

ข้อนี้อันตรายเพราะกลไกยังไม่ชัด แม้ ASPCA จะกล่าวถึงกรดทาร์ทาริก ในทางปฏิบัติ สัตวแพทย์ถือว่าองุ่นและลูกเกดทุกชนิดไม่ปลอดภัย และไม่มีปริมาณที่ยืนยันได้ว่ากินได้ ลูกเกดมักซ่อนในขนมปัง คุกกี้ และซีเรียล เจ้าของจึงมองข้ามง่าย เมื่อสงสัยว่าน้องกินเข้าไปแล้ว ให้โทรหาคลินิกทันทีและแจ้งเวลาที่กิน

ไม่ต้องรอให้อาเจียนหรือเบื่ออาหารก่อน เพราะเมื่อมีอาการ ไตอาจเสียหายไปแล้วส่วนหนึ่ง สัตวแพทย์ตัดสินว่าจะทำให้อาเจียนหรือให้สารดูดซับก่อน ซึ่งเป็นสิ่งที่เจ้าของไม่ควรทำเองที่บ้าน

ไซลิทอล สารให้ความหวานที่อยู่ในของใช้ประจำบ้าน

สำหรับคน ไซลิทอลปลอดภัย แต่ FDA เตือนว่าในสุนัข สารนี้ทำให้ตับอ่อนหลั่งอินซูลินพุ่ง ระดับน้ำตาลจึงตกเร็ว อาการที่ FDA ระบุคืออาเจียน ซึม อ่อนแรง ทรงตัวลำบาก ชัก และตับวายได้ เริ่มได้ภายใน 20 นาที และผลบางอย่างอาจโผล่ช้าถึง 12 ถึง 24 ชั่วโมง

แหล่งที่เจอบ่อยคือหมากฝรั่งและลูกอมไม่มีน้ำตาลในกระเป๋าถือ ยาสีฟันบางยี่ห้อ และเนยถั่วสูตรใหม่ ๆ นิสัยที่ช่วยได้จริงคือเก็บกระเป๋าและถุงชอปปิงไว้สูง เพราะหมาจำนวนมากไปเอาหมากฝรั่งจากก้นกระเป๋า

ช็อกโกแลต กาแฟ และชานม

ASPCA อธิบายว่าสารเมทิลแซนทีนในช็อกโกแลตทำให้อาเจียน ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ ชัก และถึงตายได้ ช็อกโกแลตเข้มข้น ผงโกโก้ และช็อกโกแลตสำหรับทำขนมอันตรายมากกว่าช็อกโกแลตนม ส่วนช็อกโกแลตขาวสารน้อยกว่า แต่ก็ไม่ใช่ของที่ควรให้

ชานมไข่มุกและกาแฟมีคาเฟอีนซึ่งอยู่ในสารกลุ่มเดียวกัน เพราะฉะนั้นถ้าน้องเลียแก้วที่ตกพื้นไม่กี่ครั้งคงไม่ถึงกับวิกฤต แต่ถ้าดื่มหมดแก้วควรโทรถามหมอ น้องตัวเล็กเสี่ยงมากกว่าเพราะปริมาณต่อน้ำหนักตัวสูง

หอมกระเทียมและต้มยำ ส้มตำ อาหารไทยที่ซ่อนมันไว้

หอมหัวใหญ่ กระเทียม และกุยช่ายทำลายเม็ดเลือดแดง ASPCA ระบุว่าแมวไวกว่าสุนัข แต่สุนัขก็เสี่ยงตามปริมาณที่กิน ในอาหารไทย มันซ่อนอยู่ในน้ำซุป หมูกระทะที่หมักกระเทียม หอมเจียวโรยหน้า และน้ำจิ้ม อาการโลหิตจางมักมาช้า เช่น เหงือกซีด เหนื่อยง่าย ปัสสาวะสีเข้ม

อย่างแรกที่ควรทำคือจำว่าน้องกินอะไร ปริมาณเท่าไร ไม่ต้องรอให้เหงือกซีดก่อนโทรถามหมอ ส่วนอาหารไทยที่เผ็ด เค็ม หรือหมักปลาร้าก็ไม่เหมาะ เป็นพิษน้อยกว่า แต่เกลือสูงและทำให้ท้องเสีย

กระดูก ซังข้าวโพด และเมล็ดผลไม้

กระดูกดิบหรือสุก ASPCA ระบุว่าอาจบาดและอุดตันทางเดินอาหารจนต้องผ่าตัด กระดูกไก่สุกแตกเป็นเสี้ยน กระดูกหมูชิ้นเล็กกลืนติดคอได้ ซังข้าวโพดเป็นตัวการอุดตันลำไส้ที่เจอบ่อยในคลินิก เพราะแท่งไม่ย่อยและค้างตรงกลาง เมล็ดมะม่วง เมล็ดลำไย และเมล็ดอื่น ๆ ใหญ่เกินกว่าลำไส้เล็กของหมาตัวเล็กจะผ่านได้

อาการอุดตันคืออาเจียนซ้ำ ปวดท้อง เบ่งแต่ไม่มีอุจจาระ และไม่กินอาหาร เมื่อเห็นลักษณะนี้ให้เข้าเกณฑ์ใน หมาป่วยมีอาการอย่างไร และไปหาหมอ ไม่ควรรอวันถัดไป

ขนมอบ แป้งหมัก และของอื่นในครัวที่น้องไม่ควรแตะ

แป้งโดวที่ยังไม่อบมีเชื้อยีสต์ ซึ่ง ASPCA ระบุว่าแป้งดิบจะพองตัวในกระเพาะและผลิตแอลกอฮอล์ จึงอันตรายทั้งจากการกางของกระเพาะและพิษของแอลกอฮอล์ ถ้าบ้านทำขนมปังเอง ให้ตั้งแป้งพักไว้ในที่หมาเอื้อมไม่ถึง เพราะสุนัขชอบกลิ่นยีสต์มาก

ยาของคนก็ต้องเก็บให้ห่างโต๊ะอาหารเช่นกัน ยาแก้ปวดหรือลดไข้ที่เรากินเองมักมีขนาดที่เป็นอันตรายกับหมาตัวเล็ก ไม่ควรให้ยาคนกับน้องโดยไม่ผ่านสัตวแพทย์ แม้เป็นยาที่ใช้ได้ทั่วไปในบ้าน หากน้องคาบแผงยาหรือเม็ดยาไปแล้ว ให้ทำตามขั้นตอนด้านล่างและแจ้งชื่อยากับขนาดเม็ดให้ชัด

ความเชื่อที่ทำให้เจ้าของวางใจเกินไป

• กินนิดเดียวไม่เป็นไร จริงสำหรับของมันหรือของเค็มที่แค่ทำให้ท้องเสียชั่วคราว แต่ไม่จริงกับไซลิทอล องุ่น หรือช็อกโกแลตเข้มข้นในหมาตัวเล็ก
• ยังร่าเริงอยู่แปลว่าไม่เป็นอะไร พิษบางอย่างแสดงอาการช้า องุ่นต่อไต หอมกระเทียมต่อเม็ดเลือด ไซลิทอลบางรายก็มาช้า ตามที่ FDA ระบุถึง 12 ถึง 24 ชั่วโมง
• ให้กินข้าวหรือขนมปังตามเข้าไปแล้วจะซับพิษ ไม่มีหลักฐานที่ใช้ได้ และอาจทำให้อาเจียนยากขึ้นหรือบดบังการประเมิน
• หมาไทยตัวใหญ่ทนกว่า ขนาดตัวช่วยเรื่องปริมาณต่อกิโลกรัม แต่ไม่ได้ทำให้พิษหายไป

ช่วงเทศกาลที่น้องหมาแอบกินบ่อยที่สุด

เหตุการณ์ที่น้องหมากินของต้องห้ามมักไม่ได้เกิดในวันธรรมดา แต่เกิดในวันที่บ้านมีแขก มีของฝาก และมีจานอาหารวางทิ้งไว้นาน คนในบ้านยุ่งจนไม่มีใครเห็นว่าใครแบ่งอะไรให้น้องบ้าง ตารางนี้ช่วยให้วางแผนก่อนถึงวันจริง

ช่วงเวลา	ของที่ต้องระวัง	สิ่งที่ช่วยได้
ตรุษจีนและสารทจีน	ขนมเข่ง ขนมเทียน ไก่ไหว้ที่มีกระดูก เครื่องในปรุงรส	เก็บของไหว้ทันทีหลังพิธี ทิ้งกระดูกในถังมีฝา
สงกรานต์และงานบุญ	ข้าวเหนียวมะม่วงราดกะทิ อาหารงานเลี้ยงมันจัด แก้วเหล้าเบียร์	ตั้งจุดให้น้องพักแยกจากโต๊ะอาหาร
วันเกิดและงานปาร์ตี้	เค้กช็อกโกแลต ขนมเคลือบช็อกโกแลต หมากฝรั่ง	บอกแขกตั้งแต่แรกว่าห้ามแบ่งให้หมา
คริสต์มาสและปีใหม่	ช็อกโกแลตกล่องของขวัญ ขนมปังลูกเกด ไวน์	วางกล่องของขวัญที่มีของกินไว้บนที่สูง
วันที่สั่งอาหารมากินที่บ้าน	น้ำซุปที่มีหอมกระเทียม กระดูกปีกไก่ ไม้เสียบลูกชิ้น	มัดถุงขยะทันทีหลังกินเสร็จ

ไม้เสียบลูกชิ้นและไม้จิ้มฟันเป็นของที่เจ้าของมองข้ามบ่อย น้องหมาเคี้ยวเพราะมีกลิ่นซอสติดอยู่ แล้วกลืนลงไปทั้งชิ้น ของแหลมแบบนี้สร้างปัญหาในทางเดินอาหารได้แม้ไม่ใช่สารพิษ ถ้าเห็นว่าไม้หายไปจากจาน ให้โทรปรึกษาสัตวแพทย์

เมื่อน้องแอบกินไปแล้ว ทำตามลำดับนี้

1. เก็บของที่เหลือและห่อหรือฉลากไว้ จะได้บอกชนิดและส่วนผสมได้
2. ประเมินว่ากินไปเท่าไร ตอนกี่โมง และน้องหนักกี่กิโลกรัม
3. โทรหาคลินิกหรือโรงพยาบาลสัตว์ที่ใกล้ที่สุดก่อนทำอะไร แจ้งข้อมูลข้างบน
4. ไม่กรอกเกลือ น้ำมัน หรือล้วงคอเอง วิธีเหล่านี้อันตรายและไม่ได้ผล
5. ถ้าหมอให้พาไป ให้พาไปทันที และเอาของที่เก็บไว้ไปด้วย

PDSA ระบุว่าการอาเจียนที่ไม่หยุด อาเจียนเป็นเลือด เหงือกแห้งหรือตาโหลลึก ซึม ปวดท้อง หรืออาการสับสนและล้มลง เป็นสัญญาณที่ต้องรีบพบสัตวแพทย์ รวมถึงอาการพยายามอาเจียนแต่ไม่มีอะไรออกมาพร้อมท้องกางที่อาจเป็นกระเพาะบิด และเป็นภาวะฉุกเฉิน เกณฑ์เพิ่มเติมอ่านที่ หมาอ้วก ท้องเสีย ทำยังไง

ของที่ปลอดภัยแทนกันได้ เมื่อน้องอยากกินตามเรา

ถ้าอยากให้น้องมีส่วนร่วมตอนเรากินข้าว เตรียมจานเล็กแยกไว้ล่วงหน้า ใส่อกไก่ต้มฉีกหรือแครอทชิ้นเล็ก รายการของที่แบ่งได้และปริมาณอยู่ที่ หมากินอะไรได้บ้าง ผลไม้ที่ให้ได้เขียนแยกไว้ที่ หมากินผลไม้อะไรได้บ้าง ถ้าน้องมีประวัติแพ้หรือท้องเสียง่าย ให้ถามสัตวแพทย์ก่อนทุกครั้ง

พาไปหาหมอทันทีถ้าเห็นอย่างใดอย่างหนึ่งหลังกินของแปลก

• อาเจียนซ้ำ หรือเป็นเลือดหรือคล้ายกากกาแฟ
• ซึมมาก ล้มลง ชัก หรือเดินเซ
• ท้องกางแข็ง พยายามอาเจียนแต่ไม่มีอะไรออก
• เหงือกซีด เหลือง หรือแห้งเหนียว
• เบ่งอุจจาระไม่ออก หรืออุจจาระมีเลือด
• กินองุ่น ลูกเกด ไซลิทอล ช็อกโกแลตเข้มข้นปริมาณมาก หรือแอลกอฮอล์ ต่อให้ยังดูร่าเริงอยู่