ชุดคลุมท้องเลือกยังไง ซื้อกี่ชุด ไซซ์ไหน ใส่ได้ถึงหลังคลอด

เริ่มจากชุดที่ใส่ได้ทั้งตอนท้องและหลังคลอดก่อน แล้วค่อยซื้อเพิ่มทีละรอบตามขนาดท้องค่ะ คุณแม่ส่วนใหญ่ใช้ชุดคลุมท้องจริงจังราว 5 เดือน คือตั้งแต่ราวเดือนที่ 4-5 ไปจนคลอด และถ้าเลือกทรงที่เปิดให้นมได้ จะใช้ต่อหลังคลอดได้อีกหลายเดือน

ชุดสำหรับคนท้องในไทยต้องคิดเรื่องความร้อนก่อนเรื่องแฟชั่น เพราะคนท้องขี้ร้อนกว่าปกติและเหงื่อออกง่าย ผ้าที่ระบายอากาศดีจึงสำคัญกว่าลายหรือสี

ท้องโตแค่ไหน ชุดเดิมถึงเริ่มคับ

ตามข้อมูลของ NHS คนท้องส่วนใหญ่มีน้ำหนักขึ้นราว 10-12.5 กิโลกรัม และน้ำหนักส่วนใหญ่ขึ้นหลังสัปดาห์ที่ 20 ส่วนเกณฑ์ของกรมอนามัยแบ่งตามดัชนีมวลกาย (BMI) ก่อนตั้งครรภ์ ซึ่งบอกได้ว่าขนาดตัวจะเปลี่ยนมากน้อยแค่ไหน

BMI ก่อนท้อง	น้ำหนักที่ควรขึ้นตลอดการตั้งครรภ์
ต่ำกว่า 18.5	12.5-18 กก.
18.5-24.9	11.5-16 กก.
25-29.9	7-11.5 กก.
30 ขึ้นไป	อย่างน้อย 6.8 กก.
ท้องแฝด	16-20.5 กก.

ตัวเลขนี้ไม่ได้บอกแค่เรื่องสุขภาพ แต่ใช้กะเรื่องเสื้อผ้าได้ด้วย คุณแม่ที่ BMI ต่ำก่อนท้องจะมีขนาดตัวเปลี่ยนมาก ชุดที่ซื้อตอนเดือนที่ 4 มักคับเร็ว ส่วนท้องแฝดควรเผื่อไซซ์มากกว่าคนอื่นตั้งแต่รอบแรก เรื่องน้ำหนักในแต่ละไตรมาสดูละเอียดได้ที่ น้ำหนักคนท้อง

ช่วงที่ท้องเริ่มเห็นชัดต่างกันในแต่ละคน ท้องแรกมักเห็นช้ากว่าท้องหลัง อ่านเพิ่มได้ที่ ท้องเริ่มป่องกี่เดือน

ซื้อเป็นรอบ ไม่ต้องซื้อทีเดียว

การซื้อทีเดียว 10 ชุดตั้งแต่ท้องยังไม่ป่อง มักจบที่ชุดหลวมเกินในเดือนแรก และคับในเดือนท้าย แบ่งซื้อตามช่วงใช้งานจะได้ไซซ์ที่พอดีกว่า

รอบ	ช่วงอายุครรภ์	ซื้ออะไร	จำนวนโดยประมาณ
รอบที่ 1	ราว 12-16 สัปดาห์	กางเกงหรือกระโปรงเอวยางยืด เสื้อทรงหลวม บราที่ใหญ่ขึ้น	2-3 ตัวต่อประเภท
รอบที่ 2	ราว 20-24 สัปดาห์	ชุดคลุมท้องจริง กางเกงที่มีแผงผ้าคลุมท้อง ชุดทำงาน	4-6 ชุด
รอบที่ 3	ราว 32-36 สัปดาห์	ชุดให้นมที่ใช้ได้ทั้งก่อนและหลังคลอด ชุดนอนเปิดให้นม	3-4 ชุด

จำนวนชุดขึ้นกับรอบซักผ้าของบ้าน ถ้าซักทุก 2-3 วัน ชุดใส่ไปทำงาน 4-5 ชุดก็พอหมุนเวียน ถ้าซักสัปดาห์ละครั้งต้องมีมากกว่านี้

ก่อนซื้อรอบแรก ลองค้นตู้เสื้อผ้าเดิมก่อน เดรสทรงเอ เสื้อเชิ้ตตัวใหญ่ของคุณพ่อ และกางเกงเอวยางยืด ใช้ในไตรมาสแรกถึงต้นไตรมาสสองได้สบาย

เลือกไซซ์อย่างไรให้ใส่ได้นาน

ไซซ์ชุดคลุมท้องส่วนใหญ่อิงจากไซซ์ก่อนท้อง เช่น เคยใส่ M ก็เลือก M ของชุดคลุมท้อง เพราะแบรนด์เผื่อพื้นที่หน้าท้องและหน้าอกไว้แล้ว แต่มีจุดที่ต้องลองให้ดี

• รอบอก หน้าอกขยายตั้งแต่ไตรมาสแรก และขยายอีกตอนน้ำนมมา ชุดที่พอดีอกตอน 20 สัปดาห์อาจคับตอน 36 สัปดาห์
• ความยาวด้านหน้า ท้องโตทำให้ชายเสื้อด้านหน้ายกสูงขึ้น ชุดที่ยาวพอดีตอนนี้จะสั้นกว่าด้านหลังเมื่อท้องโต
• ไหล่และแขน ส่วนนี้ไม่ค่อยเปลี่ยน ถ้าเลือกไซซ์ใหญ่เกินเพื่อเผื่อ ไหล่จะหลุดและดูไม่พอดี
• เอว ถ้าเป็นกางเกง ดูว่าเป็นแบบแผงผ้าคลุมท้อง หรือแบบขอบต่ำใต้ท้อง คนที่ท้องโตลงต่ำมักชอบแบบแผงผ้า

ถ้าลองชุดหน้าร้านได้ ให้นั่งยอง ๆ และนั่งเก้าอี้ด้วย เพราะท่าที่ใช้จริงทั้งวันคือนั่ง

ผ้าแบบไหนไม่ร้อน ไม่คัน

ผ้า	ข้อดี	ข้อควรรู้	เหมาะกับ
ฝ้าย (cotton)	ระบายอากาศ ซับเหงื่อ ไม่ระคายผิว	ยับง่าย หดได้ถ้าซักน้ำร้อน	ใส่ทุกวัน ชุดนอน
ฝ้ายผสมสแปนเด็กซ์ 3-8%	ยืดตามท้อง คืนตัวดี	ร้อนกว่าฝ้ายล้วนเล็กน้อย	เสื้อยืด กางเกงเลกกิ้ง
เรยอน วิสโคส	เย็น พลิ้ว ทิ้งตัว	ซักบ่อยแล้วอาจย้วย	เดรสใส่ทำงาน
ลินิน	เย็นมาก แห้งเร็ว	ยับมาก	ชุดออกงานกลางวัน
โพลีเอสเตอร์ล้วน	ไม่ยับ ราคาถูก	ไม่ซับเหงื่อ อับร้อน	ชุดที่ใส่สั้น ๆ

คนท้องหลายคนมีผิวแห้งและคันบริเวณหน้าท้องที่ขยาย ผ้าที่นุ่มและไม่มีตะเข็บหนาตรงหน้าท้องจะช่วยได้ ซักชุดใหม่ก่อนใส่ครั้งแรกเพื่อล้างสารตกค้างจากโรงงาน

ทรงไหนใช้ต่อหลังคลอดได้

ช่วง 3-6 เดือนหลังคลอด หน้าท้องยังไม่ยุบเท่าก่อนท้อง และถ้าให้นมแม่ ต้องเปิดเสื้อหลายครั้งต่อวัน ชุดที่คิดเรื่องนี้ไว้ตั้งแต่ตอนซื้อจะใช้คุ้มกว่ามาก

ทรง	ตอนท้อง	หลังคลอด
เดรสป้ายหน้า (wrap dress)	ปรับตามท้องได้	เปิดให้นมง่าย
เสื้อซิปหน้าอกหรือซิปข้าง	ใส่ได้ทั้งวัน	ให้นมได้โดยไม่ต้องถอด
เสื้อสองชั้น (ชั้นนอกเปิดได้)	ดูเหมือนเสื้อธรรมดา	ให้นมนอกบ้านได้มิดชิด
เสื้อติดกระดุมหน้าทั้งตัว	ใส่ได้	ให้นมสะดวก ไม่ต้องซื้อใหม่
เดรสทรงเอธรรมดาไม่มีช่องเปิด	สวย ใส่ง่าย	ต้องถอดหรือเลิกขึ้นทั้งตัว ใช้ต่อได้น้อย

ชุดนอนเป็นอีกชิ้นที่ควรเลือกแบบติดกระดุมหน้า เพราะช่วงแรกหลังคลอดคุณแม่ให้นมกลางคืนหลายครั้ง และโรงพยาบาลหลายแห่งให้ใส่ชุดของโรงพยาบาลเฉพาะช่วงพักฟื้น

ส่วนชุดชั้นในเป็นอีกเรื่องที่ต้องเลือกแยก เพราะขนาดเปลี่ยนเร็วกว่าเสื้อผ้า ดูวิธีวัดและช่วงที่ควรซื้อได้ที่ ชุดชั้นในคนท้อง

ชุดตามสถานการณ์

• ชุดทำงานในออฟฟิศ เดรสเรยอนทรงเอยาวคลุมเข่า หรือกางเกงขายาวแผงผ้าคลุมท้องกับเสื้อเชิ้ตตัวยาว พกเสื้อคลุมบาง ๆ ไว้สำหรับห้องแอร์เย็นจัด
• ชุดออกกำลังกาย เลกกิ้งคนท้องเอวสูงคลุมท้องกับเสื้อกล้ามที่ซับเหงื่อ ถ้าเดินหรือโยคะเบา ๆ ดูท่าที่เหมาะได้ที่ ออกกำลังกายตอนท้อง
• ชุดวันไปโรงพยาบาลคลอด ชุดเปิดให้นมที่ใส่สบาย 1-2 ชุด สำหรับวันกลับบ้าน
• ชุดงานแต่งหรืองานพิธี ถ้าเหลือเวลาไม่ถึง 4 สัปดาห์ก่อนงาน ซื้อหรือเช่าใกล้วันงานที่สุด เพราะท้องโตเร็วจนลองไว้ก่อนแล้วอาจคับ

ก่อนจ่ายเงิน ให้ถามตัวเองสามข้อ ใส่แล้วนั่งได้สบายไหม ซักเครื่องได้ไหม และหลังคลอดยังใส่ได้หรือเปล่า ถ้าตอบว่าไม่ได้สองข้อขึ้นไป ชุดนั้นมักใช้ไม่คุ้ม

ยืมหรือซื้อมือสอง เช็กอะไรบ้าง

ชุดคลุมท้องถูกใช้เพียงไม่กี่เดือน หลายตัวที่ส่งต่อกันยังอยู่ในสภาพดี การยืมจากพี่สาว เพื่อน หรือซื้อจากกลุ่มแม่มือสอง ช่วยลดค่าใช้จ่ายได้มาก แต่ควรดูให้ละเอียดก่อนรับมา

จุดที่ดู	ดูอย่างไร	ถ้าไม่ผ่าน
ยางยืดเอวและแผงผ้าคลุมท้อง	ดึงแล้วปล่อย ต้องคืนตัวเร็ว ไม่มีเสียงยางกรอบ	ยางย้วยจะเลื่อนหลุดตอนท้องโต
ซิปและกระดุมให้นม	รูดหรือติดด้วยมือเดียวได้ไหม	ซิปฝืดใช้ตอนอุ้มลูกยาก
คราบใต้วงแขนและคอ	ส่องในที่สว่าง	คราบเหลืองซักออกยาก
ผ้าเป็นขุย	ดูที่ต้นขาและสะโพก	ใส่แล้วดูเก่า และคันได้
ฤดูกาล	ชุดของคนที่ท้องช่วงหน้าหนาวอาจหนาเกินไป	ใช้ได้เฉพาะห้องแอร์

ซักทุกชิ้นด้วยน้ำยาซักผ้าเด็กหรือแบบไม่มีกลิ่นก่อนใส่ เพราะคนท้องหลายคนไวต่อกลิ่นน้ำหอมจากบ้านอื่น

ทำงานยืนนาน ใส่ยูนิฟอร์ม หรือขี่มอเตอร์ไซค์

คุณแม่ที่ทำงานขายหน้าร้าน พยาบาล ครู หรือพนักงานโรงงาน มีข้อจำกัดเรื่องชุดมากกว่าคนทำงานออฟฟิศ

• ถ้าต้องใส่ยูนิฟอร์ม ถามฝ่ายบุคคลตั้งแต่ไตรมาสแรกว่ามียูนิฟอร์มคนท้องไหม หรืออนุญาตให้ใส่สีเดียวกันแบบหลวมได้หรือเปล่า
• งานยืนนาน เลือกกางเกงหรือกระโปรงที่ไม่มีขอบรัดใต้ท้อง และรองเท้าที่พื้นนุ่ม ช่วงพักให้นั่งยกขาขึ้น
• ห้องเย็นหรือโรงงานที่มีเครื่องจักร ชุดพลิ้วยาวอาจเกี่ยวเครื่องจักรได้ เลือกกางเกงขาตรงกับเสื้อที่ไม่มีชายลอย
• ขี่มอเตอร์ไซค์ไปทำงาน กระโปรงยาวพลิ้วอาจเข้าซี่ล้อได้ เลือกกางเกงหรือเดรสสั้นที่ใส่คู่กับเลกกิ้ง

รองเท้าและถุงเท้า ส่วนที่คนมักลืม

ช่วงไตรมาสสาม เท้าบวมได้ง่าย โดยเฉพาะตอนเย็นหรือหลังยืนนาน NHS แนะนำให้ใส่รองเท้าและถุงเท้าที่สบาย และเลี่ยงอะไรที่มีสายรัดแน่น

• เลือกรองเท้าส้นเตี้ย พื้นกันลื่น ปลายเท้ากว้าง
• รองเท้าแบบสวมหรือมีสายเมจิกเทป ใส่ง่ายตอนก้มไม่ถึงเท้า
• ถ้ารองเท้าเดิมคับตอนเย็น ซื้อรองเท้าใหม่ช่วงบ่ายถึงเย็น เพราะเป็นช่วงที่เท้าบวมที่สุด
• ถุงเท้าที่ขอบรัดจนเป็นรอยลึกที่ข้อเท้า ควรเปลี่ยนเป็นแบบขอบหลวม

วิธีลดเท้าบวมอื่น ๆ ดูได้ที่ เท้าบวมตอนท้อง

ก่อนซื้อชุดถัดไป

ดูอายุครรภ์ตอนนี้ แล้วซื้อแค่สิ่งที่จะใช้ในอีก 6-8 สัปดาห์ข้างหน้า เน้นผ้าฝ้ายหรือเรยอนที่ระบายอากาศ และเลือกอย่างน้อยครึ่งหนึ่งเป็นทรงที่ให้นมได้ ชุดคลุมท้องไม่จำเป็นต้องมีเยอะหรือแพง สิ่งที่ทำให้วันทำงานสบายขึ้นคือชุดที่ไม่รัด ไม่ร้อน และนั่งได้ทั้งวัน

ไปพบแพทย์ถ้าสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ระหว่างแต่งตัว

• แหวนหรือนาฬิกาที่เคยใส่ได้ คับขึ้นอย่างรวดเร็วภายในวันสองวัน
• กดหน้าแข้งแล้วบุ๋มนาน ร่วมกับปวดศีรษะ
• ขาบวมข้างเดียว แดง ร้อน หรือปวดน่อง
• ผื่นคันมากที่ฝ่ามือฝ่าเท้าโดยไม่มีผื่นขึ้น โดยเฉพาะช่วงกลางคืน