สว่านไฟฟ้าเลือกยังไง สว่านธรรมดา กระแทก โรตารี่ หรือไร้สาย

คำถามยอดนิยมเวลาเลือกสว่านคือ "ตัวไหนแรงสุด" ซึ่งเป็นคำถามที่ผิดตั้งแต่ต้น สว่าน 1,000 วัตต์ที่เป็นสว่านธรรมดาเจาะคอนกรีตไม่เข้า ส่วนโรตารี่ 800 วัตต์เจาะคอนกรีตได้สบาย เพราะมันทำงานคนละกลไก คำถามที่ควรถามคือ "บ้านผมผนังทำจากอะไร และจะเจาะบ่อยแค่ไหน"

เริ่มจากผนังบ้านคุณ

เดินดูบ้านแล้วเคาะผนังจุดที่คิดว่าจะแขวนของ ฟังเสียงและดูแบบบ้านถ้ามี บ้านจัดสรรในไทยรุ่นใหม่ใช้ผนังหลายแบบปนกันในหลังเดียว ผนังภายนอกเป็นอิฐมวลเบา ผนังห้องน้ำเป็นอิฐมอญ ผนังกั้นห้องชั้นบนเป็นยิปซัม และผนังข้างบันไดหรือผนังรับแรงบางจุดเป็นคอนกรีตหล่อ

ผนังหรือวัสดุ	สว่านที่เหมาะ	โหมด	ดอกสว่าน
ไม้ ไม้อัด MDF	สว่านธรรมดาหรือไร้สาย	หมุน	ดอกเจาะไม้ปลายแหลม
ยิปซัมบอร์ด	สว่านธรรมดาหรือไร้สาย	หมุน รอบต่ำ	ดอกเจาะไม้หรือดอกปูนก็ได้
อิฐมวลเบา	สว่านธรรมดาหรือไร้สาย	หมุนเท่านั้น	ดอกเจาะปูน
อิฐมอญ ฉาบปูน	สว่านกระแทก	หมุนและกระแทก	ดอกเจาะปูนหัวคาร์ไบด์
คอนกรีตหล่อ รูเล็กไม่กี่รู	สว่านกระแทก 13 มม.	หมุนและกระแทก	ดอกเจาะปูนคุณภาพดี
คอนกรีตหล่อ รูใหญ่หรือหลายสิบรู	โรตารี่ SDS-plus	หมุนและกระแทก	ดอก SDS-plus
เหล็กแผ่น เหล็กกล่อง	สว่านธรรมดา	หมุน รอบต่ำ	ดอก HSS
กระเบื้องเซรามิก	สว่านธรรมดาหรือไร้สาย	หมุน ห้ามกระแทก	ดอกเจาะกระเบื้องหรือดอกเพชร

สังเกตแถวอิฐมวลเบา ผนังชนิดนี้เนื้อพรุน ถ้าเปิดโหมดกระแทก รูจะแตกกว้างเกินพุก และพุกพลาสติกธรรมดาจะไม่จับ ต้องใช้พุกสำหรับอิฐมวลเบาโดยเฉพาะ รายละเอียดของผนังชนิดนี้อยู่ใน ผนังอิฐมวลเบา ส่วนผนังยิปซัมมีเรื่องพุกและโครงคร่าวที่ต้องหาให้เจอก่อนเจาะ ดูได้ใน ผนังยิปซัม

สี่ประเภทที่ร้านวางขายปนกัน

สว่านธรรมดา

หมุนอย่างเดียว ใช้กับไม้ เหล็ก พลาสติก ยิปซัม และอิฐมวลเบา รุ่นมีสายกำลัง 350-550 วัตต์ หัวจับ 10 มม. ราคาถูกที่สุดในกลุ่ม เหมาะกับคอนโดที่ผนังเป็นยิปซัมหรือคนที่งานส่วนใหญ่เป็นเฟอร์นิเจอร์

สว่านกระแทก

มีโหมดสลับระหว่างหมุนกับหมุนพร้อมกระแทก กลไกกระแทกเป็นแผ่นฟันเฟืองสองแผ่นถูกัน ทำให้ดอกสั่นเข้าออกถี่มากแต่แรงต่อครั้งเบา เจาะอิฐมอญและคอนกรีตรูเล็กได้ ต้องออกแรงกดตามพอสมควร ถ้าคุณเจาะคอนกรีตไม่กี่รูต่อปี สว่านกระแทก 13 มม. กำลัง 600-800 วัตต์คือตัวเลือกที่สมดุลที่สุดสำหรับบ้านในไทย

โรตารี่ หรือสว่านโรตารี่ SDS

ใช้ลูกสูบอัดอากาศดันหัวตอก แรงต่อครั้งมากกว่าสว่านกระแทกหลายเท่า ไม่ต้องออกแรงกด ปล่อยน้ำหนักเครื่องทำงาน เจาะคอนกรีตรู 8-10 มม. ได้เร็วและเหนื่อยน้อยกว่ามาก หัวจับเป็นระบบ SDS-plus ที่ต้องใช้ดอกก้านร่องเฉพาะ รุ่นที่มีโหมดสกัดใช้สกัดกระเบื้องเก่าออกได้ด้วย ข้อเสียคือหนักและราคาสูงกว่า ถ้าไม่ได้ต่อเติมหรือติดตั้งงานบ่อย เช่าหรือยืมคุ้มกว่า

สว่านไร้สายและไขควงกระแทก

สว่านไร้สายมีทั้งแบบหมุนอย่างเดียวและแบบมีกระแทก ข้อดีคือหยิบใช้ได้ทันที ไม่ต้องหาปลั๊ก และปลอดภัยเรื่องสายไฟพันกัน ข้อจำกัดคืองานคอนกรีตหนักกินแบตเร็ว ไขควงกระแทกไร้สายหน้าตาคล้ายสว่าน แต่หัวเป็นช่องหกเหลี่ยม ใช้ขันสกรูยาวเข้าไม้หรือโครงเหล็ก ไม่ได้ออกแบบมาเจาะปูน

อ่านสเปกบนกล่องให้เป็น

ตัวเลขบนกล่องสว่านมีเยอะ แต่ที่มีผลกับการใช้งานในบ้านจริงมีไม่กี่ตัว

สเปก	หมายถึงอะไร	ค่าที่เหมาะกับบ้าน
ขนาดหัวจับ	ดอกก้านใหญ่สุดที่ใส่ได้	10 มม. งานเบา, 13 มม. งานปูน
ประเภทหัวจับ	ขันด้วยมือหรือจำปา หรือ SDS	หัวจับขันมือสะดวกกว่า
รอบหมุนตัวเปล่า (rpm)	ความเร็วสูงสุด	ปรับรอบได้ด้วยไกสำคัญกว่าค่าสูงสุด
อัตรากระแทก (bpm หรือ ipm)	จำนวนครั้งกระแทกต่อนาที	ใช้เทียบในกลุ่มเดียวกันเท่านั้น
พลังกระแทก (จูล)	แรงต่อครั้งของโรตารี่	1.5-2.5 J พอสำหรับบ้าน
แรงบิด (Nm)	แรงขันสกรู สำหรับไร้สาย	40-60 Nm พอสำหรับงานบ้าน
แรงดันแบต (V)	ระบบแบตไร้สาย	12V งานเบา, 18V หรือ 20V Max งานทั่วไป
ความจุแบต (Ah)	เวลาใช้งานต่อการชาร์จ	2.0-4.0 Ah
มอเตอร์ไร้แปรงถ่าน	ประสิทธิภาพและอายุ	คุ้มถ้าใช้บ่อย

สองค่าที่มักทำให้คนเข้าใจผิดคือ 18V กับ 20V Max ส่วนใหญ่เป็นแบตชนิดเดียวกัน แค่ระบุแรงดันคนละแบบ และวัตต์ของรุ่นมีสายกับจูลของโรตารี่เทียบกันตรงๆ ไม่ได้ ถ้าจะซื้อไร้สาย ให้คิดเป็นระบบ ดูว่าแบรนด์นั้นมีเครื่องเปล่ารุ่นอื่นที่ใช้แบตเดียวกันขายในไทยหรือไม่ เพราะเงินส่วนใหญ่อยู่ที่แบตกับแท่นชาร์จ

งบประมาณและสามชุดที่ผมแนะนำ

สถานการณ์	ชุดที่แนะนำ	งบโดยประมาณ
คอนโด ผนังยิปซัมและคอนกรีตบางจุด	สว่านไร้สาย 12V มีกระแทก หรือสว่านกระแทกมีสายตัวเล็ก	1,500-3,500 บาท
ทาวน์โฮมหรือบ้านเดี่ยว แขวนของปีละไม่กี่ครั้ง	สว่านกระแทกมีสาย 13 มม. + ไขควงไร้สายตัวเล็ก	2,500-5,000 บาท
บ้านที่ทำงานต่อเติมบ่อย	ระบบไร้สาย 18V (สว่านกระแทก + ไขควงกระแทก) + โรตารี่ SDS มีสาย	9,000-18,000 บาท

ราคาเป็นช่วงโดยประมาณจากร้านวัสดุก่อสร้างในไทย แตกต่างตามแบรนด์และช่วงลดราคา ซื้อชุดดอกสว่านคุณภาพดีแยกต่างหาก ดอกปูนที่แถมมากับเครื่องราคาถูกทื่อเร็ว และดอกทื่อทำให้สว่านดีๆ ดูเหมือนสว่านไม่มีแรง

ดอกสว่านสำคัญเท่ากับตัวเครื่อง

ช่างจำนวนมากมักใช้สว่านราคากลางแต่ดอกเกรดดี เพราะดอกคือส่วนที่สัมผัสผนังจริง ดอกเจาะปูนมีหัวคาร์ไบด์ทรงลิ่มเชื่อมที่ปลาย ให้ดูว่าหัวเชื่อมแน่น ขอบคม ไม่มีรอยบิ่น ดอกเจาะเหล็ก HSS มีปลายแหลมเรียบสีเงินหรือทอง ใช้เจาะปูนไม่ได้ ปลายจะไหม้ภายในไม่กี่วินาที ดอกเจาะไม้มีเดือยแหลมตรงกลางช่วยกันดอกเลื้อย ส่วนดอกเจาะกระเบื้องแบบหัวหอกหรือดอกเพชรใช้กับกระเบื้องผิวแข็งเท่านั้น

ขนาดดอกต้องตรงกับพุก พุกพลาสติกเบอร์ 6 ใช้ดอก 6 มม. เบอร์ 7 ใช้ดอก 7 มม. รูใหญ่กว่าพุกแม้ครึ่งมิลลิเมตรก็ทำให้พุกหมุนฟรีในผนังได้ ชุดดอกที่ควรมีในบ้านคือดอกปูน 5 6 8 มม. ดอกเหล็ก 3 ถึง 8 มม. และดอกไม้สองสามขนาด รวมแล้วไม่กี่ร้อยบาท

หัวจับแบบขันมือสะดวกเปลี่ยนดอกเร็ว แต่บนสว่านกระแทกตัวใหญ่ หัวจับแบบจำปาจับดอกได้แน่นกว่าเวลาเจาะปูนนาน ถ้าเลือกหัวจับขันมือ ให้ขันจนได้ยินเสียงคลิกล็อก ไม่อย่างนั้นดอกจะค่อยๆ หลวมระหว่างกระแทก ส่วนโรตารี่ SDS เสียบดอกแล้วล็อกทันที ดอกขยับเข้าออกได้เล็กน้อยในหัวจับเป็นเรื่องปกติของระบบนี้ ทาจาระบีที่ก้านดอกบางๆ ก่อนใส่เพื่อลดการสึก

ความปลอดภัยที่ติดมากับเครื่อง

คู่มือเครื่องมือของ OSHA ระบุเรื่องที่ควรเช็กในตัวสว่านไว้หลายข้อ สวิตช์ต้องเป็นแบบกดค้างแล้วหยุดเมื่อปล่อย ถ้ามีปุ่มล็อกค้าง ต้องปลดได้ด้วยการกดไกครั้งเดียว เครื่องมือไฟฟ้าแบบมีสายต้องมีสายดินสามขาหรือเป็นฉนวนสองชั้น ซึ่งบนตัวเครื่องจะเห็นสัญลักษณ์สี่เหลี่ยมซ้อนกัน และควรเสียบกับวงจรที่มีเครื่องตัดไฟรั่ว

ระหว่างใช้งาน ถอดปลั๊กหรือถอดแบตทุกครั้งที่เปลี่ยนดอก ห้ามหิ้วเครื่องด้วยสาย ห้ามใช้ในที่เปียก และยึดชิ้นงานให้นิ่งด้วยแคลมป์ ถ้าดอกติดในรู สว่านจะบิดสวนมือแรงพอทำให้ข้อมือเคล็ดได้ โดยเฉพาะสว่านกระแทกตัวใหญ่ที่ไม่มีคลัตช์ตัดแรง ใช้ด้ามจับข้างที่แถมมาทุกครั้งที่เจาะปูน

ดูแลสว่านให้ใช้ได้นาน

สว่านมีสายที่ใช้มาหลายปีจะเริ่มมีประกายไฟที่ช่องระบายอากาศมากขึ้น นั่นคือสัญญาณว่าแปรงถ่านสึก เปลี่ยนได้ที่ศูนย์บริการด้วยค่าใช้จ่ายไม่มาก อย่าปิดช่องระบายอากาศด้วยมือระหว่างเจาะนาน เพราะมอเตอร์จะร้อนจัด เป่าฝุ่นปูนออกจากช่องลมหลังงานเจาะคอนกรีตทุกครั้ง

แบตเตอรี่ลิเธียมไม่ชอบความร้อนและการปล่อยให้หมดเกลี้ยงทิ้งไว้นาน เก็บในที่ร่ม ชาร์จทิ้งไว้ประมาณครึ่งก้อนถ้าจะไม่ใช้หลายเดือน ห้องใต้หลังคาหรือท้ายรถกลางแดดคือที่ที่แบตเสื่อมเร็วที่สุด

สายไฟของรุ่นมีสายต้องดูทุกครั้งก่อนเสียบ จุดที่แตกบ่อยคือโคนสายตรงที่ออกจากด้ามจับ เพราะโดนพับทุกครั้งที่ม้วนเก็บ ถ้าเห็นฉนวนแตกจนเห็นสายข้างใน แยกเครื่องออกแล้วส่งศูนย์เปลี่ยนสาย อย่าพันเทปแล้วใช้ต่อ ม้วนสายหลวมๆ เป็นวงใหญ่แทนการพันรอบตัวเครื่องแน่นๆ จะช่วยให้สายอยู่ได้นานขึ้นอีกหลายปี

ตัดสินใจในห้านาที

ถ้าคุณอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังลังเล ลองตอบสามข้อ ผนังที่ต้องเจาะบ่อยที่สุดเป็นอะไร ปีหนึ่งเจาะกี่รู และบ้านมีเครื่องมือไร้สายแบรนด์ไหนอยู่แล้วหรือไม่ ถ้าคำตอบคือยิปซัมหรืออิฐมวลเบาไม่กี่รู ซื้อสว่านไร้สายตัวเล็กพอ ถ้าเป็นอิฐมอญหรือคอนกรีตไม่กี่รู สว่านกระแทกมีสายตัวเดียวคุ้มที่สุด ถ้าเป็นคอนกรีตหลายสิบรูต่อปี ลงทุนโรตารี่ วิธีเจาะผนังคอนกรีตทีละขั้นพร้อมการเลือกพุกอยู่ใน วิธีเจาะผนังคอนกรีต และถ้ายังไม่มีเครื่องมือมือพื้นฐานครบ ดูรายการใน เครื่องมือช่างพื้นฐาน