เงินสงเคราะห์บุตรประกันสังคม 1,000 บาท ยื่นยังไง ได้ถึงกี่ขวบ

เงินสงเคราะห์บุตรของประกันสังคมจ่ายเดือนละ 1,000 บาทต่อลูกหนึ่งคน นับตั้งแต่ลูกเกิดจนอายุครบ 6 ปี ถ้ามีลูกหนึ่งคนและมีสิทธิ์ต่อเนื่องตลอด รวมแล้วสูงสุดราว 72,000 บาท มากกว่าค่าคลอด 15,000 บาทหลายเท่า แต่เงินก้อนนี้ไม่เข้าเอง ต้องยื่นขอเป็นลายลักษณ์อักษร

บทความนี้เน้นขั้นตอนหลังคลอด ส่วนสิทธิ์ประกันสังคมช่วงตั้งครรภ์และคลอด เช่น ค่าคลอดและเงินหยุดงาน อ่านเพิ่มที่ สิทธิประกันสังคมตอนคลอด

เช็กคุณสมบัติสามข้อก่อนเตรียมเอกสาร

ตามหน้าทางการของสำนักงานประกันสังคม ต้องผ่านทั้งสามข้อ

1. เป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 (ลูกจ้างบริษัท) หรือมาตรา 39 (คนที่ออกจากงานแล้วสมัครส่งเงินต่อ)
2. ส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือนภายใน 36 เดือนก่อนเดือนที่มีสิทธิ์
3. ลูกต้องเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ไม่รวมบุตรบุญธรรมหรือเด็กที่ยกให้ผู้อื่นเป็นบุตรบุญธรรม

เงื่อนไขนี้ต่างจากค่าคลอดซึ่งใช้เกณฑ์ 5 เดือนใน 15 เดือน ใครผ่านเกณฑ์ค่าคลอดแล้วอาจยังไม่ผ่านเกณฑ์สงเคราะห์บุตร ถ้าเพิ่งเริ่มงานไม่ถึงปี

ตัวอย่างนับเดือน

คุณแม่เริ่มงานเดือนมกราคม 2567 และคลอดเดือนมีนาคม 2568 ส่งเงินสมทบมาแล้วราว 15 เดือน เกินเกณฑ์ค่าคลอด (5 เดือน) แต่ 12 เดือนใน 36 เดือนก็ผ่านเช่นกัน ถ้าเริ่มงานเดือนกันยายน 2567 แล้วคลอดมีนาคม 2568 ส่งแล้ว 7 เดือน ผ่านเกณฑ์ค่าคลอดแต่ยังไม่ผ่านเกณฑ์สงเคราะห์บุตร ต้องรอจนครบ 12 เดือน แล้วจึงยื่นได้ สอบถามสำนักงานประกันสังคมว่านับเริ่มจ่ายจากเดือนไหน

ได้เท่าไร และได้นานแค่ไหน

อัตรา 1,000 บาทต่อบุตรหนึ่งคนต่อเดือน มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 ก่อนหน้านั้นอัตราต่ำกว่านี้

กรณี	เงินต่อเดือน	ตัวอย่างรวมเมื่อสิทธิ์ต่อเนื่อง
ลูก 1 คน เกิดแรกเกิดถึงอายุ 6 ปี	1,000 บาท	12,000 บาทต่อปี และสูงสุดราว 72,000 บาทต่อ 6 ปี
ลูก 2 คน อายุห่างกัน 3 ปี	1,000 บาท (3 ปีแรก) แล้ว 2,000 บาทเมื่อคนที่สองเกิด	สองคนซ้อนกันได้ 3 ปีก่อนคนโตครบ 6 ปี
ลูกแฝด 2 คน	2,000 บาท	ตามจำนวนลูกที่มีสิทธิ์ ไม่เกิน 3 คนต่อคราว
ลูก 3 คนพร้อมกัน	3,000 บาท	เพดานสูงสุด 3 คนต่อคราว

คำว่า "ไม่เกิน 3 คนต่อคราว" หมายถึงจำนวนคนที่ได้รับพร้อมกัน ลูกคนที่ 4 ต้องรอจนคนใดคนหนึ่งสิ้นสุดสิทธิ์ ตามข้อความของหน้าทางการ เหตุการณ์ที่ทำให้ลูกคนหนึ่งสิ้นสุดสิทธิ์คืออายุครบ 6 ปี ซึ่งเป็นทางที่ที่ว่างจะเปิดให้คนต่อไป

เอกสารที่ต้องใช้ แยกตามผู้ยื่น

หน้าทางการกำหนดเอกสารต่างกันตามเพศของผู้ประกันตน

เอกสาร	ผู้ประกันตนหญิง	ผู้ประกันตนชาย
แบบคำขอ สปส. 2-01	ต้องมี	ต้องมี
สำเนาสูติบัตรบุตร	ต้องมี (แฝดแนบของทุกคน)	ต้องมี
สำเนาทะเบียนสมรส หรือทะเบียนหย่าพร้อมบันทึกท้าย หรือทะเบียนรับรองบุตร หรือคำสั่งศาลว่าเป็นบุตร	ไม่ต้อง	ต้องมีอย่างใดอย่างหนึ่ง
สำเนาหน้าแรกสมุดบัญชีออมทรัพย์	ต้องมี	ต้องมี
สำเนาเอกสารเปลี่ยนชื่อ-สกุล	ต้องมีถ้าชื่อไม่ตรงกับเอกสารอื่น	ต้องมีถ้าชื่อไม่ตรง
หนังสือขอใช้สิทธิ์บุตรคนเดิมกรณีกลับเข้าเป็นผู้ประกันตน	เฉพาะกรณีเคยใช้สิทธิ์กับบุตรคนนี้แล้ว	เฉพาะกรณีเดียวกัน

สำเนาทุกฉบับต้องรับรองความถูกต้อง และถ้าเจ้าหน้าที่ขอดูต้นฉบับ ให้นำไปแสดง เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลภาษาไทยที่รับรองแล้ว ผู้ประกันตนชาวต่างชาติต้องแนบสำเนาบัตรประกันสังคมและสำเนาหนังสือเดินทางหรือเอกสารแสดงตนที่ทางการออกให้

ขั้นตอนยื่นเรื่อง ตั้งแต่ได้สูติบัตรถึงเงินเข้า

1. ขอสูติบัตรจากสำนักงานเขตหรืออำเภอที่ทะเบียนบ้าน
2. กรอกแบบ สปส. 2-01 ให้ครบ ลงลายมือชื่อ
3. ถ่ายสำเนาเอกสารตามตารางข้างบน รับรองสำเนาถูกต้อง
4. ยื่นที่สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครหรือสำนักงานประกันสังคมจังหวัด/สาขา แห่งไหนก็ได้ที่สะดวก ยกเว้นสำนักงานใหญ่ใกล้กระทรวงสาธารณสุข หรือส่งทางไปรษณีย์ถ้าเอกสารครบ
5. ถ้ามีลูกหลายคน ยื่นพร้อมกันได้ถึง 3 คนในแบบเดียว
6. เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสารและอนุมัติ แล้วสำนักงานส่งหนังสือแจ้งผล
7. เงินโอนเข้าบัญชีทุกเดือน

บัญชีที่ระบุได้คือบัญชีออมทรัพย์ของธนาคารกรุงไทย กรุงศรีอยุธยา กรุงเทพ กสิกรไทย ไทยพาณิชย์ ทหารไทยธนชาต ธนาคารอิสลาม และ CIMB Thai หรือบัญชีพร้อมเพย์ที่ลงทะเบียนด้วยเลขบัตรประชาชน ตรวจรายชื่อล่าสุดบนหน้าทางการก่อนไปยื่น

สิทธิ์จะหยุดเมื่อไร

หน้าทางการระบุว่าสิทธิ์สิ้นสุดเมื่อมีเหตุใดเหตุหนึ่งต่อไปนี้

• บุตรอายุครบ 6 ปีบริบูรณ์
• บุตรเสียชีวิต
• มีผู้อื่นรับบุตรไปเป็นบุตรบุญธรรม
• สถานะผู้ประกันตนสิ้นสุด

ข้อสุดท้ายเป็นจุดที่คนพลาดบ่อย ถ้าลาออกจากงานแล้วไม่สมัครส่งเงินต่อตามมาตรา 39 สถานะผู้ประกันตนสิ้นสุด ทำให้เงินสงเคราะห์บุตรหยุดจ่าย ผู้ที่ออกจากงานตอนลูกยังเล็กจึงควรเทียบว่าค่าสมทบมาตรา 39 ต่อเดือนคุ้มกับเงินสงเคราะห์และสิทธิ์รักษาพยาบาลที่ยังเก็บไว้ได้หรือไม่ หากกลับเข้าเป็นผู้ประกันตนอีกครั้งและต้องการใช้สิทธิ์กับลูกคนเดิม ให้ใช้หนังสือขอใช้สิทธิ์บุตรคนเดิม

ถ้าพบว่าการอนุมัติไม่ตรงกับที่ควรเป็น เช่น ได้เงินน้อยลงหรือหยุดจ่ายโดยไม่มีเหตุตามข้างบน ให้สอบถามกับเจ้าหน้าที่ที่ดูแลเรื่อง และเก็บหนังสือแจ้งผลทุกฉบับไว้

พลาดจุดไหนบ่อย

ปัญหา	วิธีป้องกัน
เอกสารตีกลับเพราะสำเนาไม่ได้รับรอง	เซ็นรับรองสำเนาทุกแผ่น และเขียนวันที่
ชื่อในสูติบัตรไม่ตรงกับบัตรประชาชน	แนบเอกสารเปลี่ยนชื่อ-สกุลตั้งแต่ครั้งแรก
ลืมยื่นหลังคลอดเพราะยุ่งกับลูก	ตั้งเตือนในมือถือหลังได้สูติบัตร
ใช้บัญชีที่ปิดแล้ว	ยื่นแจ้งเปลี่ยนบัญชีที่สำนักงานทันทีเมื่อเปลี่ยนธนาคาร
พ่อไม่มีเอกสารรับรองบุตร	ทำเรื่องรับรองบุตรที่เขตหรืออำเภอก่อน
ย้ายงานแล้วคิดว่าสิทธิ์ติดไปเอง	ตรวจว่าสถานะผู้ประกันตนต่อเนื่องและแจ้งที่อยู่ใหม่กับสำนักงาน

ตัวอย่างครอบครัวที่มีลูกสองคนห่างกัน 3 ปี

สมมติคุณแม่ส่งเงินสมทบต่อเนื่องและได้รับสิทธิ์ทั้งสองคนตั้งแต่แรกเกิด

ปีของลูกคนแรก	จำนวนลูกที่ได้รับ	เงินต่อเดือน	เงินต่อปี
ปีที่ 1-3	1 คน	1,000 บาท	12,000 บาท
ปีที่ 4-6 (ลูกคนที่สองอายุ 0-3 ปี)	2 คน	2,000 บาท	24,000 บาท
ปีที่ 7-9 (ลูกคนแรกพ้น 6 ปีแล้ว)	1 คน	1,000 บาท	12,000 บาท

รวมตลอดสิทธิ์ของสองคนประมาณ 144,000 บาท (72,000 ต่อคน) ตัวเลขนี้ถึงจริงก็ต่อเมื่อยื่นตั้งแต่ต้นและสถานะผู้ประกันตนไม่ขาดช่วง ถ้าเว้นช่วงไปหนึ่งปี ก็เสียไปปีละ 12,000 ถึง 24,000 บาท ตามจำนวนลูกที่ได้รับขณะนั้น

ลาออกหลังคลอด ส่งมาตรา 39 ต่อคุ้มไหม

คุณแม่หลายคนลาออกหลังคลอดเพื่อเลี้ยงลูก สถานะมาตรา 33 จะสิ้นสุดเมื่อออกจากงาน ถ้าไม่สมัครมาตรา 39 ภายในกำหนดของประกันสังคม เงินสงเคราะห์บุตรจะหยุดตามหลักข้างต้น วิธีชั่งน้ำหนักง่ายๆ

• นับว่าลูกยังเหลืออีกกี่ปีถึง 6 ขวบ แล้วคูณ 12,000 บาทต่อลูกหนึ่งคนต่อปี
• ถามสำนักงานประกันสังคมว่าค่าสมทบมาตรา 39 ต่อเดือนเป็นเท่าไรตามฐานค่าจ้างที่ใช้ได้ตอนนี้ แล้วคูณ 12 เดือน
• เทียบสองตัวเลข และรวมสิทธิ์รักษาพยาบาลที่ยังเก็บไว้ได้เป็นผลพลอยได้ ไม่ต้องนับเป็นเงิน
• ถ้าลูกเหลือน้อยกว่า 1 ปีก่อนครบ 6 ขวบ ส่วนต่างอาจไม่คุ้มการจ่ายต่อ

ตัวเลขค่าสมทบและกำหนดเวลาสมัครมาตรา 39 ต้องยืนยันกับสำนักงานประกันสังคม เพราะมีกำหนดและเงื่อนไขของมันเอง บทความนี้ไม่ได้อ้างตัวเลขเหล่านั้น

ไทม์ไลน์ที่ทำตามได้ทีละเดือน

ช่วง	สิ่งที่ทำ
ระหว่างตั้งครรภ์	ตรวจจำนวนเดือนส่งเงินสมทบที่ระบบประกันสังคมของคุณเอง รวมถึงฝากครรภ์ที่เบิกได้ตาม ฝากครรภ์ประกันสังคมใช้สิทธิ์ยังไง
ก่อนคลอด	ตรวจชื่อ-สกุลในสมุดบัญชีและบัตรประชาชน เตรียมสมุดบัญชี
ภายในสัปดาห์แรกหลังคลอด	ขอหนังสือรับรองการเกิดจากโรงพยาบาลเพื่อไปทำสูติบัตร
1-2 สัปดาห์หลังคลอด	ขอสูติบัตร เริ่มยื่นค่าคลอดและเงินสงเคราะห์บุตรพร้อมกัน
เดือนที่ 2	ตรวจว่าเงินเข้าตามเดือน ถ้ายังไม่เข้าให้ติดตามผลอนุมัติ
ทุกปี	เช็กว่าสถานะผู้ประกันตนยังต่อเนื่อง และบัญชียังใช้งานได้

เรื่องวันลาคลอดและเงินระหว่างหยุดงานที่ต้องวางแผนคู่กับสิทธิ์นี้ดูที่ ลาคลอดกี่วัน และเรื่องจัดเตรียมเอกสารอื่นก่อนคลอดดู เตรียมตัวคลอด

คำถามที่ครอบครัวมักถามต่อ

ลูกคนที่สี่ได้ไหม สิทธิ์นี้ให้ไม่เกินสามคนต่อผู้ประกันตนหนึ่งราย ถ้าพ่อและแม่เป็นผู้ประกันตนทั้งคู่ ให้คุยกันก่อนว่าใครเป็นคนยื่นสำหรับลูกคนไหน แล้วตรวจกับเจ้าหน้าที่ว่าแต่ละคนนับจำนวนบุตรของตัวเองอย่างไร อย่ายื่นซ้อนสำหรับลูกคนเดียวกัน เพราะเรื่องอาจย้อนกลับมาให้ตามคืนเงิน

ย้ายงานระหว่างรับเงินอยู่ได้ไหม ได้ ตราบใดที่สถานะผู้ประกันตนต่อเนื่อง แต่ควรแจ้งสำนักงานประกันสังคมเมื่อเปลี่ยนบัญชีรับเงินหรือที่อยู่ เพื่อไม่ให้เงินโอนเข้าบัญชีเดิมที่ปิดไปแล้ว

เริ่มเตรียมเอกสารยื่นเงินสงเคราะห์บุตร

เปิดแอปหรือเอกสารประกันสังคมของตัวเองดูว่าส่งเงินสมทบครบ 12 เดือนใน 36 เดือนหรือยัง ถ้าครบ ให้เตรียมสำเนาบัตรประชาชน สูติบัตร และสมุดบัญชีไว้เป็นชุดเดียว โทร 1506 ยืนยันกับเจ้าหน้าที่หนึ่งครั้งเรื่องวิธียื่นที่ใกล้บ้านที่สุด และกรณีพ่อแม่เป็นผู้ประกันตนทั้งคู่ว่าใครควรยื่น