พันธุ์หมาขนาดเล็กยอดนิยม 10 พันธุ์ และสิ่งที่ตัวเล็กต้องแลก

หมาขนาดเล็กที่คนไทยเลี้ยงกันมากคือชิสุ มอลทีส ปอมเมอเรเนียน ชิวาวา ยอร์กเชียร์เทอร์เรีย ทอยพูเดิล ปั๊ก และเฟรนช์บูลด็อก ทั้งแปดพันธุ์นี้ตัวเล็กเท่ากัน แต่นิสัย งานดูแล และโรคประจำพันธุ์ต่างกันมาก การเลือกจากความน่ารักอย่างเดียวจึงเสี่ยง เพราะแต่ละพันธุ์เอาอะไรไปแลกกับขนาดตัวคนละอย่าง

ตัวเล็กมีสามขนาด ไม่ได้เป็นก้อนเดียว

เกณฑ์ต่อไปนี้ไม่ใช่มาตรฐานสากล เป็นการแบ่งเพื่อให้เห็นว่าน้ำหนักเปลี่ยนวิธีเลี้ยงอย่างไร

กลุ่ม	น้ำหนักโดยประมาณ	ตัวอย่าง	สิ่งที่เปลี่ยนในชีวิตประจำวัน
จิ๋ว	ไม่เกินราว 4 กก.	ชิวาวา ยอร์กี้ ปอมเมอเรเนียน ทอยพูเดิล มอลทีส	หลุดมือ ตกจากที่สูง และถูกเหยียบง่าย อาหารมื้อละไม่กี่สิบกรัม เสี่ยงน้ำตาลต่ำตอนเป็นลูก
เล็ก	4 ถึง 10 กก.	ชิสุ ปั๊ก มินิเจอร์พูเดิล ดัชชุน	เดินเล่นได้ครึ่งชั่วโมงสบายๆ จับได้ไม่ยากเมื่อเด็กโต
เล็กค่อนกลาง	10 ถึง 15 กก.	เฟรนช์บูลด็อก เวลช์คอร์กี้ บีเกิลตัวเล็ก	ต้องการพื้นที่และกิจกรรมมากขึ้น แต่ทนการกอดอุ้มได้ดีกว่า

ช่วงน้ำหนักด้านบนเป็นค่าประมาณทั่วไป ตัวจริงต่างได้ตามสายเลือดและเพศ VCA ระบุว่าชิสุหนักราว 9 ถึง 16 ปอนด์ (ประมาณ 4 ถึง 7 กิโลกรัม) สูง 8 ถึง 11 นิ้ว (ประมาณ 20 ถึง 28 เซนติเมตร) ซึ่งตกอยู่ในกลุ่มเล็ก

สิบพันธุ์ยอดนิยม เทียบนิสัยและจุดอ่อน

พันธุ์	น้ำหนักโดยประมาณ	นิสัยที่เด่น	จุดอ่อนที่พบบ่อย
ชิสุ	4 ถึง 7 กก.	เป็นมิตร ขี้เล่น ดื้อบ้างเมื่อฝึก	ตาและหายใจเพราะหน้าสั้น ร้อนง่าย ฟัน
มอลทีส	2 ถึง 4 กก.	อ่อนโยน ติดเจ้าของ	ฟัน น้ำตาลต่ำในลูกหมา เข่าเคลื่อน หลอดลม
ยอร์กเชียร์เทอร์เรีย	2 ถึง 3.5 กก.	มั่นใจ ตื่นตัว เห่าไว	ฟัน เข่าเคลื่อน หลอดลมตีบ น้ำตาลต่ำ
ปอมเมอเรเนียน	2 ถึง 3.5 กก.	ร่าเริง เสียงดัง ขนสองชั้น	หลอดลมตีบ ร้อนง่าย ผิวหนัง
ชิวาวา	1.5 ถึง 3 กก.	จงรักภักดีต่อคนเดียว หวง	ฟัน เข่า หนาวง่าย ลูกกระหม่อมเปิด
ทอยพูเดิล	2 ถึง 4 กก.	ฉลาดมาก เรียนเร็ว	หลอดลม เข่า ตา ต้องตัดขนประจำ
มินิเจอร์พูเดิล	4 ถึง 7 กก.	ฉลาด ช่างวิ่ง	ตา หู ผิวหนัง ต้องตัดขนประจำ
ปั๊ก	6 ถึง 9 กก.	ขี้อ้อน ตลก ติดคน	หายใจ ร้อนง่าย ผิวหนังตามรอยย่น ตา
เฟรนช์บูลด็อก	8 ถึง 14 กก.	ขี้เล่น ไม่เห่าบ่อย	หายใจ ร้อนง่าย ผิวหนัง ผ่าคลอดบ่อยในแม่พันธุ์
มินิดัชชุน	4 ถึง 6 กก.	ขุดเก่ง ดื้อ ช่างสำรวจ	หมอนรองกระดูกหลัง อ้วนง่าย

คอลัมน์จุดอ่อนมาจากหน้าสายพันธุ์ของ VCA สำหรับมอลทีส ยอร์กเชียร์เทอร์เรีย และชิสุ ส่วน Cornell เป็นแหล่งของกลุ่มหน้าสั้น ปั๊ก เฟรนช์บูลด็อก และชิสุ และของหลอดลมตีบในยอร์กเชียร์เทอร์เรีย ปอมเมอเรเนียน และทอยพูเดิล ที่เหลือเป็นความรู้ทั่วไปของสัตวแพทย์ ซึ่งตัวแต่ละตัวไม่จำเป็นต้องเป็น ถามผู้เพาะหรือสัตวแพทย์ถึงประวัติของพ่อแม่เสมอ

สามนิสัยที่ใช้เลือกได้ง่ายกว่ามองรูปร่าง

ติดเจ้าของ

มอลทีส ปั๊ก ชิสุ และชิวาวา อยู่กลุ่มนี้ VCA เขียนถึงมอลทีสว่าผูกพันกับเจ้าของมาก มีความสุขเมื่ออยู่ใกล้ แต่อาจส่งเสียงหรือเครียดถ้าถูกทิ้งไว้นาน เหมาะกับคนที่อยู่บ้านมาก ไม่เหมาะกับคนที่ทำงานนอกบ้านสิบชั่วโมงโดยไม่มีคนช่วย

มั่นใจเกินตัว

ยอร์กเชียร์เทอร์เรียและปอมเมอเรเนียนคือกลุ่มนี้ VCA อธิบายว่ายอร์กี้พัฒนามาเพื่อจับหนู ตื่นตัว ตอบสนองต่อเสียง และอาจเห่าหรือมีปฏิกิริยามากถ้าไม่ได้ฝึกตั้งแต่เล็ก พวกมันไม่รู้ว่าตัวเล็ก จึงเข้าหาหมาตัวใหญ่ได้โดยไม่กลัว เจ้าของต้องคุมสายจูงและฝึกเข้าสังคมตั้งแต่ยังเล็ก

ช่างวิ่งช่างเล่น

พูเดิลทั้งสองขนาดและมินิดัชชุนอยู่กลุ่มนี้ ต้องการเกมและงานให้ทำ เช่น เล่นซ่อนของ หรือฝึกคำสั่งใหม่ ถ้าปล่อยว่างจะแทะเฟอร์นิเจอร์ ของเล่นหาอาหารช่วยได้ดี ดูไอเดียใน ของเล่นหมา

ข้อแลกของตัวเล็กที่ไม่มีใครบอกตอนซื้อ

ตัวเล็กหลุดมือและบาดเจ็บง่าย

หมาจิ๋วกระโดดลงจากโซฟาหรือเตียงสูงราว 50 เซนติเมตรแล้วขาหรือเข่าเจ็บได้ ปล่อยให้เดินลงบันไดเองก็เสี่ยงเช่นกัน ใช้ทางลาด วางเบาะนุ่มข้างโซฟา และสอนให้ขอให้อุ้มลง ข้อนี้ทำให้เด็กเล็กเสี่ยงที่จะอุ้มหมาหลุดมือ ต้องมีผู้ใหญ่ดูตลอด

น้ำตาลต่ำในลูกสุนัข

VCA ระบุความเสี่ยงน้ำตาลในเลือดต่ำในลูกมอลทีสและยอร์กเชียร์เทอร์เรีย เนื่องจากตัวเล็กมีสำรองพลังงานน้อย ลูกสุนัขพันธุ์จิ๋วจึงต้องกินเป็นมื้อเล็กหลายมื้อและไม่ควรอดนาน ถ้าลูกหมาซึม ตัวสั่น เดินเซ หรือกินไม่ลง ให้พาไปสัตวแพทย์ทันที ห้ามรอสังเกตข้ามคืน

ฟันซ้อนและหินปูน

ขากรรไกรเล็ก ฟันจึงเบียดกัน เศษอาหารติดง่าย VCA ระบุว่ายอร์กเชียร์เทอร์เรียเสี่ยงโรคฟันเป็นพิเศษเพราะฟันซ้อน และมอลทีสเริ่มมีปัญหาฟันตั้งแต่ยังอายุน้อย ทั้งสองพันธุ์ควรดูแลฟันทุกวัน ดูวิธีทำใน วิธีแปรงฟันหมา ค่าขูดหินปูนมักต้องวางยาสลบ ซึ่งสำหรับตัวจิ๋วเป็นความเสี่ยงที่ต้องคุยกับสัตวแพทย์ก่อน

หลอดลมตีบ

Cornell ระบุว่าโรคหลอดลมตีบพบบ่อยในหมาพันธุ์เล็กและจิ๋ว เช่น ยอร์กเชียร์เทอร์เรีย ปอมเมอเรเนียน และทอยพูเดิล ช่วงวัยกลางคนขึ้นไป อาการเด่นคือไอแห้งเสียงเหมือนห่านร้อง และตัวกระตุ้นรวมถึงความตื่นเต้น ออกกำลัง ร้อนชื้น และแรงกดที่คอ โรคนี้รักษาไม่หายขาดแต่ควบคุมได้ การใช้สายรัดอกแทนปลอกคอ ลดน้ำหนัก และเลี่ยงควันบุหรี่เป็นพื้นฐาน ถ้าเห็นหมาไอแห้งเสียงดังตอนตื่นเต้น อ่านต่อที่ หมาไอ สาเหตุและเมื่อไรต้องพบสัตวแพทย์

หนาวง่ายในห้องแอร์ ร้อนง่ายกลางแจ้ง

VCA ระบุว่ามอลทีสและยอร์กเชียร์เทอร์เรียไวต่อความหนาวเพราะตัวเล็ก แต่ชิสุให้คะแนนความทนร้อนเพียง 1 จาก 5 สถานการณ์ในไทยจึงสวนกัน ห้องแอร์ตั้งต่ำเกินไปทำให้ตัวจิ๋วหนาว ส่วนข้างนอกร้อนเกินไปสำหรับหน้าสั้น ตั้งอุณหภูมิห้องที่พอสบาย และอย่าให้ตัวจิ๋วนอนตรงลมแอร์ ส่วนหน้าสั้นให้เดินเช้ามืดหรือหลังตะวันตกดิน

น้ำหนักเกินในตัวเล็ก คำนวณให้เห็นภาพ

หมาจิ๋วหนัก 3 กิโลกรัมที่อ้วนขึ้น 500 กรัมเท่ากับเพิ่มประมาณ 17 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัว เทียบกับคนหนัก 60 กิโลกรัมที่เพิ่มขึ้น 10 กิโลกรัม ตัวเลขที่ดูน้อยบนเครื่องชั่งจึงหนักมากกับหลอดลม เข่า และหัวใจของตัวเล็ก Cornell ระบุว่าโรคร่วม เช่น ความอ้วนและโรคหัวใจ ทำให้หลอดลมตีบแย่ลง

วิธีควบคุม

1. ชั่งน้ำหนักตัวทุกเดือน ใช้เครื่องชั่งทศนิยม 2 ตำแหน่งสำหรับตัวจิ๋ว
2. ตวงอาหารเป็นกรัมด้วยเครื่องชั่งครัว ไม่ใช้ถ้วยตักด้วยตา
3. นับขนมรวมในแคลอรีรายวัน เม็ดขนมเม็ดเดียวต่อตัวจิ๋วเทียบเท่ากับของว่างชิ้นใหญ่ของคน
4. ใช้เกณฑ์รูปร่างร่วมกับตัวเลข คือคลำซี่โครงได้ง่ายโดยไม่ต้องกด และมองจากด้านบนเห็นเอวคอด

เลือกอาหารเม็ดเล็กสำหรับพันธุ์เล็ก ดูหลักการอ่านฉลากใน อาหารสุนัขพันธุ์เล็ก และสูตรคำนวณปริมาณต่อวันใน คำนวณปริมาณอาหารหมา

ตัวเล็กไม่ได้แปลว่าไม่ต้องเดิน และไม่ได้แปลว่าไม่ต้องฝึก

ความเชื่อว่าหมาตัวเล็กอยู่ในห้องก็พอ ทำให้หลายตัวอ้วน เบื่อ และเห่า VCA ระบุว่ามอลทีสและยอร์กเชียร์เทอร์เรียต้องการกิจกรรมระดับปานกลาง ชิสุเดินรอบบล็อกวันละหนึ่งถึงสองครั้ง แต่ตัวที่ขาดกิจกรรมมักเห่าและวุ่นวาย ตารางเริ่มต้นที่ปรับตามตัวได้คือ

ช่วงเวลา	กิจกรรม	เวลาโดยประมาณ
เช้า	เดินช้าๆ ถ่าย ดมกลิ่น	15 ถึง 20 นาที
กลางวัน	เล่นในห้อง ของเล่นหาอาหาร	10 ถึง 15 นาที
เย็นหรือค่ำ	เดินอีกรอบ ฝึกคำสั่งสั้นๆ	15 ถึง 20 นาที

การเดินของหมาจิ๋วสั้นกว่านี้ได้ถ้าอากาศร้อน แต่ต้องมีการเล่นชดเชย ส่วนเรื่องฝึก หมาตัวเล็กที่ไม่ถูกฝึกจะกลายเป็นหมาที่ขู่ กัดข้อเท้า และเห่าเสียงแหลม เพราะเจ้าของยอมตามเสมอ ตัวเล็กอุ้มหนีได้ง่าย จึงไม่ต้องเรียนรู้ที่จะรับมือสิ่งแปลกใหม่ ผลคือกลัวคนและหมาอื่น ฝึกให้ทำสามอย่างตั้งแต่เล็ก คือ นั่งรอก่อนออกประตู เดินข้างโดยสายจูงไม่ตึง และยอมให้แตะเท้า หู ปาก เพื่อให้ตัดเล็บ แปรงฟัน และตรวจที่คลินิกได้โดยไม่ต้องจับกด

ช่วงลูกสุนัขเป็นหน้าต่างสำคัญของการเข้าสังคม พาไปเจอคน เสียง และพื้นผิวหลากแบบหลังได้รับวัคซีนครบตามสัตวแพทย์แนะนำ ถ้าต้องพาออกนอกบ้านก่อนวัคซีนครบ ให้อุ้มหรือใช้กระเป๋าแทนการวางบนพื้นสาธารณะ ส่วนสายรัดอกให้เลือกขนาดที่สอดนิ้วได้สองนิ้ว และไม่รั้งคอ Cornell แนะนำสายรัดอกแทนปลอกคอสำหรับทั้งกลุ่มเสี่ยงหลอดลมตีบและกลุ่มหน้าสั้น

รับตัวไหน เมื่อต้องเลือกจากหลายแหล่ง

ผู้เพาะที่ดีควรให้คุณเห็นแม่พันธุ์ ตอบได้ว่าพ่อแม่ตรวจอะไรมาบ้าง เช่น ผลตรวจเข่า หัวใจ หรือตา และไม่รีบขายก่อนอายุที่เหมาะสม ลูกสุนัขพันธุ์เล็กควรอยู่กับแม่และพี่น้องอย่างน้อย 8 สัปดาห์ ให้พาไปตรวจกับสัตวแพทย์ในสัปดาห์แรก และวางแผนวัคซีนตาม ตารางวัคซีนสุนัข

สุนัขโตรับเลี้ยงจากศูนย์เป็นอีกทางที่ได้เห็นนิสัยจริงและขนาดจริงตั้งแต่วันแรก หมาตัวเล็กอายุ 2 ถึง 5 ปีมักสงบกว่าลูกสุนัข เหมาะกับคนที่ไม่มีเวลาฝึก ข้อควรถามคือประวัติสุขภาพและฟัน

เลือกหมาพันธุ์เล็กจากข้อแลกที่รับได้

สถานการณ์ของคุณ	พิจารณา	หลีกเลี่ยง
อยู่บ้านเกือบทั้งวัน ชอบอุ้ม	มอลทีส ชิวาวา	ถ้ามีเด็กเล็กมากโดยไม่มีผู้ใหญ่ดูแล
ไม่มีเวลาแปรงขน	ชิวาวาขนสั้น ปั๊ก (แต่ระวังความร้อน)	ยอร์กี้ มอลทีสขนยาว
มีเวลาเล่นและฝึก	พูเดิล	พันธุ์ที่ต้องการเฉพาะนอนกอด
ห้องร้อนหรือโดนแดด	มอลทีส พูเดิล	ปั๊ก เฟรนช์บูลด็อก ชิสุ
มีเด็กเล็ก	เฟรนช์บูลด็อก (ถ้าอากาศเย็นพอ) หรือกลุ่ม 8 ถึง 12 กก.	ชิวาวา ยอร์กี้ ตัวจิ๋ว
อยากได้ตัวที่เห่าน้อย	ปั๊ก เฟรนช์บูลด็อก	ยอร์กี้ ชิวาวา ปอมเมอเรเนียน

ลองอ่านต่อเรื่องพันธุ์เดี่ยวที่ถามบ่อย ใน ชิสุ นิสัยเป็นอย่างไร และ พันธุ์หมาเลี้ยงง่ายในคอนโด ก่อนไปดูตัวจริง