ราคาหมาพันธุ์ต่างๆ ขึ้นกับอะไร และงบปีแรกที่ต้องเตรียม

ทุกครั้งที่มีคนถามในกลุ่มเลี้ยงหมาว่า "ปอมราคาเท่าไหร่" หรือ "โกลเด้นตัวละกี่บาท" คำตอบที่ได้จะกระจายกว้างจนคนถามงงกว่าเดิม บางคนได้มาไม่กี่พัน บางคนจ่ายหลายหมื่น และทั้งสองฝั่งพูดถึงพันธุ์เดียวกัน

คำถามที่ช่วยได้จริงไม่ใช่ "ราคาเท่าไหร่" อย่างเดียว ต้องถามต่อด้วยว่า "ราคานี้ได้อะไรมาบ้าง" และ "หลังจากนี้ต้องจ่ายอีกเท่าไหร่"

ทำไมเราไม่ใส่ราคาลูกหมาเป็นตัวเลขต่อพันธุ์

ราคาลูกหมาในไทยตั้งโดยผู้เพาะแต่ละราย ไม่มีหน่วยงานใดเก็บสถิติราคากลางที่เปิดให้ตรวจสอบได้ ตัวเลขที่วนอยู่ในโซเชียลมักมาจากโพสต์ขายช่วงใดช่วงหนึ่ง และขยับตามกระแส พันธุ์ที่ดังจากละครหรือคนดังขึ้นราคาเร็ว แล้วลงเมื่อกระแสผ่าน

เราจึงเลือกอธิบายสิ่งที่ทำให้ราคาต่างกัน และค่าใช้จ่ายหลังรับมาที่มีตัวเลขอ้างอิงได้จริง เมื่อรู้ปัจจัยแล้ว เวลาเห็นราคาจากผู้เพาะสองราย จะแยกได้ว่าส่วนต่างนั้นมาจากอะไร

ปัจจัยที่ทำให้ราคาลูกหมาพันธุ์เดียวกันห่างกันหลายเท่า

ปัจจัย	ทำให้ราคาสูงขึ้นเมื่อ	สิ่งที่ควรขอดู
สายเลือดและใบเพ็ดดีกรี	พ่อแม่มีประวัติประกวด หรือนำเข้า	ใบทะเบียนจากสมาคม ชื่อพ่อแม่
ผลตรวจสุขภาพพ่อแม่	ตรวจสะโพก ตา หัวใจ หรือดีเอ็นเอโรคประจำพันธุ์	เอกสารผลตรวจตัวจริง
สีและลักษณะ	สีหายากหรือตัวเล็กกว่าปกติ	ถามว่าสีนั้นมีปัญหาสุขภาพผูกอยู่หรือไม่
เพศ	บางพันธุ์ตัวเมียราคาสูงกว่า	สัญญาเรื่องห้ามเพาะต่อ
การดูแลก่อนส่งมอบ	ฉีดวัคซีน ถ่ายพยาธิ ฝังไมโครชิปแล้ว	สมุดวัคซีนที่มีลายเซ็นสัตวแพทย์
แหล่งที่มา	ผู้เพาะที่เลี้ยงในบ้าน ครอกน้อย	ดูแม่หมาและที่เลี้ยงจริง

สังเกตว่าหลายปัจจัยที่ทำให้แพงขึ้นเป็นสิ่งที่ช่วยลดค่ารักษาในอนาคต เช่น ผลตรวจโรคของพ่อแม่ ส่วนปัจจัยอย่างสีหายากหรือตัวจิ๋วกว่ามาตรฐาน ไม่ได้ช่วยเรื่องสุขภาพเลย บางกรณีกลับเพิ่มความเสี่ยง

ราคาตัวหมาเป็นแค่ก้อนแรก

ตัวเลขที่ตรวจสอบได้จริงคือค่ารักษาพยาบาล โรงพยาบาลสัตว์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประกาศอัตราค่าบริการของคลินิกสัตว์เล็กไว้บนเว็บไซต์ ตัวอย่างรายการที่ลูกหมาแทบทุกตัวต้องใช้ในปีแรก

รายการ (คลินิกสัตว์เล็ก ม.เชียงใหม่)	อัตราที่ประกาศ (บาท)
ค่าตรวจรักษาเบื้องต้น	50
วัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า	60
วัคซีนรวม 5 โรคในสุนัข	250 ต่อเข็ม
ยาถ่ายพยาธิ	20 ถึง 60
ยาป้องกันพยาธิหนอนหัวใจและเห็บหมัด	ตั้งแต่ 100 ขึ้นไป
ตรวจความสมบูรณ์ของเลือด (CBC)	200
ตรวจค่าเคมีในเลือด	300

ค่าทำหมันในอัตราเดียวกันขึ้นกับน้ำหนักตัว

น้ำหนักหมา	ทำหมันตัวผู้ (บาท)	ทำหมันตัวเมีย (บาท)
ต่ำกว่า 5 กก.	1,500	1,800
21 ถึง 25 กก.	2,500 ถึง 2,800	2,900 ถึง 3,400

นี่คืออัตราของโรงพยาบาลสัตว์ในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง คลินิกและโรงพยาบาลเอกชนตั้งราคาเองและมักต่างจากนี้ ควรถามราคาที่ใช้จริงก่อนนัด เพื่อให้เห็นภาพรวมรายเดือน อ่านต่อได้ใน ค่าใช้จ่ายเลี้ยงหมาต่อเดือน และลำดับการฉีดใน ตารางวัคซีนสุนัข

ตัวอย่างงบปีแรกของลูกหมาหนึ่งตัว

สมมติลูกหมาพันธุ์เล็กหนักต่ำกว่า 5 กิโลกรัม รับมาตอนยังไม่ครบวัคซีน และใช้อัตราของคลินิกสัตว์เล็ก ม.เชียงใหม่ เป็นฐาน

รายการ	จำนวนครั้ง	รวมโดยประมาณ (บาท)
วัคซีนรวม 5 โรค	3 เข็ม	750
วัคซีนพิษสุนัขบ้า	1 เข็ม	60
ค่าตรวจทุกครั้งที่ไป	4 ครั้ง	200
ยาถ่ายพยาธิ	4 ครั้ง ราคาสูงสุดของช่วง	240
ตรวจเลือดก่อนทำหมัน	CBC และเคมีเลือด	500
ทำหมันตัวเมีย	1 ครั้ง	1,800
รวมงานสัตวแพทย์ขั้นพื้นฐาน		ราว 3,550

จำนวนเข็มวัคซีนและรอบถ่ายพยาธิในตารางเป็นตัวอย่างเพื่อคำนวณ สัตวแพทย์จะกำหนดจริงตามอายุและประวัติของลูกหมา ส่วนอาหาร ทราย แผ่นรองซับ ของเล่น ค่าตัดขน และค่าป้องกันเห็บหมัดรายเดือน ต้องบวกเพิ่มเองตามพันธุ์และขนาด หมาขนยาวที่ต้องเข้าร้านตัดขนทุกเดือน หรือหมาพันธุ์ใหญ่ที่กินมาก จะมีค่าใช้จ่ายต่อปีสูงกว่าค่าตัวหมาได้ไม่ยาก

บริการฟรีที่คนกรุงเทพฯ ใช้ได้

สำนักงานสัตวแพทย์สาธารณสุข สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร ประกาศค่าบริการตามข้อบัญญัติไว้ว่า บริการเหล่านี้ไม่เก็บค่าบริการ

• ผ่าตัดทำหมันสุนัขและแมว
• ฉีดยาคุมกำเนิด
• ฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า
• ฝังไมโครชิปพร้อมขึ้นทะเบียนสุนัข

ส่วนการรักษาเบื้องต้นมีค่าบริการ 50, 100 หรือ 150 บาทตามรายการ ต้องติดต่อนัดหมายตามช่องทางของหน่วยงาน และคิวทำหมันมักต้องรอ เรื่องไมโครชิปและการขึ้นทะเบียนดูรายละเอียดเพิ่มได้ใน ฝังไมโครชิปสัตว์เลี้ยง

พันธุ์ที่ค่ารักษาระยะยาวสูงกว่าค่าตัว

บางพันธุ์ค่าตัวไม่ได้แพงที่สุด แต่โครงสร้างร่างกายทำให้ต้องพบสัตวแพทย์บ่อยกว่า ภาควิชาสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ อธิบายว่าหมาหน้าสั้นมีแนวโน้มทางเดินหายใจส่วนบนอุดกั้น หรือ BOAS เพราะการคัดพันธุ์ให้หน้าสั้นลง และระบุพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง เช่น เฟรนช์บูลด็อก บูลด็อก ปั๊ก ปักกิ่ง ชิสุ ชินญี่ปุ่น บ็อกเซอร์ และบอสตันเทอร์เรีย

สำหรับเจ้าของ ความหมายเชิงงบประมาณคือ บางตัวต้องผ่าตัดขยายรูจมูกหรือตัดเพดานอ่อน ต้องอยู่ห้องแอร์มากกว่าพันธุ์อื่น และต้องเลือกคลินิกที่คุ้นกับการวางยาสลบหมาหน้าสั้น ไม่ใช่ทุกตัวจะมีอาการ แต่ควรตั้งงบเผื่อไว้ ตัวอย่างการดูแลแบบละเอียดอยู่ใน บูลล์ด็อกฝรั่งเศส

พันธุ์ตัวยาวขาสั้นอย่างดัชชุนด์มีความเสี่ยงหมอนรองกระดูก ส่วนหมาพันธุ์ใหญ่มีค่ายาและค่าผ่าตัดที่คิดตามน้ำหนัก ทั้งหมดนี้เป็นเหตุผลที่การถามผลตรวจสุขภาพของพ่อแม่คุ้มกว่าการต่อราคาลงไม่กี่พัน

ขนาดตัวเปลี่ยนค่าใช้จ่ายทุกเดือน

เวลาเทียบราคาหมาสองพันธุ์ เราชอบลองนึกถึงวันธรรมดาของน้องในอีกสามปีข้างหน้า แทนการดูแค่วันที่รับมา ขนาดตัวเป็นตัวแปรที่เห็นผลชัดที่สุด

• อาหาร หมาพันธุ์ใหญ่กินต่อวันมากกว่าพันธุ์เล็กหลายเท่า ค่าอาหารต่อเดือนจึงต่างกันมากแม้ใช้ยี่ห้อเดียวกัน
• ยาและการรักษา ยาหลายตัวคิดตามน้ำหนัก ค่าทำหมันในตาราง ม.เชียงใหม่ ก็ขยับตามน้ำหนักเช่นกัน
• ของใช้ กรง ที่นอน และสายจูงของหมาใหญ่ราคาสูงกว่าและต้องเปลี่ยนตามการเติบโตหลายรอบ
• ที่อยู่ หมาพลังงานสูงหรือตัวใหญ่ต้องการพื้นที่หรือเวลาพาออกไปวิ่ง ถ้าไม่มีเวลาเองต้องจ้างคนพาเดิน
• ขน หมาขนยาวหรือขนหยิกต้องเข้าร้านตัดขนเป็นประจำ หมาขนสั้นแค่แปรงที่บ้านก็พอ

พันธุ์เล็กไม่ได้ถูกเสมอไป บางพันธุ์ต้องตัดขนบ่อย บางพันธุ์ฟันซ้อนจนต้องขูดหินปูนเร็ว การถามคนที่เลี้ยงพันธุ์นั้นมาหลายปีว่าจ่ายอะไรบ่อยที่สุด ได้ข้อมูลตรงกว่าการดูราคาลูกหมา

รับเลี้ยงแทนการซื้อ คิดเงินอย่างไร

หมาจากมูลนิธิ ศูนย์พักพิง หรือคนที่ย้ายบ้านแล้วเลี้ยงต่อไม่ได้ ค่าตัวมักต่ำหรือไม่มีเลย แต่งานสัตวแพทย์ในช่วงแรกยังต้องมี และบางตัวต้องตรวจละเอียดกว่าลูกหมาจากผู้เพาะ เพราะไม่รู้ประวัติ

สิ่งที่ควรถามก่อนรับ

1. ฉีดวัคซีน ถ่ายพยาธิ และทำหมันแล้วหรือยัง มีเอกสารไหม
2. เคยตรวจเลือดหรือตรวจพยาธิเม็ดเลือดหรือยัง
3. มีโรคประจำตัวหรือยาที่ต้องกินต่อเนื่องหรือเปล่า
4. นิสัยกับเด็ก แมว หรือหมาตัวอื่นเป็นอย่างไร

หมาโตที่ทำหมันและฉีดวัคซีนมาแล้ว ช่วยประหยัดงบปีแรกได้มาก และเรารู้นิสัยจริงตั้งแต่วันแรก ซึ่งลูกหมายังบอกไม่ได้

สัญญาณของหมาราคาถูกผิดปกติ

ราคาที่ต่ำกว่าผู้เพาะรายอื่นในพันธุ์เดียวกันมากๆ ไม่ได้แปลว่าโกงเสมอ แต่เมื่อมาพร้อมสัญญาณเหล่านี้ ให้ถอยออกมาก่อน

• ไม่ให้ไปดูที่เลี้ยง นัดส่งหมาที่ลานจอดรถหรือปั๊มน้ำมัน
• ไม่ให้เห็นแม่หมา หรือบอกว่าแม่หมาอยู่อีกที่
• มีลูกหมาหลายพันธุ์พร้อมขายพร้อมกันตลอดปี
• ลูกหมาอายุน้อยมาก ยังกินอาหารเองไม่คล่อง
• ไม่มีสมุดวัคซีน หรือสมุดไม่มีชื่อสถานพยาบาลและลายเซ็นสัตวแพทย์
• เร่งให้โอนมัดจำทันทีเพราะ "มีคนจองต่อคิว"

ลูกหมาจากแหล่งแบบนี้มักป่วยในสัปดาห์แรกที่มาอยู่บ้าน ค่ารักษาไข้หัดหรือลำไส้อักเสบติดเชื้อในลูกหมาสูงกว่าส่วนต่างที่ประหยัดได้หลายเท่า และที่แย่กว่าคือหลายตัวไม่รอด

ก่อนโอนเงิน ตรวจให้ครบ

รายการที่เราใช้ทุกครั้งก่อนรับลูกหมา

1. ไปดูที่เลี้ยงจริง เห็นแม่หมา และดูว่าลูกหมาทุกตัวในครอกตาใส ไม่มีขี้มูก ไม่ไอ
2. ขอสมุดวัคซีนตัวจริง ดูวันที่ ชื่อวัคซีน และลายเซ็นสัตวแพทย์
3. ถามว่าถ่ายพยาธิไปแล้วกี่ครั้ง ด้วยอะไร
4. ถามผลตรวจโรคของพ่อแม่ที่เกี่ยวกับพันธุ์นั้น
5. ตกลงเงื่อนไขเป็นลายลักษณ์อักษร ถ้าสัตวแพทย์ตรวจพบโรคร้ายแรงภายในกี่วันจะทำอย่างไร
6. นัดตรวจสุขภาพกับคลินิกภายในไม่กี่วันหลังรับมา

ถ้าเป็นหมาตัวแรก อ่าน เลี้ยงหมาครั้งแรก ก่อนตัดสินใจเรื่องพันธุ์ จะช่วยให้เลือกพันธุ์ที่เข้ากับเวลาและงบได้ดีกว่าการเลือกจากราคา

สรุปเงินที่ควรเตรียมก่อนรับลูกหมา

ก้อนเงิน	ใช้ทำอะไร	วิธีประเมิน
ค่าตัว	จ่ายผู้เพาะ	เทียบผู้เพาะหลายรายในพันธุ์เดียวกัน ดูสิ่งที่ได้รวมในราคา
งานสัตวแพทย์ปีแรก	วัคซีน ถ่ายพยาธิ ตรวจเลือด ทำหมัน	ใช้อัตราของคลินิกที่จะไปจริง
ของใช้ตั้งต้น	กรง ที่นอน ชาม สายจูง แผ่นรองซับ	ซื้อเท่าที่จำเป็นก่อน
ค่ารายเดือน	อาหาร ขนม ป้องกันเห็บหมัด ตัดขน	คูณ 12 แล้วดูว่าไหวไหม
เงินสำรองฉุกเฉิน	อุบัติเหตุ ป่วยกะทันหัน	กันไว้แยกจากเงินใช้ประจำ

ถ้ารวมห้าก้อนนี้แล้วยังสบายใจ ค่อยเริ่มคุยราคาลูกหมา คำตอบของคำถามว่าหมาพันธุ์นี้ราคาเท่าไหร่ จะชัดขึ้นมากเมื่อมองทั้งสิบกว่าปีที่น้องจะอยู่กับเรา