ใจความสำคัญ
- AKC แบ่งบีเกิ้ลเป็นสองขนาด สูงไม่เกิน 13 นิ้ว หนักไม่ถึง 20 ปอนด์ และสูง 13 ถึง 15 นิ้ว หนัก 20 ถึง 30 ปอนด์ อายุขัย 10 ถึง 15 ปี
- ถูกเพาะมาล่าเป็นฝูง จึงชอบมีเพื่อน สบายๆ และไม่ชอบอยู่คนเดียวนาน
- จมูกนำทุกอย่าง ปล่อยสายนอกพื้นที่ปิดไม่ได้ และต้องเก็บอาหารให้พ้นมือ
- หูยาวพับลงเก็บความชื้น ตรวจและเช็ดสม่ำเสมอ ส่วนหลังอยู่ในกลุ่มเสี่ยงหมอนรองกระดูกของ Cornell
- WSAVA มีแผนภูมิประเมินรูปร่างและความต้องการพลังงาน ใช้ร่วมกับสัตวแพทย์เพื่อคุมน้ำหนัก
บีเกิ้ลเป็นหมาขนาดกลางค่อนเล็กที่ร่าเริง เข้ากับคนง่าย และชอบอยู่เป็นกลุ่ม แต่เดินตามจมูกมากกว่าตามเจ้าของ การเลี้ยงที่ได้ผลจึงต้องให้น้องได้ใช้จมูกทุกวัน จูงสายเสมอนอกพื้นที่ปิด เก็บอาหารให้พ้นทุกจุดที่ปีนถึง และดูแลหูกับน้ำหนักอย่างสม่ำเสมอ
บีเกิ้ลตัวที่เรารู้จักดีที่สุดเป็นของรุ่นพี่ที่ทำงาน เคยเปิดถังขยะด้วยการดันฝาด้วยจมูก ลากถุงขนมปังออกมาจากเคาน์เตอร์ และหายไปจากสนามหญ้าเพราะได้กลิ่นอะไรสักอย่างหลังรั้ว นิสัยแบบนี้ไม่ใช่ความดื้อ เป็นสิ่งที่สายพันธุ์นี้ถูกสร้างมาให้ทำ
บีเกิ้ลตัวจริง จากตัวเลขและที่มา
American Kennel Club (AKC) แบ่งบีเกิ้ลเป็นสองขนาด
| ขนาด | ความสูงที่ไหล่ | น้ำหนัก |
|---|---|---|
| เล็ก | ไม่เกิน 13 นิ้ว หรือราว 33 เซนติเมตร | น้อยกว่า 20 ปอนด์ หรือราว 9 กิโลกรัม |
| ใหญ่ | 13 ถึง 15 นิ้ว หรือราว 33 ถึง 38 เซนติเมตร | 20 ถึง 30 ปอนด์ หรือราว 9 ถึง 14 กิโลกรัม |
อายุขัยตาม AKC อยู่ที่ 10 ถึง 15 ปี AKC บรรยายว่าบีเกิ้ลเป็นทั้งหมาล่าสัตว์ที่ยอดเยี่ยมและเพื่อนที่ซื่อสัตย์ ร่าเริง ตลก และหน้าตาน่าเอ็นดูจากแววตาที่เหมือนขออะไรอยู่ตลอด เพราะถูกเพาะมาให้ล่าเป็นฝูง จึงชอบมีเพื่อนและโดยทั่วไปเป็นหมาสบายๆ
นิสัยแบบหมาล่าเป็นฝูง หมายถึงอะไรในบ้าน
| ลักษณะ | ที่มาจากงานล่า | ในชีวิตประจำวัน |
|---|---|---|
| จมูกนำทาง | ตามกลิ่นกระต่ายเป็นชั่วโมง | ก้มดมพื้นตลอดทางเดิน เรียกแล้วไม่หันมา |
| ชอบเป็นฝูง | ทำงานกับหมาตัวอื่นและนายพราน | ไม่ชอบอยู่คนเดียว เข้ากับหมาตัวอื่นง่าย |
| ส่งเสียงหอน | บอกฝูงว่าเจอกลิ่น | หอนเมื่อเบื่อหรือได้ยินเสียงไซเรน |
| อึด | วิ่งตามได้ทั้งวัน | เดินสั้นๆ ไม่พอ |
| ใจดีกับคน | หมาล่าที่ต้องอยู่ร่วมกับคนจำนวนมาก | ไม่เหมาะเป็นหมาเฝ้าบ้าน แต่เหมาะกับครอบครัว |
ข้อที่เจ้าของใหม่มักประเมินต่ำคือเรื่องอยู่คนเดียว บีเกิ้ลที่ถูกทิ้งไว้ในบ้านทั้งวันมักหอน ขุด แทะ หรือเปิดตู้กับข้าว วิธีฝึกทีละขั้นให้อยู่บ้านได้ดูที่ ฝึกหมาอยู่บ้านคนเดียว
จมูกนำทาง กฎเหล็กเรื่องสายจูง
บีเกิ้ลที่ได้กลิ่นที่ชอบจะไม่ได้ยินเสียงเรียกจริงๆ เราไม่ปล่อยสายบีเกิ้ลในที่ที่ไม่มีรั้วล้อมเลย แม้ตัวที่ฝึกเรียกกลับมาดีแล้วก็ตาม และรั้วบ้านต้องสูงพอและไม่มีช่องใต้รั้ว เพราะบางตัวขุดลอดได้
วิธีเดินสายจูงที่ทำให้ทั้งคนและหมาสบาย
- ใช้สายรัดอกแทนปลอกคอ บีเกิ้ลที่ดึงตามกลิ่นจะกดคอตัวเองทั้งทาง
- แบ่งการเดินเป็นช่วงเดินตรงกับช่วงดมกลิ่น เช่น เดินตามเราสองนาที แล้วบอกคำว่าไปดมได้ ปล่อยให้ดมหนึ่งนาที
- ใช้สายยาวสามถึงห้าเมตรในสนามที่ปลอดภัย ให้ได้สำรวจโดยยังอยู่ในการควบคุม
- ฝึกเรียกกลับด้วยขนมที่ดีที่สุดในบ้าน และเริ่มฝึกในบ้านก่อนออกไปข้างนอก
ขั้นตอนฝึกเดินไม่ให้ดึงละเอียดอยู่ใน ฝึกหมาเดินสายจูง
เกมดมกลิ่น งานที่บีเกิ้ลต้องได้ทำทุกวัน
การเดินอย่างเดียวไม่ได้ทำให้บีเกิ้ลเหนื่อยเท่าการใช้จมูก เราใช้เกมเหล่านี้สลับกันในบ้าน
- ซ่อนอาหารเม็ดของมื้อนั้นไว้รอบห้อง แล้วให้ตามหา
- พรมดมกลิ่น โรยเม็ดอาหารลงในร่องผ้า
- กล่องกระดาษหลายใบ ใส่ขนมไว้ในใบเดียว
- ลากผ้าที่มีกลิ่นขนมเป็นทางไปหาของรางวัลปลายทาง
สิบห้านาทีของเกมดมกลิ่นทำให้บีเกิ้ลนอนหลับสบายได้นานกว่าการเดินเร็วครึ่งชั่วโมงในหลายตัว และใช้อาหารจากมื้อปกติ จึงไม่เพิ่มแคลอรี่
ขโมยอาหารเก่ง วางบ้านอย่างไรให้ปลอดภัย
บีเกิ้ลหาอาหารเก่งและอดทน เคาน์เตอร์ ถุงในรถ กระเป๋าเป้ที่วางไว้ข้างโซฟา ถังขยะที่ฝาไม่ล็อก เป็นเป้าทั้งหมด นอกจากน้ำหนัก ยังมีอาหารที่เป็นพิษต่อหมาด้วย
จัดบ้านแบบกันบีเกิ้ล
- ถังขยะในครัวใช้แบบมีฝาล็อก หรือเก็บในตู้
- ไม่วางกระเป๋าที่มีขนมไว้บนพื้นหรือโซฟา
- ถุงอาหารหมาเก็บในกล่องฝาล็อก บางตัวกัดถุงทะลุแล้วกินจนท้องอืด
- ยาทุกชนิดอยู่ในตู้สูงที่ปิดได้
- ชามอาหารแมววางในที่ที่หมาเข้าไม่ถึง
หูยาวพับลง จุดที่ต้องดูแลเป็นประจำ
หูยาวที่พับปิดรูหูทำให้ช่องหูอับและชื้น โดยเฉพาะในอากาศร้อนชื้นของไทยและหลังอาบน้ำ เราเปิดหูดูทุกสัปดาห์
| สิ่งที่เห็น | ปกติไหม | ทำอย่างไร |
|---|---|---|
| ผิวในหูสีชมพูอ่อน ไม่มีกลิ่น | ปกติ | เช็ดเฉพาะส่วนที่มองเห็นด้วยสำลีชุบน้ำยาเช็ดหูสำหรับหมา |
| ขี้หูสีน้ำตาลเล็กน้อย | ส่วนใหญ่ปกติ | เช็ดออก ไม่แหย่ลึก |
| แดง มีกลิ่นเปรี้ยวหรือเหม็น | ไม่ปกติ | นัดสัตวแพทย์ |
| สะบัดหัวบ่อย เกาหูจนเป็นแผล | ไม่ปกติ | นัดสัตวแพทย์ |
| เอียงหัวข้างเดียว เดินเซ | ไม่ปกติ เร่งด่วน | ไปหาหมอในวันนั้น |
หลังอาบน้ำหรือว่ายน้ำ ให้ซับหูด้านในให้แห้ง ห้ามใช้ไม้พันสำลีแหย่เข้าไปในช่องหู ถ้าหูอักเสบซ้ำบ่อย อ่านต่อได้ใน หูอักเสบในหมา และให้หมอหาสาเหตุ เช่น ภูมิแพ้ ซึ่งต้องคุมที่ต้นเหตุ
หลังและน้ำหนัก สองเรื่องที่ผูกกัน
Cornell Riney Canine Health Center จัดบีเกิ้ลอยู่ในกลุ่มพันธุ์ที่เสี่ยงโรคหมอนรองกระดูกสันหลัง ร่วมกับดัชชุนด์และคอร์กี้ ในหมากลุ่มนี้หมอนรองกระดูกเปลี่ยนสภาพเร็วตั้งแต่อายุยังน้อย สัญญาณที่ Cornell ระบุได้แก่ ปวดคอหรือหลัง ไม่ยอมกระโดดหรือไม่ยอมให้อุ้ม ร้องเมื่อขยับตัว หลังโก่ง ขาหลังอ่อนแรงหรือเดินเซ ไปจนถึงอัมพาต และการรักษาเร็วให้ผลดีที่สุด
Cornell แนะนำให้คุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ ใช้ทางลาดหรือบันไดแทนการกระโดด และใช้สายรัดอกแบบคล้องด้านหน้า
บีเกิ้ลกินเก่งและขอเก่ง เจ้าของหลายคนใจอ่อนกับแววตาแบบที่ AKC พูดถึง ผลคือหมาอ้วนที่หลังรับน้ำหนักเกิน
วิธีที่ใช้ได้ทุกวัน
- ชั่งอาหารด้วยตาชั่ง ไม่ใช้ถ้วยกะ
- ใช้อาหารเม็ดของมื้อนั้นเป็นขนมฝึกและเกมดมกลิ่น
- ทุกคนในบ้านตกลงกันว่าใครเป็นคนให้อาหาร คนอื่นไม่ให้เพิ่ม
- ชั่งน้ำหนักเดือนละครั้ง
ขนสั้นแต่ร่วง และการอยู่ในอากาศร้อน
บีเกิ้ลขนสั้นแน่นสองชั้น ดูแลง่ายกว่าหมาขนยาวมาก แต่ร่วงสม่ำเสมอตลอดปี ขนสั้นที่แข็งเล็กน้อยจะติดผ้าโซฟาและเสื้อผ้าแน่นกว่าขนนุ่ม
สิ่งที่เราทำเป็นประจำ
- แปรงด้วยแปรงยางหรือถุงมือแปรงขนสัปดาห์ละสองถึงสามครั้ง ช่วงผลัดขนแปรงทุกวัน
- อาบน้ำเดือนละครั้งหรือเมื่อเปื้อน ไม่ต้องบ่อยกว่านั้น เพราะบีเกิ้ลไม่ได้มีกลิ่นตัวแรงถ้าผิวแข็งแรง
- เช็ดใต้หูและรอบคอที่มักมีคราบอาหาร เพราะหูยาวตกลงไปในชามเวลากิน
ในเมืองไทย บีเกิ้ลทนร้อนได้ดีกว่าหมาขนหนาหลายพันธุ์ แต่เป็นหมาที่ก้มหน้าดมพื้นทั้งทาง ถนนและทางเท้าที่ร้อนตอนกลางวันจึงร้อนทั้งอุ้งเท้าและใบหน้า ให้เดินช่วงเช้าก่อนแดดแรงและหลังพระอาทิตย์ตก ถ้าแตะพื้นด้วยหลังมือแล้วร้อนจนวางค้างไม่ได้ ก็ร้อนเกินสำหรับเท้าหมา
บีเกิ้ลกับเด็ก หมาตัวอื่น และผู้มาเยือน
เพราะถูกเพาะมาให้ทำงานเป็นฝูง บีเกิ้ลส่วนใหญ่เข้ากับหมาตัวอื่นได้ดี และบ้านที่มีบีเกิ้ลสองตัวมักพบว่าปัญหาเหงาลดลงชัดเจน ส่วนกับเด็ก บีเกิ้ลมีขนาดที่เด็กกอดได้และนิสัยร่าเริงพอจะเล่นด้วยทั้งวัน
ข้อที่ต้องสอนเด็กคืออย่าถือขนมเดินไปมาต่อหน้าหมา บีเกิ้ลจะกระโดดแย่ง ซึ่งไม่ได้มาจากความก้าวร้าว แต่ทำให้เด็กตกใจและล้มได้ ให้เด็กเป็นคนสั่งนั่งก่อนให้ขนม หมาจะเรียนรู้ว่าเด็กคือคนที่ต้องฟัง
กับคนแปลกหน้า บีเกิ้ลมักส่งเสียงทักแล้วเดินเข้าไปดมอย่างเป็นมิตร จึงไม่ได้เป็นหมาเฝ้าบ้าน ถ้าต้องการหมาที่หวงพื้นที่ ควรมองพันธุ์อื่น
ฝึกบีเกิ้ล ใช้สิ่งที่น้องสนใจอยู่แล้ว
บีเกิ้ลตอบสนองดีมากกับรางวัลที่เป็นอาหาร และเบื่อเร็วกับการซ้ำท่าเดิม แนวทางที่เราใช้
- ฝึกครั้งละห้านาที วันละหลายครั้ง
- เริ่มในห้องที่ไม่มีกลิ่นล่อ แล้วค่อยย้ายออกไปหน้าบ้าน
- เปลี่ยนการฝึกให้เป็นเกม เช่น นั่งก่อนแล้วได้ไปดมกลิ่น
- ไม่ลงโทษด้วยการตีหรือตะคอก บีเกิ้ลจะหลบไปหากลิ่นแทนการฟังเรา
การฝึกขับถ่ายให้เวลานานกว่าพันธุ์อื่นได้ในบางตัว เพราะกลิ่นเดิมบนพื้นดึงให้กลับไปขับถ่ายที่เดิม ทำความสะอาดจุดที่พลาดด้วยน้ำยาย่อยกลิ่นแทนน้ำยาถูพื้นทั่วไป
ตารางเลี้ยงบีเกิ้ลหนึ่งวัน และพาไปหาหมอทันทีถ้า
| ช่วงเวลา | กิจกรรม |
|---|---|
| เช้ามืด | เดินสายจูง 30 นาที สลับเดินตรงกับดมกลิ่น |
| ก่อนออกจากบ้าน | อาหารเช้าใส่ของเล่นยัดอาหาร |
| กลางวัน | อยู่บ้านในพื้นที่ที่ปลอดภัย มีน้ำ ไม่มีของกินวางล่อ |
| เย็น | เกมดมกลิ่นในบ้าน 15 นาที ฝึกท่า 5 นาที |
| หัวค่ำ | เดินสายจูง อาหารเย็น |
| ทุกสัปดาห์ | เปิดหูดู เช็ดหู แปรงขน |
| ทุกเดือน | ชั่งน้ำหนัก ตัดเล็บ ป้องกันเห็บหมัดตามที่หมอแนะนำ |
พาไปหาหมอทันทีถ้า
- กินอาหารที่เป็นพิษ ยาคน หรือขโมยอาหารปริมาณมากจนท้องป่อง
- ร้องเมื่ออุ้ม หลังโก่ง ขาหลังอ่อนแรงหรือเดินเซ
- เอียงหัวข้างเดียว หูบวม หรือมีหนองจากหู
- อาเจียนซ้ำ ไม่กิน หรือซึมผิดปกติเกินหนึ่งวัน
คำถามที่พบบ่อย
บีเกิ้ลเห่าหรือหอนเยอะไหม
หลายตัวส่งเสียงหอนยาวที่เรียกว่า bay ซึ่งเป็นเสียงที่ใช้บอกฝูงตอนตามกลิ่น ในบ้านมักได้ยินเมื่อเบื่อหรืออยู่คนเดียว การให้ทำกิจกรรมดมกลิ่นพอและฝึกอยู่ลำพังช่วยลดได้ แต่บีเกิ้ลที่เงียบสนิทหาได้ยาก
เลี้ยงบีเกิ้ลคู่กับแมวได้ไหม
หลายบ้านเลี้ยงร่วมกันได้ โดยเฉพาะเมื่อหมาโตมากับแมวตั้งแต่เด็ก จุดที่ต้องระวังคืออาหารแมวและกระบะทราย บีเกิ้ลมักขโมยอาหารแมว ให้วางชามแมวในที่สูงหรือห้องที่หมาเข้าไม่ได้
บีเกิ้ลฝึกยากจริงไหม
ไม่ได้ฝึกยากเพราะไม่ฉลาด แต่เพราะกลิ่นสำคัญกว่าเสียงเรียกของเรา ฝึกด้วยขนมที่น้องชอบ ฝึกในที่ที่มีกลิ่นรบกวนน้อยก่อน แล้วค่อยเพิ่มความยาก
แหล่งอ้างอิง
- Beagle Dog Breed Information | American Kennel Club
- Chondrodystrophy and intervertebral disc disease (CDDY/IVDD) | Cornell Richard P. Riney Canine Health Center
- Nutrition Guidelines | World Small Animal Veterinary Association
