อาหาร

นมพาสเจอร์ไรส์ UHT สเตอริไลส์ ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี

โดย ทีมบรรณาธิการ ข่าวด่วน | | อ่าน 8 นาที

นมพาสเจอร์ไรส์ UHT สเตอริไลส์ ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี

ประเด็นสำคัญ

  • นมพาสเจอร์ไรส์ต้องแช่เย็นไม่เกิน 8 องศาเซลเซียสและเก็บได้ราว 10 วันนับจากวันบรรจุ
  • นม UHT เก็บที่อุณหภูมิห้อง ไม่โดนแดด ได้ราว 6 เดือน
  • นมสเตอริไลส์ (แบบกระป๋อง) เก็บได้ราว 12 เดือนโดยไม่ต้องแช่เย็น
  • ทุกแบบต้องมีเลขสารบบอาหาร 13 หลัก ฉลากครบ และบรรจุภัณฑ์ไม่รั่ว ไม่บวม ไม่ฉีก
  • เมื่อเปิดแล้ว ควรแช่เย็นทุกแบบ และไม่ควรดื่มจากกล่องโดยตรง

ทั้งสามแบบเป็นนมที่ผ่านความร้อนเพื่อฆ่าเชื้อ ต่างกันที่วิธีเก็บและอายุการเก็บ นมพาสเจอร์ไรส์ต้องอยู่ในตู้เย็นตลอดและเก็บได้ราว 10 วัน นม UHT เก็บที่อุณหภูมิห้องได้ราว 6 เดือน และนมสเตอริไลส์เก็บได้ราว 12 เดือนโดยไม่ต้องแช่เย็น ตัวเลขทั้งหมดนี้เป็นของนมที่ยังไม่เปิดกล่อง

คนที่ไปซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วงงว่าทำไมกล่องหนึ่งวางตู้เย็น อีกกล่องวางชั้นธรรมดา คำตอบอยู่ที่ความรุนแรงของความร้อนที่ใช้ตอนผลิต ซึ่งกำหนดอายุการเก็บ

เทียบกันทีละแบบ

ข้อมูลในตารางนี้มาจากหน้าให้ความรู้ของ อย. และข่าววันดื่มนมโลก

ชนิด วิธีเก็บก่อนเปิด อายุการเก็บโดยประมาณ
นมพาสเจอร์ไรส์ แช่เย็นไม่เกิน 8 องศาเซลเซียสตลอดเวลา ราว 10 วันนับจากวันบรรจุ
นม UHT อุณหภูมิห้อง ไม่ให้ถูกแดดโดยตรง ราว 6 เดือน
นมสเตอริไลส์ (กระป๋อง) ไม่ต้องแช่เย็น ไม่ให้ถูกแดดโดยตรง ราว 12 เดือน
เครื่องดื่มนมเปรี้ยวพาสเจอร์ไรส์ แช่เย็นไม่เกิน 8 องศาเซลเซียส ไม่เกิน 30 วัน
เครื่องดื่มนมเปรี้ยว UHT ไม่ต้องแช่เย็น ราว 8 เดือน

ผมเรียงตารางจากที่ปรากฏในหน้าของ อย. ส่วนอุณหภูมิความร้อนที่ใช้ฆ่าเชื้อของแต่ละแบบ ผมขอไม่ใส่ เพราะไม่ได้เปิดอ่านจากเอกสารกฎหมายต้นฉบับ

กล่องนมบนชั้นวางในซูเปอร์มาร์เก็ต

เลือกแบบไหนตามการใช้งาน

เกณฑ์ที่ผมใช้ตัดสินในครัวไม่เกี่ยวกับว่าแบบไหนดีกว่า แต่เกี่ยวกับว่าบ้านใช้นมหมดเร็วแค่ไหน

  • ดื่มทุกวัน และมีตู้เย็นว่าง ซื้อพาสเจอร์ไรส์ได้ แต่ต้องดูวันบรรจุและตรวจว่าร้านแช่เย็นอย่างต่อเนื่อง
  • ซื้อทีละมาก หรือใช้เป็นสต็อกสำหรับทำขนมและกาแฟ UHT สะดวกกว่า เพราะวางตู้ครัวได้ ใช้เมื่อไรค่อยแช่
  • เตรียมไว้ใช้ในสถานการณ์ที่ตู้เย็นใช้ไม่ได้ เช่นตั้งแคมป์หรือไฟดับ UHT และสเตอริไลส์เหมาะกว่า เมนูตั้งแคมป์ดูที่ ไอเดียอาหารตั้งแคมป์

ถ้าอยากเปลี่ยนมาเป็นนมถั่วเหลืองหรือนมพืชชนิดอื่น เรื่องนั้นเป็นอีกเรื่อง ดูข้อมูลได้ที่ นมถั่วเหลืองมีประโยชน์อย่างไร และ นมโอ๊ตคืออะไร

ดูอะไรบนฉลากและกล่อง

อย. ให้เกณฑ์เลือกซื้อไว้ชัดเจนสามข้อ

  1. เลขสารบบอาหาร 13 หลัก ถ้าอยากรู้วิธีอ่านและตรวจเลข ดูที่ วิธีตรวจสอบเลข อย. บนฉลากอาหาร
  2. ฉลากครบ คือมีชื่ออาหาร ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ปริมาตรสุทธิ ส่วนประกอบสำคัญ วันผลิตและวันหมดอายุ
  3. บรรจุภัณฑ์ไม่รั่ว ไม่บวม ไม่ฉีกขาด

ข้อที่สามสำคัญกับ UHT มากเป็นพิเศษ เพราะกล่องที่บวมคือสัญญาณว่าด้านในมีแก๊สเกิดขึ้น ซึ่งไม่ควรเปิดดื่ม หน้า อย. ที่ผมอ่านระบุให้ดูว่าไม่บวม แต่ไม่ได้อธิบายสาเหตุของการบวม คำอธิบายเรื่องแก๊สเป็นการตีความของผมเอง

นอกจากสินค้า ให้ดูร้านด้วย อย. แนะนำให้เลี่ยงร้านที่เก็บนมไว้ในตู้ที่อุ่น ถูกแดด หรือไม่มีการป้องกันหนู

ขวดแก้วใส่นมในตู้เย็น

เปิดกล่องแล้ว เก็บอย่างไร

หน้าให้ความรู้ของ อย. แนะนำสำหรับนมพาสเจอร์ไรส์ว่า ให้เทส่วนที่เหลือใส่ภาชนะอื่นแทนการดื่มจากกล่องโดยตรง เหตุผลคือน้ำลายและเชื้อจากปากจะลงไปในกล่อง

ผมใช้หลักเดียวกันกับทุกชนิดที่เปิดแล้ว

  1. เทใส่ขวดหรือภาชนะแก้วสะอาดที่มีฝา
  2. เขียนวันที่เปิดบนฝา
  3. วางชั้นในของตู้เย็น ไม่วางที่ประตู เพราะอุณหภูมิที่ประตูแกว่งตอนเปิดปิด
  4. ดมและมองก่อนใช้ทุกครั้ง ถ้ากลิ่นเปรี้ยวหรือจับตัวเป็นก้อน ให้ทิ้ง

ข้อ 1 เป็นข้อที่ อย. ระบุ ส่วนข้อ 2 ถึง 4 เป็นวิธีปฏิบัติที่ผมแนะนำเอง ไม่ได้มาจากหน้าของ อย. ถ้าสงสัยว่านมที่เปิดแล้วเกินวันหมดอายุยังกินได้ไหม อ่านภาพรวมที่ กินอาหารหมดอายุได้ไหม

นมไม่ใช่แหล่งแคลเซียมเดียว

สำหรับคนที่แพ้นมหรือดื่มนมแล้วท้องอืด ยังมีอาหารอื่นที่ให้แคลเซียม ดูรายการที่ อาหารที่มีแคลเซียมสูง และถ้าสนใจนมเปรี้ยวหรือโยเกิร์ต ดู โยเกิร์ตคืออะไร

ซื้อครั้งแรก ทำอย่างไร

  • เริ่มจากซื้อทีละกล่องเล็ก ลองทั้งสองชนิดเพื่อดูว่ารสและกลิ่นที่บ้านชอบเป็นแบบไหน
  • เขียนวันที่ซื้อและวันเปิดไว้บนกล่อง จะได้ไม่ต้องจำ
  • ถ้าซื้อออนไลน์ ให้ดูว่าผู้ขายส่งแบบแช่เย็นสำหรับนมพาสเจอร์ไรส์ ถ้าถึงบ้านแล้วกล่องอุ่น ไม่ควรรับ

คำถามที่พบบ่อย

นม UHT มีประโยชน์น้อยกว่านมพาสเจอร์ไรส์ไหม

แหล่งข้อมูลของ อย. ที่ผมเปิดอ่านไม่ได้เทียบคุณค่าทางโภชนาการของสองแบบ จึงสรุปไม่ได้ ที่ระบุไว้ชัดคือวิธีเก็บและอายุการเก็บ ถ้าสนใจเรื่องสารอาหารให้เทียบจากฉลากโภชนาการของสินค้าแต่ละยี่ห้อ

นมที่ไม่ต้องแช่เย็น เปิดแล้วเก็บนอกตู้เย็นได้ไหม

ไม่ควร ความหมายของ ไม่ต้องแช่เย็น ใช้กับกล่องที่ยังไม่เปิด เมื่อเปิดแล้วควรเทใส่ภาชนะสะอาดมีฝาปิดและแช่เย็น แล้วดื่มให้หมดโดยเร็ว

แหล่งอ้างอิง

  1. นมพาสเจอร์ไรส์ UHT สเตอริไลส์ เลือกซื้ออย่างไร | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
  2. วันดื่มนมโลก | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดอาหาร

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดอาหาร