อาหาร

ปิ้งย่างไหม้ ก่อมะเร็งจริงไหม และย่างอย่างไรให้เสี่ยงน้อย

โดย ทีมบรรณาธิการ ข่าวด่วน | | อ่าน 9 นาที

ปิ้งย่างไหม้ ก่อมะเร็งจริงไหม และย่างอย่างไรให้เสี่ยงน้อย

ใจความสำคัญ

  • เนื้อปิ้งย่างที่ไหม้เกรียมมีสารเอชซีเอและพีเอเอช ซึ่งก่อมะเร็งในสัตว์ทดลอง แต่ยังไม่มีข้อสรุปแน่ชัดว่าก่อมะเร็งในคน
  • การศึกษาในหนูใช้ปริมาณสูงกว่าที่คนกินจริงหลายร้อยถึงหลายพันเท่า
  • สารเอชซีเอเกิดมากเมื่อปรุงที่อุณหภูมิเกินประมาณ 149 องศาเซลเซียสหรือใช้เวลานาน
  • ลดความเสี่ยงได้ด้วยการหลีกเลี่ยงไฟตรง ตัดส่วนไหม้ทิ้ง พลิกบ่อย และตัดมันก่อนย่าง
  • ผู้มีโรคประจำตัวหรือกังวลเรื่องมะเร็งควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร

เนื้อที่ย่างจนไหม้เกรียมมีสารเคมีที่ก่อมะเร็งในสัตว์ทดลองจริง แต่ยังไม่มีหลักฐานที่ฟันธงได้ว่าก่อมะเร็งในคน และปริมาณที่ใช้ในห้องทดลองสูงกว่าที่คนกินจริงมาก ข้อสรุปที่ใช้ได้ในครัวคือ ไม่ต้องกลัวหมูปิ้งไม้เดียว แต่ไม่ควรกินส่วนที่ไหม้ดำเป็นประจำ และควรเลือกวิธีย่างที่ลดการไหม้

ข้อมูลทั้งหมดมาจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา (NCI) และสำนักงานอาหารสิงคโปร์ (SFA) ผมเลือกสองหน่วยนี้เพราะอธิบายกลไกและตัวเลขไว้ครบ และเปิดอ่านได้จริง

สารที่เกิดบนเนื้อย่างมีสามกลุ่ม

เมื่อเนื้อสัตว์ถูกความร้อนสูง สารที่นักวิจัยจับตามองมีดังนี้

  • เฮเทอโรไซคลิกอะโรมาติกเอมีน (HCAs) เกิดจากปฏิกิริยาของกรดอะมิโน น้ำตาล และครีเอทีนในเนื้อ เมื่อเจอความร้อนสูง
  • โพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAHs) เกิดเมื่อไขมันหยดลงบนไฟหรือพื้นผิวร้อนจนเกิดควัน แล้วควันลอยกลับมาเคลือบเนื้อ
  • ไนโตรซามีน ที่ SFA ระบุว่าเกี่ยวกับเนื้อแปรรูปหมักเกลือ เช่นไส้กรอกหรือเบคอน

สองกลุ่มแรกเกิดจากการปรุงเอง ส่วนกลุ่มที่สามเกี่ยวกับสารที่ใช้ถนอมเนื้อ ถ้าอยากรู้ว่าสารถนอมอาหารในเนื้อแปรรูปคืออะไร อ่านต่อได้ที่ วัตถุกันเสียในอาหาร

หมูปิ้งบนเตาถ่าน

ผลการวิจัยบอกอะไรจริง ๆ

NCI สรุปไว้ว่า การทดลองในหนูพบว่า HCAs และ PAHs ทำให้เกิดมะเร็งได้ แต่ปริมาณที่ให้หนูสูงกว่าที่คนได้รับจากอาหารหลายพันเท่า SFA ใช้ตัวเลขใกล้กัน คือประมาณ 1,000 เท่าของอาหารปกติ และสรุปว่าการกินในระดับพอประมาณไม่น่าจะเป็นอันตราย

ส่วนการศึกษาในคน NCI บอกว่า ผลยังขัดแย้งกัน บางการศึกษาพบความเกี่ยวข้องระหว่างการกินเนื้อสุกจัด ทอด หรือย่างบาร์บีคิว กับมะเร็งลำไส้ใหญ่ ตับอ่อน และต่อมลูกหมาก ขณะที่บางการศึกษาไม่พบ และยังไม่มีข้อสรุปที่แน่นอน อีกจุดที่คนมักสับสนคือ ปี 2015 หน่วยงาน IARC จัดเนื้อแดงอยู่ในกลุ่ม 2A (น่าจะก่อมะเร็งในคน) แต่ยังไม่สรุปเรื่อง HCAs และ PAHs โดยเฉพาะ

สรุปให้ตรงที่สุดคือ สารพวกนี้น่าเป็นห่วงในเชิงกลไก แต่ความเสี่ยงต่อคนที่กินปกติยังไม่สามารถวัดเป็นตัวเลขชัด ๆ ได้

ตัวแปรที่ทำให้ไหม้มากขึ้น

NCI ระบุว่า การปรุงที่อุณหภูมิสูงกว่า 300 องศาฟาเรนไฮต์ (ราว 149 องศาเซลเซียส) หรือปรุงนาน ทำให้ HCAs เพิ่มขึ้น ส่วน PAHs เพิ่มเมื่อมีควันจากไขมันที่หยดลงไฟ

สิ่งที่ทำ ผลต่อสารที่ไม่ต้องการ
วางเนื้อชิดไฟตรงหรือสัมผัสโลหะร้อนจัด เพิ่ม HCAs
ย่างนานจนผิวดำ เพิ่ม HCAs
ปล่อยมันหยดลงถ่านจนมีควัน เพิ่ม PAHs
ปรุงเนื้อแปรรูปหมักเกลืออย่างไส้กรอกหรือเบคอน มีไนโตรซามีนตามที่ SFA ระบุ

ตารางนี้สรุปจากหลักการของ NCI และ SFA ที่ว่า ไขมันหยด ควัน และอุณหภูมิสูงเป็นสามตัวร้ายหลัก

ย่างอย่างไรให้เสี่ยงน้อยลง

ทั้งสองหน่วยงานให้คำแนะนำซ้อนกันหลายข้อ ผมเรียงเป็นขั้นตอนตามลำดับที่ใช้ในครัวจริง

  1. ตัดมันออกก่อนย่าง ไขมันน้อย ควันจากไขมันหยดก็น้อยตาม
  2. ถ้าเป็นชิ้นหนา ให้อบหรือไมโครเวฟสั้น ๆ ก่อนนำไปย่าง วิธีนี้ NCI ระบุว่าช่วยลด HCAs ได้ เพราะเนื้อใช้เวลาสัมผัสไฟตรงน้อยลง
  3. ย่างด้วยไฟที่ไม่แรงจนผิวไหม้ก่อนในสุก และพลิกบ่อย ๆ
  4. เลี่ยงให้เนื้อสัมผัสเปลวไฟโดยตรง ถ้ามีเตาไฟฟ้าก็ใช้ได้ SFA แนะนำเตาไฟฟ้า
  5. ตัดส่วนที่ไหม้ดำทิ้งก่อนกิน
  6. ไม่ราดน้ำที่เยิ้มจากเนื้อย่างลงบนข้าวจนหมด NCI แนะนำให้เลี่ยงน้ำเยิ้มที่ใช้ทำเกรวี
  7. ย่างในที่โล่งหรือมีการระบายอากาศ หลีกเลี่ยงการสูดควัน

นอกจากย่าง SFA ยังแนะนำให้ผสมวิธีปรุงแบบใช้น้ำหรือไอน้ำ เช่นต้มหรือนึ่ง เข้าไปในสัปดาห์ด้วย ไม่ต้องย่างทุกมื้อ

ตัดส่วนที่ไหม้ของหมูย่างออกก่อนกิน

หมูกระทะ หมูปิ้ง และเนื้อสไลซ์

NCI และ SFA ไม่ได้เทียบเตาหมูกระทะกับเตาถ่านโดยตรง จึงสรุปไม่ได้ว่าเตาแบบไหนปลอดภัยกว่า หลักที่ใช้ได้กับทุกเตาคือ ลดควัน ลดไหม้ และอย่าปล่อยให้เนื้อสัมผัสความร้อนสูงนานเกินจำเป็น

สำหรับเนื้อสไลซ์บาง ๆ ที่สุกเร็ว ปัญหาเรื่องความหนาและเวลาจะน้อยกว่าชิ้นหนาอยู่แล้ว การเลือกเนื้อและเก็บเนื้อให้สดตั้งแต่ต้นก็สำคัญ ดูเกณฑ์เลือกได้ที่ วิธีเลือกเนื้อหมูสด และถ้าซื้อแช่แข็งมา ดูวิธีละลายที่ วิธีละลายเนื้อสัตว์

ถ้าจัดหมูกระทะกินเองที่บ้าน ดูการหมักหมูและการตั้งเตาที่ หมูกระทะทำเองที่บ้าน

ใครควรระวังเป็นพิเศษ

NCI และ SFA เป็นข้อมูลระดับประชากรทั่วไป ถ้ามีประวัติมะเร็งในครอบครัว มีโรคลำไส้ หรือได้รับคำแนะนำเรื่องอาหารจากแพทย์อยู่แล้ว ให้ถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารว่าปริมาณเนื้อย่างและเนื้อแปรรูปที่เหมาะกับตัวเองคือเท่าไร เพราะตัวเลขกลางของงานวิจัยบอกรายบุคคลไม่ได้

ครัวบ้านทำได้ทันที

  • เตรียมผักสดหรือผักย่างเคียงไว้ทุกมื้อที่มีเนื้อย่าง ดูปริมาณผักผลไม้ต่อวันที่ ผักผลไม้วันละเท่าไร
  • ไม้หมูปิ้งที่ปิ้งจนขอบดำ ให้ใช้มีดปาดขอบออกก่อนจิ้มน้ำจิ้ม
  • สลับเมนูย่างกับเมนูนึ่งหรือต้มในสัปดาห์เดียวกัน

แหล่งอ้างอิง

  1. Chemicals in Meat Cooked at High Temperatures and Cancer Risk | National Cancer Institute (สถาบันมะเร็งแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา)
  2. Chemicals Produced When Cooking Meat | Singapore Food Agency (SFA)

อ่านเรื่องอื่นในหมวดอาหาร

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดอาหาร