ใจความสำคัญ
- เนื้อปิ้งย่างที่ไหม้เกรียมมีสารเอชซีเอและพีเอเอช ซึ่งก่อมะเร็งในสัตว์ทดลอง แต่ยังไม่มีข้อสรุปแน่ชัดว่าก่อมะเร็งในคน
- การศึกษาในหนูใช้ปริมาณสูงกว่าที่คนกินจริงหลายร้อยถึงหลายพันเท่า
- สารเอชซีเอเกิดมากเมื่อปรุงที่อุณหภูมิเกินประมาณ 149 องศาเซลเซียสหรือใช้เวลานาน
- ลดความเสี่ยงได้ด้วยการหลีกเลี่ยงไฟตรง ตัดส่วนไหม้ทิ้ง พลิกบ่อย และตัดมันก่อนย่าง
- ผู้มีโรคประจำตัวหรือกังวลเรื่องมะเร็งควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร
เนื้อที่ย่างจนไหม้เกรียมมีสารเคมีที่ก่อมะเร็งในสัตว์ทดลองจริง แต่ยังไม่มีหลักฐานที่ฟันธงได้ว่าก่อมะเร็งในคน และปริมาณที่ใช้ในห้องทดลองสูงกว่าที่คนกินจริงมาก ข้อสรุปที่ใช้ได้ในครัวคือ ไม่ต้องกลัวหมูปิ้งไม้เดียว แต่ไม่ควรกินส่วนที่ไหม้ดำเป็นประจำ และควรเลือกวิธีย่างที่ลดการไหม้
ข้อมูลทั้งหมดมาจากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา (NCI) และสำนักงานอาหารสิงคโปร์ (SFA) ผมเลือกสองหน่วยนี้เพราะอธิบายกลไกและตัวเลขไว้ครบ และเปิดอ่านได้จริง
สารที่เกิดบนเนื้อย่างมีสามกลุ่ม
เมื่อเนื้อสัตว์ถูกความร้อนสูง สารที่นักวิจัยจับตามองมีดังนี้
- เฮเทอโรไซคลิกอะโรมาติกเอมีน (HCAs) เกิดจากปฏิกิริยาของกรดอะมิโน น้ำตาล และครีเอทีนในเนื้อ เมื่อเจอความร้อนสูง
- โพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAHs) เกิดเมื่อไขมันหยดลงบนไฟหรือพื้นผิวร้อนจนเกิดควัน แล้วควันลอยกลับมาเคลือบเนื้อ
- ไนโตรซามีน ที่ SFA ระบุว่าเกี่ยวกับเนื้อแปรรูปหมักเกลือ เช่นไส้กรอกหรือเบคอน
สองกลุ่มแรกเกิดจากการปรุงเอง ส่วนกลุ่มที่สามเกี่ยวกับสารที่ใช้ถนอมเนื้อ ถ้าอยากรู้ว่าสารถนอมอาหารในเนื้อแปรรูปคืออะไร อ่านต่อได้ที่ วัตถุกันเสียในอาหาร

ผลการวิจัยบอกอะไรจริง ๆ
NCI สรุปไว้ว่า การทดลองในหนูพบว่า HCAs และ PAHs ทำให้เกิดมะเร็งได้ แต่ปริมาณที่ให้หนูสูงกว่าที่คนได้รับจากอาหารหลายพันเท่า SFA ใช้ตัวเลขใกล้กัน คือประมาณ 1,000 เท่าของอาหารปกติ และสรุปว่าการกินในระดับพอประมาณไม่น่าจะเป็นอันตราย
ส่วนการศึกษาในคน NCI บอกว่า ผลยังขัดแย้งกัน บางการศึกษาพบความเกี่ยวข้องระหว่างการกินเนื้อสุกจัด ทอด หรือย่างบาร์บีคิว กับมะเร็งลำไส้ใหญ่ ตับอ่อน และต่อมลูกหมาก ขณะที่บางการศึกษาไม่พบ และยังไม่มีข้อสรุปที่แน่นอน อีกจุดที่คนมักสับสนคือ ปี 2015 หน่วยงาน IARC จัดเนื้อแดงอยู่ในกลุ่ม 2A (น่าจะก่อมะเร็งในคน) แต่ยังไม่สรุปเรื่อง HCAs และ PAHs โดยเฉพาะ
สรุปให้ตรงที่สุดคือ สารพวกนี้น่าเป็นห่วงในเชิงกลไก แต่ความเสี่ยงต่อคนที่กินปกติยังไม่สามารถวัดเป็นตัวเลขชัด ๆ ได้
ตัวแปรที่ทำให้ไหม้มากขึ้น
NCI ระบุว่า การปรุงที่อุณหภูมิสูงกว่า 300 องศาฟาเรนไฮต์ (ราว 149 องศาเซลเซียส) หรือปรุงนาน ทำให้ HCAs เพิ่มขึ้น ส่วน PAHs เพิ่มเมื่อมีควันจากไขมันที่หยดลงไฟ
| สิ่งที่ทำ | ผลต่อสารที่ไม่ต้องการ |
|---|---|
| วางเนื้อชิดไฟตรงหรือสัมผัสโลหะร้อนจัด | เพิ่ม HCAs |
| ย่างนานจนผิวดำ | เพิ่ม HCAs |
| ปล่อยมันหยดลงถ่านจนมีควัน | เพิ่ม PAHs |
| ปรุงเนื้อแปรรูปหมักเกลืออย่างไส้กรอกหรือเบคอน | มีไนโตรซามีนตามที่ SFA ระบุ |
ตารางนี้สรุปจากหลักการของ NCI และ SFA ที่ว่า ไขมันหยด ควัน และอุณหภูมิสูงเป็นสามตัวร้ายหลัก
ย่างอย่างไรให้เสี่ยงน้อยลง
ทั้งสองหน่วยงานให้คำแนะนำซ้อนกันหลายข้อ ผมเรียงเป็นขั้นตอนตามลำดับที่ใช้ในครัวจริง
- ตัดมันออกก่อนย่าง ไขมันน้อย ควันจากไขมันหยดก็น้อยตาม
- ถ้าเป็นชิ้นหนา ให้อบหรือไมโครเวฟสั้น ๆ ก่อนนำไปย่าง วิธีนี้ NCI ระบุว่าช่วยลด HCAs ได้ เพราะเนื้อใช้เวลาสัมผัสไฟตรงน้อยลง
- ย่างด้วยไฟที่ไม่แรงจนผิวไหม้ก่อนในสุก และพลิกบ่อย ๆ
- เลี่ยงให้เนื้อสัมผัสเปลวไฟโดยตรง ถ้ามีเตาไฟฟ้าก็ใช้ได้ SFA แนะนำเตาไฟฟ้า
- ตัดส่วนที่ไหม้ดำทิ้งก่อนกิน
- ไม่ราดน้ำที่เยิ้มจากเนื้อย่างลงบนข้าวจนหมด NCI แนะนำให้เลี่ยงน้ำเยิ้มที่ใช้ทำเกรวี
- ย่างในที่โล่งหรือมีการระบายอากาศ หลีกเลี่ยงการสูดควัน
นอกจากย่าง SFA ยังแนะนำให้ผสมวิธีปรุงแบบใช้น้ำหรือไอน้ำ เช่นต้มหรือนึ่ง เข้าไปในสัปดาห์ด้วย ไม่ต้องย่างทุกมื้อ

หมูกระทะ หมูปิ้ง และเนื้อสไลซ์
NCI และ SFA ไม่ได้เทียบเตาหมูกระทะกับเตาถ่านโดยตรง จึงสรุปไม่ได้ว่าเตาแบบไหนปลอดภัยกว่า หลักที่ใช้ได้กับทุกเตาคือ ลดควัน ลดไหม้ และอย่าปล่อยให้เนื้อสัมผัสความร้อนสูงนานเกินจำเป็น
สำหรับเนื้อสไลซ์บาง ๆ ที่สุกเร็ว ปัญหาเรื่องความหนาและเวลาจะน้อยกว่าชิ้นหนาอยู่แล้ว การเลือกเนื้อและเก็บเนื้อให้สดตั้งแต่ต้นก็สำคัญ ดูเกณฑ์เลือกได้ที่ วิธีเลือกเนื้อหมูสด และถ้าซื้อแช่แข็งมา ดูวิธีละลายที่ วิธีละลายเนื้อสัตว์
ถ้าจัดหมูกระทะกินเองที่บ้าน ดูการหมักหมูและการตั้งเตาที่ หมูกระทะทำเองที่บ้าน
ใครควรระวังเป็นพิเศษ
NCI และ SFA เป็นข้อมูลระดับประชากรทั่วไป ถ้ามีประวัติมะเร็งในครอบครัว มีโรคลำไส้ หรือได้รับคำแนะนำเรื่องอาหารจากแพทย์อยู่แล้ว ให้ถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารว่าปริมาณเนื้อย่างและเนื้อแปรรูปที่เหมาะกับตัวเองคือเท่าไร เพราะตัวเลขกลางของงานวิจัยบอกรายบุคคลไม่ได้
ครัวบ้านทำได้ทันที
- เตรียมผักสดหรือผักย่างเคียงไว้ทุกมื้อที่มีเนื้อย่าง ดูปริมาณผักผลไม้ต่อวันที่ ผักผลไม้วันละเท่าไร
- ไม้หมูปิ้งที่ปิ้งจนขอบดำ ให้ใช้มีดปาดขอบออกก่อนจิ้มน้ำจิ้ม
- สลับเมนูย่างกับเมนูนึ่งหรือต้มในสัปดาห์เดียวกัน
แหล่งอ้างอิง
- Chemicals in Meat Cooked at High Temperatures and Cancer Risk | National Cancer Institute (สถาบันมะเร็งแห่งชาติ สหรัฐอเมริกา)
- Chemicals Produced When Cooking Meat | Singapore Food Agency (SFA)





