อาหาร

อาหารฮาลาล คืออะไร ดูตรารับรองยังไงให้แน่ใจก่อนซื้อ

โดย ทีมบรรณาธิการ ข่าวด่วน | | อ่าน 10 นาที

อาหารฮาลาล คืออะไร ดูตรารับรองยังไงให้แน่ใจก่อนซื้อ

สรุปสั้นๆ

  • ฮาลาล แปลว่า สิ่งที่อนุญาตให้บริโภคได้ ส่วนฮารอมคือสิ่งต้องห้าม และมัสบุฮฺคือสิ่งที่ยังน่าสงสัยจนกว่าจะพิสูจน์ได้
  • อาหารฮาลาลที่ดีต้องเป็นตอยยิบด้วย คือดี สะอาด ไม่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค
  • ตรารับรองฮาลาลตรวจสถานะได้ผ่านเว็บไซต์ฝ่ายกิจการฮาลาลของสำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย
  • ควรอ่านส่วนประกอบควบคู่กับตรา เพราะมีกรณีสินค้ามีตราแต่ฉลากระบุส่วนประกอบรสหมู
  • แอลกอฮอล์ เจละติน และคาร์ราจีแนน เป็นสามรายการที่ผู้ซื้อมักสงสัยมากที่สุด

ฮาลาล เป็นคำภาษาอาหรับ แปลว่า สิ่งที่ได้รับอนุญาตให้บริโภคหรือใช้ได้ อาหารฮาลาลจึงหมายถึงอาหารที่ผ่านหลักเกณฑ์ว่าอนุญาตสำหรับผู้นับถือศาสนาอิสลาม และบนบรรจุภัณฑ์ในไทยจะเห็นเป็นตราฮาลาลที่หน่วยรับรองออกให้ ส่วนจะดูว่าตราจริงหรือไม่ ให้เข้าเว็บไซต์ฝ่ายกิจการฮาลาลของสำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย แล้วตรวจสถานะโลโก้และสถานะผลิตภัณฑ์จากลิงก์ที่หน้าแรก

เรื่องที่คนซื้อกังวลมักไม่ใช่คำจำกัดความ แต่เป็นสถานการณ์หน้าชั้นวางสินค้า เห็นตรา แต่ไม่รู้ว่าเชื่อได้แค่ไหน หรือไม่เห็นตรา แต่ส่วนประกอบดูไม่น่ามีปัญหา บทความนี้เรียงตามคำถามเหล่านั้น

คำศัพท์สี่คำที่เจอบ่อย

ศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายศัพท์พื้นฐานไว้ในหน้าคำถามที่พบบ่อย

คำ ความหมาย
ฮาลาล สิ่งที่ได้รับอนุญาต
ฮารอม สิ่งที่ต้องห้าม
ตอยยิบ ดี สะอาด ไม่เป็นอันตราย
มัสบุฮฺ น่าสงสัย ยังตัดสินไม่ได้จนกว่าจะพิสูจน์

คำที่ถูกมองข้ามคือ "ตอยยิบ" อาหารที่ฮาลาลในแง่ส่วนประกอบแต่เก็บไม่สะอาด หรือเป็นอันตรายต่อผู้กิน ก็ไม่ถือว่าครบเงื่อนไขของอาหารที่ดี ส่วน "มัสบุฮฺ" คือกลุ่มกลาง ๆ ที่ยังไม่รู้ที่มาของวัตถุดิบ เช่น ส่วนผสมที่เป็นผลพลอยได้จากการแปรรูป ต้องสืบกลับไปถึงต้นทางก่อนจะตัดสิน

แผงอาหารฮาลาลในตลาด

ตราฮาลาลบอกอะไร และเช็กตรงไหน

ตราฮาลาลเป็นโลโก้ที่หน่วยรับรองออกให้ผู้ผลิตที่ผ่านเกณฑ์ เว็บไซต์ฝ่ายกิจการฮาลาลของ CICOT มีบริการเหล่านี้ให้ใช้

  • ลิงก์ตรวจสถานะโลโก้ฮาลาลและสถานะผลิตภัณฑ์
  • ไฟล์โลโก้สำหรับผู้ผลิต
  • ขั้นตอนแจ้งเมื่อมีผู้ใช้โลโก้โดยไม่ได้รับอนุญาต
  • บริการต่ออายุและยกเลิกการรับรอง

หน้าเว็บไม่ได้ระบุอายุของใบรับรอง ผมจึงไม่ขอบอกตัวเลขว่ากี่ปี ถ้าสงสัยว่าตราบนสินค้ายังใช้ได้อยู่หรือไม่ ให้ตรวจผ่านลิงก์ในเว็บโดยตรง อย่าตัดสินจากหน้าตาของโลโก้อย่างเดียว เพราะโลโก้ที่พิมพ์เลียนแบบทำได้ไม่ยาก

ถ้าสินค้าไทยชิ้นเดียวกันต้องมีเลข อย. ด้วย ลองดูวิธีเช็กใน วิธีตรวจสอบเลข อย. บนฉลากอาหาร สองระบบนี้แยกกัน ตราฮาลาลไม่ได้แทนเลข อย. และเลข อย. ก็ไม่ได้บอกว่าฮาลาล

ตรามีแล้ว ยังต้องอ่านส่วนประกอบ

เมื่อ 22 เมษายน 2567 CICOT ออกประกาศแจ้งผู้บริโภคเรื่องบะหมี่ซุปสินค้าหนึ่งที่มีตราฮาลาล แต่ฉลากระบุว่ามีผงปรุงรส รสหมู ทาง CICOT แจ้งว่าจะตรวจสอบโดยด่วน เรื่องนี้เป็นตัวอย่างที่ดีว่าทำไมการเห็นตราแล้วหยิบใส่ตะกร้าเลยจึงไม่พอ ฉลากกับตราต้องไม่ขัดกัน

ถ้าเจอแบบนี้ที่ร้าน ทำตามลำดับนี้

  1. ถ่ายภาพหน้าฉลากด้านที่มีตราและด้านส่วนประกอบ ให้เห็นชัดทั้งสองด้าน
  2. ตรวจสถานะตราผ่านเว็บ CICOT
  3. แจ้งหน่วยรับรองตามช่องทางที่เว็บไซต์ระบุ แนบภาพถ่าย
  4. ระหว่างรอผล ไม่ต้องซื้อหรือกินชิ้นนั้น

ที่ผมเล่ามาเป็นเหตุการณ์ที่ CICOT ประกาศเอง ผมไม่ได้อ้างผลการตรวจสอบในภายหลัง เพราะหน้าที่เปิดอ่านไม่ได้บอกผล

การอ่านส่วนประกอบบนฉลากอาหารในซูเปอร์มาร์เก็ต

ส่วนประกอบสามกลุ่มที่คนสงสัยบ่อย

ข้อมูลในหน้า FAQ ของศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาฯ ช่วยตอบได้สามเรื่อง

แอลกอฮอล์

มีเกณฑ์สองแบบ ถ้าแอลกอฮอล์ใช้เป็นตัวทำละลายในสี กลิ่น หรือรส ปริมาณในผลิตภัณฑ์สุดท้ายต้องไม่เกิน 0.5 เปอร์เซ็นต์ แต่ถ้าเป็นแอลกอฮอล์ที่เกิดขึ้นเองจากการหมักตามธรรมชาติ เช่นในซีอิ๊วหรือน้ำผลไม้ ต้องไม่เกิน 1 เปอร์เซ็นต์ สองตัวเลขนี้เป็นเกณฑ์เฉพาะที่ศูนย์ระบุ หน่วยรับรองอื่นอาจใช้เกณฑ์ต่างกันได้ จึงควรถามหน่วยที่ออกตราบนสินค้านั้น

เจละติน

ทำจากกระดูก หนัง และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน จึงขึ้นกับว่าสัตว์ต้นทางเป็นอะไรและผ่านกระบวนการอย่างไร ฉลากที่เขียนแค่ "เจละติน" ไม่ได้บอกต้นทาง ส่วนนี้เป็นเหตุผลที่ผลิตภัณฑ์เยลลี่ ลูกอม และโยเกิร์ตบางชนิดต้องดูตรารับรองประกอบ

คาร์ราจีแนน

เป็นกัมที่สกัดจากสาหร่ายทะเล ตามที่ FAQ ระบุ จึงเป็นอีกส่วนผสมที่ชื่อฟังดูเหมือนสารเคมี แต่ต้นทางเป็นพืชทะเล

ใครอยากรู้ว่าชื่อวัตถุเจือปนอื่น ๆ บนฉลากหมายถึงอะไร ดูหลักการอ่านได้ที่ วัตถุกันเสียในอาหาร และ วิธีอ่านฉลากโภชนาการ

ไม่มีตรา แปลว่าไม่ฮาลาลไหม

ไม่จำเป็น แต่ก็ยืนยันไม่ได้ ตราคือหลักฐานว่ามีหน่วยงานตรวจสอบกระบวนการผลิตแล้ว สินค้าที่ไม่มีตราอาจใช้ส่วนประกอบที่ไม่มีปัญหาเลยก็ได้ แต่ผู้ซื้อไม่มีเอกสารให้เทียบ จึงต้องอ่านส่วนประกอบทีละรายการและถามผู้ผลิตเอง สำหรับร้านอาหารปรุงสด ให้ถามชนิดเนื้อ น้ำมันที่ใช้ทอด และเครื่องปรุงที่ใช้ในจานนั้น

คนที่ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลามก็กินอาหารฮาลาลได้ตามปกติ ตราบอกเงื่อนไขการผลิต ไม่ได้บอกว่าอาหารดีต่อสุขภาพกว่าอาหารทั่วไป คุณค่าทางโภชนาการยังต้องอ่านจากฉลากโภชนาการ และถ้าอาหารนั้นเป็นของแปรรูปมาก ลองดูแนวคิดใน อาหารแปรรูปคืออะไร

ซื้อครั้งแรก ทำอย่างไร

  • เริ่มจากสินค้าที่ตรวจตราผ่านเว็บแล้วและส่วนประกอบเรียบง่าย เช่นเครื่องปรุงหรือขนมที่มีส่วนผสมน้อย
  • ถ่ายภาพฉลากไว้ในโทรศัพท์ ถ้าภายหลังมีประกาศจากหน่วยรับรอง จะย้อนดูได้ว่าล็อตที่ซื้อตรงกันหรือไม่
  • ของฝากจากต่างประเทศ ตราฮาลาลของประเทศนั้นอาจไม่ใช่ตราที่ตรวจในเว็บไทยได้ ควรถามผู้ขายถึงหน่วยรับรองต้นทาง

คำถามที่พบบ่อย

สินค้ามีตราฮาลาลแล้ว ต้องอ่านส่วนประกอบอีกไหม

ควรอ่าน เพราะตราบอกว่าสินค้าได้รับการรับรองตามเงื่อนไข ส่วนฉลากบอกส่วนประกอบจริง ถ้าสองอย่างขัดกัน เช่นมีตราแต่ส่วนประกอบระบุรสหมู ให้ถ่ายภาพไว้และแจ้งผู้ให้การรับรองตรวจสอบ

คนที่ไม่ได้นับถือศาสนาอิสลามกินอาหารฮาลาลได้ไหม

กินได้ อาหารฮาลาลไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้นับถือศาสนาอิสลาม แต่ตราฮาลาลไม่ได้เป็นเครื่องหมายว่าอาหารนั้นดีต่อสุขภาพกว่า เรื่องคุณค่าทางโภชนาการต้องดูจากฉลากโภชนาการ

แหล่งอ้างอิง

  1. ฝ่ายกิจการฮาลาล สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย | สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย (CICOT)
  2. แจ้งผู้บริโภคทราบ (22 เมษายน 2567) | สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย (CICOT)
  3. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฮาลาล | ศูนย์วิทยาศาสตร์ฮาลาล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

อ่านเรื่องอื่นในหมวดอาหาร

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดอาหาร