อาหาร

น้ำแข็งบริโภค ดูยังไงว่าปลอดภัย เช็กก่อนซื้อและก่อนกิน

โดย ทีมบรรณาธิการ ข่าวด่วน | | อ่าน 8 นาที

น้ำแข็งบริโภค ดูยังไงว่าปลอดภัย เช็กก่อนซื้อและก่อนกิน

ประเด็นสำคัญ

  • น้ำแข็งบริโภคที่บรรจุถุงต้องมีข้อความ น้ำแข็งใช้รับประทานได้ เป็นตัวอักษรสีน้ำเงิน
  • ฉลากต้องเป็นภาษาไทย มีชื่ออาหาร เลขสารบบอาหารใต้เครื่องหมาย อย. ชื่อและที่อยู่ผู้ผลิต และน้ำหนักสุทธิ
  • ก้อนน้ำแข็งควรใส ไม่มีคราบ สี กลิ่น ฝุ่น หรือสิ่งแปลกปลอม
  • น้ำแข็งที่ตักขายหรือบดแล้วไม่มีฉลาก มีความเสี่ยงเชื้อจุลินทรีย์สูงกว่า
  • ผู้ผลิตและผู้ขายน้ำแข็งที่พบเชื้ออีโคไลหรือโคลิฟอร์ม มีโทษปรับสูงสุด 50,000 บาท

น้ำแข็งที่ปลอดภัยพอจะใส่เครื่องดื่มได้ต้องมีฉลาก ไม่ใช่แค่ก้อนใส ๆ ในถังโฟม ถ้าซื้อเป็นถุง ให้หาข้อความ "น้ำแข็งใช้รับประทานได้" ตัวอักษรสีน้ำเงิน และเลขสารบบอาหาร 13 หลักใต้เครื่องหมาย อย. ถ้าซื้อที่ร้านเครื่องดื่ม ให้ดูว่าตักด้วยอุปกรณ์สะอาดและไม่เอาของอื่นมาแช่ปนในถังน้ำแข็ง ข้อมูลทั้งหมดมาจากประกาศของ อย. เมื่อ 24 พฤษภาคม 2567

ที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือหน้าร้อน เพราะแก้วเครื่องดื่มเย็นขายดี และมีน้ำแข็งหลายแบบวางอยู่ในร้านเดียวกัน บางแบบเหมาะกับกินได้ บางแบบมีไว้แช่ของ

แยกให้ออกก่อน น้ำแข็งสองประเภท

น้ำแข็งที่ขายเป็นถุงมีทั้งชนิดสำหรับกินและชนิดที่ไม่ได้ทำมาเพื่อกิน อย. ให้ดูข้อความสีน้ำเงินเป็นตัวแยก ถ้าถุงไม่มีข้อความนี้ อย่านำมาใส่เครื่องดื่ม

ที่หน้าถุงหรือที่หน้าร้าน ตีความ
ข้อความ น้ำแข็งใช้รับประทานได้ ตัวอักษรสีน้ำเงิน เป็นน้ำแข็งสำหรับบริโภค
ถุงสะอาด ปิดสนิท ไม่ฉีก สภาพบรรจุภัณฑ์ผ่าน
ไม่มีฉลากภาษาไทย หรือไม่มีเลขใต้เครื่องหมาย อย. ไม่ควรซื้อมากินหรือใส่เครื่องดื่ม
น้ำแข็งบดหรือหลอดที่ตักจากถังขายแบบไม่มีฉลาก ความเสี่ยงจุลินทรีย์สูงกว่า

อย. ระบุว่าน้ำแข็งที่บด เป็นหลอด หรือตักขายโดยไม่มีฉลาก มีความเสี่ยงต่อเชื้อจุลินทรีย์สูงกว่าแบบบรรจุถุงที่ติดฉลากครบ ถ้าจำเป็นต้องใช้น้ำแข็งบด ให้เลือกแบบบรรจุถุงที่มีฉลากและระบุผู้ผลิตได้

น้ำแข็งก้อนใสในแก้วใส

ตรวจฉลากทีละบรรทัด

ฉลากน้ำแข็งบริโภคที่ถูกต้องตามประกาศ อย. ต้องเป็นภาษาไทยและมีรายการเหล่านี้ครบ

  1. ชื่ออาหาร
  2. เลขสารบบอาหารที่อยู่ภายใต้เครื่องหมาย อย.
  3. ชื่อและที่อยู่ผู้ผลิต
  4. น้ำหนักสุทธิ

วิธีอ่านเลข 13 หลักและตรวจผ่านไลน์อ่านได้ใน วิธีตรวจสอบเลข อย. บนฉลากอาหาร ส่วนข่าวของ อย. อีกฉบับระบุให้ดูวันหมดอายุด้วย ถ้ามีการระบุ

ดูตัวน้ำแข็งเอง

เมื่อฉีกถุงหรือเปิดฝาถัง ให้ดูสามอย่าง

  • ก้อนใสไหม ไม่มีคราบ ไม่มีสี
  • มีกลิ่นผิดปกติไหม
  • มีฝุ่นหรือสิ่งแปลกปลอมติดอยู่หรือเปล่า

อย. ระบุเกณฑ์สามข้อนี้ในประกาศ ส่วนตะกอนที่ก้นแก้วหรือก้อนที่ขุ่นตรงกลาง หน้าที่เปิดอ่านไม่ได้บอกว่าแปลว่าอะไร จึงขอไม่ตีความ ใช้เกณฑ์ใสและไม่มีสิ่งแปลกปลอมตามที่ อย. ว่าไว้ แล้วถ้าเห็นอะไรผิดสังเกตให้เลือกไม่ใช้

ที่ร้านเครื่องดื่ม ดูอะไรได้บ้าง

ผู้ซื้อตรวจโรงงานไม่ได้ แต่ดูร้านได้ อย. ให้ผู้จำหน่ายตักและเก็บน้ำแข็งอย่างถูกต้อง ภาชนะต้องสะอาด และไม่เอาของอื่นมาแช่เย็นในน้ำแข็งที่ใช้กิน ที่ผู้ซื้อสังเกตได้คือ

  • ถังน้ำแข็งมีฝาปิด และมีที่ตักโดยเฉพาะ ไม่ใช้มือหยิบ
  • ไม่มีขวดน้ำ กระป๋อง หรือผักผลไม้แช่ปนอยู่ในถังเดียวกัน
  • ภาชนะรอบถังสะอาด ไม่มีคราบสกปรกหรือน้ำขัง

ก่อนหน้านี้กรมอนามัยเคยเผยผลตรวจปี 2554 ว่า น้ำแข็งที่ขายตามแผงลอยไม่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 20 ตัวเลขเก่า ใช้ดูภาพรวมได้เท่านั้น ไม่ใช่ผลตรวจล่าสุด ดูบริบทสารปนเปื้อนอื่นในอาหารริมทางได้ที่ สารต้องห้ามในอาหาร บอแรกซ์ ฟอร์มาลิน

ถังน้ำแข็งและที่ตักในร้านเครื่องดื่ม

ผลทางกฎหมายถ้าน้ำแข็งไม่ผ่าน

อย. ระบุว่าน้ำแข็งที่ตรวจพบเชื้ออีโคไล หรือโคลิฟอร์ม จัดเป็นอาหารไม่ได้มาตรฐาน มีโทษปรับสูงสุด 50,000 บาท สำหรับผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จำหน่าย ข้อนี้บอกว่าฝ่ายผู้ขายมีหน้าที่ตามกฎหมาย ผู้ซื้อไม่ต้องรับความเสี่ยงฝ่ายเดียว

ถ้าพบน้ำแข็งน่าสงสัย แจ้ง อย. ที่สายด่วน 1556 พร้อมภาพถ่ายถุงหรือร้าน

แล้วน้ำดื่มล่ะ

หลักเดียวกันใช้กับน้ำดื่มบรรจุขวด คือดูเครื่องหมาย อย. เลข 13 หลัก และวันหมดอายุ หากสงสัยเรื่องประเภทน้ำดื่ม ดูเปรียบเทียบที่ น้ำแร่กับน้ำดื่มธรรมดาต่างกันอย่างไร และถ้าน้ำแข็งหรืออาหารที่ซื้อมาเกินวันหมดอายุ อ่านหลักคิดที่ กินอาหารหมดอายุได้ไหม

ซื้อครั้งแรก ทำอย่างไร

  • ซื้อถุงที่แช่ในตู้แช่แข็งของร้าน ไม่ใช่ถุงที่วางตากแดดหน้าร้าน
  • กลับถึงบ้านให้เก็บถุงไว้ในช่องแช่แข็งทันที อย่าปล่อยละลายแล้วแช่ใหม่
  • ถ้าซื้อทำน้ำแข็งเองที่บ้าน ใช้น้ำดื่มที่สะอาด ภาชนะล้างให้สะอาด และไม่เก็บน้ำแข็งปนกับอาหารสดในกล่องเดียวกัน

แหล่งอ้างอิง

  1. อย. เตือนผู้บริโภคเลือกน้ำแข็งบริโภคให้ปลอดภัย (ข่าวแจกที่ 170 ปีงบประมาณ 2567) | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
  2. น้ำดื่มและน้ำแข็ง เลือกซื้ออย่างไรให้ปลอดภัย | สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
  3. กรมอนามัย เผยผลสำรวจสารปนเปื้อนในอาหาร (19 กรกฎาคม 2556) | กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข

อ่านเรื่องอื่นในหมวดอาหาร

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดอาหาร