คนท้องกินยาพาราได้ไหม ใช้อย่างไรให้ปลอดภัย

ได้ค่ะ พาราเซตามอลคือยาที่แหล่งข้อมูลทางการแพทย์ของอังกฤษเลือกเป็นตัวแรกสำหรับอาการปวดเล็กน้อยถึงปานกลางในคนท้อง NHS ระบุว่ายาพารา (พาราเซตามอล) ปลอดภัยในการตั้งครรภ์ และอ้างคำชี้แจงของหน่วยงานกำกับยา MHRA ว่าไม่มีหลักฐานว่าทำให้เด็กเป็นออทิสติก

เงื่อนไขคือ ใช้เมื่อจำเป็นจริง ใช้ขนาดต่ำที่สุดที่ได้ผล และใช้ให้สั้นที่สุด ส่วนขนาดยาต่อครั้งต่อวัน แหล่งข้อมูลทั้งสองไม่ได้ระบุไว้ ต้องถามเภสัชกรหรือหมอที่ฝากครรภ์

ทำไมพาราจึงเป็นตัวเลือกแรก

Specialist Pharmacy Service (SPS) ของ NHS เรียกพาราเซตามอลว่า analgesic of choice หรือยาแก้ปวดที่เลือกใช้สำหรับอาการปวดเล็กน้อยถึงปานกลางในครรภ์ เพราะยาแก้ปวดกลุ่มอื่นมีข้อจำกัดตามอายุครรภ์มากกว่า SPS ยังแนะนำให้ลองวิธีที่ไม่ใช้ยาก่อนเมื่อทำได้ เช่น ประคบร้อนหรือเย็น กายภาพบำบัด

อายุครรภ์ 12 สัปดาห์แรกเป็นช่วงที่อวัยวะของลูกกำลังสร้าง SPS จึงแนะนำเลี่ยงการใช้ยาในช่วงนี้ถ้าเลี่ยงได้ และถ้าจำเป็นต้องใช้ก็ใช้ให้น้อยที่สุด การปล่อยให้ปวดรุนแรงหรือปวดเรื้อรังโดยไม่รักษาก็กระทบทั้งแม่และลูกเช่นกัน ดังนั้นไม่ต้องอดทนกับอาการปวดจนเกินไป ให้ปรึกษาหมอ

ใช้อย่างไรให้ปลอดภัย

1. อ่านฉลากว่าตัวยาสำคัญคืออะไร ยาแก้หวัด ยาแก้ปวดเมื่อยและยาแก้ปวดประจำเดือนหลายสูตรมีพาราเซตามอลผสมอยู่
2. ใช้เมื่อปวดหรือมีไข้จริง ไม่กินเผื่อไว้ล่วงหน้า
3. ถามเภสัชกรหรือหมอเรื่องขนาดยา เพราะน้ำหนักตัวและโรคประจำตัวของแต่ละคนไม่เหมือนกัน
4. ถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายในเวลาที่หมอบอก ให้กลับไปให้หมอประเมิน ไม่เพิ่มยาเอง

NHS ย้ำให้ตรวจสอบกับเภสัชกร ผดุงครรภ์ หรือแพทย์ก่อนใช้ยาใดก็ตามระหว่างตั้งครรภ์ รวมถึงยาแก้ปวด และไม่ควรหยุดยาที่หมอสั่งประจำโดยไม่ปรึกษา เพราะอาจเป็นอันตรายต่อทั้งแม่และลูก

ยาแก้ปวดที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ตารางนี้สรุปคำแนะนำของ SPS เกี่ยวกับยากลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs) ที่มักซื้อกินเอง เช่น ไอบูโพรเฟน

อายุครรภ์	คำแนะนำของ SPS สำหรับ NSAIDs ชนิดกิน
ไตรมาสแรก	ใช้ได้ถ้าจำเป็น โดยเฉพาะอาการปวดจากการอักเสบ
ตั้งแต่ 20 สัปดาห์	หลีกเลี่ยงถ้าไม่จำเป็นทางคลินิก ถ้าใช้ให้ใช้ขนาดต่ำที่สุด และมักไม่เกิน 3 วัน
ตั้งแต่ 28 สัปดาห์	ไม่ใช้

SPS ระบุว่าการใช้นานหลัง 20 สัปดาห์เสี่ยงน้ำคร่ำน้อยและไตของลูกทำงานผิดปกติ และหลัง 28 สัปดาห์เสี่ยงเส้นเลือดของลูกปิดเร็วเกินไป สรุปง่าย ๆ ว่าพาราเซตามอลเป็นยาที่ถูกเลือกก่อน ส่วนยาแก้ปวดกลุ่มอื่นให้ปรึกษาก่อนทุกครั้ง

ยาแก้ปวดที่แรงกว่า เช่น โคเดอีน SPS ให้พิจารณาใช้ร่วมกับพาราเซตามอลเมื่อพาราอย่างเดียวไม่ได้ผล และเป็นการตัดสินใจของหมอ ไม่ใช่ยาที่ซื้อกินเองได้

อาการที่ไม่ควรกินยาแล้วรอ

อาการปวดหัวในคนท้องส่วนใหญ่เป็นเรื่องธรรมดา แต่บางครั้งเป็นสัญญาณของภาวะอื่น ถ้าปวดหัวรุนแรง ตาพร่า เห็นแสงวูบ ปวดจุกใต้ชายโครงขวา หรือบวมที่หน้ามือผิดปกติ โดยเฉพาะหลัง 20 สัปดาห์ ให้ไปโรงพยาบาลทันที ไม่ใช่รอให้พาราออกฤทธิ์ ข้อมูลเรื่องนี้อยู่ใน ครรภ์เป็นพิษ และ สัญญาณอันตรายของคนท้อง

ไข้สูงระหว่างตั้งครรภ์ก็ควรแจ้งหมอเช่นกัน เพราะต้องหาสาเหตุ การกินพาราเพียงลดไข้ไม่ได้แก้ต้นเหตุ

ถามเภสัชกรอย่างไรให้ได้คำตอบที่ใช้ได้

เวลาไปร้านยา บอกข้อมูลสามอย่างก่อน คือท้องกี่สัปดาห์แล้ว มียาหรืออาหารเสริมอะไรที่กินประจำอยู่ และอาการที่เป็นเริ่มมาตั้งแต่เมื่อไร ข้อมูลเหล่านี้ทำให้เภสัชกรเช็กได้ว่ายาที่หยิบมาซ้ำกับที่กินอยู่หรือไม่ และเหมาะกับอายุครรภ์ตอนนี้หรือเปล่า ถ้าเป็นยาที่หมอสั่งไว้เพราะโรคประจำตัว NHS ย้ำว่าอย่าหยุดเองโดยไม่ถามหมอ และให้คุยกับหมอตั้งแต่ก่อนพยายามมีลูกหรือทันทีที่รู้ว่าท้อง

ถ้ายังไม่แน่ใจ ถามใคร

เภสัชกรที่ร้านยาหรือโรงพยาบาลเป็นคนแรกที่ถามได้ง่ายที่สุดว่ายาที่มีอยู่ตรงกับอาการหรือไม่ และสูติแพทย์ที่ฝากครรภ์เป็นคนที่รู้ประวัติของคุณที่สุด สำหรับคุณแม่ที่เพิ่งรู้ว่าท้อง คำถามเรื่องยาและอาหารเสริมควรถามตั้งแต่ ไตรมาสแรก นอกจากยาแล้ว เรื่องอื่นที่ควรถามคือวัคซีน ซึ่งสรุปไว้ใน วัคซีนคนท้อง และเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนใน คนท้องกินกาแฟได้ไหม