แม่และเด็ก

สัญญาณอันตรายของคนท้อง 15 อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

| อ่าน 8 นาที

สัญญาณอันตรายของคนท้อง 15 อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

สรุปสั้นๆ

  • CDC รวบรวม 15 อาการเตือนที่อาจเป็นสัญญาณของภาวะอันตรายถึงชีวิต ทั้งระหว่างตั้งครรภ์และในช่วง 1 ปีหลังคลอด
  • อาการที่พบบ่อยตอนท้อง เช่น ปวดหัว บวม คลื่นไส้ ต้องดูว่ารุนแรงหรือไม่หายไปด้วย
  • ลูกดิ้นหยุดหรือน้อยลง เลือดออกหรือน้ำเดินระหว่างตั้งครรภ์ ต้องไปโรงพยาบาลทันที
  • ขาหรือแขนบวม แดง เจ็บมาก ต้องรีบพบแพทย์ ทั้งตอนท้องและถึง 6 สัปดาห์หลังคลอด
  • ถ้าไม่แน่ใจว่าอาการร้ายแรงไหม ให้โทรถามโรงพยาบาลที่ฝากครรภ์ และบอกว่ากำลังท้องหรือเพิ่งคลอด

CDC ระบุอาการเตือน 15 อย่างที่อาจเป็นสัญญาณของภาวะอันตรายถึงชีวิตในช่วงตั้งครรภ์และ 1 ปีหลังคลอด และบอกให้ไปรับการรักษาทันทีเมื่อมีอาการเหล่านี้ รายการนี้ไม่ได้ครอบคลุมทุกอาการที่เกิดขึ้นได้ ถ้ารู้สึกว่ามีอะไรผิดปกติแม้ไม่อยู่ในรายการ ก็โทรถามโรงพยาบาลที่ฝากครรภ์ได้เลยนะคะ

15 อาการเตือนตาม CDC

  1. ปวดหัวที่ไม่หายไปหรือแย่ลงเรื่อยๆ
  2. เวียนหัวหรือเป็นลม
  3. การมองเห็นเปลี่ยนไป
  4. ไข้ตั้งแต่ 100.4 องศาฟาเรนไฮต์ขึ้นไป (ประมาณ 38 องศาเซลเซียส)
  5. มือหรือหน้าบวมมากผิดปกติ
  6. คิดทำร้ายตัวเองหรือลูก
  7. หายใจลำบาก
  8. เจ็บหน้าอกหรือหัวใจเต้นเร็ว
  9. คลื่นไส้อาเจียนรุนแรง
  10. ปวดท้องรุนแรงและไม่หาย
  11. ลูกดิ้นหยุดหรือน้อยลงระหว่างตั้งครรภ์
  12. เลือดออกหรือมีน้ำไหลซึมทางช่องคลอดระหว่างตั้งครรภ์
  13. เลือดออกหรือมีตกขาวผิดปกติหลังคลอด
  14. ขาหรือแขนบวม แดง หรือเจ็บมาก (ระหว่างตั้งครรภ์หรือถึง 6 สัปดาห์หลังคลอด)
  15. อ่อนเพลียมากเกินไป
หญิงตั้งครรภ์โทรปรึกษาโรงพยาบาลที่บ้าน

จัดกลุ่มให้จำง่าย

ตารางนี้จัดกลุ่มรายการข้างบน เพื่อให้คุณแม่และคนในบ้านนึกออกเร็วเมื่อเกิดเหตุ

กลุ่ม อาการในรายการ CDC อ่านต่อ
ศีรษะ ตา ความดัน ปวดหัวไม่หาย ตาพร่า มือหน้าบวมมาก เวียนหัว ครรภ์เป็นพิษ
ลูกและมดลูก ลูกดิ้นน้อยลง เลือดออกหรือน้ำไหลซึม ปวดท้องรุนแรง นับลูกดิ้น, น้ำเดิน
หัวใจและปอด หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก ใจเต้นเร็ว ไปห้องฉุกเฉิน
เส้นเลือดที่ขา ขาหรือแขนบวม แดง เจ็บมาก ไปพบแพทย์ทันที
ทั่วไปและจิตใจ ไข้ อ่อนเพลียมาก คลื่นไส้อาเจียนรุนแรง คิดทำร้ายตัวเอง ซึมเศร้าหลังคลอด

อาการที่เจอบ่อย แล้วเมื่อไรถึงเกินปกติ

อาการหลายอย่างในรายการเกิดกับคนท้องทั่วไปได้ในระดับเบา เช่น คลื่นไส้ เหนื่อย บวมเล็กน้อย ปวดหัวบางครั้ง สิ่งที่ CDC ใช้เป็นคำเตือนคือระดับที่รุนแรง ไม่หาย หรือแย่ลง ตัวอย่างวิธีสังเกต

  • ปวดหัว: หายหลังพักหรือดื่มน้ำ หรือยังปวดต่อและเพิ่มขึ้น
  • บวม: เท้าบวมนิดหน่อยตอนเย็น หรือบวมที่มือและหน้าอย่างชัดเจน
  • ปวดท้อง: ปวดตึงเป็นพักๆ ที่หายได้ หรือปวดรุนแรงไม่หาย (ท้องแข็งทั่วไปอ่านที่ อาการท้องแข็ง)

หน้า "Stomach pain in pregnancy" ของ NHS ยังรวมสัญญาณที่ควรโทรหาหน่วยดูแลครรภ์ทันทีเมื่อปวดท้อง เช่น ปัสสาวะผิดปกติ ปวดหลังช่วงล่าง และมีเลือดหรือของเหลวไหลทางช่องคลอด

ถ้าต้องไปโรงพยาบาล บอกอะไรให้ชัด

CDC แนะนำให้บอกบุคลากรว่ากำลังตั้งครรภ์หรือเพิ่งคลอดภายใน 1 ปี และพูดความกังวลต่อไปจนกว่าจะได้คำตอบ เตรียมไว้ดังนี้

  1. สมุดฝากครรภ์ และชื่อโรงพยาบาลที่ฝากครรภ์
  2. อายุครรภ์ปัจจุบัน หรือวันที่คลอด
  3. อาการที่เป็น เริ่มเมื่อไร รุนแรงแค่ไหน
  4. ยาและวิตามินที่กินอยู่
สมุดฝากครรภ์และกระเป๋าที่วางไว้ใกล้ประตู

รายละเอียดการฝากครรภ์และแผนรับมือฉุกเฉินดูได้ใน ฝากครรภ์คืออะไร และถ้าเลือดออกทางช่องคลอด อ่านต่อใน เลือดออกตอนท้อง

คนในบ้านช่วยได้อย่างไร

CDC มีแนวทางสำหรับครอบครัวและเพื่อนด้วย คือรู้จักรายการอาการเตือนเดียวกัน ฟังเมื่อคุณแม่บอกว่าไม่สบายใจ และช่วยพาไปรับการรักษาโดยเร็ว ตัวอย่างที่ทำได้ที่บ้านมีดังนี้

  • แปะรายการอาการเตือนไว้ที่ตู้เย็น หรือบันทึกในมือถือของสามีและญาติ
  • เก็บเบอร์โรงพยาบาลที่ฝากครรภ์ไว้ในที่หาง่าย
  • ตกลงกันล่วงหน้าว่าใครขับรถพาไป และใครดูแลลูกคนโตระหว่างนั้น
  • ไม่ปลอบว่าเดี๋ยวก็หาย เมื่อคุณแม่บอกว่ารู้สึกว่ามีอะไรผิดปกติ ให้พาไปตรวจก่อน

การเตรียมแผนไว้ก่อนช่วยให้ตัดสินใจเร็วในเวลาที่ตื่นตกใจ และคุณแม่ที่ใกล้คลอดควรเตรียมกระเป๋าไว้พร้อม ดูรายการใน เตรียมของไปคลอด

หลังคลอดก็ยังต้องระวัง

รายการของ CDC ครอบคลุมถึง 1 ปีหลังคลอด อาการที่ควรระวังเป็นพิเศษหลังคลอด คือเลือดออกหรือตกขาวผิดปกติ ขาบวมแดงเจ็บ ไข้ เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก และความคิดทำร้ายตัวเองหรือลูก คุณแม่หลังคลอดและคนในบ้านควรรู้รายการนี้ด้วย

ถ้าคุณหรือคนใกล้ตัวมีความคิดทำร้ายตัวเองหรือลูก ให้บอกคนที่ไว้ใจและติดต่อแพทย์หรือสายด่วนสุขภาพจิตของไทยทันที (ตรวจเบอร์จากหน่วยงานทางการก่อนบันทึกไว้)

คำถามที่พบบ่อย

ปวดหัวตอนท้องแบบไหนที่น่ากังวล

CDC ระบุอาการปวดหัวที่ไม่หายไป หรือแย่ลงเรื่อยๆ ไว้ในรายการเตือน โดยเฉพาะถ้ามีตาพร่า บวมที่หน้าหรือมือร่วมด้วย ให้นึกถึงภาวะครรภ์เป็นพิษและรีบไปโรงพยาบาล

ถ้าไปแล้วหมอบอกว่าไม่เป็นอะไร ควรกลับไปอีกไหม

ถ้ายังมีอาการหรือรู้สึกว่ายังไม่ถูกต้อง CDC แนะนำให้พูดความกังวลต่อไปจนกว่าจะได้คำตอบ คุณแม่ไปตรวจซ้ำได้ ไม่ต้องเกรงใจ

แหล่งอ้างอิง

  1. Urgent Maternal Warning Signs and Symptoms | CDC (Hear Her)
  2. Stomach pain in pregnancy | NHS

อ่านเรื่องอื่นในหมวดแม่และเด็ก

ข่าวสำคัญทันเวลา

ดูทั้งหมวดแม่และเด็ก