ใจความสำคัญ
- ปัสสาวะบ่อยโดยไม่แสบและไม่เจ็บ เป็นอาการที่พบได้ตั้งแต่ช่วงประมาณ 4-6 สัปดาห์ของการตั้งครรภ์ และอาจเป็นต่อไปจนคลอด
- ช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ หัวของทารกกดกระเพาะปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะบ่อยขึ้นอีกครั้ง
- ลดน้ำช่วงค่ำได้ แต่ต้องดื่มน้ำเปล่าไม่มีคาเฟอีนให้พอตลอดวัน ไม่ควรงดน้ำ
- ปัสสาวะแสบ มีเลือดปน ขุ่น หรือกลิ่นแรง อาจเป็นติดเชื้อ ต้องติดต่อแพทย์หรือผดุงครรภ์ภายใน 24 ชั่วโมง
- ปวดหลังช่วงล่าง ไข้ หรือปวดท้องร่วมกับปัสสาวะผิดปกติ ต้องโทรหาหน่วยดูแลครรภ์ทันที
ปัสสาวะบ่อยตอนท้องเป็นเรื่องปกติ ถ้าไม่มีอาการแสบหรือเจ็บร่วมด้วย NHS ระบุว่าการปัสสาวะบ่อยกว่าปกติโดยไม่เจ็บเป็นสัญญาณแรกๆ ของการตั้งครรภ์ได้ ซึ่งมักเริ่มเมื่ออายุครรภ์ราว 4 ถึง 6 สัปดาห์ และบางคนเป็นต่อไปจนคลอด ส่วนปัสสาวะแสบ มีเลือดปน หรือขุ่นมีกลิ่น ต้องถือว่าอาจเป็นติดเชื้อ และติดต่อแพทย์หรือผดุงครรภ์ภายใน 24 ชั่วโมงค่ะ
ทำไมปัสสาวะบ่อยตั้งแต่ท้องใหม่ๆ
หลายคนสงสัยว่าลูกยังตัวเล็กนิดเดียวแล้วเหตุใดต้องวิ่งเข้าห้องน้ำบ่อยตั้งแต่เดือนแรก แหล่งข้อมูลของ NHS บอกเพียงว่าอาการนี้มักเริ่มเร็ว และเป็นหนึ่งในอาการที่ใช้เป็นเบาะแสว่าอาจตั้งครรภ์ ร่วมกับประจำเดือนขาด คลื่นไส้ เต้านมคัด เหนื่อยง่าย และท้องผูก อ่านรวมอาการต้นๆ ได้ใน อาการตั้งครรภ์ระยะแรก
ถ้าสงสัยว่าอาจท้องจากอาการนี้ แต่ประจำเดือนยังไม่ขาด ให้ดูว่าควรตรวจวันไหนใน ประจำเดือนขาดกี่วันถึงตรวจครรภ์ได้
ช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ ทำไมกลับมาบ่อยอีก
NHS อธิบายว่าในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ อาการนี้เกิดจากศีรษะของทารกกดทับกระเพาะปัสสาวะ ทำให้กระเพาะปัสสาวะจุได้น้อยลง ต้องเข้าห้องน้ำถี่ขึ้นและถ่ายทีละน้อย
ช่วงเวลาของอาการสรุปได้ดังนี้
| ช่วง | สิ่งที่มักเกิด |
|---|---|
| ประมาณ 4-6 สัปดาห์ | เริ่มปัสสาวะบ่อยโดยไม่เจ็บ เป็นสัญญาณต้นๆ ของการตั้งครรภ์ |
| ระหว่างตั้งครรภ์ | อาจเป็นต่อเนื่อง หรือเป็นๆ หายๆ |
| ช่วงท้าย | ศีรษะทารกกดกระเพาะปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อยและทีละน้อย |
จัดการกลางคืนอย่างไรไม่ให้ตื่นหลายรอบ
NHS แนะนำให้ลดเครื่องดื่มช่วงค่ำถ้าต้องตื่นกลางคืนบ่อย แต่ต้องดื่มน้ำปราศจากแอลกอฮอล์และคาเฟอีนให้เพียงพอระหว่างวัน ไม่ใช่งดน้ำทั้งวัน ที่บ้านคุณแม่ลองทำตามนี้ได้
- ดื่มน้ำเปล่าให้พอช่วงเช้าถึงบ่าย แล้วค่อยๆ ลดลงในช่วงเย็น
- ปัสสาวะก่อนนอนทุกคืน และพักสักนิดก่อนลุกจากโถ ลองปัสสาวะอีกรอบเพื่อให้หมด
- เปิดไฟทางเดินอ่อนๆ ตั้งแต่เตียงไปห้องน้ำเพื่อให้ตื่นแล้วหลับต่อง่าย
- เลี่ยงชา กาแฟ น้ำอัดลมช่วงเย็น เพราะมีคาเฟอีนและทำให้ปัสสาวะมากขึ้น (สอดคล้องกับที่ NHS แนะนำให้ดื่มเครื่องดื่มปราศจากคาเฟอีน)
ถ้านอนไม่พอเพราะต้องตื่นบ่อย ดูแนวทางเพิ่มใน นอนไม่หลับตอนท้อง และท่านอนที่ช่วยให้หลับต่อได้ใน คนท้องนอนท่าไหนดี
ท่านั่งบนโถช่วยให้ปัสสาวะหมด
NHS แนะนำให้โยกตัวไปข้างหน้าและข้างหลังขณะนั่งบนโถในช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ เพราะช่วยลดแรงกดของมดลูกบนกระเพาะปัสสาวะ ทำให้ถ่ายได้หมดมากขึ้น ผลคือไม่ต้องกลับไปเข้าห้องน้ำซ้ำเร็วเกินไป
เมื่อไรไม่ใช่แค่ปัสสาวะบ่อย
NHS ระบุว่าอาการเจ็บเวลาปัสสาวะ หรือมีเลือดปนในปัสสาวะ อาจเป็นการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่ต้องได้รับการรักษา และให้ติดต่อแพทย์ประจำตัวหรือผดุงครรภ์ภายใน 24 ชั่วโมง
หน้า "Stomach pain in pregnancy" ของ NHS ยังเพิ่มรายการที่ควรโทรหาหน่วยดูแลครรภ์ทันทีเมื่อมีอาการปวดท้องร่วมด้วย ได้แก่
- ปวดเมื่อปัสสาวะ หรือรู้สึกปวดปัสสาวะกะทันหันและบ่อยขึ้นผิดปกติ
- ปัสสาวะขุ่น สีชมพู แดง หรือน้ำตาล
- ปวดหลังช่วงล่าง
- มีเลือดออกหรือของเหลวไหลซึมทางช่องคลอด
ถามหมอในนัดฝากครรภ์ได้เลย
การฝากครรภ์ปกติมีการตรวจปัสสาวะเป็นระยะ คุณแม่แจ้งอาการปัสสาวะบ่อย แสบ หรือรั่วเมื่อไอจามให้ทีมทราบได้ทุกครั้ง ดูว่าการฝากครรภ์แต่ละครั้งทำอะไรบ้างใน ฝากครรภ์คืออะไร ถ้ามีเลือดออกทางช่องคลอดร่วมด้วย ดู เลือดออกตอนท้อง
อาการปัสสาวะบ่อยโดยไม่แสบและไม่มีไข้ส่วนใหญ่ไม่อันตราย หากอาการเปลี่ยนจากบ่อยเฉยๆ เป็นเจ็บหรือเห็นเลือด ให้โทรหาโรงพยาบาลที่ฝากครรภ์ในวันนั้น ไม่ต้องรอให้ถึงวันนัด
คำถามที่พบบ่อย
ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืนจนนอนไม่หลับ ควรทำอย่างไร
ลดน้ำช่วงค่ำ เช่น หลัง 2-3 ชั่วโมงก่อนนอนให้จิบแค่พอคอไม่แห้ง และเข้าห้องน้ำให้เรียบร้อยก่อนเข้านอน แต่ต้องชดเชยด้วยการดื่มน้ำให้พอในตอนกลางวัน ตัวเลขชั่วโมงเป็นเพียงข้อเสนอ ไม่ใช่เกณฑ์ของ NHS
ปัสสาวะบ่อยมากแต่ออกทีละนิด เป็นอะไรหรือไม่
ถ้าไม่แสบและปัสสาวะสีปกติ มักเป็นเพราะมดลูกที่โตกดกระเพาะปัสสาวะ แต่ถ้าปวดหน่วงหรือปัสสาวะมีกลิ่นผิดปกติ ให้ตรวจปัสสาวะ เพราะติดเชื้อทางเดินปัสสาวะในคนท้องต้องรักษา
