ประเด็นสำคัญ
- ช่วงตั้งแต่ไข่ตกจนถึงประจำเดือนรอบถัดไปอยู่ราว 10-16 วันตามข้อมูลของ NHS โดยค่ากลางที่คนใช้กันคือประมาณ 14 วัน
- womenshealth.gov ให้ช่วงกว้างกว่า คือ 7-19 วัน จึงไม่ควรยึดเลข 14 เป็นตัวเลขตายตัว
- รอบเดือนยาวหรือสั้นไม่ได้เปลี่ยนช่วงหลังไข่ตกมากนัก แต่เปลี่ยนวันที่ไข่ตกในเดือนนั้น
- ไข่มีชีวิตหลังตกราว 12-24 ชั่วโมง ส่วนอสุจิอยู่ได้หลายวัน ช่วงที่โอกาสท้องสูงจึงเริ่มก่อนวันไข่ตก
- ประจำเดือนช้าเกิน 16 วันหลังคาดว่าไข่ตก ให้ตรวจครรภ์ ไม่ควรรอให้ถึงวันที่แอปบอก
ไข่ตกแล้วประจำเดือนจะมาในราว 10-16 วัน ตามข้อมูลของ NHS และคนส่วนใหญ่ใช้ค่ากลางประมาณ 14 วัน แต่ womenshealth.gov ให้ช่วงกว้างกว่านั้น คือ 7-19 วัน คำตอบจึงขึ้นกับตัวเลขที่เลือกใช้ และเรื่องสำคัญที่คนมักเข้าใจผิดคือช่วงหลังไข่ตกค่อนข้างนิ่ง ส่วนช่วงก่อนไข่ตกต่างหากที่ยืดหรือหดตามความยาวรอบเดือน
ทำไมนับจากประจำเดือนรอบถัดไปย้อนกลับ
วันไข่ตกบอกล่วงหน้าไม่ได้แม่น แต่หลังประจำเดือนมาแล้วเรารู้วันที่ของมันจริง จึงนับย้อนกลับได้ NHS ระบุว่าเวลาจากไข่ตกถึงเริ่มประจำเดือนราว 10 ถึง 16 วัน และรอบ 28 วัน ไข่มักตกราววันที่ 14 ของรอบ เมื่อประจำเดือนรอบถัดไปมา ให้ลบ 10 ถึง 16 วัน จะได้ช่วงที่ไข่ตกเดือนนั้น
ตารางต่อไปนี้คำนวณจากกฎ 10-16 วันของ NHS เป็นช่วงประมาณการ ไม่ใช่การวินิจฉัย
| รอบเดือนยาว (วัน) | ไข่น่าจะตกวันที่ของรอบ | ค่ากลางถ้าใช้ 14 วัน |
|---|---|---|
| 24 | 8-14 | 10 |
| 28 | 12-18 | 14 |
| 32 | 16-22 | 18 |
| 35 | 19-25 | 21 |
ตัวอย่างสมมติ (ไม่ใช่ข้อมูลของใคร) รอบล่าสุดมา 32 วัน ถ้าใช้ค่ากลาง 14 วัน ไข่ตกวันที่ 18 แต่ถ้าใช้ช่วง 10-16 ไข่อาจตกเมื่อไรก็ได้ตั้งแต่วันที่ 16 ถึง 22 ช่วงนี้กว้างถึงเจ็ดวัน จึงไม่ควรเอาวันเดียวไปใช้วางแผนจริงจัง

ตัวเลข 14 วันใช้ได้แค่ไหน
เลข 14 เป็นค่าเฉลี่ย คนที่ตกไข่เร็วจะเหลือช่วงหลังไข่ตกยาวกว่า คนที่ตกไข่ช้าจะเหลือน้อยกว่า womenshealth.gov ระบุช่วงจากไข่ตกถึงประจำเดือนถัดไปที่ 7 ถึง 19 วัน ซึ่งกว้างกว่า NHS สะท้อนว่าแต่ละบุคคลต่างกันได้มาก
ผลที่ตามมาในทางปฏิบัติมีสองข้อ
- ถ้าเคยจดรอบและรู้ว่าไข่ตกแล้วประจำเดือนมาใน 12 วันแทบทุกครั้ง ให้ใช้เลขของตัวเองแทนเลข 14
- ถ้าจดไม่เคยได้ ให้ใช้ช่วงกว้างของ NHS เป็นกรอบและหาตัวช่วยยืนยันเพิ่ม เช่น มูกใสลื่นและชุดตรวจ LH อ่านรายละเอียดได้ใน อาการตกไข่
womenshealth.gov บอกว่ารอบเดือนปกติยาว 24-38 วัน และผู้หญิงที่รอบเดือนเพิ่งเริ่มมีใหม่ๆ มักมีรอบยาวกว่านั้นได้ ดังนั้นแอปที่ตั้งค่ารอบ 28 วันไว้เป็นค่าเริ่มต้นจะคำนวณผิดสำหรับรอบที่ไม่ใช่ 28 วัน
ไข่ตกแล้วโอกาสท้องอยู่กี่วัน
womenshealth.gov ระบุว่าไข่มีชีวิตหลังตกประมาณ 12 ถึง 24 ชั่วโมง ขณะที่อสุจิอยู่ในร่างกายผู้หญิงได้ 3 ถึง 5 วัน และโอกาสตั้งครรภ์สูงเมื่อมีเพศสัมพันธ์ในสามวันก่อนและวันที่ไข่ตก NHS ให้ตัวเลขอสุจิในท่อนำไข่ได้นานถึง 7 วัน
ข้อสรุปคือช่วงที่ควรนัดกันคือก่อนไข่ตก ไม่ใช่หลังไข่ตกแล้ว เมื่อไข่หลุดแล้วเหลือเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง คนที่นับหลังเห็นประจำเดือนถัดไปว่า 14 วันก่อนหน้านั้นคือวันไข่ตกแล้วค่อยนับวันเหมาะ จะได้ข้อมูลที่ช้าเกินไปสำหรับเดือนนั้น เหมาะสำหรับใช้เรียนรู้รอบของตัวเองเพื่อเดือนถัดไปเท่านั้น

ประจำเดือนช้า ควรตรวจครรภ์เมื่อไร
ถ้าสงสัยว่าไข่ตกแล้ว และผ่านไปเกิน 16 วันประจำเดือนยังไม่มา ให้ตรวจครรภ์ได้เลย ไม่ต้องรอ อ่านเกณฑ์ว่าควรตรวจวันไหนจึงแม่นได้ที่ ประจำเดือนขาดกี่วันถึงตรวจครรภ์ได้
ถ้าตรวจแล้วขึ้นขีดเดียวแต่ประจำเดือนยังไม่มา ไข่อาจตกช้ากว่าที่คิด หรือตรวจเร็วเกินไป ลองตรวจซ้ำอีกครั้งในอีกไม่กี่วัน ถ้ารอบเดือนห่างเกิน 90 วันที่ไม่ได้ตั้งครรภ์หรือให้นม womenshealth.gov แนะนำให้พบแพทย์
รอบเดือนแบบไหนที่ควรให้แพทย์ดู
- ประจำเดือนขาดเกิน 90 วันโดยไม่ได้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร
- รอบสั้นมากหรือยาวมากสลับกันหลายเดือน ซึ่งทำให้คำนวณวันไข่ตกไม่ได้เลย
- พยายามมีบุตรมาครบหนึ่งปีแล้วไม่ท้อง โดยมีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอ ดู ภาวะมีบุตรยาก
หลักการทำงานของฮอร์โมนที่ทำให้ไข่ตกอธิบายไว้ใน ตกไข่เกิดจากอะไร และแผนเตรียมตัวหลายเดือนก่อนพยายามมีบุตรอยู่ใน วางแผนมีบุตร ส่วนข้อสงสัยเรื่องเพิ่มโอกาสท้องดูได้ที่ วิธีเพิ่มโอกาสท้อง
ตัวเลขทั้งหมดในหน้านี้เป็นค่าเฉลี่ยจาก NHS และ womenshealth.gov หากรอบเดือนของคุณไม่เข้ากับตัวเลข ให้ปรึกษาสูตินรีแพทย์ เพราะการตรวจฮอร์โมนหรืออัลตราซาวด์จะบอกวันไข่ตกได้แม่นกว่าการคำนวณ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้ารอบเดือนมา 35 วัน ไข่ตกวันที่เท่าไร
ใช้ช่วง 10-16 วันก่อนรอบถัดไปของ NHS จะได้วันที่ 19-25 ของรอบ ถ้าอยากแคบกว่านั้นให้ใช้ชุดตรวจ LH หรือสังเกตมูกช่องคลอดประกอบ
ไข่ตกแล้วประจำเดือนไม่มาเกิน 16 วัน แปลว่าอะไรได้บ้าง
เป็นไปได้ว่าตั้งครรภ์ หรือไข่ตกช้ากว่าที่คิดเพราะรอบเดือนเลื่อน ให้ตรวจครรภ์ และปรึกษาแพทย์ถ้ารอบเดือนห่างเกิน 90 วันหรือผิดปกติหลายเดือนติดกัน
แหล่งอ้างอิง
- Periods and fertility in the menstrual cycle | NHS
- Your menstrual cycle | Office on Women's Health (womenshealth.gov)
- Trying to get pregnant | NHS





