ประจำเดือนขาดกี่วันถึงตรวจครรภ์ได้ ไล่ไทม์ไลน์ตั้งแต่วันไข่ตก

ประจำเดือนขาดวันแรกก็ตรวจครรภ์ด้วยชุดตรวจปัสสาวะได้แล้วในคนที่รอบเดือนสม่ำเสมอ และผลจะน่าเชื่อถือมากขึ้นเมื่อขาดไป 1-2 สัปดาห์ การตรวจก่อนวันที่ประจำเดือนควรมาทำได้ แต่ถ้าผลเป็นลบ ยังสรุปไม่ได้ว่าไม่ท้อง เพราะฮอร์โมนอาจยังไม่สูงพอ

เหตุที่ต้องรอมาจากชีววิทยาของการตั้งครรภ์ ฮอร์โมน hCG ที่ชุดตรวจจับ เริ่มสร้างหลังตัวอ่อนฝังตัวในผนังมดลูก ตามข้อมูลของ NHS คือราว 6 วันหลังปฏิสนธิ จากนั้นต้องใช้เวลาอีกหลายวันกว่าระดับในปัสสาวะจะสูงพอให้ขึ้นเส้น ไทม์ไลน์ด้านล่างช่วยให้เห็นว่าวันไหนตรวจแล้วได้ผลที่เชื่อได้

ไทม์ไลน์ตั้งแต่ไข่ตกจนถึงผลบวก

สมมติรอบเดือน 28 วัน วันแรกของประจำเดือนคือวันที่ 1 และไข่ตกประมาณวันที่ 14 นับวันหลังไข่ตกเป็น DPO (days past ovulation)

วันหลังไข่ตก (DPO)	สิ่งที่เกิดขึ้น	ตรวจครรภ์ได้หรือยัง
0	ไข่ตก ไข่มีชีวิตราว 12-24 ชั่วโมง	ยังไม่ได้
1	ถ้ามีอสุจิ ไข่ปฏิสนธิ	ยังไม่ได้
2-5	ไข่ที่ปฏิสนธิแบ่งเซลล์และเดินทางในท่อนำไข่	ยังไม่ได้
6-10	ตัวอ่อนฝังตัวที่ผนังมดลูก รกเริ่มสร้าง hCG	ยังต่ำเกินกว่าชุดตรวจทั่วไปจะจับได้
10-12	hCG ในปัสสาวะสูงขึ้น	ชุดตรวจไวสูงบางยี่ห้อขึ้นเส้นจาง
14 (วันประจำเดือนควรมา)	ประจำเดือนขาด	ชุดตรวจส่วนใหญ่ใช้ได้
21-28 (ขาด 1-2 สัปดาห์)	hCG สูงขึ้นมาก	แม่นที่สุดสำหรับชุดตรวจปัสสาวะ

MedlinePlus ระบุว่าระดับ hCG ในช่วงแรกเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวทุก 3 วัน และชุดตรวจปัสสาวะแม่นราว 97-99% เมื่อตรวจหลังประจำเดือนขาดไป 1-2 สัปดาห์ การรอเพิ่มอีกไม่กี่วันจึงต่างกันมาก ตัวเลข DPO เป็นค่าประมาณ การฝังตัวของแต่ละรอบเร็วหรือช้ากว่าตารางได้หลายวัน ถ้าคุณใช้ชุดตรวจวันไข่ตกหรือจดอุณหภูมิร่างกาย จะแปลผลได้แม่นกว่า ดูวิธีจับวันไข่ตกที่ วางแผนมีบุตร ตรวจวันไข่ตก

แล้วต้องรอกี่วัน

กรณีรอบเดือนสม่ำเสมอ

• ตรวจเร็วที่สุดราว 10-12 DPO ด้วยชุดตรวจไวสูง ถ้าขึ้นสองขีดเชื่อได้ ถ้าขีดเดียวยังสรุปไม่ได้
• วันที่แนะนำคือวันแรกที่ประจำเดือนขาด (ราว 14 DPO)
• ถ้าผลลบแต่ประจำเดือนยังไม่มา ตรวจซ้ำหลัง 3-7 วัน

กรณีรอบเดือนไม่สม่ำเสมอ

คุณอาจไม่รู้ว่าประจำเดือนควรมาวันไหน หรือไข่ตกช้ากว่าปกติ การนับจากวันที่ประจำเดือนขาดจึงไม่แม่น NHS แนะนำให้ตรวจเมื่อพ้น 21 วันหลังมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ได้ป้องกันครั้งล่าสุด

วันหลังมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุด	ความน่าเชื่อถือของผลลบ
7-10 วัน	ต่ำ ยังเร็วเกินไป
14 วัน	ปานกลาง
21 วันขึ้นไป	สูง

ถ้ารอบเดือนห่างกว่า 35 วันหรือไม่สม่ำเสมอบ่อย ๆ ควรปรึกษาแพทย์เรื่องสาเหตุ เช่น ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) หรือความผิดปกติของไทรอยด์ ซึ่งมีผลต่อการวางแผนมีบุตรด้วย

กรณีให้นมบุตรหรือเพิ่งหยุดยาคุม

ประจำเดือนช่วงนี้ยังไม่กลับมาสม่ำเสมอ และไข่ตกได้ก่อนประจำเดือนครั้งแรกหลังคลอด จึงตั้งครรภ์ได้โดยไม่มีประจำเดือนให้นับ ถ้ามีอาการสงสัย ให้ตรวจเมื่อพ้น 3 สัปดาห์หลังมีเพศสัมพันธ์ NHS ระบุด้วยว่ายาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนไม่ได้ทำให้ชุดตรวจครรภ์ทำงานผิดพลาด คนที่ยังกินยาคุมอยู่จึงตรวจได้ตามปกติ

ตรวจให้ผลไม่เพี้ยน ทำตามนี้

ผลลบเทียมส่วนใหญ่มาจากการตรวจเร็วเกินไปหรือใช้ชุดตรวจไม่ตรงตามวิธี ลำดับที่ใช้ได้กับชุดตรวจเกือบทุกแบบมีดังนี้

1. ดูวันหมดอายุบนซอง ชุดที่หมดอายุหรือซองฉีกขาดให้ทิ้ง
2. อ่านเอกสารในกล่องก่อนเปิดซอง ชุดแบบจุ่ม แบบหยด และแบบปากกา ใช้เวลาจุ่มและเวลารออ่านผลต่างกัน
3. ใช้ปัสสาวะแรกของเช้า MedlinePlus แนะนำเพราะมีฮอร์โมนเข้มข้นกว่า และไม่ควรดื่มน้ำมากก่อนตรวจ ถ้าประจำเดือนขาดเกิน 1 สัปดาห์แล้ว ปัสสาวะช่วงไหนของวันก็ใช้ได้ตามที่ NHS ระบุ
4. วางชุดตรวจบนพื้นเรียบ จับเวลาตามที่กล่องบอก
5. อ่านผลภายในเวลาที่กำหนด เส้นที่ขึ้นหลังพ้นเวลาไปนานไม่ใช้แปลผล
6. ถ่ายรูปผลไว้ ใช้เทียบกับครั้งต่อไปและให้แพทย์ดูได้

กล่องบางยี่ห้อระบุความไวเป็นหน่วย mIU/mL เช่น 10 หรือ 25 ตัวเลขยิ่งน้อย ยิ่งจับฮอร์โมนระดับต่ำได้ จึงเหมาะกับคนที่อยากตรวจก่อนวันประจำเดือนควรมา แต่ก็ยังให้ผลลบเทียมได้ถ้าตรวจเร็วเกินไป ขั้นตอนละเอียดของการตรวจที่บ้านอ่านต่อได้ที่ ตรวจครรภ์ด้วยตัวเอง

ตรวจปัสสาวะ ตรวจเลือด ต่างกันอย่างไร

หัวข้อ	ชุดตรวจปัสสาวะที่บ้าน	ตรวจเลือดที่สถานพยาบาล
ตรวจพบได้เร็วสุด	ราววันที่ประจำเดือนควรมา (ชุดไวสูงเร็วกว่านั้นเล็กน้อย)	ก่อนประจำเดือนขาด
รู้ผล	1-5 นาที	หลายชั่วโมงถึงมากกว่า 1 วัน
ผลที่ได้	บวกหรือลบ	บวกลบ หรือเป็นตัวเลขระดับ hCG
ค่าใช้จ่าย	ต่ำ	สูงกว่า ขึ้นกับสถานพยาบาล
ใช้ในกรณี	คัดกรองเบื้องต้น	ยืนยันผล ติดตามแนวโน้ม หรือสงสัยท้องนอกมดลูกหรือแท้ง

ราคาของแต่ละสถานพยาบาลต่างกัน ควรสอบถามก่อนไปตรวจ

ผลลบเพราะตรวจเร็วเกินไป จะรู้ได้อย่างไร

ลักษณะที่ชวนให้สงสัยว่าตรวจเร็วเกินไป ได้แก่

• ตรวจก่อนวันประจำเดือนควรมา หรือขาดเพียงวันสองวัน
• ใช้ปัสสาวะช่วงบ่ายหลังดื่มน้ำมาก
• รอบเดือนไม่สม่ำเสมอ จึงไม่รู้ว่าวันไหนคือวันที่ประจำเดือนควรมา
• มีอาการคล้ายตั้งครรภ์ เช่น คัดเต้า คลื่นไส้ เหนื่อย ปัสสาวะบ่อย

ถ้าเข้าข่ายข้างต้น ให้เก็บชุดตรวจใหม่ไว้ตรวจซ้ำในอีก 3-7 วัน ด้วยปัสสาวะแรกของเช้า NHS แนะนำให้พบแพทย์ถ้าตรวจครั้งที่สองยังเป็นลบและประจำเดือนยังไม่มา

ผลบวกแต่เส้นจาง ต้องทำอย่างไร

ตรวจเร็วแล้วขึ้นเส้นจาง ส่วนใหญ่คือการตั้งครรภ์ระยะแรกมากที่ฮอร์โมนยังต่ำ ให้ตรวจซ้ำหลัง 48-72 ชั่วโมง ถ้าเส้นเข้มขึ้นก็มักเป็นไปตามปกติ ถ้าเส้นจางลงหรือหายไป ร่วมกับมีเลือดออก ให้ไปพบแพทย์เพื่อตรวจเลือด รายละเอียดดูที่ ชุดตรวจขึ้นสองขีดจาง

MedlinePlus เตือนว่ายาที่ใช้รักษาภาวะมีบุตรยากบางชนิดทำให้ผลบวกลวงได้ ถ้ากำลังฉีดยากระตุ้นไข่หรือทำเด็กหลอดแก้ว ให้รอตรวจตามนัดของแพทย์แทนการตรวจเองที่บ้าน

สิ่งที่ทำให้ประจำเดือนขาดโดยไม่ได้ตั้งครรภ์

ประจำเดือนขาดไม่ได้แปลว่าท้องเสมอไป ปัจจัยที่พบได้บ่อยมี

• ความเครียดสูง หรืออดนอนต่อเนื่อง
• น้ำหนักตัวเพิ่มหรือลดเร็ว การออกกำลังกายหนัก
• ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS)
• โรคไทรอยด์
• การหยุดหรือเปลี่ยนยาคุมกำเนิด
• ระยะให้นมบุตร
• วัยใกล้หมดประจำเดือน
• ยาบางชนิด

ถ้าตรวจครรภ์เป็นลบซ้ำ ๆ แต่ประจำเดือนยังไม่มาเกิน 2-3 รอบเดือน ควรพบสูตินรีแพทย์

ตารางตัดสินใจ ตรวจวันไหนดีตามสถานการณ์ของคุณ

สถานการณ์	วันที่แนะนำให้ตรวจ	เหตุผล
รอบสม่ำเสมอ รู้วันไข่ตก	14 วันหลังไข่ตก หรือวันแรกที่ประจำเดือนขาด	ฮอร์โมนสูงพอสำหรับชุดตรวจทั่วไป
รอบสม่ำเสมอ ไม่รู้วันไข่ตก	วันแรกที่ประจำเดือนขาด หรือขาด 1-3 วัน	ใช้วันที่ประจำเดือนควรมาเป็นหลัก
รอบไม่สม่ำเสมอ	21 วันหลังมีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุด	ไม่รู้วันไข่ตก จึงต้องรอนานกว่า
มีอาการปวดท้อง เลือดออก	ไปสถานพยาบาลทันที ไม่ต้องรอ	เป็นภาวะที่ต้องรีบประเมิน
ทำเด็กหลอดแก้วหรือฉีดกระตุ้นไข่	ตามนัดของแพทย์	ยาบางชนิดทำให้ผลตรวจที่บ้านเพี้ยน
กินยาคุมฉุกเฉินแล้ว	ตรวจเมื่อประจำเดือนขาดหรือผ่านไป 3 สัปดาห์	ยาคุมฉุกเฉินทำให้ประจำเดือนเลื่อนได้

ตัวอย่างการนับวันแบบง่าย

สมมติรอบเดือนของคุณสม่ำเสมอ 30 วัน เริ่มมีประจำเดือนวันที่ 1 มีนาคม ไข่จะตกประมาณวันที่ 16 ของรอบ คือราว 16 มีนาคม และประจำเดือนรอบถัดไปควรมาประมาณ 31 มีนาคม ถ้าถึงวันนั้นยังไม่มา ตรวจได้เลย ถ้าอยากตรวจก่อนหน้านั้นราว 26-27 มีนาคม ผลบวกเชื่อได้ แต่ผลลบให้ตรวจซ้ำ

อีกตัวอย่าง รอบเดือนยาว 35 วัน เริ่มประจำเดือนวันที่ 1 มีนาคม ไข่ตกราววันที่ 21 ของรอบ ประจำเดือนควรมาราว 5 เมษายน คนที่นับแบบ 28 วันโดยอัตโนมัติจะตรวจตั้งแต่ 29 มีนาคม ซึ่งเร็วไปหนึ่งสัปดาห์ และมีโอกาสได้ผลลบทั้งที่ท้อง ความเครียดหรือการเดินทางไกลก็ทำให้ไข่ตกช้าไปหลายวันได้ ประจำเดือนที่คิดว่าขาดจึงอาจยังไม่ถึงกำหนดจริง

ลดความเครียดระหว่างรอ

การตรวจทุกวันไม่ได้ทำให้รู้เร็วขึ้น แต่ทำให้เจอผลลบหลายครั้งและเครียดขึ้น ลองตั้งกติกาง่าย ๆ เช่น ตรวจครั้งเดียวในวันที่กำหนด และตรวจอีกครั้งหลัง 3-7 วันถ้าผลไม่ชัด คนที่วางแผนมีบุตรอยู่ ให้จดวันแรกของประจำเดือนทุกเดือน และเริ่มกรดโฟลิกตั้งแต่ตอนนี้ ไม่ต้องรอผลตรวจ อ่านเหตุผลที่ กรดโฟลิกควรกินเมื่อไร หากพยายามมีบุตรมานานเกิน 1 ปี หรือเกิน 6 เดือนสำหรับผู้หญิงอายุ 35 ปีขึ้นไป ควรปรึกษาแพทย์

ผลบวกแล้ว ทำอะไรต่อ

1. ตรวจซ้ำถ้าไม่มั่นใจ แล้วนัดฝากครรภ์ให้เร็วที่สุด แนวทางอยู่ที่ คู่มือฝากครรภ์
2. จดวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายไว้ แพทย์ใช้วันนี้นับอายุครรภ์และกำหนดคลอด
3. งดแอลกอฮอล์และบุหรี่ ถามแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องยาประจำตัวและอาหารเสริมที่ใช้อยู่

ผลตรวจครรภ์ที่บ้านเป็นเพียงจุดเริ่มต้น การยืนยันว่าตั้งครรภ์ในมดลูกและอายุครรภ์เท่าไร ต้องให้แพทย์ตรวจเลือดหรืออัลตราซาวด์ค่ะ